໓. ອາສໍສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓. ຕຕິເຍ ສນ຺ໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ສນ຺ຕ-ສທ຺ໂທ ‘‘ທີຆໍ ສນ຺ຕສ຺ສ ໂຍຊນ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ຘ. ປ. ໖໐) ກິລນ຺ຕຠາເວ ອາຄໂຕ. ‘‘ອຍຎ຺ຈ ວິຕກ຺ໂກ, ອຍຎ຺ຈ ວິຈາໂຣ ສນ຺ໂຕ ໂຫນ຺ຕິ ສມິຕາ’’ຕິອາທີສຸ (ວິຠ. ໕໗໖) ນິຣຸທ຺ຘຠາເວ. ‘‘ອຘິຄໂຕ ໂຂ ມ຺ຍາຍໍ ຘມ຺ໂມ, ຄມ຺ຠີໂຣ ທຸທ຺ທໂສ ທຸຣນຸໂພໂຘ ສນ຺ໂຕ ປຓີໂຕ’’ຕິອາທີສຸ (ທີ. ນິ. ໒.໖໗; ມ. ນິ. ໑.໒໘໑; ສໍ. ນິ. ໑.໑໗໒; ມຫາວ. ໗-໘) ສນ຺ຕຎາຓໂຄຈຣຕາຍໍ. ‘‘ອຸປສນ຺ຕສ຺ສ ສທາ ສຕິມໂຕ’’ຕິອາທີສຸ (ອຸທາ. ໒໗) ກິເລສວູປສເມ. ‘‘ສນ຺ໂຕ ຫເວ ສພ຺ຠິ ປເວທຍນ຺ຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ຘ. ປ. ໑໕໑) ສາຘູສຸ. ‘‘ປຎ຺ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາໂຈຣາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໑໙໕) ອຕ຺ຖິຠາເວ. ອິຘາປິ ອຕ຺ຖິຠາເວເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ຖິ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖີຕິ ໂລກສງ຺ເກຕວເສນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຕ຺ຖິຠາໂວ ເຫຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລສມ຺ພນ຺ເຘນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ໂລກສມຎ຺ຎາວເສເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ, ນ ປຣມຕ຺ຖວເສນ. ອຕ຺ຖີຕິ ເຈຕໍ ນິປາຕປທໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ‘‘ອຕ຺ຖິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ເກສາ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໑໑໐) ວິຍ.

ສໍວິຊ຺ຊມານາຕິ ອຸປລພ຺ຠມານາ. ຍຎ຺ຫິ ສໍວິຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສໍວິຊ຺ຊມານາຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນ’’ນ຺ຕິ. ອນາໂສຕິ ປຕ຺ຖນາຣຫິໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ອປຕ຺ຖໂນ’’ຕິ. ອາສໍສຕິ ປຕ຺ເຖຕີຕິ ອາສໍໂສ. ເວຓຸເວຕ຺ຕາທິວິລີເວຫິ ສຸປ຺ປາທິຠາຊນກາຣກາ ວິລີວກາຣກາ. ມິຄມຈ຺ຉາທີນໍ ນິສາທນໂຕ ເນສາທາ, ມາຄວິກມຈ຺ຉພນ຺ຘາທໂຍ. ຣເຖສຸ ຈມ຺ເມນ ນຫນກຣຓໂຕ ຣຖກາຣາ, ຘມ຺ມກາຣາ. ປຸອິຕິ ກຣີສສ຺ສ ນາມໍ, ຕໍ ກຸເສນ຺ຕິ ອປເນນ຺ຕີຕິ ປຸກ຺ກຸສາ, ປຸປ຺ຜຈ຺ຉຑ຺ຑກາ.

ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓຕິ ວິຣູໂປ. ໂອໂກຏິມໂກຕິ ອາໂຣຫາຠາເວນ ເຫຏ຺ຐິມໂກ, ຣສ຺ສກາໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ລກຸຓ຺ຑໂກ’’ຕິ. ລກຸ ວິຍ ຆຏິກາ ວິຍ ເຑຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ຫິ ລກຸຓ຺ຑໂກ, ຣສ຺ໂສ. ກຓຕິ ນິມີລຕີຕິ ກາໂຓ. ຕໍ ປນສ຺ສ ນິມີລນໍ ເອເກນ ອກ຺ຂິນາ ທ຺ວີຫິປິ ຈາຕິ ອາຫ ‘‘ເອກກ຺ຂິກາໂຓ ວາ ອຸຠຍກ຺ຂິກາໂຓ ວາ’’ຕິ. ກຸຓນໍ ກຸໂຓ, ຫຕ຺ຖເວກລ຺ລໍ. ຕໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ກຸຓີ. ຂຎ຺ໂຊ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາທວິກໂລ. ເຫຏ຺ຐິມກາຍສງ຺ຂາໂຕ ສຣີຣສ຺ສ ປກ຺ໂຂ ປເທໂສ ຫໂຕ ອສ຺ສາຕິ ປກ຺ຂຫໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ປີຐສປ຺ປີ’’ຕິ. ປທີເປ ປທີປເນ ເອຕພ຺ພໍ ເນຕພ຺ພນ຺ຕິ ປທີເປຍ຺ຍໍ, ເຕລາທິອຸປກຣຓໍ.

ອາສໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ຣຊ຺ຊາຠິເສເກ ກນິຏ຺ໂຐ ປຕ຺ຖນໍ ນ ກໂຣຕິ ເຊຏ຺ເຐ ສຕິ ກນິຏ຺ຐສ຺ສ ອນຘິກາຣຕ຺ຕາ. ອຠິເສກໍ ອຣຫຕີຕິ ອຠິເສກາຣໂຫ, ນ ອຠິເສກາຣໂຫ ກາຓກຸຓິອາທິໂທສສມນ຺ນາຄໂຕ.

ສີລສ຺ສ ທຸຏ຺ຐຸ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອຠາວຕ຺ໂຖ ອິຘ ທຸ-ສທ຺ໂທຕິ ອາຫ ‘‘ນິສ຺ສີໂລ’’ຕິ. ‘‘ປາປໍ ປາເປນ ສຸກຣ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ອຸທາ. ໔໘; ຈູຬວ. ໓໔໓) ວິຍ ປາປ-ສທ຺ໂທ ນິຫີນປຣິຍາໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ລາມກຘມ຺ໂມ’’ຕິ. ສີລວິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ທຸສ຺ສີໂລ. ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍາ ປາປຘມ຺ໂມ. ກາຍວາຈາສໍວຣເຠເທນ ວາ ທຸສ຺ສີໂລ, ມໂນສໍວຣເຠເທນ, ສຕິສໍວຣາທິເຠເທນ ວາ ປາປຘມ຺ໂມ. ອສຸທ຺ຘປ຺ປໂຍຄຕາຍ ທຸສ຺ສີໂລ, ອສຸທ຺ຘາສຍຕາຍ ປາປຘມ຺ໂມ. ກຸສລສີລວິຣເຫນ ທຸສ຺ສີໂລ, ອກຸສລສີລສມນ຺ນາຄເມນ ປາປຘມ຺ໂມ. ອສຸຈີຫີຕິ ອປຣິສຸທ຺ເຘຫິ. ສງ຺ກາຫິ ສຣິຕພ຺ພສມາຈາໂຣຕິ ‘‘ອິມສ຺ສ ມຎ຺ເຎ ອິທໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປເຣຫິ ສງ຺ກາຍ ສຣິຕພ຺ພສມາຈາໂຣ. ເຕນາຫ ‘‘ກິຎ຺ຈິເທວາ’’ຕິອາທິ. ອຕ຺ຕນາເຍວ ວາ ສງ຺ກາຫິ ສຣິຕພ຺ພສມາຈາໂຣຕິ ເອເຕນປິ ກມ຺ມສາຘນຕໍເຍວ ສງ຺ກສ຺ສຣສທ຺ທສ຺ສ ທສ຺ເສຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ສງ຺ກາຍ ປເຣສໍ ສມາຈາຣກິຣິຍໍ ສຣຕິ ອາສງ຺ກຕິ ວິຘາວຕີຕິປິ ສງ຺ກສ຺ສຣສມາຈາໂຣຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ກຕ຺ຕຸສາຘນຕາປິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຕສ຺ສ ຫິ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຊເນ ກເຖນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ມມ ໂທສໍ ມຎ຺ເຎ ກເຖນ຺ຕີ’’ຕິ ເຕສໍ ສມາຈາຣໍ ສງ຺ກາຍ ສຣຕິ ຘາວຕິ.

ເອວໍປຏິຎ຺ໂຎຕິ ສລາກຄ຺ຄຫຓາທີສຸ ‘‘ກິຕ຺ຕກາ ວິຫາເຣ ສມຓາ’’ຕິ ຄຓນາຍ ອາຣທ຺ຘາຍ ‘‘ອຫມ຺ປິ ສມໂຓ, ອຫມ຺ປິ ສມໂຓ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎໍ ທຕ຺ວາ ສລາກຄ຺ຄຫຓາທີນິ ກໂຣຕີຕິ ສມໂຓ ອຫນ຺ຕິ ເອວໍສມຓປ຺ປຏິຎ຺ໂຎ. ສຸມ຺ຠກປຕ຺ຕຘເຣຕິ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ຕຘເຣ. ປູຕິນາ ກມ຺ເມນາຕິ ສໍກິລິຏ຺ຐກມ຺ເມນ, ນິຄ຺ຄຸຓຕາຍ ວາ ຄຸຓສາຣວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ອນ຺ໂຕປູຕິ. ກສມ຺ພຸກຈວໂຣ ຊາໂຕ ສຎ຺ຊາໂຕ ອສ຺ສາຕິ ກສມ຺ພຸຊາໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ສຎ຺ຊາຕຣາຄາທິກຈວໂຣ’’ຕິ. ອຖ ວາ ກສມ຺ພຸ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕິນ຺ຕກຸຓປກສຏໍ ອຸທກໍ, ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສາສເນ ທຸສ຺ສີໂລ ນາມ ຊິຄຸຈ຺ຉນີຍຕ຺ຕາ ຕິນ຺ຕກຸຓປອຸທກສທິໂສ, ຕສ຺ມາ ກສມ຺ພຸ ວິຍ ຊາໂຕຕິ ກສມ຺ພຸຊາໂຕ. ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມອຸປນິສ຺ສຍສ຺ສ ນຕ຺ຖິຕາຍາຕິ ຍຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິເຕນ ສກ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ລທ຺ຘຸໍ, ຕສ຺ສາ ປຕິຏ຺ຐາຍ ຠິນ຺ນຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາສີລສ຺ມິໍ ປຣິປູຣກາຣິຕາຍາຕິ ຍຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິເຕນ ສກ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິຕຸໍ, ຕສ຺ມິໍ ປຣິປູຣກາຣິຕາຍ.

ອາສໍສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.