໑໐. ປໍສຸໂຘວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໒. ທສເມ ອນີຫຕໂທສນ຺ຕິ ອນປນີຕຖູລກາຬກໍ. ອນປນີຕກສາວນ຺ຕິ ອນປຄຕສຸຂຸມກາຬກໍ. ປຫຏມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫຏມຕ຺ຕໍ.

ທສກຸສລກມ຺ມປຖວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕເມວ, ວິປສ຺ສນາປາທກອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕໍ ວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໂຕ ອຘິກໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອຘິຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ອຸປ຺ປາທນວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ປຏິພ຺ຣູຫນວເສນ ອນຸ ອນຸ ຍຸຕ຺ຕສ຺ສ, ຕຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ນິສີທນໍ ອາທາຍ ‘‘ອສຸກສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ວນສຓ຺ເຑ ວາ ປພ຺ຠາເຣ ວາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມນ຺ໂຕປິ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖຫິ ວາ ປາເທຫິ ວາ ນິສຊ຺ຊຏ຺ຐານໂຕ ຕິຓປຓ຺ຓານິ ອປເນນ຺ໂຕປິ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕເຍວ. ນິສີທິຕ຺ວາ ປນ ຫຕ຺ຖປາເທ ໂຘວິຕ຺ວາ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠາວນໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ຠາວນາຍ ອປ຺ປນໍ ອປ຺ປຕ຺ຕາຍປິ ອຘິຈິຕ຺ຕມນຸຍຸຕ຺ໂຕເຍວ ຕທຕ຺ເຖນປິ ຕໍສທ຺ທໂວຫາຣໂຕ. ຈິຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ຘມ຺ມຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ສມ຺ປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ. ປຓ຺ຑິຕຊາຕິໂກຕິ ປຓ຺ຑິຕສຠາໂວ.

ກາເມ ອາຣພ຺ຠາຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມ ອາຣພ຺ຠ. ກາມຣາຄສງ຺ຂາເຕນ ວາ ກາເມນ ປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ໂກ ກາມວິຕກ຺ໂກ. ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ເອເຕນາຕິ ພ຺ຍາປາໂທ, ໂທໂສ. ວິຫິໍສນ຺ຕິ ເອຕາຍ ສຕ຺ເຕ, ວິຫິໍສນໍ ວາ ເຕສໍ ເອຕນ຺ຕິ ວິຫິໍສາ, ປເຣສໍ ວິເຫຐນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ກຣຸຓາປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ປາປຘມ຺ມສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຎາຕເກ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ວິຕກ຺ໂກຕິ ຎາຕເກ ອາຣພ຺ຠ ເຄຫສ຺ສິຕເປມວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ວິຕກ຺ໂກ. ຊນປທມາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ວິຕກ຺ໂກຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອໂຫ ວຕ ມໍ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ວິຕກ຺ໂກຕິ ‘‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ປເຣ ນ ອວຊາເນຍ຺ຍຸໍ, ນ ເຫຏ຺ຐາ ກຕ຺ວາ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ, ປາສາຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ວິຍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອຸປ຺ປນ຺ນວິຕກ຺ໂກ. ທສວິປສ຺ສນຸປກ຺ກິເລສວິຕກ຺ກາຕິ ໂອຠາສາທິທສວິປສ຺ສນຸປກ຺ກິເລເສ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນວິຕກ຺ກາ.

ອວສິຏ຺ຐາ ຘມ຺ມວິຕກ຺ກາ ເອຕສ຺ສາຕິ ອວສິຏ຺ຐຘມ຺ມວິຕກ຺ໂກ, ວິປສ຺ສນາສມາຘິ. ນ ເອກຄ຺ຄຠາວປ຺ປຕ຺ໂຕ ນ ເອກຄ຺ຄຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ເອກໍ ອຸເທຕີຕິ ຫິ ເອໂກທິ, ປຏິປກ຺ເຂຫິ ອນຠິຠູຕຕ຺ຕາ ອຄ຺ຄໍ ເສຏ຺ຐໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສຏ຺ໂຐປິ ຫິ ໂລເກ ເອໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ສມາຘານວເສນ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເອໂກທິສ຺ສ ຠາໂວ ເອໂກທິຠາໂວ, ເອກຄ຺ຄຕາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ.

ນິຍກຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິຘ ນິພ຺ພານໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ເອກສ຺ມິໍ ນິພ຺ພານໂຄຈເຣເຍວ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ. ສຸຏ຺ຐຸ ນິສີທຕີຕິ ສມາຘິປຏິປກ຺ເຂ ກິເລເສ ສນ຺ນິສີເທນ຺ໂຕ ສຸຏ຺ຐຸ ນິສີທຕິ. ເອກຄ຺ຄໍ ໂຫຕີຕິ ອພ຺ຍຄ຺ຄຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເອກຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ. ສມ຺ມາ ອາຘິຍຕີຕິ ຍຖາ ອາຣມ຺ມເຓ ສຸຏ຺ຐຸ ອປ຺ປິຕໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ສມ຺ມາ ສມ຺ມເທວ ອາຘິຍຕິ.

ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຣຓີຍສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຠິຎ຺ຎາຍ ສຈ຺ຉິກຣຓີຍສ຺ສາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ອຠິຎ຺ຎາ’’ຕິ ຍ-ກາຣໂລເປນ ປນ ປຸນ ກາລກິຣິຍານິທ຺ເທໂສ ກໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຠິຊານິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກາຕພ຺ພສ຺ສາ’’ຕິ. ອຠິຎ຺ຎາຍ ອິທ຺ຘິວິຘາທິຎາເຓນ ສຈ຺ຉິກິຣິຍໍ ອິທ຺ຘິວິຘປຈ຺ຈນຸຠວນາທິກໍ ອຠິຎ຺ຎາສຈ຺ຉິກຣຓີຍນ຺ຕິ ເອວໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຍສ຺ສ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ສກ຺ຂີ, ສກ຺ຂິໂນ ຠພ຺ພຕາ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕາ, ສກ຺ຂິຠວນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສກ຺ຂີ ຈ ໂສ ຠພ຺ໂພ ຈາຕິ ສກ຺ຂິຠພ຺ໂພ. ອຍຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິວິຘາທີນໍ ຠພ຺ໂພ ຕຕ຺ຖ ຈ ສກ຺ຂີຕິ ສກ຺ຂິຠພ຺ໂພ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕາ, ຕໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານາທິເຠເທຕິ ເອຕ຺ຖ ອຠິຎ຺ຎາປາທາ ຈ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານຎ຺ຈ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານານິ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາ ຈ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕເນວ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍໍ (ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑໙໘) –

‘‘ສຕິ ສຕິອາຍຕເນຕິ ສຕິ ສຕິກາຣເຓ. ກິຎ຺ເຈຕ຺ຖ ກາຣຓໍ? ອຠິຎ຺ຎາ ວາ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານໍ ວາ, ອວສາເນ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ວາ ກາຣຓໍ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາ ວາຕິ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຍຎ຺ຫິ ຕໍ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ຣ ສກ຺ຂິຠພ຺ພຕາສງ຺ຂາຕໍ ອິທ຺ຘິວິຘປຈ຺ຈນຸຠວນາທິ, ຕສ຺ສ ອຠິຎ຺ຎາ ກາຣຓໍ. ອຖ ອິທ຺ຘິວິຘປຈ຺ຈນຸຠວນາທິ ອຠິຎ຺ຎາ, ເອວໍ ສຕິ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານໍ ກາຣຓໍ. ອວສາເນ ຉຏ຺ຐາຠິຎ຺ຎາຍ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ, ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາ ວາ ກາຣຓໍ. ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຫິ ‘‘ກຸທາສ຺ສຸ ນາມາຫໍ ຕທາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສາມິ, ຍທຣິຍາ ເອຕຣຫິ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໕; ໓.໓໐໗) ອນຸຕ຺ຕເຣສຸ ວິໂມກ຺ເຂສຸ ປິຫໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຠິຎ຺ຎາ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ກາຣຓໍ. ອິທຎ຺ຈ ສາຘາຣຓໍ ນ ໂຫຕິ, ສາຘາຣຓວເສນ ປນ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາ ກາຣຓໍ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ເຕ ອຣຫຕ຺ຕຜລວເສນ ຉຏ຺ຐາຠິຎ຺ຎາ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອາສວານໍ ຂຍາຕິອາທິ ເຈຕ຺ຖ ຜລສມາປຕ຺ຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ປໍສຸໂຘວກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.