໓. ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໓. ຕຕິເຍ, ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ເທສິຕໍ ຘມ຺ມໍ ຕາທິເສນປິ ນ ສຸກຣໍ ວິຎ຺ຎາຕຸ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍເນວ ວທນ຺ໂຕ ເຖຣສ຺ສ ຎາຓໍ ສພ຺ພມຕິກ຺ກມໍ. ອຎ຺ຎາຕາໂຣ ຈ ທຸລ຺ລຠາຕິ ຫິ ອິມິນາ ສາມຎ຺ຎວຈເນນ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣມ຺ປິ ອນ຺ໂຕຄຘໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເຕນປິ ອຕ຺ຕໂນ ເທສນາຍ ທຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ.

ສມ຺ມາຕິ ເຫຕຸນາ ກາຣເຓນ. ເຕນາຫ ‘‘ອຸປາເຍນາ’’ຕິອາທິ. ມານາຠິສມຍາຕິ ມານສ຺ສ ທສ຺ສນາຠິສມຍາ. ປຫານາຠິສມໂຍຕິ ຈ ທສ຺ສນາຠິສມໂຍຕິ ຈ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ໂຄ ຫິ ປຣິຎ຺ຎາກິຈ຺ຈສິທ຺ຘິຍາ ກິຈ຺ຈວເສນ ມານໍ ປສ຺ສຕິ, ອສມ຺ໂມຫປ຺ປຏິເວຘວເສນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອຍມສ຺ສ ທສ຺ສນາຠິສມໂຍ. ເຕນ ທິຏ຺ໂຐ ປນ ປຫານາຠິສມໂຍ ຈ. ທສ຺ສນາຠິສມເຍນ ຫິ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍເມວ ປຫີຍຕິ. ທິຏ຺ຐວິເສນ ທິຏ຺ຐສຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕໍ ວິຍ ອຍມສ຺ສ ປຫານາຠິສມໂຍ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ປຫານາຠິສມຍສ຺ສ ທສ຺ສນາຠິສມຍນານນ຺ຕຣິຍກຕ຺ຕາ ‘‘ປຫານາຠິສມເຍນ’’ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຫານາຠິສມເຍ ຫິ ຄຫິເຕ ທສ຺ສນາຠິສມໂຍ ຄຫິໂຕວ ໂຫຕິ.

ອນ຺ຕມກາສິ ທຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ມານສ຺ສ ປຫີນຕ຺ຕາ ເຍ ອິເມ ‘‘ກາຍພນ຺ຘນສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ຊີຣຕິ (ຈູຬວ. ໒໗໘), ຫຣິຕນ຺ຕໍ ວາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໓໐໔) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕອນ຺ຕິມມຣິຍາທນ຺ໂຕ ຈ ‘‘ອນ຺ຕມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊີວິການ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໐; ອິຕິວຸ. ໙໑) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕລາມກນ຺ໂຕ ຈ ‘‘ສກ຺ກາໂຍ ເອໂກ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໑໐໓) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໂກຏ຺ຐາສນ຺ໂຕ ຈ ‘‘ເອເສວນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສປຈ຺ຈຍສງ຺ຂຍາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໂກຏ຺ຐາສນ຺ໂຕ ຈາຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອນ຺ຕາ, ເຕສຸ ສພ຺ພສ຺ເສວ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອທຸໍ ຈຕຸຕ຺ຖໂກຏິສງ຺ຂາຕໍ ອນ຺ຕມກາສິ, ປຣິຈ຺ເຉທໍ ປຣິວຏຸມໍ ອກາສິ, ອນ຺ຕິມສມຸທຍມຕ຺ຕາວເສສໍ ທຸກ຺ຂມກາສີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕມກາສີ’’ຕິ.

ນນຸ ຈ ‘‘ປຫານ’’ນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ນິທ຺ເທເສ ນິພ຺ພານໍ ອາຄຕໍ? ອິຘ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິປ຺ປຫານສງ຺ຂາຕໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ນິທ຺ເທເສນາຍໍ ວຓ຺ຓນາ ວິຣຸຊ຺ຌຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນິທ຺ເທເສ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ຕານິ ປທານິ ອາຄຕານີຕິ ຕສ຺ມິໍ ນິທ຺ເທເສ ‘‘ປຫານໍ ວູປສມໍ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄ’’ນ຺ຕິອາທີນິ (ຈູຬນິ. ໗໕ ອຸທຍມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ) ປທານິ ອາຄຕານິ.

ຘມ຺ມຕກ຺ກປຸເຣຊວນ຺ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ມິໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານວິໂມກ຺ເຂ ຐຕ຺ວາ ຌານງ຺ຄານິ ວິປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຘິຄຕໍ ອຣຫຕ຺ຕວິໂມກ຺ຂໍ ວທຕິ. ອຣຫຕ຺ຕວິໂມກ຺ຂສ຺ສ ຫິ ມຄ຺ຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປສງ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ມຕກ຺ໂກ ປຸເຣຊໂວ ໂຫຕິ.

ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.