໔. ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິມາຕິກາ

ເອກກມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ອິທານິ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິມາຕິກາສໍວຓ຺ຓນານໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖໂຕ ຕາວ ຉ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອາຈິກ຺ຂຕິ ເທເສຕິ ປຎ຺ຎເປຕິ ປຏ຺ຐເປຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໒.໒໐) ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ສນ຺ທສ຺ສນາ ປກາສນາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ‘‘ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ມຎ຺ຈປີຐ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໒໖໙) ອາຄຕຏ຺ຐາເນ ຐປນາ ນິກ຺ຂິປນາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ, ອິຘ ອຸຠຍມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຉ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍຕິ ຫິ ຉ ປຎ຺ຎາປນາ ຉ ສນ຺ທສ຺ສນາ ປກາສນາຕິປິ, ຉ ຐປນາ ນິກ຺ຂິປນາຕິປິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຍວ ຫິ ເຕ ເຕ ວິຊ຺ຊມານາວິຊ຺ຊມາເນ ຘມ຺ເມ ສນ຺ທສ຺ເສຕີຕິປິ. ເຕນ ເຕນ ໂກຏ຺ຐາເສນ ຐເປຕີຕິປິ. ຂນ຺ຘປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິອາທິ ປນ ສງ຺ເຂປໂຕ ຕາສໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີນໍ ສຣູປທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ຂນ຺ຘານໍ ‘‘ຂນ຺ຘາ’’ຕິ ປຎ຺ຎາປນາ ສນ຺ທສ຺ສນາ ປກາສນາ ຈ ຐປນາ ນິກ຺ຂິປນາ ຈ ຂນ຺ຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ…ເປ… ປຸຄ຺ຄລານໍ ‘‘ປຸຄ຺ຄລາ’’ຕິ ປຎ຺ຎາປນາ ສນ຺ທສ຺ສນາ ປກາສນາ ຈ ຐປນາ ນິກ຺ຂິປນາ ຈ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ອິມາ ເອວ ຉ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ວິຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎາສມ຺ປິ ສມ຺ມຸຕິປຣມຕ຺ຖກຖານໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີນໍ ອນນ຺ຕຕ຺ຕາ, ອຸປລກ຺ຂຓວເສນ ປນ ປຘານຠາວໂຕ ຈ ເອຕາວ ວຸຕ຺ຕາ. ປາຬິມຸຕ຺ຕກນເຍນ ປນ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ ວິຊ຺ຊມານປຎ຺ຎຕ຺ຕິອາທໂຍ ຉ ນາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ອຏ຺ຐກຖາສຸ (ປຸ. ປ. ອຏ຺ຐ. ມາຕິກາວຓ຺ຓນາ ໑) ອາຄຕາ, ຕາ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອິຘ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ຕາສຸ ອິຘ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິປເທນ ອວິຊ຺ຊມານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ເສເສຫິ ວິຊ຺ຊມານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈາຕິ ທ຺ເວ ເອວ ລພ຺ຠນ຺ຕິ.

ອຏ຺ຐກຖາມຸຕ຺ຕເກນ ປນ ອາຈຣິຍນເຍນ ອປຣາປິ ຉ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ – ອຸປາທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຸປນິຘາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສໂມຘານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຕຊ຺ຊາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສນ຺ຕຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ, ຍາ ‘‘ອຕ຺ຖປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍາ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກໍ ອຸປາທາຍ ນິສ຺ສາຍ ສມ຺ມຕາ ສຕ຺ຕາທິກາ, ອງ຺ຄານິ ອຸປາທາຍ ຣຖາທິກາ, ຈນ຺ທາທິປຣິວຕ຺ຕາທໂຍ ອຸປາທາຍ ກາລທິສາທິກາ, ຕໍຕໍຠູຕນິມິຕ຺ຕໍ, ຠາວນາວິເສສຎ຺ຈ ອຸປາທາຍ ກສິຓາທິອຸຄ຺ຄຫປຏິຠາຄນິມິຕ຺ຕາທິກາຕິ ອຍໍ ເອວຣູປາ ສຠາວຘມ຺ເມຫິ ເອກຕ຺ເຕນ ວາ ສຈ຺ຉິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ອນຸປລພ຺ຠສຠາວາ ອຸປາທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ປຎ຺ຎາເປຕພ຺ພຏ຺ເຐນ ເຈສາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ນ ປນ ປຎ຺ຎາປນຏ຺ເຐນ. ຍາ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສຕ຺ຖສ຺ສ ປຎ຺ຎາປນາ, ສາ ອວິຊ຺ຊມານປຎ຺ຎຕ຺ຕິເຍວ.

ຍາ ປນ ອຎ຺ຎໍ ປຐມາທິໍ ອຸປນິຘາຍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ທຸຕິຍໍ ຣສ຺ສໍ ທີຆໍ ທູຣໍ ສນ຺ຕິກນ຺ຕິອາທິກາ ຕທຎ຺ຎາເປກ຺ຂູປນິຘາ, ຉຕ຺ຕປາຓີຕິອາທິກາ ຫຕ຺ຖຄຕູປນິຘາ, ກຸຓ຺ຑລີຕິອາທິກາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕູປນິຘາ, ຘຎ຺ຎສກຏນ຺ຕິ ອາທິກາ ສມາໂຣປິຕູປນິຘາ, ອິນ຺ທສາລຄຸຫາຕິອາທິກາ ອວິທູຣຄຕູປນິຘາ, ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓຕິອາທິກາ ປຏິຠາຄູປນິຘາ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາໂມຕິອາທິກາ ຕພ຺ພຫຸລູປນິຘາ, ມຓິກຏກນ຺ຕິອາທິກາ ຕພ຺ພິສິຏ຺ຐູປນິຘາຕິ ເອວມາທິ ອເນກປ຺ປກາຣາ ປຎ຺ຎາປນາ, ອຍໍ ອຸປນິຘາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

ຘຎ຺ຎຣາສີຕິອາທິກາ ປນ ສໂມຘານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ປຸຣິມສ຺ສ ປຸຣິມສ຺ສ ອຸປນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທ຺ເວ ຕີຓີຕິອາທິກາ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ຕໍຕໍສຠາວນິສ຺ສິຕາ ປຖວີອາທິກາ ຕຊ຺ຊາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ. ອາສີຕິໂກຕິອາທິກາ ປນ ສນ຺ຕຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນາມ.

ອຏ຺ຐກຖາມຸຕ຺ຕເກເນວ ອາຈຣິຍນເຍນ ອປຣາປິ ຘມ຺ມກຖິກາທິກາ ກິຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ກິສຖູລາທິກາ ສຓ຺ຐານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາທິກາ ລິງ຺ຄປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ກາມາວຈຣາທິກາ, ໂກສລກາທິກາ ຈ ຠູມິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຕິສ຺ໂສ ນາໂຄຕິອາທິກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ນິໂຣຘາທິກາ ອສງ຺ຂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈາຕິ ຉ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ.

ເອຕາສຸ ປນ ທ຺ວາທສສຸ ຕຊ຺ຊາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ເອກຈ຺ຈາ ຠູມິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອສງ຺ຂຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ວິຊ຺ຊມານປຎ຺ຎຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕາ ນາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຕທຎ຺ຎາ ປຣມຕ຺ຖາວເສສາ, ປນ ອຕ຺ຖປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ທີປິຕາ ອວິຊ຺ຊມານາທິປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ຈາຕິ. ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖໂຕ ສໍວຓ຺ຓນາ.

ອຕ຺ຖນິຈ຺ຉໂຍ ປເນຕ຺ຖາປິ ປາຬິນເຍເນວ ສທ຺ຘິໍ ໂຫຕິ, ນ ວິນາ ປາຬິໍ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ. ປາຬິຍຎ຺ຈ ຍສ຺ມາ ອາທິໂຕ ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ, ຕທຕ຺ຖຠູຕາ ຂນ຺ຘາທໂຍ ຈ ເຫຏ຺ຐາ ວິຠງ຺ຄປ຺ປກຣເຓ ນິປ຺ປເທສໂຕ ກຖິຕາຕິ ຕາ ອິຘ ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ຂນ຺ຘານໍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຍາວຕາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິອາທິນາ ສງ຺ເຂເປເນວ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ, ຕາ ເຈຕ຺ຖາປິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ. ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ປຸຄ຺ຄລານໍ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິ? ສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ, ອສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິອາທິນາ ເອກກາທິເຠເທນ ຍາວ ທສກາ ທສຘາ ມາຕິກໍ ຐເປຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣເນວ ວິຠຕ຺ຕາ, ສາ ຈ ຎາຕພ຺ພປເຠທໂຕ ອວຸຈ຺ຈມານາ ທຸພ຺ພິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ, ຕສ຺ມາ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເອວ ເຈຕ຺ຖ ປາຬິນຍານຸສາເຣນ ສງ຺ເຂປໂຕ ອຕ຺ຖນິຈ຺ຉໂຍ ໂຫຕິ, ໂສ ເຈຕ຺ຖ ມາຕິກາຍໍ ວຸຕ຺ເຕ ສພ຺ພປຸຄ຺ຄເລ ອນຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຎາຕພ຺ພານໍ ທຸພ຺ພິຎ຺ເຎຍ຺ຍານໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ເອກກາທິເຠທໂຕວ ມາຕິກໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວິຠຊນວເສນ ສງ຺ເຂປໂຕວ ໂຫຕິ. ກຖໍ? ‘‘ສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ ອສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ, ກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ, ເຈຕນາຠພ຺ໂພ ອນຸຣກ຺ຂຓາຠພ຺ໂພ, ຠຍູປຣໂຕ ອຠຍູປຣໂຕ, ຠພ຺ພາຄມໂນ ອຠພ຺ພາຄມໂນ, ນິຍໂຕ ອນິຍໂຕ, ປຏິປນ຺ນໂກ ຜເລ ຐິໂຕ, ສມສີສີ ຐິຕກປ຺ປີ, ໂສຕາປນ຺ໂນ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ ໂກລໍໂກໂລ ເອກພີຊີ, ສກທາຄາມີ, ອນາຄາມີ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ, ອຣຫາ’’ຕິ ເອກກມາຕິກາ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອປ຺ປນໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕປຕ຺ຕກາເລ ຣູປາຣູປສມາປຕ຺ຕິສງ຺ຂາເຕຫິ ອຏ຺ຐຫິ ວິໂມກ຺ເຂຫິ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ມໂຕ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕີສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ເຍນ ເກນຈິ ຍຖາສກໍ ອາສເວ ເຂເປຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ, ອຍໍ ສມຍວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ. ‘‘ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ (ປຸ. ປ. ໑) ຫິ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວາ ຂີຓາສໂວ ວາ ອິຘ ນ ຄຫິໂຕ, ສມາປຕ຺ຕິລາຠິໂນ ປນ ຜລຏ຺ຐເສຂາວ ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກຂີຓາສໂວ, ສພ຺ເພປິ ຈ ອຣິຍາ ມຄ຺ຄວິໂມກ຺ຂໍ ສນ຺ຘາຍ ອສມຍວິມຸຕ຺ຕາ ນາມ. ພາຫິຣານຎ຺ຫິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປວິເວກຏ຺ຐານລາຠາທິສມໂຍປິ ອຕ຺ຖິ, ວຕ຺ຕກຣຓກາລາທິອສມໂຍປິ ອຕ຺ຖິ. ມຄ຺ຄວິໂມກ຺ເຂນ ວິມຸຈ຺ຈນສ຺ສ ປນ ຕາທິໂສ ສມໂຍ ວາ ອສມໂຍ ວາ ນຕ຺ຖິ, ຍສ຺ສ ສທ຺ຘາ ພລວຕີ, ວິປສ຺ສນາ ຈ ອາຣທ຺ຘາ, ຕສ຺ສ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄຜລປຏິເວໂຘ ນາມ ນ ໂຫຕີຕິ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພ ອຣິຍາ ອຣິຍວິໂມກ຺ເຂ ອສມຍວິມຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຸຣິມປເທປິ ໂລກິຍສມາປຕ຺ຕິຎ຺ເຎວ ສນ຺ຘາຍ ເສຂາ ສມຍວິມຸຕ຺ຕາ ນາມ ຊາຕາ.

ອວສິຠາວາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີ ປນ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ, ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ ທ຺ເວ ເສຂາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ ນາມ. ປຣິຫານຘມ຺ໂມຕິປິ ທຸວິຘາ ເອວ. ອນາຄາມິອາທໂຍ ສຸປ຺ປຫີນສມາຘິປາຣິປນ຺ຖິກຕ຺ຕາ ວສິຠາວາ ສມາປຕ຺ຕິລາຠີ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ, ອຣິຍາ ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມປິ ສນ຺ຘາຍ ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ ນາມ. ອປຣິຫານຘມ຺ໂມຕິ ເຕ ເອວ. ເຈຕນາຠພ຺ໂພຕິ ເຈຕນາສງ຺ຂາເຕນ ຌານສມາປຕ຺ຕິວຬຎ຺ຊເນນ ອປຣິຫານິໍ ອາປຊ຺ຊິຕຸໍ ຠພ຺ໂພ. ໂຍ ຫິ ຣູປາຣູປຊ຺ຌາເນສຸ ອາຈິຓ຺ຓວສິຕາຍ ເຈຕນາສງ຺ຂາຕາຍ ຌານສມາປຕ຺ຕິຍາ ນິຣນ຺ຕຣໍ ວຬຎ຺ຊມາໂນ ເຕຫິ ນ ປຣິຫາຍຕິ, ອວຬຎ຺ຊມາໂນ ຈ ປຣິຫາຍຕິ, ອຍໍ ວຬຎ຺ຊມາໂນ ເຈຕນາຠພ຺ໂພ ນາມ. ອນຸຣກ຺ຂຓາຠພ຺ໂພຕິ ຌານສ຺ສ ອຸປກາຣານຸປກາຣຘມ຺ເມ ຊານິຕ຺ວາ ອນຸຣກ຺ຂຓາຍ ອວຬຎ຺ຊມາໂນປິ ອປຣິຫານິໍ ອາປຊ຺ຊິຕຸໍ ຠພ຺ໂພ, ເອໂສ ຈ ປຸຣິມໂຕ ພລວຕໂຣ, ອາຈິຓ຺ຓວສິໂນ ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາຍ ອຸປກາຣານຸປກາຣຘມ຺ເມ ຊານິຕ຺ວາ ຕທນຸຣູປໍ ປຏິປຊ຺ຊນໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຠຍູປຣໂຕຕິ ຠເຍນ ປາປໂຕ ອຸປຣໂຕ ວິຣໂຕ ເສໂຂ, ກລ຺ຍາຓປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຈ. ເຕສຸ ປຈ຺ຉິໂມ ທຸຄ຺ຄຕິວຏ຺ຏກິເລສອຸປວາທສງ຺ຂາເຕຫິ ຈຕູຫິ ຠເຍຫິ ປາປໂຕ ໂອຣມຕິ, ເສໂຂ ທຸຄ຺ຄຕິວຊ຺ເຊຫິ, ອປາເຍຫິ ມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຂີຓາສໂວ ປນ ອຠຍູປຣໂຕ ນາມ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຠຍຕ຺ຕາ, ອຸປວາທໂຕ ປນ ໂອຣມິຕພ຺ໂພ.

ອຠພ຺ພາຄມໂນຕິ ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມາຄມນສ຺ສ ອຠພ຺ໂພ, ເຍ ອານນ຺ຕຣິຍສງ຺ຂາເຕນ ກມ຺ມາວຣເຓນ, ນິຍຕມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາເຕນ ກິເລສາວຣເຓນ, ອເຫຕຸກທຸເຫຕຸກປຏິສນ຺ຘິສງ຺ຂາເຕນ ວິປາກາວຣເຓນ ຈ ສມນ຺ນາຄຕາ, ພຸທ຺ຘາທີສຸ ຈ ສທ຺ຘາຣຫິຕາ, ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ຈ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸກາທໂຍ ວິຍ ອຈ຺ຉນ຺ທິກາ, ປຸພ຺ພູປນິສ຺ສຍຣຫິຕາ ຈ, ສພ຺ເພເຕ ອຠພ຺ພາຄມນາ ນາມ. ວິປຣີຕາ ຠພ຺ພາຄມນາ ນາມ. ປຎ຺ຈານນ຺ຕຣິຍນິຍຕມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ນິຣຍຄມເນ, ອຏ຺ຐ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລາ ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານາທີສຸ ນິຍຕາ ນາມ. ອວເສສປຸຄ຺ຄລາ ອນິພທ຺ຘຄຕິກຕາຍ ອນິຍຕາ ນາມ, ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸກາ ປນ ສຸຄຕິນິຍຕາປິ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາມສ຺ເສວ ອິຘາຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ ‘‘ນິຍຕາ’’ຕິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ມຄ຺ຄສມງ຺ຄີ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຜລຕ຺ຖາຍ ປຏິປນ຺ນໂກ ນາມ, ຜລສມງ຺ຄີ ຜລານຸປ຺ປຕ຺ຕິຍມ຺ປິ ຜເລ ຐິໂຕ ນາມ.

ຍສ຺ສ ປນ ອປຸພ຺ພາຈຣິມໍ ອາສວປຣິຍາທານຎ຺ຈ ໂຫຕິ ຊີວິຕປຣິຍາທານຎ຺ຈ, ອຍໍ ສມສີສີ ນາມ. ໂສ ຈ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ ອິຣິຍາປຖສມສີສີ ໂຣຄສມສີສີ ຊີວິຕສມສີສີຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຈຕູສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ເອກສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຕສ຺ມິຎ຺ເຎວ ອິຣິຍາປເຖ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍໍ ອິຣິຍາປຖສມສີສີ ນາມ. ໂຍ ປນ ເອກໍ ໂຣຄໍ ປຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕໂຣເຄ ເອວ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ເຕເນວ ໂຣເຄນ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍໍ ໂຣຄສມສີສີ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ກິເລສສີສສງ຺ຂາຕາ ອວິຊ຺ຊາ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ປວຕ຺ຕສີສສງ຺ຂາຕໍ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍຎ຺ຈ ຈຸຕິຈິຕ຺ເຕນ ສມໍ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຍໍ ຊີວິຕສມສີສີ ນາມ. ກຖມິທໍ ສມໍ ໂຫຕີຕິ? ວາຣສມຕາຍ. ຍສ຺ມິໍ ຫິ ວາເຣ ມຄ຺ເຄນ ກິເລເສ ເຂປິເຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓານິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕສ຺ສານນ຺ຕຣເມວ ປຣິນິພ຺ພາຍໂຕ ອິມາຍ ວາຣສມຕາຍ ອິທໍ ອຸຠຍສີສປຣິຍາທານມ຺ປິ ສມໍ ໂຫຕິ ນາມ, ອຍເມວ ຊີວິຕສມສີສີ ອິຘາຘິປ຺ເປໂຕ.

ຐິຕກປ຺ປີຕິ ຐິໂຕ ກປ຺ໂປ ຐິຕກປ຺ໂປ, ສ຺ວາສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຐິຕກປ຺ປີ, ກປ຺ປມ຺ຫິ ວິນສ຺ສມານມ຺ຫິ ກປ຺ປໍ ຐເປຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສເຈ ຫິ ເຍສໍ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິກ຺ຂເຓ ກປ຺ປວິນາໂສ ຠເວຍ຺ຍ, ເນວ ຕາວ ກປ຺ໂປ ວິນສ຺ເສຍ຺ຍ, ຍາວາຍໍ ຍຖາສກໍ ຜລໍ ນ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ເຕ ວິນສ຺ສມານມ຺ປິ ກປ຺ປໍ ຐເປນ຺ຕີຕິ ຐິຕກປ຺ປິໂນ ນາມ ຊາຕາຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ກປ຺ປວິນາສນກາເລ ສາສນໍ ນຕ຺ຖິ, ຄຕໂກຏິເກ ຫິ ກາເລ ກປ຺ປວິນາໂສ ໂຫຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣຜລສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາຍໍ ທີເປຕຸໍ ອິທໍ ອຠູຕມ຺ປິ ກາຣຓໍ ອາຫຏໍ.

ໂສຕາປນ຺ໂນຕິ ນິພ຺ພານສມຸທ຺ທນິນ຺ນຕາຍ ໂສຕສງ຺ຂາຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສມງ຺ຄີ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອິຘ ປນ ຜລຏ຺ໂຐ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຕສ຺ເສວ ຈ ປເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຕວາຣາ ປຣມາ ອສ຺ສ ຠວູປປຕ຺ຕີຕິ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ, ຕໂຕ ປຣໍ ອຏ຺ຐມໍ ຠວໍ ນາທິຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫິ ໂຍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເທເວສຸ, ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ຠເວ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ ນາມ. ກຸລໂຕ ກຸລໍ ຠວໂຕ ຠວໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ໂກລໍໂກໂລ. ໂສ ຫິ ເທວມນຸສ຺ສວເສນ ທ຺ເວ ຄຕິໂຍ ຠເວ ສໍສຣິຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ໂກລໍໂກໂລ ນາມ. ກມ຺ມປຏິສນ຺ຘິຍາ ເອກໍ ກມ຺ມໍ ກິເລສພີຊໍ ອສ຺ສາຕິ ເອກພີຊີ. ໂສ ຫິ ເອກສ຺ມິຎ຺ເຎວ ຠເວ ຂີຓາສໂວ ໂຫຕິ. ກິໍ ປນສ຺ສ ເຠທສ຺ສ ນິຍາມກນ຺ຕິ? ວິປສ຺ສນາຠິຎ຺ຎາເຠທາ. ໂສຕາປນ຺ເນສຸ ຫິ ໂຍ ວິປສ຺ສນາຍ ປມຕ຺ໂຕ, ໂສ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ ໂຫຕິ. ໂຍ ກິຎ຺ຈິ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ, ໂສ ໂກລໍໂກໂລ. ໂຍ ປນ ວິປສ຺ສນາຍ ອຕິວິຍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ, ໂສ ເອກພີຊີ ໂຫຕິ. ເຍ ປນ ອຠິວິຍ ປມຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຊ຺ຌາສຍາ ອນາຖປິຓ຺ຑິກວິສາຂາສກ຺ກາທໂຍ, ເຕ ປຸນປ຺ປຸນໍ ວຏ຺ຏສ຺ມິໍເຍວ ວິຈຣນ຺ຕາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຉ ເທວໂລເກ ໂອສາເປຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກສຸປິ ຍຖາກ຺ກມໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອກນິຏ຺ເຐ ຐຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ, ນ ເຕ ອິຘ ຄຫິຕາ. ເຕ ຫິ ມນຸສ຺ສຄຕິໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາທິຍນ຺ຕິ. ເຍ ປນ ມນຸສ຺ສຄຕິຍມ຺ປິ ຠວໍ ອາທິຍນ຺ຕິ, ເຕສໍ ວເສນ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ ໂກລໍໂກໂລ ມານຸສິກຠວນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເອວ ເອກພີຊີ ຄຫິໂຕ. ເຕ ປນ ສທ຺ຘາຘຸເຣນ ອາຄຕາ ຕໂຍ, ປຎ຺ຎາຘຸເຣນ ອາຄຕາ ຕໂຍຕິ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຉພ຺ພິໂຘ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ປນ ສກິໍ ອິມໍ ມນຸສ຺ສຄຕິໍ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ສກທາຄາມີ, ທຸຕິຍມຄ຺ຄຜລສມງ຺ຄີ. ອິມິນາ ປຎ຺ຈສຸ ສກທາຄາມີສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ເອໂກວ ຄຫິໂຕ. ເອກຈ຺ໂຈ ຫິ ສກທາຄາມິຜເລ ຐຕ຺ວາ ປຸນ ທຸຕິຍຠເວ ອິເຘວ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ເອກຈ຺ໂຈ ອິຘ ປຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ເອກຈ຺ໂຈ ເທວໂລເກ ປຕ຺ວາ ທຸຕິຍຠເວ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ເອກຈ຺ໂຈ ເທວໂລເກ ປຕ຺ວາ ອິຘູປປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ອິຘ ນ ຄຫິຕາ. ໂຍ ປນ ອິຘ ປຕ຺ວາ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຸນ ອິຘູປປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍເມໂກວ ອິຘ ຄຫິໂຕ. ອິມສ຺ສ ຈ ທ຺ເວ ປຏິສນ຺ຘິໂຍ, ເອກພີຊິສ຺ສ ປນ ເອກາວາຕິ ອິທໍ ເຕສໍ ນານາກຣຓນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ກາມຠວໍ ນາຄຈ຺ຉຕີຕິ ອນາຄາມີ, ຕຕິຍມຄ຺ຄຜລສມງ຺ຄີ. ຕສ຺ເສວ ປນ ປເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອາຍຸເວມຊ຺ຌສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ເອວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກິເລສປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພາຍນສີໂລ ເອໂກ ອນາຄາມີ. ໂສ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນສມນນ຺ຕຣໍ ປຣິນິພ຺ພາຍີ, ອາຍຸເວມຊ຺ຌໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີ, ອາຍຸເວມຊ຺ຌໍ ປຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອາຍຸເວມຊ຺ຌໍ ອຸປຫຈ຺ຈ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ, ມຣຓສມຍໍ ວາ ອຸປຫຈ຺ຈ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີ, ອາຍຸເວມຊ຺ຌໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຍາວ ມຣຓສມຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອສງ຺ຂາເຣນ ອປ຺ປທຸກ຺ເຂນ ອຘິມຕ຺ຕປ຺ປໂຍຄໍ ອກຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍນສີໂລ. ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ສສງ຺ຂາເຣນ ທຸກ຺ເຂນ ກສິເຣນ ອຘິມຕ຺ຕປ຺ປໂຍເຄນ ປຣິນິພ຺ພາຍນສີໂລ. ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕຕິ ອຸທ຺ຘໍວາຫິຠາເວນ ອຸທ຺ຘມສ຺ສ ຕຓ຺ຫາໂສຕໍ ວຏ຺ຏໂສຕຎ຺ຈ, ອຸທ຺ຘໍ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຏິລຠິຕພ຺ພໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ມຄ຺ຄໂສຕມສ຺ສາຕິປິ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ. ອກນິຏ຺ຐໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ. ອິເມສໍ ປນ ອນາຄາມີນໍ ປເຠທທສ຺ສນຕ຺ຖມ຺ເປຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີຕິອາທິ ຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອວິຫໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈຕູສຸ ຍຖາກ຺ກມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຈຸໂຕ ອກນິຏ຺ເຐ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍໍ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ນາມ. ໂຍ ປນ ອກນິຏ຺ຐໍ ອປ຺ປຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍໍ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ນ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ນາມ. ໂຍ ມນຸສ຺ສໂລໂກ ອກນິຏ຺ຐເມວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍໍ ນ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ນາມ. ໂຍ ປນ ເຫຏ຺ຐາ ຈຕູສຸ ສຸທ຺ຘາວາເສສຸ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພາຕິ, ອຍໍ ນ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ນ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ນາມ. ເອວເມເຕ ອນາຄາມິໂນ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສວິຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ກຖໍ? ອວິເຫສຸ ຕາວ ຕໂຍ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍິໂນ, ເອໂກ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ, ເອໂກ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕຕິ ປຎ຺ຈ, ເຕ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍິສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍິວເສນ ທສ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ອຕປ຺ປສຸທສ຺ສສຸທສ຺ສີສູຕິ ຈຕ຺ຕາລີສໍ, ອກນິຏ຺ເຐ ປນ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ຕໍ ສສງ຺ຂາຣາສງ຺ຂາຣວເສນ ທຸວິຘໍ ອຸທ຺ຘໍໂສຕໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ຈາຕິ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ໂຫນ຺ຕິ.

ອຣຫາຕິ ກິເລສາຣີນໍ ຫຕຕ຺ຕາທິນາ ຂີຓາສໂວ ອຣຫາ ນາມ. ໂສ ສຸຎ຺ຎຕາທິວິໂມກ຺ຂຕ຺ຕຍວເສນ ຕິວິໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ປຸນ ປຈ຺ເຈກໍ ປຏິປທາຈຕຸກ຺ກວເສນ ທ຺ວາທສວິຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ອຣຫາ ທ຺ວາທສວິໂຘ, ເອວໍ ທ຺ວາທເສວ ສກທາຄາມິໂນ, ຈຕຸວີສຕິ ໂສຕາປນ຺ນາ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ອນາຄາມິໂນວ ປຈ຺ເຈກນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິເມ ຈ ສພ຺ເພ ອຣິຍາ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ເອວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ໂນ ພຫິທ຺ຘາຕິ. ເອກກນໂຍ.

ທຸກາທິມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ທຸກາທີສຸ ‘‘ທ຺ເວ ປຸຄ຺ຄລາ – ໂກຘໂນ ຈ ອຸປນາຫີ ຈ ມກ຺ຂີ ຈ ປຬາສີ ຈາ’’ຕິອາທິນາ ທຸກຎ຺ຈ, ‘‘ຕໂຍ ປຸຄ຺ຄລາ – ນິຣາໂສ ອາສໍໂສ ວິຄຕາໂສ’’ຕິອາທິນາ ຕິກຎ຺ຈ, ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ – ອສປ຺ປຸຣິໂສ, ອສປ຺ປຸຣິເສນອສປ຺ປຸຣິສຕໂຣ, ສປ຺ປຸຣິໂສ, ສປ຺ປຸຣິເສນສປ຺ປຸຣິສຕໂຣ’’ຕິອາທິນາ ຈຕຸກ຺ກຎ຺ຈ, ‘‘ປຎ຺ຈ ປຸຄ຺ຄລາ – ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕິ…ເປ… ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນາຣຠຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕິ…ເປ… ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ…ເປ… ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ປຎ຺ຈກຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສພ຺ເພປິ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ, ອິຘ ປນ ເຕ ຄນ຺ຖວິຕ຺ຖາຣຠເຍນ ສພ຺ເພ ນ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ, ປາຬິຍາ ເອວ ຎາຕພ຺ພາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຕິເກ ນິຣາໂສຕິ ອຣຫຕ຺ຕາສາຍ ວິຣຫິໂຕ ທຸສ຺ສີໂລ. ຕສ຺ສ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຠພ຺ພຕາຍ ຠພ຺ພສຫາຍກສ຺ສ ສີລວໂຕ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ, ຈຓ຺ຑາລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ກສ຺ສຈິ ຣາຊປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຣຊ຺ຊາຠິເສກໍ ສຸຕ຺ວາ ອຠິເສກປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ, ‘‘ກຸທາສ຺ສຸ ນາມາຫມ຺ປິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ປຕ຺ຖນາປິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອາສໍໂສຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອາສີສມາໂນ ປຕ຺ຖຍມາໂນ ສີລວາ. ຕສ຺ສ ຫິ ອຣຫຕ຺ຕປຕ຺ຖນາຍ ສີລສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຐິຕຕ຺ຕາ ກສ຺ສຈິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ, ອຸຠໂຕສຸຊາຕສ຺ສ ຣາຊກຸມາຣສ຺ສ ວິຍ ຕາທິສສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຣຊ຺ຊາຠິເສກໍ ສຸຕ຺ວາ ອຠິເສກປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ປຕ຺ຖນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ວິຄຕາໂສຕິ ອຣຫາ. ໂສ ຫິ ປຕ຺ຕອຣຫຕ຺ຕຕາຍ ຕຕ຺ຖ ວິຄຕາໂສ ໂຫຕິ ປຕ຺ຕາຠິເສໂກ ວິຍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ອຠິເສກປ຺ປຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຈຕຸກ຺ເກ ປນ ປາຓາຕິປາຕາທິອກຸສລກມ຺ມປຖສມນ຺ນາຄໂຕ ອສປ຺ປຸຣິໂສ ນາມ. ໂຍ ປນ ສຍມ຺ປິ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ກຕ຺ວາ ປຣຎ຺ຈ ຕຕ຺ຖ ສມາທເປຕິ, ອຍໍ ອສປ຺ປຸຣິເສນອສປ຺ປຸຣິສຕໂຣ, ອສປ຺ປຸຣິສໂຕປິ ອສປ຺ປຸຣິສຕໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕປຏິປກ຺ຂກຸສລວເສນ ສປ຺ປຸຣິໂສ, ສປ຺ປຸຣິເສນສປ຺ປຸຣິສຕໂຣ ຈ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປຎ຺ຈເກ ອາຣຠຕິ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຣມ຺ຠ-ສທ຺ໂທ ອາປຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກເມ ວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ອາປຕ຺ຕິວີຕິກ຺ກມວເສນ ອາຣຠຕິ ເຈວ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຈ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສມາຘິໍ. ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຜລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຎາຓໍ. ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕີຕິ ອນຘິຄຕຕ຺ຕາ ຍຖາສຠາວໂຕ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຍຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ຍສ຺ມິໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລສງ຺ຂາເຕ ຌາເນ ອຘິຄເຕ ອສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ສພ຺ເພ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ນິຣວເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເຕ ນປ຺ປຊານາຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກິຎ຺ຈາປິ ເຕ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ເອວ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ນາມ, ຜລກ຺ຂເຓ ປນ ນິຣຸທ຺ຘາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ອິຘ ປນ ມຄ຺ຄກິຈ຺ຈວເສນ ‘‘ຜລກ຺ຂເຓ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕີຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ປນ ເທເສຕຸໍ ສຠາຄປຸຄ຺ຄລໍ ປຣິເຍສຕິ, ວຸຏ຺ຐາເປຕິ ວາ, ຕສ຺ມາ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ. ນາຣຠຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຈ ໂຫຕີຕິ ອາປຕ຺ຕິໍ ນາປຊ຺ຊຕິ, ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ ປນ ອໂກວິທຕ຺ຕາ ອນາປຕ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິສຎ຺ຎິຕາຍ ວຸຏ຺ຐິຕາຍປິ ຕໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວິປ຺ປຏິສາຣໍ ວິໂນເທຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາຍ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ. ນາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕີຕິ ນາຣຠຕິ ເນວ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ໂຫຕິ. ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຈ ນ ປາປຸຓາຕິ. ກຕໂຣ ປເນສ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ? ສີລວາ ໂອສ຺ສຏ຺ຐວີຣິໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ. ໂສ ຫິ ‘‘ກິໍ ເມ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘກາເລ ປຣິນິພ຺ພາເນນ, ອນາຄເຕ ເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘກາເລ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິສຸທ຺ຘສີໂລປິ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ນ ປູເຣຕິ. ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ປຸຄ຺ຄລາ ຕຖາ ຕຖາ ໂອວທິຕ຺ວາ ອາສວກ຺ຂເຍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພາ. ເອວໍ ຫິ ເຕປິ ຍ຺ວາຍໍ ປຎ຺ຈໂມ ປຸຄ຺ຄໂລ ນາຣຠຕິ ນ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ເຕນ ສມສມາວ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ.

ຉກ຺ກາທີສຸ –

‘‘ຉ ປຸຄ຺ຄລາ – ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສາມໍ ສຈ຺ຈານິ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ຕຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປາປຸຓາຕິ ພເລສຸ ຈ ວສີຠາວໍ. ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ນ ຈ ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ນ ຈ ພເລສຸ ວສິຠາວໍ. ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອນຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ, ສາວກປາຣມິຎ຺ຈ ປາປຸຓາຕິ. ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ, ນ ຈ ສາວກປາຣມິໍ ປາປຸຓາຕິ. ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອນຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ນ ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ, ອນາຄາມີ ໂຫຕິ ອນາຄນ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ເຖກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອນຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ນ ຈ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ໂຫຕິ, ອາຄາມີ ໂຫຕິ ອາຄນ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ –

ຉກ຺ກໍ, ‘‘ສຕ຺ຕ ປຸຄ຺ຄລາ – ສຕ຺ຕ ອຸທກູປມາ ປຸຄ຺ຄລາ ສກິໍ ນິມຸຄ຺ໂຄ ນິມຸຄ຺ໂຄວ ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິມຸຊ຺ຊຕິ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສຕິ ວິໂລເກຕິ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຕຣຕິ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຏິຄາຘປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕິຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ ປາຣງ຺ຄໂຕ, ຖເລ ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິອາທິນາ ສຕ຺ຕກໍ, ‘‘ອຏ຺ຐ ປຸຄ຺ຄລາ – ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄສມງ຺ຄິໂນ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຜລສມງ຺ຄິໂນ ປຸຄ຺ຄລາ’’ຕິ ອຏ຺ຐກໍ, ‘‘ນວ ປຸຄ຺ຄລາ – ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ ກາຍສກ຺ຂີ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມານຸສາຣີ ສທ຺ຘານຸສາຣີ’’ຕິ ນວກໍ, ‘‘ທສ ປຸຄ຺ຄລາ – ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຘ ນິຏ຺ຐາ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຘ ວິຫາຍ ນິຏ຺ຐາ’’ຕິ ທສກຎ຺ຈ ມາຕິກໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປາຬິຍໍ ນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຉກ຺ເກ ປຐເມນ ປເທນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ໂສ ຫິ ອນາຈຣິຍໂກ ອຕ຺ຕນາ ອຸປ຺ປາທິເຕນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓປທຏ຺ຐາເນນ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓນ ສພ຺ພາກາຣໂຕ ສຈ຺ຈານິ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປາປຸຓິ, ທສຎາຓພເລສຸ ຈ ວສິຠາວນ຺ຕິ. ທຸຕິເຍນ ປນ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຕຕິເຍນ ອຄ຺ຄສາວໂກ, ຈຕຸຕ຺ເຖນ ອວເສສາ ອຣຫນ຺ໂຕ, ປຎ຺ຈເມນ ອນາຄາມີ, ຉຏ຺ເຐນ ໂສຕາປນ຺ນສກທາຄາມິໂນ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເຕ ຫິ ‘‘ອາຄນ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ.

ສຕ຺ຕເກ ປຐເມນ ປເທນ ສາສເນ ອນິວິຏ຺ຐສທ຺ໂຘ ນິຍຕມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຘມ຺ເມຫິ ເອກນ຺ຕກາຬເກຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ສມຸທ຺ເທ ອຸທກຠີຣຸກປຸຣິໂສ ວິຍ ສໍສາເຣ ອປາເຍ ນິມຸຄ຺ໂຄ ນິມຸຄ຺ໂຄວ ໂຫຕິ, ນ ປຸນ ຠວໂຕ ວຸຏ຺ຐາຕິ, ອນນ຺ຕມ຺ປິ ກາລໍ ຠເວ ເອວ ວິຈຣຕິ ສາສນສມາໂຍຄາຠາວາ. ທຸຕິເຍນ ປເທນ ສາສເນ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘປິ ເທວທຕ຺ຕາທໂຍ ວິຍ ສທ຺ຘາທິປຣິຫານິຍໍ ຐິໂຕ ທຸສ຺ສີໂລ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ສມຸທ຺ເທ ເກນຈິ ກາຣເຓນ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຸນ ນິມຸຄ຺ໂຄ ວິຍ ສາສນສທ຺ຘາຍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາປິ ອປາເຍ ນິມຸຊ຺ຊຕິ ເອວ, ອຍໍ ປນ ຈິຣກາລາຕິກ຺ກເມນ ພຸທ຺ຘາທີຫິ, ອຕ຺ຕນາ ເອວ ວາ ປຈ຺ເຈກໂພຘິຎາເຓນ ຠວໂຕ ອຸທ຺ຘຣຓີໂຍ ໂຫຕິ ສາສເນ ສກິໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາຍປິ ສທ຺ຘາຍ ໂມກ຺ຂຠາເວນ ນິຍເມນ ນິພ຺ພານາວຫຕ຺ຕາ. ອຍເມວ ຫິສ຺ສ ປຸຣິມປຸຄ຺ຄລໂຕ ວິເສໂສ, ອິຕຣຖາ ຕສ຺ສ ວິສຸໍ ຄຫເຓ ປໂຍຊນເມວ ນ ສິຍາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕຕິເຍນ ສາສເນ ອຸປ຺ປນ຺ນສທ຺ໂຘ ຐິຕິຠາຄິເຍຫິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕີຣໍ ອທິສ຺ວາວ ສມຸທ຺ທມຊ຺ເຌ ນາວາທິອາຄມນໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ປຸນ ອນິມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຓ຺ຓຕປ຺ປເທເສ ຐິໂຕ ວິຍ ສາສນສທ຺ຘາຍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິພ຺ພານໍ ອທິສ຺ວາວ ພຸທ຺ຘາທິໍ ໂອໂລກຍມາໂນ ສຄ຺ເຄ, ສີລາທິມ຺ຫິ ຐິໂຕ ໂຫຕິ. ຈຕຸຕ຺ເຖນ ປນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຕີຣໍ ທິສ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣຓູປາຍໍ ວິໂລກຍມາໂນ ວິຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣສທ຺ຘາຍ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິພ຺ພານຕີຣໍ ທິສ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣໂຓປາຍໍ ວິໂລເກຕິ. ປຎ຺ຈເມນ ສກທາຄາມີ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ສມຸທ຺ເທ ຕີຣໍ ທິສ຺ວາ ຕທຠິມຸຂໍ ປຕຣມາໂນ ວິຍ ປຐມມຄ຺ເຄນ ນິພ຺ພານຕີຣໍ ທິສ຺ວາ ຕທຠິມຸຂໍ ທຸຕິຍມຄ຺ເຄນ ປຕຣຕິ ນາມ. ຉຏ຺ເຐນ ອນາຄາມີ ຄຫິໂຕ. ໂສ ຫິ ປຕຣິຕ຺ວາ ຕີຣໍ ອຸປຄ຺ຄມ຺ມ ກຏິປ຺ປມາເຓ ອຸທເກ ຐິໂຕ ວິຍ ອຣຫຕ຺ຕສມີເປ ສຕິກວາຏປຕິຕ຺ເຖ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ມຕາຍ ຕຕິຍມຄ຺ເຄນ ຕິຏ຺ຐຕິ. ສຕ຺ຕເມນ ປນ ອຣຫາ ຄຫິໂຕ, ໂສ ຫິ ຕຣິຕ຺ວາ ປາຣໍ ປຕ຺ວາ ຐິຕປຸຣິໂສ ວິຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂອເຆ ຕຣິຕ຺ວາ ນິພ຺ພານຕ຺ຖເລ ຐິໂຕ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ນາມ ໂຫຕີຕິ.

ນວເກ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ຣູປາຣູປສມາປຕ຺ຕິຍາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິໂມກ຺ເຂນ, ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ສມຸຈ຺ເຉທວິໂມກ຺ເຂນ ກິເລສໂຕ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ອຣູປສມາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ຣູປກາຍໂຕ, ມຄ຺ເຄນ ຈ ນາມກາຍໂຕຕິ ອິເມຫິ ອຸຠໂຕຠາເຄຫິ ວິມຸຕ຺ໂຕຕິປິ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີນໍ ເອເກກໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ, ນິໂຣຘາ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕອນາຄາມິໂນ ຈ ວເສນ ປຎ຺ຈວິໂຘ, ເຕສຸ ປຈ຺ຉິໂມວ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ, ເສສາ ປຣິຍາເຍນ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ກິເລສກາຍໂຕ ວິມຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຣູປກາຍໂຕ ອວິມຸຕ຺ຕໍ, ອຣູປາວຈຣໍ ປນ ຕທຠຍໂຕປິ ວິມຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຕເທວ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ໂຕວ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ຣູປາວຈຣນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ອາສເວຫິ ວິມຸຕ຺ໂຕ. ໂສ ຫິ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສໂກ, ຈຕູຫິ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌາເນຫິ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈາຕິ ປຎ຺ຈວິໂຘ. ອຣູປາວຈຣຊ຺ຌາເນສຸ ຫິ ເອກສ຺ມິມ຺ປິ ສຕິ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕວ ນາມ ໂຫຕິ.

ກາຍສກ຺ຂີຕິ ຣູປາຣູປຊ຺ຌານລາຠີ ອຣິໂຍ. ໂສ ຫິ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐວຊ຺ຊິຕານໍ ຉນ຺ນໍ ເສຂານໍ ວເສນ ຉພ຺ພິໂຘ. ເຕເນວ ຫິສ຺ສ ‘‘ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ’’ຕິ ນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ນ ເກຈິປິ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ, ປຣິກ຺ຂີຍິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ, ອຣຫໂຕ ປນ ສພ຺ເພປິ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ, ນ ເອກຈ຺ເຈຕິ. ໂສ ຫິ ຜຸຏ຺ຐນ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ ກາຍສກ຺ຂີ, ຜຸຏ຺ຐານໍ ປຏິລທ຺ຘານໍ ຌານານໍ ອນນ຺ຕຣໍ ນາມກາເຍນ ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິປິ ກາຍສກ຺ຂີ, ກາເຍນາຕິ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ນາມກາເຍນ ເຈວ ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ປຎ຺ຎາຍ ຈ ອຕິວິຊ຺ຌ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສມຄ຺ຄຜລານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ, ເຕນ ກາເຍນ ປຐມຊ຺ຌານານນ຺ຕຣໍ ນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກຣຓໂຕປິ ກາຍສກ຺ຂີຕິ ເກຈິ. ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສໂກ, ຣູປຊ຺ຌານລາຠີ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ຉພ຺ພິໂຘ ເສໂຂ ຈ, ອຍໍ ທິຏ຺ຐນ຺ຕປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ. ທສ຺ສນໍ ທິຏ຺ຐິ, ປຐມມຄ຺ໂຄ, ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ນິໂຣຘປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທິຏ຺ຐປ຺ປຕ຺ໂຕຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສ ປຐມມຄ຺ເຄນ ທິຏ຺ຐໍ ນິພ຺ພານໍ ປຸນ ປຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສໂກ, ຣູປຊ຺ຌານລາຠີ ຈ ຍຖາວຸຕ຺ໂຕ ຉພ຺ພິໂຘ ເສໂຂ ຈ. ອຍໍ ຫິ ສທ຺ທຫນ຺ໂຕ ວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ. ກຖໍ ປເນຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕໂຕ ນານຕ຺ຕນ຺ຕິ? ອາຄມນີຍປຏິປທາຍ. ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ ຫິ ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາຍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ວິປສ຺ສນາຍ ກິເລເສ ອປ຺ປທຸກ຺ເຂນ ວິກ຺ຂມ຺ເຠນ຺ໂຕ ອາຄໂຕ, ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ ປນ ສທ຺ຘາພຫຸລຕາຍ ກິເລເສ ທຸກ຺ເຂນ ວິກ຺ຂມ຺ເຠນ຺ໂຕ ອາຄໂຕ. ເອຕເມວ ຫິ ເຠທໍ ສນ຺ຘາຍ ນິທ຺ເທເສ ‘‘ເອກຈ຺ເຈ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ຍຖາທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຘມ຺ມານຸສາຣີຕິ ຍສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອຍໍ ປຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຕນ ຘມ຺ເມນ ສຣຕິ ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ ຘມ຺ມານຸສາຣີ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ຜເລ ປນ ປຕ຺ເຕ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ສທ຺ຘານຸສາຣີຕິ ຍສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຘິມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອຍໍ ສທ຺ຘາຍ ສຣຕິ ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ ສທ຺ຘານຸສາຣີ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ຜເລ ປນ ປຕ຺ເຕ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ຕານໍ ທ຺ເວ ຘຸຣານິ ນາມ, ທ຺ເວ ອຠິນິເວສາ ນາມ, ທ຺ເວ ສີສານິ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ສທ຺ຘາຘຸຣໍ ປຎ຺ຎາຘຸຣນ຺ຕິ ທ຺ເວ ຘຸຣານິ ນາມ. ເອໂກ ປນ ສມຖາຠິນິເວໂສ, ເອໂກ ວິປສ຺ສນາຠິນິເວໂສຕິ ທ຺ເວ ອຠິນິເວສາ. ເອໂກ ຈ ອຣຫຕ຺ຕໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາປຸຓນ຺ໂຕ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ເອໂກ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ອິມານິ ທ຺ເວ ສີສານິ ນາມ. ເຍ ຫິ ເກຈິ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ທ຺ເວ ອິເມ ຘມ຺ເມ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ອິເມສຸ ທ຺ວີສຸ ຐາເນສຸ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ອິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ຐາເນຫິ ວິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕສຸ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີ ປຎ຺ຎໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ສມຖວເສນ ອຠິນິວິຏ຺ໂຐ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໍ ປທຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຍໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຘມ຺ມານຸສາຣີ ນາມ. ປຣໂຕ ປນ ຉສຸ ຐາເນສຸ ກາຍສກ຺ຂີ ນາມ. ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ປຕ຺ເຕ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ.

ອປໂຣ ປຎ຺ຎເມວ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາວເສນ ອຠິນິວິຏ຺ໂຐ ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາເຣ ວາ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌາເນສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຍມ຺ປິ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຘມ຺ມານຸສາຣີ ນາມ. ປຣໂຕ ປນ ຉສຸ ຐາເນສຸ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ໂຕ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ເຕ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ.

ອປໂຣ ປນ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິລາຠີ ສທ຺ຘໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ສມາຘິວເສນ ອຠິນິວິຏ຺ໂຐ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໍ ປທຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຍໍ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສທ຺ຘານຸສາຣີ ນາມ, ປຣໂຕ ຉສຸ ຐາເນສຸ ກາຍສກ຺ຂີເຍວ ນາມ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ເຕ ອຸຠໂຕຠາຄວິມຸຕ຺ໂຕເຍວ ນາມ. ອປໂຣ ສທ຺ຘເມວ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາວເສນ ອຠິນິວິຏ຺ໂຐ ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາເຣ ວາ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌາເນສຸ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຍມ຺ປິ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສທ຺ຘານຸສາຣີ ນາມ, ປຣໂຕ ຉສຸ ຐາເນສຸ ສທ຺ຘາວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ. ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ເຕ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ ນາມ. ອິເມ ສຕ຺ຕ ປຸຄ຺ຄລາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ສທ຺ຘິໍ ນວ ໂລເກ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ນາມາຕິ.

ທສເກ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຘ ນິຏ຺ຐາຕິ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມ, ໂກລໍໂກໂລ, ເອກພີຊີ, ສກທາຄາມີ ກາມາວຈຣປຏິສນ຺ຘິໂກ, ອຣຫາ ຈາຕິ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຘ ກາມາວຈຣຠູມິຍຎ຺ເຎວ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານສງ຺ຂາຕາ ນິຏ຺ຐາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາມາວຈຣຕ຺ຕຠາເວ ເອວ ຫິ ເອເຕ ປຣິນິພ຺ພາຍນ຺ຕິ, ນາຎ຺ຎສ຺ມິໍ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຘ ວິຫາຍ ນິຏ຺ຐາຕິ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ຈາຕິ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິຘ ກາມາວຈເຣ ອຕ຺ຕຠາວໍ ວິຫາຍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຕ຺ຕຠາເວ ຐິຕານຎ຺ເຎວ ນິຏ຺ຐາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປໂຕ ປາຬິນເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຖນິຈ຺ຉໂຍ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິປາຬິອຏ຺ຐກຖາສຸ (ປຸ. ປ. ມາຕິກາ ໑ ອາທໂຍ; ປຸ. ປ. ອຏ຺ຐ. ມາຕິກາວຓ຺ຓນາ ໑) ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ.

ໂມຫວິຈ຺ເຉທນິຍາ ອຠິຘມ຺ມມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ

ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.