໓. ຘາຕຸກຖາມາຕິກາ

ອິທານິ ວິຠງ຺ຄມາຕິການນ຺ຕຣໍ –

ອຍໍ ຘາຕຸກຖາທີນໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ;

ມາຕິການໍ ຍໂຕ ຕສ຺ມາ, ປຎ຺ຈນ຺ນມ຺ປິ ຍຖາຣຫໍ.

ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖໂຕ ເຈວ, ສງ຺ເຂເປນຕ຺ຖນິຈ຺ຉຍາ;

ວິຠງ຺ຄນຍໂຕ ເຈວ, ໂຫຕິ ສໍວຓ຺ຓນານໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ຘາຕຸກຖາມາຕິກາຍ ຕາວ ສໍວຓ຺ຓນາ ໂຫຕິ. ສາ ປເນສາ ນິກ຺ເຂປໂຕ ປຎ຺ຈຘາ ຐິຕາ – ນຍມາຕິກາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣມາຕິກາ ນຍມຸຂມາຕິກາ ລກ຺ຂຓມາຕິກາ ພາຫິຣມາຕິກາຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສງ຺ຄໂຫ, ອສງ຺ຄໂຫ…ເປ… ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ອສງ຺ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ຈຸທ຺ທສຫິ ປເທຫິ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ສງ຺ຄຫາທິເກນ ນເຍນ ຘາຕຸກຖາຍ ຘມ຺ມາ ວິຠຕ຺ຕາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຐປິຕຕ຺ຕາ ນຍມາຕິກາ ນາມ, ຍາ ‘‘ມູລມາຕິກາ’’ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ…ເປ… ມນສິກາໂຣ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຈວີສາຘິເກນ ປທສເຕນ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ສງ຺ຄຫາທິນເຍນ ວິຠຊິຕພ຺ພຠາເວນ ຘາຕຸກຖາຍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ເອວ ຐປິຕຕ຺ຕາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣມາຕິກາ ນາມ, ຍາ ‘‘ຘາຕຸກຖາມາຕິກາ’’ຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຕີຫິ ສງ຺ຄໂຫ, ຕີຫິ ອສງ຺ຄໂຫ, ຈຕູຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ຈຕູຫິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ’’ຕິ ອຍໍ ຈຕູຫິ ປເທຫິ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຂນ຺ຘາທີສຸ ຈ ກຸສລຕ຺ຕິກາທີສຸ ຈ ມາຕິກາຘມ຺ເມສຸ ຕີຫິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸປເທເຫວ ສງ຺ຄໂຫ ອສງ຺ຄໂຫ ຈ, ຕຖາ ຈຕູຫິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ວິປ຺ປໂຍໂຄ ຈາຕິ ອິເມສໍ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫາທີນໍ ນຍານໍ ມຸຂານີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຐປິຕຕ຺ຕາ ນຍມຸຂມາຕິກາ ນາມ.

‘‘ສຠາໂຄ ວິສຠາໂຄ’’ຕິ ອຍໍ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ສຠາຄວິສຠາຄລກ຺ຂຓວເສເນວ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫນຍາ ເຈວ ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄນຍາ ຈ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຐປິຕຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓມາຕິກາ ນາມ. ສພ຺ພາປິ ຘມ຺ມສງ຺ຄຓີ ຘາຕຸກຖາຍ ມາຕິກາຕິ ອຍໍ ຉສຏ຺ຐິ ຕິກປທານິ, ທ຺ເວ ຈ ທຸກປທສຕານິ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ຘາຕຸກຖາ ມາຕິກາໂຕ ພຫິ ຐປິຕຕ຺ຕາ ພາຫິຣມາຕິກາ ນາມ. ເອວເມຕິສ຺ສາ ປຎ຺ຈວິຘາຍ ມາຕິກາຍ ອຍມນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ.

ສງ຺ຄໂຫຕິອາທີສຸ ຫິ ສງ຺ຄໂຫ ຕາວ ຊາຕິສຎ຺ຊາຕິກິຣິຍາຄຓນວເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສພ຺ເພ ຂຕ຺ຕິຍາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕຸ, ຍາ ຈາວຸໂສ ວິສາຂ, ສມ຺ມາວາຈາ, ໂຍ ຈ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ, ໂຍ ຈ ສມ຺ມາອາຊີໂວ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໒) ອຍໍ ຊາຕິສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ‘‘ສພ຺ເພ ໂກສລກາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕຸ, ໂຍ ຈາວຸໂສ ວິສາຂ, ສມ຺ມາວາຍາໂມ, ຍາ ຈ ສມ຺ມາສຕິ, ໂຍ ຈ ສມ຺ມາສມາຘິ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໒) ອຍໍ ສຎ຺ຊາຕິສງ຺ຄໂຫ ນາມ, ເອກຏ຺ຐາເນ ຊາຕິສມ຺ພນ຺ຘຠາເວນ ສງ຺ຄໂຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສພ຺ເພ ຫຕ຺ຖາໂຣຫາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕຸ, ຍາ ຈາວຸໂສ ວິສາຂ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ, ໂຍ ຈ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ອິເມ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໖໒) ອຍໍ ກິຣິຍາສງ຺ຄໂຫ ນາມ. ‘‘ຫຎ຺ຈິ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘຄຓນໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕ’’’ນ຺ຕິ (ກຖາ. ໔໗໑) ອຍໍ ຄຓນສງ຺ຄໂຫ ນາມ, ອຍມິຘ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຕປ຺ປຏິປກ຺ເຂນ ອສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເຕສໍ ວິກປ຺ປໂຕ ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕາທີນິ, ເອກຸປ຺ປາເທກນິໂຣຘເອກວຕ຺ຖຸກເອກາຣມ຺ມຓຕາວເສນ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂໂຕ ວິປ຺ປໂຍໂຄ, ເຕສໍ ວິກປ຺ປໂຕ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາທີນິ, ຕທຸຠຍສໍສຄ຺ຄວິກປ຺ປໂຕ ສງ຺ຄຫິເຕນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິອາທີນິ ຈ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ. ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ອນຸຕ຺ຕານປທຕ຺ໂຖ.

ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉຍໂຕ ປນ ຍສ຺ມາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣມາຕິກາຍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີນິ, ພາຫິຣມາຕິກາຍ ກຸສລາທີນິ ຈ ‘‘ສງ຺ຄໂຫ ອສງ຺ຄໂຫ’’ຕິອາທິເກຫິ ນຍມາຕິກາປເທຫິ ‘‘ຕີຫິ ສງ຺ຄໂຫ, ຕີຫິ ອສງ຺ຄໂຫ’’ຕິອາທິນຍມຸຂມາຕິກາວເສນ ຍຖາຣຫໍ ນິທ຺ເທສຕ຺ຖາຍ ຠຄວຕາ ຐປິຕານິ, ຕສ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີນໍ ສງ຺ຄຫາທີນໍ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ສງ຺ເຂປໂຕ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ວິຠງ຺ຄນໂຍ ສກ຺ກາ ຎາຕຸນ຺ຕິ ຕໍ ວິສຸໍ ນ ວກ຺ຂາມ.

ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄຫວາເຣ ຂນ຺ຘານໍ ຕາວ ອຍໍ ນິທ຺ເທເສ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອກາທສຫິ ອາຍຕເນຫິ ເອກາທສຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ເອກາທສຫີຕິ ມນາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ. ຘມ຺ມາຍຕເນນາປິ ຫິ ເກຈິ ຣູປຘມ຺ມາ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເອກາທສຫີຕິ ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸວຊ຺ຊາຫິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ເວທນາທໂຍ ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ຍຖາສກໍ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິຕາ, ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອກາທສຫິ ອາຍຕເນຫິ ສຕ຺ຕຣສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ຕຖາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘປິ. ເກວລໍ ປເນຕ຺ຖ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ເອກາທສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວິເສໂສ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ເວທນາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຂນ຺ຘານໍ ເອເກນ ຘມ຺ມາຍຕເນນ ຈ ເອກາຍ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ຈ ສງ຺ຄຫິຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ປາຬິຍໍ ປເນຕ຺ຖ ຂນ຺ຘປທນິທ຺ເທເສ, ອຸປຣິ ອາຍຕນາທິນິທ຺ເທເສສຸ ຈ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອກາທສຫາຍຕເນຫິ ເອກາທສຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິອາທິນາ (ຘາຕຸ. ໑໕) ທ຺ວິມູລກາທິນເຍນາປິ ວິຕ຺ຖາຣນໂຍ ວິຠຕ຺ໂຕ, ໂສປິ ອິມິນາ ເອກມູລນຍານຸສາເຣນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍຕິ ນ ວິຕ຺ຖາຣຍິມ຺ຫາ. ອຍໍ ຂນ຺ຘປທນິທ຺ເທສນໂຍ.

ອາຍຕນຘາຕຸປທານມ຺ປິ ຂນ຺ຘປເທ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ຕີຫິ ສງ຺ຄໂຫ, ຕີຫິ ອສງ຺ຄໂຫ ຈ ຍຖາໂຍຄໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຎາຕພ຺ໂພ. ເກວລໍ ປເນຕ຺ຖ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ອສງ຺ຂຕສ຺ສ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫາຠາວາ ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສານໍ ຂນ຺ເຘສຸ ສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສຈ຺ເຈສຸ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ສພ຺ເພຫິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕູຫິ. ສມຸທຍມຄ຺ຄສຈ຺ຈານິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ, ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູຫິ ຈ ສງ຺ຄຫິຕານິ. ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ ຂນ຺ເຘນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູຫິ ເອວ ສງ຺ຄຫິຕໍ.

ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ທ຺ວີຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ສຸຂິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິ ປຎ຺ຈ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ, ສທ຺ຘາທີນິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ, ສພ຺ພານິ ເຈຕານິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິ, ອິຕ຺ຖິນ຺ທ຺ຣິຍປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິປິ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕານິ. ເສສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍານິ.

ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທສຸ ນາມຣູປໍ ວິຎ຺ຎາຓວຊ຺ຊິເຕຫິ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ເອກາທສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ຈ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ປວຕ຺ຕິຍໍ ນາມຣູປສ຺ສາປິ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສທ຺ທາຍຕນມ຺ປິ ຄຫິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສຬາຍຕນໍ ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ປສາທວິຎ຺ຎາຓຠູເຕຫິ ຉຫິ ອາຍຕເນຫິ, ທ຺ວາທສຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ອຸປປຕ຺ຕິຠໂວ ປນ ກາມຠວຠູໂຕ ປຎ຺ຈຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ສທ຺ທາຍຕນວຊ຺ຊິເຕຫິ ເອກາທສຫິ ອາຍຕເນຫິ, ສຕ຺ຕຣສຫິ ຘາຕູຫິ. ຣູປຠໂວ ປຎ຺ຈຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ສທ຺ທາທິຈຕຸກ຺ກຆານາທິຕ຺ຕຍຕພ຺ພິຎ຺ຎາຓວຊ຺ເຊຫິ ປຎ຺ຈຫາຍຕເນຫິ, ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ອສຎ຺ຎີຠໂວ ເອເກນ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ, ຣູປຘມ຺ມວເສນ ທ຺ວີຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຆານາທິຕ຺ຕຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອາຍຕນາທິກິຈ຺ຈາກຣຓໂຕ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕມ຺ປິ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຠວສ຺ສ ຈ ເອກນ຺ຕມຸປາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕິວິປາການໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທີນໍ ຄຫເຓປິ ອນຸປາທິນ຺ນສທ຺ທາຍຕນສ຺ສ ອິຘ ອຄ຺ຄຫຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຣູປຠໂວ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວີຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ. ຊາຕິຊຣາມຣຓານິ ນາມຣູປຘມ຺ມານໍ ລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ ທ຺ວີຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ໂສກທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສານິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ. ອຸປາຍາໂສ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ, ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູຫິ ຈ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ປຣິເທໂວ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສທ຺ທາຍຕນສທ຺ທຘາຕູຫິ. ເສສານິ ປເນຕ຺ຖ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ຄານິ, ສຕິປຏ຺ຐານສມ຺ມປ຺ປຘານາ ຈ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາວ.

ອິທ຺ຘິປາທາ ທ຺ວີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ອາຍຕເນຫິ, ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາທສ຺ສ ຘມ຺ມຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸນິຍມໂຕ ໂສຬສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄໂຫ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຌານານິ ທ຺ວີຫິ ເວທນາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ, ເອເກນາຍຕເນນ, ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ຈ ສງ຺ຄຫິຕານິ. ອປ຺ປມຎ຺ຎາ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ, ເອເກນ ອາຍຕເນນ, ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເອວໍ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິປິ. ເກວລໍ ປນ ຈິຕ຺ຕໍ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວິເສໂສ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ເຈສ ວຸຕ຺ຕາວເສເສຫິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິມິນາ ນເຍນ ພາຫິຣມາຕິກາຍປິ ‘‘ກຸສລາ ຘມ຺ມາ, ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ທ຺ວີຫິ ອາຍຕເນຫິ, ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ອພ຺ຍາກຕາ ປນ ອສງ຺ຂຕໍ ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວາທສຫິ ອາຍຕເນຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕ຺ວາ ສງ຺ຄຫາສງ຺ຄໂຫ ຎາຕພ຺ໂພຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ຘາຕຸກຖາປາຬິອຏ຺ຐກຖາສຸ (ຘາຕຸ. ໗໗ ອາທໂຍ; ຘາຕຸ. ອຏ຺ຐ. ໗໗) ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ‘‘ສງ຺ຄໂຫ ອສງ຺ຄໂຫ’’ຕິ ປທສ຺ສ

ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປເທ ສພ຺ເພສໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທິປທານໍ ນິທ຺ເທໂສ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ຍານິ ປເນຕ຺ຖ ປທານິ ຣູເປກເທສໍ, ອຣູເປນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ວິຎ຺ຎາເຓກເທສຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ເຕສມິຘ ນິທ຺ເທໂສ. ຕານິ ປນ ມນາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນວຊ຺ຊິຕານໍ ທສາຍຕນານໍ, ຘມ຺ມຘາຕຸວຊ຺ຊິຕານໍ ສຕ຺ຕຣສນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ, ສຕ຺ຕຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍານຎ຺ຈ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ, ນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ. ເຕເນວ ປາຬິຍໍ –

‘‘ທສາຍຕນາ ສຕ຺ຕຣສ ຘາຕຸໂຍ,

ສຕ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ ອສຎ຺ຎາຠໂວ ເອກໂວກາຣຠໂວ;

ປຣິເທໂວ ສນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິຆໍ,

ອນິທສ຺ສນໍ ປຸນເທວ ສປ຺ປຏິຆໍ ອຸປາທາ’’ຕິ. (ຘາຕຸ. ໑໗໘) –

ເອວໍ ອຸທ຺ທານຄາຖາ ວຸຕ຺ຕາ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘວ ສງ຺ຄຫິໂຕ, ເອວໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ຈ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທໂຍວ. ເຕປິ ຈ ເຍຫິ ເກຫິຈິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ເຕສໍ ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຠາວາ ຍຖາວຸຕ຺ຕາຍຕນານໍ ວເສເນເວຕ຺ຖ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ ໂຫຕິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ຍໍ ຂນ຺ຘປເທນ ສງ຺ຄຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍຕນຘາຕຸປເທຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຂນ຺ຘາຍຕນປເທຫິ ວາ ສງ຺ຄຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ຘາຕຸປເທນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ສ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄໂຫ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖໍ? ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ, ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ຈ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ອາຍຕເນຫິ, ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ? ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວີຫິ ອາຍຕເນຫິ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເອວໍ ຣູປາຍຕນາທີສຸປິ ປສາທວິສຍຠູເຕສຸ ຘາຕູສຸ, ຣູປິນ຺ທ຺ຣິຍາທີສຸ ຈ ໂຍຊນກ຺ກໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ເຍ ຣູປຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ຈກ຺ຂຸຘາຕຸຍາ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ຈກ຺ຂາຍຕນຈກ຺ຂຸຘາຕູຫິ ເອກສ຺ເສເວຕສ຺ສ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ວິສຸໍ ອາຍຕນຘາຕູສຸ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ເຕ ຈກ຺ຂາຍຕນວິຣຫິຕາ ສພ຺ເພ ຣູປຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ມນາຍຕນນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິ ອາຍຕເນຫິ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ ສຕ຺ຕວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຕິ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອຸປຣິ ຣູປາຍຕນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມສ຺ມິໍ ຫິ ວາເຣ ຈກ຺ຂາຍຕນສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຕີຫິປິ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄຫິຕຕາຍ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາຠາວາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ເອວໍ ຕີຫິປິ ສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕວິເສສເນຫິ ວິສິຏ຺ຐສ຺ເສວ ‘‘ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫີ’’ຕິອາທິນາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫສ຺ສ ວຸຈ຺ຈມານຕ຺ຕາ ຈ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ສຫ ພຫິຠູຕຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ ຈກ຺ຂາຍຕເນນ ອຸປລກ຺ຂິຕານໍ ຣູປຘມ຺ມານໍເຍວ ສງ຺ຄຫິເຕນ ອສງ຺ຄຫິຕຕາ, ນ ຈກ຺ຂາຍຕນສ຺ສ, ເອວໍ ອຸປຣິ ຣູປາຍຕນາທີຫິ ອຸປລກ຺ຂິຕວາເຣປິ ຍຖາຣຫໍ ຎາຕພ຺ພາ.

ເສເສສຸ ປນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ອາຍຕນສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ, ຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອກາທສຫິ ອາຍຕເນຫິ ທ຺ວາທສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ເອວໍ ເສສວິຎ຺ຎາຓຘາຕູສຸປິ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ເຄສຸ ອສຎ຺ຎີຠເວນ ເຍ ຘມ຺ມາ…ເປ… ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທສຫາຍຕເນຫິ ໂສຬສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອຸປາທາຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ…ເປ… ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອກາທສຫາຍຕເນຫິ ສຕ຺ຕຣສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາຣາ ອປຸພ຺ພວິເສສາ ສມາເຍວ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓວາເຣ ທ຺ວາທສຫີຕິ ຉ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອວເສສາຫິ ຘາຕູຫິ ເສສາ ຉ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍວ ຂນ຺ຘາຍຕນສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ຘາຕຸສງ຺ຄເຫເນວ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ອວເສສາຫິ ທ຺ວາທສຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ເອສ ນໂຍ ເສສວິຎ຺ຎາຓຘາຕູສຸປິ.

ທຸຕິເຍ ຕີຫາຍຕເນຫີຕິ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນມນາຍຕເນຫິ. ອສຎ຺ຎິພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ຫິ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນວເສນ ທ຺ເວ ອາຍຕນານິ ອຸປປຕ຺ຕິຠວຠາເວນ ປາຬິຍໍ ອາຄຕານິ, ເຕ ປນ ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫິຕານິ, ອາຍຕນຘາຕູສຸ ອສງ຺ຄຫິຕານິ. ຕທວເສສານິ ນວ ຣູປາຍຕນານິ, ຕານິ ເຕເຫວ ຈ ທ຺ວີຫິ ມນາຍຕນຘມ຺ມາຍຕເນຫິ ຈ ອສງ຺ຄຫິຕານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ນວຫິ ຘາຕູຫີຕິ ຣູປຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕູຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕຫິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ.

ຕຕິເຍ ທສຫີຕິ ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ. ໂສຬສຫີຕິ ຣູປຘາຕຸຘມ຺ມຘາຕຸວຊ຺ຊາຫິ. ອນິທສ຺ສນສປ຺ປຏິຆານິ ນາມ ນວ ໂອຬາຣິກາຍຕນານິ, ຕານິ ເຕຫິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕານິ, ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ຈ ອສງ຺ຄຫິຕານິ, ຣູປາຍຕນຘມ຺ມາຍຕນານິ ທ຺ເວປິ ເສເສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ.

ຈຕຸຕ຺ເຖ ເອກາທສຫີຕິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນວຊ຺ເຊຫິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນສ຺ສ ອຸປາທາຘມ຺ເມຫິ ອາຍຕນາທີສຸ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປເທ ນໂຍ.

ອສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ອສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວາ ໂອຬາຣິກຣູເປນ ວາ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ຕາເນວ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ, ຕານິ ປນ ເວທນາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຂນ຺ຘານໍ, ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈວຊ຺ຊິຕານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສຈ຺ຈານໍ, ປສາທມໂນວຊ຺ຊິຕານໍ ໂສຬສນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ, ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣຜສ຺ສເວທນາຕຓ຺ຫຸປາທານກມ຺ມຠວຊາຕິຊຣາມຣຓໂສກທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສວເສນ ຈຸທ຺ທສປຈ຺ຈຍາກາຣປທານຎ຺ຈ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ, ນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີນໍ. ເຕເນວ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ –

‘‘ຕໂຍ ຂນ຺ຘາ ຕຖາ ສຈ຺ຈາ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຈ ໂສຬສ;

ປທານິ ປຈ຺ຈຍາກາເຣ, ຈຸທ຺ທສູປຣິ ຈຸທ຺ທສ.

‘‘ສມຕິໍສ ປທາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂຄຈ຺ຉເກສຸ ທສສ຺ວຖ;

ທຸເວ ຈູຬນ຺ຕຣທຸກາ, ອຏ຺ຐ ໂຫນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕຣາ’’ຕິ. (ຘາຕຸ. ອຏ຺ຐ. ໑໗໙) –

ເອວໍ ອຸທ຺ທານຄາຖາ ວຸຕ຺ຕາ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ຍໍ ຂນ຺ຘປເທນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ອາຍຕນຘາຕຸປເທຫິ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ເສວ ຕີຫິ ວິເສສເນຫິ ວິສິຏ຺ຐສ຺ສ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄໂຫ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຖໍ? ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ກຕິຫິ ຂນ຺ເຘຫິ, ອາຍຕເນຫິ, ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ? ເຕ ຘມ຺ມາ ອສງ຺ຂຕໍ ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ນິພ຺ພານໍ, ສຸຂຸມຣູປໍ, ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣາ ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ນິພ຺ພານໍ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເສສາ ຕີຫິ ຣູປສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອາຍຕນຘາຕຸໂຍ ປເນຕ຺ຖ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູນໍ ວເສເນວ ສພ຺ພຕ຺ຖ ເວທິຕພ຺ພາ ອິຕຣາສໍ ອສມ຺ຠວາ, ອິເມສຸ ຈ ນິພ຺ພານມ຺ປິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕເນວ ຫິ ‘‘ອສງ຺ຂຕໍ ຂນ຺ຘໂຕ ຐເປຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສາຍມຕ຺ໂຖ – ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫ ເອວ ອສງ຺ຂຕໍ ຐເປຕ຺ວາ, ນ ອິຕຣສງ຺ຄເຫສູຕິ ເອວໍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸປິ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິເຍນ ເຍ ຘມ຺ມາ…ເປ… ເຕ ຘມ຺ມາ ທ຺ວີຫິ ເວທນາສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ຣູປາຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ນິພ຺ພານເວທນາສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘາ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕສຸ ຈ ນິພ຺ພານເວທນາສຎ຺ຎາວ ອາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຄເຫນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ອສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປເທ ນໂຍ.

ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ສງ຺ຂາເຣກເທສໍ ອຎ຺ເຎນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ທີເປນ຺ຕິ ເວທເນກເທສໍ ວາ ສຸຂຸມຣູປໍ ວາ ສທ຺ເທກເທສໍ ວາ, ຕາເນວ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ. ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕູສຸ ເອກມ຺ປິ ໂກຏ຺ຐາສໍ ສກເລນ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕປທານິ ນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕານິ ປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສມຸທຍມຄ຺ຄສຈ຺ຈານໍ, ປນ຺ນຣສິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ, ເອກາທສປຏິຈ຺ຈປທາທີນຎ຺ຈ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ຍໍ ອຕ຺ຕນາ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ສງ຺ຄຫິເຕຫິ ຂນ຺ຘາທິໂຕ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ເສວ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏປທສ຺ສ ປຸນ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄໂຫ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອາທິປເທ ນໂຍ – ສມຸທຍສຈ຺ເຈນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິ ສງ຺ຄເຫຫິປິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິປິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ສມຸທຍສຈ຺ເຈນ ຫິ ຕຓ຺ຫາວຊ຺ຊາ ເສສາ ສງ຺ຂາຣາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ປຸນ ເຕຫິ ຈ ຕຓ຺ຫາວ ສງ຺ຄຫິຕາ, ສາ ຈ ປຸນ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຍໍ ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປເທ ນໂຍ.

ອສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ອສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຄາຫເກຫິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈາທີຫິ, ວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສຸຂຸມຣູປຄາຫເກຫິ ອເຈຕສິກາທີຫິ ຈ ປເທຫິ ວິວຊ຺ຊິຕານິ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທີນິ, ຕາເນວ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ຍໍ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘເຏນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທິປເທນ ຂນ຺ຘາທິໂຕ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຍໍ ເຕຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ເສວ ປຸນ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄໂຫ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ເອກປທໂຍຊນາ – ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິປິ ອສງ຺ຄເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ຂນ຺ຘສງ຺ຄເຫນ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ອາຍຕນາທີຫິ ປນ ວິຎ຺ຎາຓເມວ ຐເປຕ຺ວາ ເວທນາທໂຍ ຘມ຺ມາຍຕເນນ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘກເທເສນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ວິຎ຺ຎາຓເມວ ຕີຫິປິ ຂນ຺ຘສງ຺ຄຫາທີຫິ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ນາມ. ເຕນ ປຸນ ວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສນິພ຺ພານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ສພ຺ເພປິ ປຸນ ວິຎ຺ຎາຓຠູເຕນ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ອຍໍ ອສງ຺ຄຫິເຕນອສງ຺ຄຫິຕປເທ ນໂຍ.

ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ນິພ຺ພາເນນ, ຣູເປນ ວາ ມິສ຺ເສສຸ ສຕ຺ຕສຸ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູສຸ ເອກາຍປິ ອວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ອຣູປຘມ຺ເມ ປກາເສນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຘມ຺ມາຍຕນທຸກ຺ຂສຈ຺ຈາທີນໍ ນິທ຺ເທໂສ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ກາຫິຈິ ປນ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຣູປມິສ຺ສາຣູປຘມ຺ມານໍ, ເກວລານາຣມ຺ມຓານໍ ວາ ສກລຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ວາ ປກາສການໍ ຣູປຠວຣູປກ຺ຂນ຺ຘກຸສລາທິປທານໍ ສມ຺ປໂຍຄປເທ ເອວ ນິທ຺ເທໂສ ນ ສມ຺ຠວຕິ, ວິປ຺ປໂຍຄປເທ ປນ ສມ຺ຠວຕິ. ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ປນ ປຈ຺ເຈກໍ, ທ຺ວິນ຺ນໍ, ຕິຓ຺ຓໍ, ຕເທກເທສານໍ ວາ ຕທຸຠເຍປິ ສມ຺ຠວຕິ. ‘‘ຈຕູຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ຈຕູຫິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ, ສຠາໂຄ ວິສຠາໂຄ’’ຕິ ຫິ ວຈນໂຕ ຈຕູຫິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘເຫວ ສຠາຄານໍ ເອກສນ຺ຕາເນ ເອກກ຺ຂເຓວ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ເອວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສມ຺ປໂຍໂຄ ລພ຺ຠຕິ. ຣູປຘມ຺ມານໍ ປນ ຣູເປນ, ນິພ຺ພາເນນ ວາ, ນິພ຺ພານສ຺ສ ຈ ຣູເປນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕຖາ ຣູປນິພ຺ພານານໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ວິສຠາຄາ ຫິ ເຕ ເຕສໍ ຍຖາ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ຣູປນິພ຺ພາເນຫິ, ເອວໍ ຠິນ຺ນສນ຺ຕານິເກຫິ ນານກ຺ຂຓິເກຫິ ອຣູປຘມ຺ເມຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິເຍວ. ເຕປິ ຫິ ເຕສໍ ສນ຺ຕານກ຺ຂຓວິສຠາຄຕາຍ ວິສຠາຄາ ເອວ. ອຍໍ ປນ ວິສຠາຄຕາ ອິຘ ສາມຎ຺ຎໂຕ ນ ຄຫິຕາ ເຕສໍ ອວິເສເສນ ສມ຺ປໂຍຄສ຺ສາປິ ສມ຺ຠວາ. ຍຕ຺ຖ ປນ ວິເສເສຕ຺ວາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາທໂຍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ, ຕຕ຺ຖາຍມ຺ປິ ວິສຠາຄຕາ ຄຫິຕາ. ຍຕ຺ຖ ປນ ເຍ ອນິທ຺ຘາຣິຕວິເສສນາ, ຕຕ຺ຖາປິ ສພ຺ພຖາ ສມ຺ປໂຍຄລກ຺ຂຓໍ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ໂສ ຈ ຕສ຺ສ ເອກນ຺ເຕນ ວິສຠາໂຄຕິ ອິຘ ຄຍ຺ຫຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ເກນຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ? ນຕ຺ຖິ. ກຕິຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ? ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ເອສ ນໂຍ ຈກ຺ຂາຍຕນາທິອນາຣມ຺ມເຓສຸປິ. ສາຣມ຺ມເຓສຸ ປນ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ທສຫິ ອາຍຕເນຫິ ທສຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ. ເອສ ນໂຍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸປິ.

ຕຕ຺ຖ ເອເກນາຕິ ມນາຍຕເນນ. ສຕ຺ຕຫີຕິ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ. ເກຫິຈີຕິ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕຸປຣິຍາປນ຺ເນຫິ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣຫິ. ທຸຕິຍນເຍ ຕີຫີຕິ ອຕ຺ຕານໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສເສຫິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ. ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຣຫິ. ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຣູປນິພ຺ພາເນຫິ. ເອວໍ ອຸປຣິປິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຍຖານຸຣູປໍ ຎາຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ ‘‘ສມຸທຍມຄ຺ຄສຈ຺ຈາທໂຍ ເອກາຍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ອຘິໂມກ຺ໂຂ ປນ ມໂນຘາຕຸມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຫິ ທ຺ວີເຫວາ’’ຕິ. ອຍໍ ສມ຺ປໂຍຄວິປ຺ປໂຍຄປເທ ນໂຍ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ປນ ສມ຺ປໂຍຄາຣຫປເທສຸ ຍານິ ປທານິ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຘມ຺ເມ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ທີເປນ຺ຕິ, ເຕສເມວ ນິທ຺ເທໂສ. ຕານິ ປນ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘປທານໍ, ມນາຍຕນສ຺ສ, ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕູນໍ, ມໂນເປກ຺ຂາວເສນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ, ວິຎ຺ຎາຓຜສ຺ສເວທນານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທປທານໍ, ຜສ຺ສສຕ຺ຕກສ຺ສ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂສວິຕກ຺ກສວິຈາຣອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕານໍ ວເສນ ຕິຓ຺ຓໍ ຕິກປທານໍ, ສຕ຺ຕມຫນ຺ຕຣທຸກປທາທີນຎ຺ຈ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານິ, ນ ອິຕເຣສໍ ອສມ຺ຠວາ. ເຕເນວ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາຍຕນຎ຺ຈ ເອກໍ,

ທ຺ເວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາ ຘາຕຸປທານິ ສຕ຺ຕ;

ຕໂຍ ປຏິຈ຺ຈາ ອຖ ຜສ຺ສສຕ຺ຕກໍ,

ຕິເກ ຕໂຍ ສຕ຺ຕ ມຫນ຺ຕເຣ ຈ;

ເອກໍ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣເມກໍ,

ຍຸຕ຺ຕໍ ອຸເປກ຺ຂາຍ ຈ ເອກເມວາ’’ຕິ. (ຘາຕຸ. ອຏ຺ຐ. ໓໐໖) –

ອຸທ຺ທານຄາຖາ ວຸຕ຺ຕາ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ນ ເກຫິຈິ ຂນ຺ຘາຍຕເນຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອກາຍ ປນ ຘາຕຸຍາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ຕຕ຺ຖ ເຕ ຘມ຺ມາຕິ ຣູປນິພ຺ພານຘມ຺ມາ, ເຕ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ເອເກນາຕິ ມນາຍຕເນນ. ທຸຕິຍນເຍ ເຕ ຘມ຺ມາຕິ ສປ຺ປີຕິກາ ເຕ ຘມ຺ມາ. ນ ເກຫິຈີຕິ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ຉວິຎ຺ຎາຓຘາຕູ, ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ຣູປໍ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ. ເຕຫິ ສພ຺ເພສໍ ຂນ຺ຘາຍຕນານໍ ສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ນ ເກຫິຈິ ຂນ຺ເຘຫິ, ອາຍຕເນຫິ ວາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ນ ຫິ ສຍໍ ອຕ຺ຕນາ ວິປ຺ປຍຸຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ປຍຸຊ຺ຊຕິ ວາຕິ. ເອກາຍາຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນໂຍ.

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ປນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ນາມ ຘມ຺ໂມ ນຕ຺ຖິ, ເທສນາສມ຺ປທມຕ຺ຕາຍ ປນ ໂມຆມ຺ເປຕໍ ປທໍ ອຸທ຺ຘຏໍ, ເຕເນວ ປາຬິຍໍ ສພ຺ພວາເຣສຸປິ ‘‘ນຕ຺ຖິ ນຕ຺ຖິ’’ ອິຈ຺ເຈວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣູປກ຺ຂນ຺ຘາທິອນາຣມ຺ມຓຘມ຺ເມຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ, ເຕສຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ ນຕ຺ຖິ. ເວທນາທີຫິປິ ຣູປນິພ຺ພານາທີນິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕານິ, ເຕສຎ຺ຈ ເກນຈິ ສມ຺ປໂຍໂຄວ ນຕ຺ຖີຕິ. ອຍໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນໂຍ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ຣູເປນ ອສມ຺ມິສ຺ສໍ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘກເທສເມວ ທີເປນ຺ຕິ, ເຕສເມວ ນິທ຺ເທໂສ, ນ ຣູປາຣູປສມ຺ມິສ຺ສານໍ, ສພ຺ພຣູປກ຺ຂນ຺ຘທີປການໍ ເຕສໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຕາໂຍຄາຠາວາ. ສພ຺ພາຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນາປິ ຫິ ກຸສລາທິນາ ອຎ຺ໂຎ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏາ, ອຕ຺ຕນາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ປຸນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສຎ຺ເຎວ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ…ເປ… ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ສມຸທຍສຈ຺ເຈນ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນໂຍ.

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ປນ ສມ຺ປໂຍຄປເທ ວຸຕ຺ຕປທາເນວ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕຫິ ປຸນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ…ເປ… ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ທສຫາຍຕເນຫິ ທສຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນ…ເປ… ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນໂຍ.

ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ປນ ສງ຺ຄຫິເຕນສງ຺ຄຫິຕປເທ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ ສມຸທຍສຈ຺ຈາທິປທາເນວ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິປິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ວິປ຺ປໂຍໂຄ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ສມຸທຍສຈ຺ເຈນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິປິ ສງ຺ຄເຫຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ທສຫາຍຕນຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ອິຕ຺ຖິນ຺ທ຺ຣິເຍນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິປິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ນ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນ…ເປ… ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ເອເກນາຕິ ມນາຍຕເນນ. ເອເກນ ຂນ຺ເຘນາຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘນ. ເກຫິຈີຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ເຘ ຕຓ຺ຫາຍ ຘມ຺ມາຍຕນຘມ຺ມຘາຕູສຸ ຕຓ຺ຫາເວທນາສຎ຺ຎາຫິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນໂຍ.

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປເທ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທິປທາເນວ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄໂຫ, ອສງ຺ຄໂຫ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ເວທນາກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວີຫິ ອາຍຕເນຫິ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເສເສຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເສເສຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕີຫີຕິ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິ. ເຕຫິ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ທ຺ວີຫີຕິ ຘມ຺ມາຍຕນມນາຍຕເນຫິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປເທ ນໂຍ.

ອສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ອສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ສຸຂຸມຣູປໍ ອວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຣູປໍ ສວິຎ຺ຎາຓໍ ວາ, ເກວລໍ ອຣູປໍ ວາ ຖູລຣູປສ຺ສປິ ເກວລໍ ວາ, ສຸຂຸມຣູປໍ ທີເປນ຺ຕິ, ເຕສເມວ ນິທ຺ເທໂສ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏຘມ຺ເມຫິ ຂນ຺ຘາທີຫິ ຕີຫິປິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ວິປ຺ປໂຍໂຄ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ທສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ເອວໍ ຘມ຺ມາຍຕນອິຕ຺ຖິນ຺ທ຺ຣິຍາທີສຸປິ ໂຍຊນາ.

ອຣູປຠເວນ ເຍ ຘມ຺ມາ ຂນ຺ຘາທີຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ນຕ຺ຖິ. ເຕ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ເອເກນາຍຕເນນ ສຕ຺ຕຫິ ຘາຕູຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອເກນາຍຕເນນ ເອກາຍ ຘາຕຸຍາ ເກຫິຈິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ເອວໍ ອິທ຺ຘິປາທກຸສລາທິປເທສຸປິ ໂຍຊນາ.

ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ເສວ ຕີຫິປິ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ຕີຫິ ເວທນາທີຫິ ສມ຺ປໂຍໂຄ, ອິຕເຣຫິ ຈ ວິປ຺ປໂຍໂຄ ຎາຕພ຺ໂພ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ອສງ຺ຄຫິເຕນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປເທ ນໂຍ.

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປທຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປເທ ປນ ຍານິ ປທານິ ເກວລານໍ ສາຣມ຺ມຓານໍ, ອນາຣມ຺ມຓານໍ ວາ ຘມ຺ມານໍ ປກາສການິ ຈ ສຠາວຊາຕິຠູມິກາລສນ຺ຕານວເສນ ຠິນ຺ນຕາຍ ເກຫິຈິ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ອນາຣມ຺ມຓຘມ຺ມມິສ຺ສາຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ປກາສການິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈອພ຺ຍາກຕປຣິຕ຺ຕອຕີຕອຊ຺ຌຕ຺ຕາທິປທານິ, ເຕສເມວ ນິທ຺ເທໂສ ອິຕເຣສໍ ຘມ຺ມາຍຕນຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍນາມຣູປສຬາຍຕນຊາຕິຊຣາມຣຓອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາອນິທສ຺ສນອປ຺ປຏິຆນເຫຕຸອາທີນໍ ເຕສໍ ເກນຈິ ວິປ຺ປໂຍຄາສມ຺ຠວາ. ອິທໍ ເຫຕ຺ຖ ລກ຺ຂຓໍ – ເຍ ຘມ຺ມາ ປຐມໍ ອຸທ຺ຘຏປເທນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຂນ຺ຘາທີຫິ ສງ຺ຄໂຫ, ອສງ຺ຄໂຫ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ນໂຍ – ຣູປກ຺ຂນ຺ເຘນ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວີຫາຍຕເນຫິ ອຏ຺ຐຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເອເກນ ຂນ຺ເຘນ ທສຫິ ອາຍຕນຘາຕູຫິ ອສງ຺ຄຫິຕາ. ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ເຍ ຘມ຺ມາ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເຕ ຘມ຺ມາ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ທ຺ວີຫາຍຕເນຫິ ທ຺ວີຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ນາມ ໂລກຸຕ຺ຕຣຈິຕ຺ຕເຈຕສິການິ, ເຕ ຈ ຘມ຺ມາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທິຈຕຸກ຺ຂນ຺ເຘຫິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘມ຺ມຘາຕຸວເສນ ທ຺ວີຫິ ຘາຕູຫິ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ. ອຍໍ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນສງ຺ຄຫິຕາສງ຺ຄຫິຕປເທ ນໂຍ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປໂຕ ວິຠງ຺ຄນເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຖນິຈ຺ຉໂຍ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ຘາຕຸກຖາປາຬິອຏ຺ຐກຖາສຸ (ຘາຕຸ. ໑໒; ຘາຕຸ. ອຏ຺ຐ. ໑-໒) ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.

ໂມຫວິຈ຺ເຉທນິຍາ ອຠິຘມ຺ມມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ

ຘາຕຸກຖາມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.