ຘມ຺ມຫທຍວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ຘມ຺ມຫທຍວິຠງ຺ຄມາຕິກາຍ ປນ ປທຕ຺ຖາທິໂຕ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ໂຕວ. ຍສ຺ມາ ປນ ຠຄວຕາ ເຫຏ຺ຐາ ນານານຍໂຕ ວິຠຕ຺ຕານຎ຺ເຎວ ຂນ຺ຘາຍຕນາທີນໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ຘມ຺ມໂກຏ຺ຐາສານໍ ປຸນ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກຈຕຸຠູມຸປ຺ປຕ຺ຕິຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ນຕາທີຫິ ທສຫິ ວາເຣຫິ ອປຸພ຺ພນຍສຫສ຺ສວິຠາວເກຫິ ສພ຺ພຘມ຺ມາຘິປ຺ປາຍສງ຺ຂາເຕຫິ ຘມ຺ມຫທເຍຫິ ວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖເມວາຍໍ ວິຠງ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ວິຠງ຺ຄນຍໂຕ ເຈຕ຺ຖ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ໂຫຕິ. ວິຠງ຺ເຄ ຫິ ປຐມໍ ‘‘ກຕິ ຂນ຺ຘາ’’ຕິອາທິນາ ສປຸຈ຺ຉກໍ ທ຺ວາທສປທິກໍ ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ຈຕຸຠູມກສາມຎ຺ຎໂຕ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວາໂຣ ນາມ ວິຠຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕ ຜສ຺ສາທໂຍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ.

ທຸຕິໂຍ ປນ ວາໂຣ ເຕສໍ ຈຕູສຸ ຠູມີສຸ ຈຕູຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ອຸປ຺ປຕ຺ຕານຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ປຐມໂກຏ຺ຐາເສ ຕາວ –

‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ກຕິ ຂນ຺ຘາ…ເປ… ກຕິ ຈິຕ຺ຕານິ? ກາມຘາຕຸຍາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ທ຺ວາທສາຍຕນານິ, ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ, ຕີຓິ ສຈ຺ຈານິ, ພາວີສຕິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ນວ ເຫຕູ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ, ສຕ຺ຕ ຜສ຺ສາ, ເວທນາ, ສຎ຺ຎາ, ເຈຕນາ, ຈິຕ຺ຕານີ’’ຕິ –

ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ຈຕຸຠູມກາປິ ຘມ຺ມາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ກາມາວຈຣສຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນ ກາມາວຈຣາວ. ເຕເນຕ຺ຖ ‘‘ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ’’ຕິອາທິນາ ຈຕຸຠູມກາປິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖຸປ຺ປຊ຺ຊນກຘມ຺ມາ ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ເປຕາ, ນ ຕໍຠູມິປຣິຍາປນ຺ນາວ. ຣູປຘາຕຸອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ຕີຓິ ສຈ຺ຈານີຕິ ອິທໍ ນິໂຣຘສຈ຺ຈສ຺ສ ເທສວິນິມຸຕ຺ຕຕາຍ ກຕ຺ຖຈິ ເທເສ ອນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໂຕ ຕໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາຣຓສາເປກ຺ຂາ ຫິ ຘມ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສຍກາຣຓຠູຕໍ ເທສໍ ສມາວສນ຺ຕິ ອກາຣຓສ຺ສ ອນິສ຺ສຍຕ຺ຕາ, ຍຖາ ວາ ກທາຈິ ອຸປລພ຺ຠມານາ ຘມ຺ມາ ກາລນິຍຕຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ສງ຺ຂຕຕ຺ຕໍວ ສູເຈນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຖາ ອິຕຣກາເລສຸປິ ຠາວສ຺ສ ຈ ປສງ຺ຄໂຕ, ເອຕຣຫິປິ ວາ ອຠາວສ຺ສ, ເອວໍ ກ຺ວຈິ ເທເສ ອຸປລພ຺ຠມານາປີຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສພ຺ພເທສອພ຺ຍາປິຕາ ປນ ອສງ຺ຂຕສ຺ສ, ສງ຺ຂຕສ຺ສ ວາ ອສມ຺ຠວໂຕ ເອວ ໂນປປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ເທສກາລວິນິມຸຕ຺ຕເມວ ອສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ທຸຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ປນ –

‘‘ຣູປຘາຕຸຍາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ຉ ອາຍຕນານິ, ນວ ຘາຕຸໂຍ, ຕີຓິ ສຈ຺ຈານິ, ຈຸທ຺ທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ອຏ຺ຐ ເຫຕູ, ຕໂຍ ອາຫາຣາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຜສ຺ສາ…ເປ… ຈຕ຺ຕາຣິ ຈິຕ຺ຕານີ’’ຕິ –

ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ປນ ຣູປີນໍ ຆານາທີນໍ ອຠາເວນ ວິຊ຺ຊມານານິປິ ຄນ຺ຘາຍຕນາທີນິ ອາຍຕນາທິກິຈ຺ຈໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ‘‘ຉ ອາຍຕນານິ, ນວ ຘາຕຸໂຍ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ ນ ເຕສໍ ອຠາວາ. ເກຈິ ປນ ‘‘ຣູປໂລເກ ຄນ຺ຘຣສາ ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ ຈ ມຫາຠູຕານຎ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພກິຈ຺ຈຕາ ນຕ຺ຖິ, ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ນ ອຸທ຺ຘຏາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ສາເຘຕຸໍ ພຫຸໍ ເຫຕຸປຏິຣູປກໍ ວຕ຺ວາ ປປຎ຺ເຈນ຺ຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ມຕິມຕ຺ຕເມວາຕິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຄນ຺ຘາທີນໍ ອວິນິພ຺ໂຠຄຕ຺ຕາ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພຕ຺ຕາ, ຘາຕຸສຠາວຕ຺ຕາ ຈ ຆານາທິຕ຺ຕຍຠາວທ຺ວຍສຸຂທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປນ ໂທມນສ຺ສເຫຕຸກພຬີກາຣາຫາຣຆານາທິຕ຺ຕຍສມ຺ຜສ຺ສາທີນິ ຈ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈຸທ຺ທສິນ຺ທ຺ຣິຍາທິຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ປນ –

‘‘ອຣູປຘາຕຸຍາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ, ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ, ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ, ຕີຓິ ສຈ຺ຈານິ, ເອກາທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ອຏ຺ຐ ເຫຕູ, ຕໂຍ ອາຫາຣາ, ເອໂກ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ເອກໍ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ –

ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຈກ຺ຂຸໂສຕອນຎ຺ຎາຕຎ຺ຎສ຺ສາມີຕິນ຺ທ຺ຣິຍານມ຺ປິ ອຠາວາ ເອກາທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ຈຕຸຕ຺ຖໂກຏ຺ຐາເສ ປນ –

‘‘ອປຣິຍາປນ຺ເນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ, ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ, ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ, ທ຺ເວ ສຈ຺ຈານິ, ທ຺ວາທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ຉ ເຫຕູ, ຕໂຍ ອາຫາຣາ, ເອໂກ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ເອກໍ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ –

ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂອກາສວເສນ ວາ ສຕ຺ຕຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ວາ ອປຣິຍາປນ຺ນຘາຕຸ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອປຣິຍາປນ຺ນຘາຕຸຍາ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປຣິຍາປນ຺ເນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ຈຕູຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ທຸຕິໂຍ ວາໂຣ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕິໂຍ ປນ ວາໂຣ –

‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ກາມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ໂນ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ສິຍາ ກາມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ນາ, ສິຍາ ນ ກາມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ນາ’’ຕິອາທິນາ –

ຈຕູສຸ ຠູມີສຸ ຈຕູຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ຕໍຕໍຠູມິປຣິຍາປນ຺ນຘມ຺ມທສ຺ສນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ, ໂສ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣນ ສກ຺ກາ ຎາຕຸນ຺ຕິ ນ ວິຕ຺ຖາຣິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຈ ກາມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ໂນຕິ ກາມາວຈຣຠາເວນ ຕຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕຄໂຘ ກາມາວຈໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປນ ວາໂຣ ຕີສຸ ຠູມີສຸ ຈຕູຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນການຸປ຺ປຊ຺ຊນກຘມ຺ມທສ຺ສນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ປຐມໂກຏ຺ຐາເສ ຕາວ –

‘‘ກາມຘາຕຸຍາ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ສພ຺ເພສໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ກສ຺ສຈິ ເອກາທສາຍຕນານິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ກສ຺ສຈິ ທສາຍຕນານິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ກສ຺ສຈິ ອປຣານິ ທສ, ກສ຺ສຈິ ນວ, ກສ຺ສຈິ ສຕ຺ຕ, ກສ຺ສຈິ ເອກາທສ ຘາຕຸໂຍ…ເປ… ສຕ຺ຕ ຘາຕຸໂຍ. ສພ຺ເພສໍ ເອກໍ ສຈ຺ຈໍ ປາຕຸຠວຕິ. ກສ຺ສຈິ ຈຸທ຺ທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ກສ຺ສຈິ ເຕຣສ, ກສ຺ສຈິ ອປຣານິ ເຕຣສ, ກສ຺ສຈິ ທ຺ວາທສ, ກສ຺ສຈິ ທສ, ກສ຺ສຈິ ນວ, ກສ຺ສຈິ ອປຣານິ ນວ, ກສ຺ສຈິ ອຏ຺ຐ, ກສ຺ສຈິ ອປຣານິ ອຏ຺ຐ, ກສ຺ສຈິ ສຕ຺ຕ, ກສ຺ສຈິ ປຎ຺ຈ, ກສ຺ສຈິ ຈຕ຺ຕາຣິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ກສ຺ສຈິ ຕໂຍ ເຫຕູ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ກສ຺ສຈິ ທ຺ເວ, ກສ຺ສຈິ ອເຫຕຸກາ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ. ສພ຺ເພສໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ, ເອໂກ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ເອກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປາຕຸຠວຕີ’’ຕິ –

ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ກາມາວຈຣານໍ ໂອປປາຕິການໍ, ອາປາຍິການໍ, ເທວມນຸສ຺ສານໍ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ ສທ຺ທາຍຕນວຊ຺ຊິຕານິ ເອກາທສາຍຕນານິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ຕາເນວ ເອກາທສ ຘາຕຸໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ສທ຺ໂທ ຫິ ເອກນ຺ເຕນ ປຏິສນ຺ຘິຍໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເຕສຎ຺ເຎວ ປນ ຊຈ຺ຈນ຺ຘານໍ ທສ, ຊຈ຺ຈພຘິຣານໍ ອປຣານິ ທສ, ຊຈ຺ຈນ຺ຘພຘິຣານໍ ນວ, ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ ຣູປຄນ຺ຘຣສກາຍໂຜຏ຺ຐພ຺ພມໂນຘມ຺ມວເສນ ສຕ຺ຕ ອາຍຕນຘາຕຸໂຍ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ. ໂອປປາຕິການໍ ຕິເຫຕຸການໍ ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ຠາວທ຺ວເຍ ເອກໍ, ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ເອກໍ, ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈາຕິ ຈຸທ຺ທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ເຕສໍ ທ຺ວິເຫຕຸການໍ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ເຕຣສ, ປຐມກປ຺ປິການໍ ມນຸສ຺ສານໍ ຕິເຫຕຸການໍ ຠາວິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອປຣານິປິ ເຕຣສ, ເຕສຎ຺ເຎວ ທຸເຫຕຸການໍ ທ຺ວາທສ, ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ ປນ ຕິເຫຕຸການໍ ປຸຣິເມສຸ ຈຸທ຺ທສສຸ ຈກ຺ຂາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ທສ, ເຕສໍ ທຸເຫຕຸການໍ ນວ, ໂອປປາຕິການໍ ອເຫຕຸການໍ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນານໍ ປຸຣິເມສຸ ຈຸທ຺ທສສຸ ສທ຺ທາທີນິ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອປຣານິ ນວ, ເຕສຎ຺ເຎວ ຊຈ຺ຈນ຺ຘານໍ ອຏ຺ຐ, ຕຖາ ພຘິຣານໍ, ອນ຺ຘພຘິຣານໍ ປນ ສຕ຺ຕ, ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ ປນ ອເຫຕຸການໍ ກາຍມໂນຠາວຊີວິຕອຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຎ຺ຈ, ເຕສຎ຺ເຎວ ນປຸໍສການໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ. ອເຫຕຸກຈິຕ຺ເຕສຸ ຫິ ວິຊ຺ຊມານາປິ ເອກຄ຺ຄຕາ ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍຕໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວເສນ ປນ ‘‘ເອໂກ ຜສ຺ໂສ’’ຕິອາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ.

ທຸຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ປນ –

‘‘ຣູປຘາຕຸຍາ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຐເປຕ຺ວາ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານໍ ເທວານໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈາຍຕນານິ, ປຎ຺ຈ ຘາຕຸໂຍ, ເອກໍ ສຈ຺ຈໍ, ທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ຕໂຍ ເຫຕູ, ຕໂຍ ອາຫາຣາ, ເອໂກ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ເອກໍ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ –

ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸຣູປໂສຕມໂນຘມ຺ມານໍ ວເສນ ປຎ຺ຈາຍຕນຘາຕຸໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖາປິ ຄນ຺ຘຣສໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ ອຄ຺ຄຫເຓ ກາຣຓໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕເມວ. ຈກ຺ຂຸໂສຕມໂນຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ໂສມນສ຺ສຸເປກ຺ຂານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ, ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈາຕິ ທສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ຕຕິຍໂກຏ຺ຐາເສ ປນ –

‘‘ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕານໍ ເທວານໍ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ເອໂກ ຂນ຺ໂຘ ປາຕຸຠວຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ, ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ ຣູປາຍຕນໍ ຘມ຺ມາຍຕນໍ, ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ ຣູປຘາຕຸ ຘມ຺ມຘາຕຸ, ເອກໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ, ເອກໍ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕາ ເທວາ ອເຫຕຸກາ, ອນາຫາຣາ, ອຜສ຺ສກາ…ເປ… ອຈິຕ຺ຕກາ’’ຕິ –

ສນິທ຺ເທສມາຕິກາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຣູປມ຺ປິ ກິຎ຺ຈາປິ ເຕສໍ ອາຍຕນາທິກິຈ຺ຈໍ ນ ກໂຣຕິ, ສວິຎ຺ຎາຓກຣູປີສຸ ປນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ອິຘາປິ ຄຫິຕໍ. ຄນ຺ຘາທໂຍ ປນ ຕຕ຺ຖ ນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ອິຘາປິ ນ ຄຫິຕາ, ໂນ ອວິຊ຺ຊມານຕາຍ. ເອກຕລວາສິການໍ ວາ ເສສພ຺ຣຫ຺ມານໍ ຈກ຺ຂຸວິສຍຕ຺ຕາ ອິຘາປິ ຣູປາຍຕນໍ ອຸທ຺ຘຏໍ, ອສຎ຺ຎີນໍ ປນ ປຎ຺ຈາຍຕນານິ, ເອໂກ ອາຫາໂຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຈຕຸຕ຺ຖໂກຏ຺ຐາເສ –

‘‘ອຣູປຘາຕຸຍາ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ, ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ, ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ, ເອກໍ ສຈ຺ຈໍ, ອຏ຺ຐິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ຕໂຍ ເຫຕູ, ຕໂຍ ອາຫາຣາ, ເອໂກ ຜສ຺ໂສ…ເປ… ເອກໍ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ –

ມາຕິກາປທານິ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ມໂນຊີວິຕອຸເປກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈາຕິ ອຏ຺ຐິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ເອວໍ ຈຕູຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວາໂຣ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປຎ຺ຈໂມ ປນ ວາໂຣ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ຠູມນ຺ຕຣວເສນ ‘‘ກາມາວຈຣຘມ຺ມາ, ນ ກາມາວຈຣາ…ເປ… ປຣິຍາປນ຺ນາ’’ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທຸເກ ມາຕິກາວເສນ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວິຠຊນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ, ໂສ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖວ.

ຉຏ຺ໂຐ ປນ ວາໂຣ ສມ຺ມຸຕິເທວອຸປປຕ຺ຕິເທວວິສຸທ຺ຘິເທເວ ນິທ຺ທິສິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສເທວຄຕີສຸ ອຸປ຺ປາທກກມ຺ມອາຍຸປ຺ປມາຓທສ຺ສນວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ສຕ຺ຕາ ຫິ ທານສີລາທິກາມາວຈຣກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສໂລເກ ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລາທິກຸເລສຸ ເຈວ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກຕາວຕິໍສຍາມຕຸສິຕນິມ຺ມານຣຕິປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕິສງ຺ຂາເຕສຸ ຉສຸ ເທວໂລເກສຸ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ສິເນຣຸປພ຺ພຕເວມຊ຺ຌປຣິຠຓ຺ຑປພ຺ພຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຫຏ຺ຐາ ຍາວ ຠູມິ ຕິຣິຍໍ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕໍ ອາຫຈ຺ຈ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປພ຺ພຕອາກາສຣຸກ຺ຂປຖວິນິສ຺ສິຕາ ຈາຕຸມຫາຣາຊຈນ຺ທສູຣິຍາ ສພ຺ເພ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ. ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ຈກ຺ກວາຬປຣິຍນ຺ຕໍ ຕາວຕິໍສາທໂຍ ຍຖາກ຺ກມໍ ອຸປຣູປຣິ ຐິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເທວໂລໂກປິ ປຣມ຺ປຣຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕໍ ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ປຐມຊ຺ຌານໍ ປນ ປຣິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ເຊສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ມຊ຺ຌິມໍ ຠາເວຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມປຸໂຣຫິເຕສຸ, ປຓີຕໍ ຠາເວຕ຺ວາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ເມສຸ, ອິເມ ຕໂຍປິ ຊນາ ປຐມຊ຺ຌານຠູມິຍໍ ເອກຕເລ ວສນ຺ຕິ. ອາຍຸອາຠາທິເຠເທນ ປເນສໍ ເຠໂທ, ເອວໍ ອຸປຣິປິ.

ຈຕຸກ຺ກນເຍ ປນ ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ, ປຎ຺ຈກນເຍ ທຸຕິຍຕຕິຍຊ຺ຌານຎ຺ຈ ປຣິຕ຺ຕໍ, ມຊ຺ຌິມໍ, ປຓີຕຎ຺ຈ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິຕ຺ຕາຠາອປ຺ປມາຓາຠາອາຠສ຺ສເຣສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຕິຍຊ຺ຌານໍ ປຣິຕ຺ຕາທິວເສນ ຠາເວຕ຺ວາ ປຣິຕ຺ຕສຸຠອປ຺ປມາຓສຸຠສຸຠກິຓ຺ເຫສຸ. ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ປນ ຠາເວຕ຺ວາ ອາຣມ຺ມຓມນສິກາຣຉນ຺ທາຘິມຸຕ຺ຕິອາທິນານຕ຺ຕໂຕ ເກຈິ ອສຎ຺ຎີສຸ, ເກຈິ ເວຫປ຺ຜເລສຸ, ເກຈິ ອວິເຫສຸ, ອຕປ຺ເປສຸ, ສຸທສ຺ເສສຸ, ສຸທສ຺ສີສຸ, ເກຈິ ອກນິຏ຺ເຐສຸ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນາທີສຸ ຈຕູສຸ ຈ ຍຖາກ຺ກມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ເອກຈ຺ເຈ ຕິຕ຺ຖິຍາ ‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ຣຊ຺ຊນທຸສ຺ສນາທໂຍ, ຕນ຺ນິທານານິ ຈ ທຸກ຺ຂານິ ສມຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ຈິຕ຺ເຕ ໂທສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານເມຕ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາວິຣາຄໍ ຊເນຕ຺ວາ ຕຕ຺ຣູປປຕ຺ຕິຍາ ຌານໍ ຠາເວຕ຺ວາ ຣູປກາຍມຕ຺ຕາ ຐິຕາ ວາ ນິສິນ຺ນາ ວາ ນິປນ຺ນາ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ປຎ຺ຈກປ຺ປສຕານິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີນໍ ກຕຣໍ ຌານໍ ວິປຈ຺ຈຕີຕິ? ປຄຸຓໍ, ສພ຺ເພສຸ ປຄຸເຓສຸ ຍສ຺ສ ວິປາກຠູມິໍ ປຕ຺ເຖຕິ, ຕໍປຕ຺ຖນາຍ ຈ ອສຕິ ຍໍ ມຣຓສມເຍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ອຸຕ຺ຕມວເສນ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ວິປຈ຺ຈຕິ. ສຸທ຺ຘາວາເສສຸ ຈ ອວິຫາທີສຸ ອນາຄາມິວຊ຺ຊິຕາ ສຕ຺ຕາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອນາຄາມິໂນ ປນ ອສຎ຺ຎີວຊ຺ຊິຕພ຺ຣຫ຺ມໂລເກສຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ລຠນ຺ຕິ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ຈ ອຣິຍານໍ ຕຕ຺ຣູປປຕ຺ຕິໂຕ ອຸປຣູປປຕ຺ຕິປິ, ນ ເຫຏ຺ຐູປປຕ຺ຕິ. ເຕ ຫິ ປຐມຊ຺ຌານຠູມິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ອນາຄາມິໂນ ນວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ໂສເຘຕ຺ວາ ມຕ຺ຖເກ ເວຫປ຺ຜເລສຸ ຐິຕາ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ, ນ ນິວຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຣິຍານໍ ເຫຏ຺ຐູປປຕ຺ຕິອຠາວາ. ເວຫປ຺ຜລອກນິຏ຺ຐເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນຠວາ ຕໂຍປິ ເສຏ຺ຐຠວາ ນາມ. ອິເມສຸ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ອນາຄາມິໂນ ເນວ ອຸທ຺ຘໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ອໂຘ. ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕິ. ມນຸສ຺ສໂລເກ ຈ ເສຂາ ຄິຫິຠາເວ ຍາວຊີວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ນ ອເສຂາ. ເຕ ຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕທິວເສ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ວາ, ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ ວາ. ຠຸມ຺ມເທເວສຸ ປນ ຂີຓາສວາປິ ຍາວຊີວໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ຉສຸ ກາມາວຈຣເທເວສຸ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນວ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ອນາຄາມິໂນ ປນ ຕທເຫວ ຣູປຠວໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ຂີຓາສເວນ ປຣິນິພ຺ພາຕຸນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ອິມາສຸ ສຕ຺ຕວີສຕິຍາ ຠູມີສຸ ປຣິຍາປນ຺ນມນຸສ຺ສເທວພ຺ຣຫ຺ມໂລເກສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕສຕ຺ເຕສຸ ມນຸສ຺ສານໍ ຕາວ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທວ ວສ຺ສສຕໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ, ອປ຺ປໍ ວາ ຠິຍ຺ໂຍ. ອາປາຍິການໍ, ຠຸມ຺ມເທວານຎ຺ຈ ກທາຈິ ອາຍຸປຣິຈ຺ເຉໂທ ນຕ຺ຖິ, ກມ຺ມເມວ ປມາຓໍ. ເຕ ຫິ ສຕ຺ຕາເຫນປິ ມຣນ຺ຕິ, ກປ຺ປມ຺ປິ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ.

ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ປນ ມານຸສການິ ປຎ຺ຎາສ ວສ຺ສານິ ເອກໍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ, ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ຕິໍສ ຣຕ຺ຕິໂຍ ມາໂສ, ເຕນ ມາເສນ ທ຺ວາທສມາສິໂຍ ສໍວຈ຺ຉໂຣ, ເຕນ ສໍວຈ຺ຉເຣນ ທິພ຺ພານິ ປຎ຺ຈວສ຺ສສຕານິ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ. ຕານິ ມນຸສ຺ສຄຓນາຍ ນວຸຕິວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕາວຕິໍສານໍ ມານຸສກໍ ວສ຺ສສຕໍ ເອກໍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ກຕ຺ວາ ເອວມາຄຕໍ ທິພ຺ພໍ ວສ຺ສສຫສ຺ສໍ. ເອວໍ ຍາມາທີນໍ ວສ຺ສຄຓນຎ຺ຈ ທິຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐິມໂຕ ທິຄຸຓຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ພ຺ຣຫ຺ເມສຸ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊານໍ ກປ຺ປສ຺ສ ຕຕິໂຍ ຠາໂຄ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ, ພ຺ຣຫ຺ມປຸໂຣຫິຕານໍ ອຸປຑ຺ຒກປ຺ໂປ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມານໍ ເອໂກ ກປ຺ໂປ, ປຣິຕ຺ຕາຠານໍ ທ຺ເວ ກປ຺ປາຕິ ເອວໍ ອຸປຣູປຣິ ທິຄຸຓໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ສຸຠກິຓ຺ຫາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ສຸຠກິຓ຺ຫານໍ ຫິ ຈຕຸສຏ຺ຐິກປ຺ປໍ ອາຍຸປ຺ປມາຓໍ, ອສຎ຺ຎີນໍ, ເວຫປ຺ຜລານຎ຺ຈ ປຎ຺ຈກປ຺ປສຕານິ, ອວິຫານໍ ກປ຺ປສຫສ຺ສນ຺ຕິ ອຸປຣູປຣິ ທິຄຸຓວເສນ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອກນິຏ຺ຐານໍ ຫິ ໂສຬສກປ຺ປສຫສ຺ສານິ, ອຣູປານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຍຖາກ຺ກມໍ ວີສຕິ, ຈຕ຺ຕາຣິ, ສຏ຺ຐິ, ຈຕຸຣາສີຕິ ກປ຺ປສຫສ຺ສານິ ອາຍຸປ຺ປມາຓນ຺ຕິ.

ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາ ປຸຎ຺ຎເຕເຊນ, ກາມຣູປຄຕິໍ ຄຕາ;

ຠວຄ຺ຄຕມ຺ປິ ສມ຺ປຕ຺ຕາ, ປຸນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ.

ຕາວ ທີຆາຍຸກາ ສຕ຺ຕາ, ຈວນ຺ຕິ ອາຍຸສງ຺ຂຍາ;

ນຕ຺ຖິ ໂກຈິ ຠໂວ ນິຈ຺ໂຈ, ອິຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ມເຫສິນາ.

ຕສ຺ມາ ຫິ ຘີຣາ ນິປກາ, ນິປຸຓາ ອຕ຺ຖຈິນ຺ຕກາ;

ຊຣາມຣຓໂມກ຺ຂາຍ, ຠາເວນ຺ຕິ ມຄ຺ຄມຸຕ຺ຕມໍ.

ຠາວຍິຕ຺ວາ ສຸຈິໍ ມຄ຺ຄໍ, ນິພ຺ພາໂນຄຘຄາມິນໍ;

ສພ຺ພາສເວ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ ອນາສວາຕິ. (ວິຠ. ໑໐໒໙);

ອຍໍ ຉຏ຺ຐວາເຣ ນໂຍ.

ສຕ຺ຕໂມ ປນ ວາໂຣ ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີນໍ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາທິຠາວວິຠາວນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຫິ –

‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ, ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ, ນ ປຫາຕພ຺ໂພ, ນ ຠາເວຕພ຺ໂພ, ນ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ໂພ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ສິຍາ ປຫາຕພ຺ພາ, ສິຍາ ຠາເວຕພ຺ພາ, ສິຍາ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພາ, ສິຍາ ນ ປຫາຕພ຺ພາ ນ ຠາເວຕພ຺ພາ ນ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພາ’’ຕິອາທິນາ –

ທ຺ວາທສປິ ໂກຏ຺ຐາສາ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວິຠຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓປຣິຄ຺ຄາຫິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ຂນ຺ຘາທໂຍ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ. ຎາຕຕີຣຓປຫານປຣິຎ຺ຎາສຸ ຍຖາໂຍຄໍ ຍາຍ ກາຍຈິ ປຣິຎ຺ຎາຍ ວເສນ ສພ຺ເພປິ ຘມ຺ມາ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ. ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມາປິ ຎາຕປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາວ. ອກຸສລາ ປນ ປຫາຕພ຺ພາ. ມຄ຺ໂຄ ຠາເວຕພ຺ໂພ, ຜລໍ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຎາຕຕີຣຓວເສນ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍ. ວິປສ຺ສນາວິສເຍ ຫິ ສພ຺ພໍ ຕີຣຓປຣິຎ຺ຎາຍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍນ຺ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາທິຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຏ຺ຐໂມ ປນ ວາໂຣ ເຕສໍ ສາຣມ຺ມຓຕາວິຠາວນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ, ນວໂມ ປເນສໍ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາເຕສຸ ສງ຺ຄຫທສ຺ສນວເສນ. ທສໂມ ກຸສລຕ຺ຕິກາທີຫິ ສຣຓທຸກປຣິໂຍສາເນຫິ ຕິກທຸເກຫິ ວິຠາຄທສ຺ສນວເສນ ປວຕ຺ໂຕ, ເຕປິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍາວາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປເນຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວິຠງ຺ຄປາຬິອຏ຺ຐກຖາສຸ (ວິຠ. ໙໗໘ ອາທໂຍ; ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໙໗໘ ອາທໂຍ) ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.

ຘມ຺ມຫທຍວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ໂມຫວິຈ຺ເຉທນິຍາ ອຠິຘມ຺ມມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ

ວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.