໕. ກຖາວຕ຺ຖຸມາຕິກາ

ປຸຄ຺ຄລກຖາວຓ຺ຓນາ

ອິທານິ ກຖາວຕ຺ຖຸມາຕິກາຍ ອຕ຺ຖສໍວຓ຺ຓນານໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖໂຕ ຕາວ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາ’’ຕິ ອຍໍ ປຸຈ຺ຉາ, ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ອຍໍ ປຏິຊານນາ. ກສ຺ສ ປນາຍໍ ປຸຈ຺ຉາ, ກສ຺ສ ປຏິຊານນາຕິ? ‘‘ອສຸກສ຺ສາ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ຠຄວາ ປຣວາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖໍ ກເຖນ຺ໂຕ ອິມໍ ມາຕິກໍ ຐເປສິ, ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕິເທສນາທິໍ ປນ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອຕ຺ຕາ ນາມ ອຕ຺ຖີ’’ຕິອາທິນາ ອນາຄເຕ ວິປລ຺ລາສຄາຫິຠິກ຺ຂູນໍ, ປຣວາທີນຎ຺ຈ ນານປ຺ປກາຣທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານວິໂສຘນຕ຺ຖໍ ໂມຄ຺ຄລິປຸຕ຺ຕຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວາທນຍທສ຺ສນວເສນ ປຸຄ຺ຄລວາທເມຕໍ ອາຣພ຺ຠ ຕນ຺ຕິວເສນ ມາຕິກໍ ຐເປນ຺ໂຕ ສກວາທິປຣວາທີນໍ ປຸຈ຺ຉາວິສຊ຺ຊນໂທສາໂຣປນນິຄ຺ຄຫປາປນາທິວຈນປຏິວຈນວເສເນວ ຐເປສິ, ຕສ຺ມາ ຕທຕ຺ຖສ຺ສ ສຸຂາວຘາຣຓຕ຺ຖໍ ສກວາທີປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທີປຸຈ຺ຉາ ສກວາທີປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທີປຏິຎ຺ຎາຕິ ເອວໍ ວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ກຣິສ຺ສາມ.

‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາ’’ຕິ ອຍໍ ສກວາທີປຸຈ຺ຉາ, ຕາຍ ຈ ‘‘ເຍ ‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ’ຕິ ເອວໍລທ຺ຘິກາ ປຸຄ຺ຄລວາທິໂນ, ເຕ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ’’ຕິ ທີເປຕິ. ເກ ປນ ເຕ ປຸຄ຺ຄລວາທິໂນຕິ? ສາສເນ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ເຈວ ສມ຺ມິຕິຍາ ຈ ພຫິທ຺ຘາ ພຫູ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ຈ. ກທາ ປເນເຕ ສາສເນ ອຸປ຺ປນ຺ນາຕິ? ປຣິນິພ຺ພານໂຕ ທຸຕິເຍ ວສ຺ສສເຕ. ຠຄວຕິ ກິຣ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖເຣນ ສມຸສ຺ສາຫິເຕຫິ ຕປ຺ປມຸເຂຫິ ວສິຄເຓຫິ ສຸຠທ຺ທວຸຑ຺ຒປພ຺ພຊິຕາທີນໍ ປາປຠິກ຺ຂູນໍ ປເວໂສກາສນິເສຘນຕ຺ຖໍ ອຊາຕສຕ຺ຕຸຣາຊານໍ ສຫາຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ຘມ຺ມວິນຍສຣີຣໍ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ສາສເນ ອຈເລ ປວຕ຺ຕາປິເຕ ຕໂຕ ວສ຺ສສຕສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ເວສາລິຍໍ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕເກຫິ ທີປິຕານິ ທສ ວຕ຺ຖູນິ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ເຕ ຈ ຠິກ຺ຂູ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຍສຕ຺ເຖຣສມຸສ຺ສາຫິເຕຫິ ວສິຄເຓຫິ ປຸນ ຘມ຺ມວິນຍສງ຺ຄເຫ ກເຕ ເຕຫິ ນິຄ຺ຄຫິຕາ ທສສຫສ຺ສາ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ກຎ຺ຈິ ທຸພ຺ພລຣາຊານໍ ພລໍ ລຠິຕ຺ວາ ມູລສງ຺ຄຫໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອນາຈາຣານຸກູລວຈນໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘວຈນຎ຺ຈ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ມຫາສງ຺ຄີຕີຫິ ວິສຸໍ ຘມ຺ມວິນຍສງ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາ ມຫາສງ຺ຆິກາຈຣິຍກຸລໍ ນາມ ອກໍສຸ. ປຣິສຸທ຺ຘສາສນໍ ປນ ເຖເຣຫິ ປຣິປາລິຕຕ຺ຕາ ‘‘ເຖຣວາໂທ’’ຕິ ປຎ຺ຎາຍິ, ອິເມສຸ ປນ ທ຺ວີສຸ ວາເທສຸ ມຫາສງ຺ຆິກໂຕ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ເອກພ຺ໂຍຫາຣິກາ, ໂຄກຸລິກາ ຈ, ຕໂຕ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວາທາ, ພຫຸລິຍາ, ເຈຕິຍວາທາ ຈາຕິ ປຎ຺ຈ ວາທາ, ມຫາສງ຺ຆິເກຫິ ປນ ສທ຺ຘິໍ ຉ ອາຈຣິຍກຸລານິ ນາມ ຊາຕານິ. ຕຖາ ເຖຣວາທໂຕ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ມຫິສາສກາ, ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ຈ, ຕໂຕ ຘມ຺ມຸຕ຺ຕຣິຍາ, ຠທ຺ຣຍານິກາ, ຉນ຺ນາຄາຣິກາ, ສມ຺ມິຕິຍາ ຈ, ມຫິສາສກໂຕ ຘມ຺ມຄຸຕ຺ຕິກາ, ສພ຺ພຕ຺ຖິກາ ຈ, ຕໂຕ ກສ຺ສປິກາ, ຕໂຕ ສງ຺ກນ຺ຕິກາ, ຕໂຕ ສຸຕ຺ຕວາທາ ຈາຕິ ອິເມ ເອກາທສ ວາທາ ຊາຕາ. ເຕ ປຸຣິເມຫິ ຉຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຕຣສ ຠິນ຺ນວາທາ ທຸຕິເຍ ວສ຺ສສເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ເຖຣວາໂທ ປນ ເອໂກວ ອສມ຺ຠິນ຺ນໂກ, ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສາສເນ ອຏ຺ຐາຣສ ນິກາຍາ ຊາຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ເຍ ‘‘ອຏ຺ຐາຣສາຈຣິຍກຸລານີ’’ຕິ ປວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ອິເມສໍ ປນ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ອາຈຣິຍວາທານໍ ວເສນ ອາຍຕິໍ ສາສນສ຺ສ ອາລຸຬນໍ ຎຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວສ຺ສສຕານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ສາສເນ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ເຘນ ອໂສເກນ ຘມ຺ມຣຎ຺ຎາ ພາຫິຣເກ ອໂນໂລເກຕ຺ວາ ສາສເນ ເອວ ລາຠສກ຺ກາເຣ ປວຕ຺ຕນ຺ເຕ ລາຠສກ຺ກາຣຕ຺ຖາຍ ສາສນເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສການິ ສການິ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຕຖໂຕ ທີເປນ຺ເຕສຸ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຄຕິເກສຸ ຍຖາວຸຕ຺ຕສຕ຺ຕຣສາຈຣິຍກຸເລສຸ ຈ ສມຍກຸສລຕາຍ ວິຈິນິຕ຺ວາ ເສຕການິ ທຕ຺ວາ ອຸປ຺ປພ຺ພາຊິເຕສຸ ປຣິສຸທ຺ເຘ ມຫາຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ນິສີທິຕ຺ວາ ໂມຄ຺ຄລິປຸຕ຺ຕຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຍານິ ຕທາ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ ວຕ຺ຖູນິ, ຍານິ ຈ ອາຍຕິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ພານິປິ ຕານິ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຖາຣາ ທິນ຺ນມາຕິກາມຸຂມຕ຺ເຕນ ປຏິພາຫິຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕສຫສ຺ສປຏິມຓ຺ຑິຕໍ ປຣປ຺ປວາທມຖນໍ ອາຍຕິລກ຺ຂຓໍ ກຖາວຕ຺ຖຸປ຺ປກຣຓໍ ມາຕິກາວິຠຊນວເສນ ຠາສິຕ຺ວາ ຕໍ ຕຕິຍສງ຺ຄີຕິຍໍ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອາລຸຬິຕໍ ສາສນໍ ປຄ຺ຄເຫຕຸໍ ສມຕ຺ຖຠາວໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ປກາສນຕ຺ຖໍ ອາຍຕິວາທປ຺ປຏິພາຫນນຍທສ຺ສນວເສນ ອິມໍ ກຖາວຕ຺ຖຸມາຕິກໍ ວຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ໂອກາສໍ ຐເປນ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ວິຠງ຺ຄໍ ນ ອໂວຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ອຕ຺ຕາ ຊີໂວ ສຕ຺ໂຕ. ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປຎ຺ຎາຍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ລພ຺ຠຕິ, ຎາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐຕິ ມາຍາມຣີຈິອາທໂຍ ວິຍ ອຠູຕາກາເຣນ ອຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ ຠູຕຏ຺ໂຐ. ປຣມຕ຺ໂຖຕິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ອຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ ອຸຕ຺ຕມຕ຺ໂຖ. ອຸຠເຍນາປິ ຍຖາ ຣູປເວທນາທໂຍ ຘມ຺ມາ ຠູເຕນ ສຠາເວນ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເອວໍ ຕາວ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ປຣວາທີ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຊານາຕິ. ປຏິຊານນຎ຺ຫິ ກຕ຺ຖຈິ ‘‘ອາມ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ‘‘ອາໂມ’’ຕິ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອິຘ ປນ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ອາຄຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ປຣວາທີ ຫິ ຍສ຺ມາ ຠຄວຕາ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິນາ (ອ. ນິ. ໔.໙໕-໙໖) ປຸຄ຺ຄໂລ ປກາສິໂຕ, ຠຄວາ ຈ ອວິຕຖວາທີ, ຕສ຺ມາ ໂສ ‘‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖເນວ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ລທ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຊານາຕິ.

ອຖສ຺ສ ຕາທິສສ຺ສ ເລສວຈນສ຺ສ ຉລວາທສ຺ສ ໂອກາສໍ ອທທມາໂນ ສກວາທີ ‘‘ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຍ຺ວາຍໍ ເຫຏ຺ຐາ ຣູປເວທນາທິໂກ ຘມ຺ມປ຺ປເຠໂທ ອາຄໂຕ, ນ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈວເສນ, ນາປິ ອນຸສ຺ສວາທິວເສນ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ອຕ຺ຕໂນ ປນ ຠູຕຕາຍ ເອວ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ, ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂຕາຍ ຈ ປຣມຕ຺ໂຖ, ໂສ ຕຖາປຏິຎ຺ຎາໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕໂຕ ເຕນ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ອາກາເຣນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຍຖາ ຣຸປ຺ປນານຸຠວນາທິນາ ສກິເຍນາກາເຣນ ປຸນ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ໂຖ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ກິໍ ຕວ ປຸຄ຺ຄໂລປິ ເອວໍ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພຕິ ອວຊານນາ ປຣວາທິສ຺ສ. ໂສ ຫິ ຕຖາຣູປໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອວຊານາຕິ. ນ ຫິ ອຕ຺ຕາ ນາມ ຂນ຺ຘາທິວິມຸຕ຺ໂຕ ໂກຈິ ທິສ຺ສຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ພ຺ຍາໂມຫມຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ປທຈ຺ເຉໂທ – ນ ຫິ ເອວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພຕິ. ‘‘ນ ຫ ເອວ’’ນ຺ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ເອວໍ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫນ຺ຕິ ສກວາທິວຈນໍ. ຍສ຺ມາ ເຕ ປຸຣິມາຍ ວຕ຺ຕພ຺ພປຏິຎ຺ຎາຍ ປຈ຺ຉິມາ ນວຕ຺ຕພ຺ພປຏິຎ຺ຎາ, ປຈ຺ຉິມາຍ ຈ ປຸຣິມາ ນ ສນ຺ຘີຍຕິ, ຕສ຺ມາ ນິຄ຺ຄຫໍ ປຕ຺ໂຕ, ຕໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ໂທສໍ ອປຣາຘໍ ອາຊານາຫິ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ອາຊານາເປຕ຺ວາ ອິທານິ ຕໍ ຐປນາຍ ເຈວ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນານຎ຺ຈ ວເສນ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຫຎ຺ຈີຕິ ຍທິ, ສເຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ຕາວ ປຣວາທີປກ຺ຂສ຺ສ ອນຸວທເນນ ຐປນໂຕ ນິຄ຺ຄຫປຕິຏ຺ຐາປນໂຕ ນິຄ຺ຄຫປາປນາໂຣປນານໍ ລກ຺ຂຓຠູຕາ ອນຸໂລມຏ຺ຐປນາ ນາມ. ເຕນ ວຕ ເຣຕິອາທິ ອນຸໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ປາປິກຕ຺ຕາ ອນຸໂລມປາປນາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ເຕນາຕິ ກາຣຓວຈນໍ. ວຕາຕິ ໂອກປ຺ປນວຈນໍ ນິຍມວຈນໍ. ເຣຕິ ອາມນ຺ຕນວຈນໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເຕນ ວຕ ເຣ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ວຕ ເຣ ຫມ຺ໂຠ ຠທ຺ຣມຸຂ ເຕນ ກາຣເຓນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ວເທສີຕິອາທິ ອນຸໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ ອນຸໂລມໂຣປນາ ນາມ. ຍຎ຺ຈສ຺ສ ປຣິໂຍສາເນ ‘‘ມິຈ຺ຉາ’’ຕິ ປທໍ, ຕສ຺ສ ປຸຣໂຕ ‘‘ອິທໍ ເຕ’’ຕິ ອາຫຣິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ອຸປຣິປິ. ປຣໂຕ ປາຬິຍມ຺ປິ ເອຕໍ ອາຄຕເມວ. ໂນ ເຈ ປນ ວຕ຺ຕພ຺ເພຕິອາທິ ‘‘ນ ເຫວໍ ວຕ຺ຕພ຺ເພ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕປກ຺ຂສ຺ສ ອນຸວທເນນ ຐປິຕຕ຺ຕາ ປຏິໂລມໂຕ ນິຄ຺ຄຫປາປນາໂຣປນານໍ ລກ຺ຂຓຠູຕາ ປຏິໂລມຏ຺ຐປນາ ນາມ. ໂນ ຈ ວຕ ເຣຕິອາທິ ປຏິໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ປາປິຕຕ຺ຕາ ປຏິໂລມປາປນາ ນາມ. ປຸນ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ວເທສີຕິອາທິ ປຏິໂລມປກ຺ເຂ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ ປຏິໂລມໂຣປນາ ນາມ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍທິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ, ເຕນ ວຕ ໂຠ ໂສ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ວເທສິ ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ໂຂ ປຸຣິມປຎ຺ເຫ ‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ອຸປລພ຺ຠຕີ’ຕິ ໂນ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘ຕໂຕ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’’ຕິ, ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ເອວໍ ຕາວ ອນຸໂລມໂຕ ຐປນາປາປນາໂຣປນາ ໂຫນ຺ຕິ.

ອຖ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘‘ຕໂຕ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ, ປຸຣິມປຎ຺ເຫປິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພວ. ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ວເທສິ ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ໂຂ ປຸຣິມປຎ຺ເຫ ‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ ອຸປລພ຺ຠຕີ’ຕິ, ໂນ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ ທຸຕິຍປຎ຺ເຫ ‘ຕໂຕ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’’ຕິ, ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ເອວໍ ປຏິໂລມໂຕ ຐປນາປາປນາໂຣປນາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວເມຕໍ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ຈ ອນຸໂລມໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ, ປຏິໂລມໂຕ ທ຺ວິນ຺ນນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ປາປນາໂຣປນານຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິອາທິກໍ ອນຸໂລມປຎ຺ຈກໍ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກິຎ຺ຈາປິ ອນຸໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນາຫິ ເອໂກ, ປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນາຫິ ເອໂກຕິ ທ຺ເວ ນິຄ຺ຄຫາ ກຕາ, ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫນ຺ຕິ ເອຕສ຺ເສວ ປນ ປຐມສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ອາໂຣປິຕຕ຺ຕາ ເອໂກວາຍໍ ນິຄ຺ຄໂຫຕິ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ປຐໂມ ນິຄ຺ຄໂຫ.

ອິທານິ ປຈ຺ຈນີກນໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄໂລ ນຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ. ສກວາທີ ຍຖາ ຣູປເວທນາທໂຍ ຘມ຺ມາ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເອວໍ ອນຸປລພ຺ຠນີຍໂຕ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຊານາຕິ. ປຸນ ອິຕໂຣ ອຕ຺ຕນາ ອຘິປ຺ເປຕໍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐໍເຍວ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ’’ຕິອາທິມາຫ. ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈານິ ວາ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາປິ ປຣວາທີ ເອວມາຫ. ສກວາທີ ປຸຄ຺ຄໂລ ຫິ ອຸປາທາຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕປິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາປິ ‘‘ນ ເຫວ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ. ອິທານິ ກິຎ຺ຈາປິ ເຕນ ປຐມໍ ປຣມຕ຺ຖສຈ຺ຈວເສນ ນຸປລພ຺ຠນີຍຕາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕາ, ປຈ຺ຉາ ປນ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈວເສນ ວາ ໂວມິສ຺ສກວເສນ ວາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕາ. ປຣວາທີ ປນ ‘‘ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ວຈນສາມຎ຺ຎມຕ຺ຕໍ ຉລວາທໍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ຍໍ ຕຍາ ປຐມໍ ປຏິຎ຺ຎາຕໍ, ຕໍ ປຈ຺ຉາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຠຓ຺ຑນສ຺ສ ປຏິຠຓ຺ຑນໍ ວິຍ ອຕ຺ຕໂນ ກຕສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫກມ຺ມສ຺ສ ປຏິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ອາຊານາຫິ ປຏິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອິທານິ ຍຖາສ຺ສ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ສກວາທິນາ ວາທຏ຺ຐປນໍ ກຕ຺ວາ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນາຫິ ປຣວາທິນິຄ຺ຄໂຫ ປາກໂຏ ກໂຕ, ເອວໍ ປຏິກມ຺ມໍ ປາກຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ຖໂຕ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ຐປນາ ນາມ ປຣວາທິປກ຺ຂສ຺ສ ຐປນໂຕ ‘‘ອຍໍ ຕວ ໂທໂສ’’ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຐປນມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕິ, ນ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ວາ ປຏິກມ຺ມສ຺ສ ວາ ປາກຏີຠາວກຣຓໍ, ປາປນາໂຣປນາຫິ ປນສ຺ສ ປາກຏີກຣຓໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອິທໍ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ປາປນາໂຣປນານໍ ວເສນ ຈຕູຫາກາເຣຫິ ປຏິກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ປຏິກມ຺ມຈຕຸກ຺ກໍ ນາມາຕິ ເອກໍ ຈຕຸກ຺ກໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ເອວໍ ປຏິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອິທານິ ຍ຺ວາສ຺ສ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ສກວາທິນາ ນິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ, ຕສ຺ສ ຕເມວ ຉລວາທໍ ນິສ຺ສາຍ ທຸກ຺ກຏຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕ຺ວໍ ເຈ ປນ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ເຈ ປນ ມຎ຺ຎສີຕິ ຍທິ ຕ຺ວໍ ມຎ຺ຎສິ. ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ເພ ໂຂ’’ຕິ ອິທໍ ປຈ຺ຈນີເກ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຊານນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ‘‘ໂນ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ເພ’’ຕິ ອິທໍ ປນ ‘‘ນ ເຫວາ’’ຕິ ອວຊານນໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຕວ ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ ຕ຺ວໍເຍວ ຕສ຺ມິໍ ‘‘ໂຍ ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ປກ຺ເຂ ເຫວໍ ປຏິຊານນ຺ຕິ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ເອວໍ ປຏິຊານນ຺ໂຕ. ເຫວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພຕິ ປຸນ ‘‘ນ ເຫວາ’’ຕິ ອວຊານນ຺ໂຕ ເອວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອຖ ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາມາຕິ ອເຖວໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນາຣຫໍ ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ, ສຸນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຈ ໂຫສີຕິ ສເກນ ມເຕນ ນິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ສຸນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຈ ຠວສິ. ເອວມສ຺ສ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ‘‘ຫຎ຺ຈີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຐປນາປາປນາໂຣປນາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຣິໂຍສາເນ ປນ ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ອິທໍ ຕວ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ຉລວາເທນ ຈຕູຫິ ອາກາເຣຫິ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ນິຄ຺ຄຫຈຕຸກ຺ກໍ ນາມ.

ເອວໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາປິ ອິທານິ ‘‘ຍທິ ອຍໍ ມຍາ ຕວ ມເຕນ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ, ໂຍປິ ມມ ຕຍາ ເຫຏ຺ຐາ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ, ໂສປິ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອເສ ເຈ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິເຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເອເສ ເຈ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິເຕຕິ ເອໂສ ເຈ ຕວ ວາໂທ ມຍາ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິໂຕ, ອຖ ວາ ເອໂສ ເຈ ຕວ ມຍາ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ. ເຫວເມວໍ ຕຕ຺ຖ ທກ຺ຂາຕິ ຕຕ຺ຖາປິ ຕຍາ ມມ ເຫຏ຺ຐາ ກເຕ ນິຄ຺ຄເຫ ເອວເມວໍ ປສ຺ສ. ອິທານິ ຍ຺ວາສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ສກວາທິນາ ນິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ, ຕໍ ‘‘ວຕ຺ຕພ຺ເພ ໂຂ’’ຕິອາທິວຈເນນ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ຕໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ອນິຄ຺ຄຫຠາວໍ ອຸປເນນ຺ໂຕ ‘‘ໂນ ຈ ມຍໍ ຕຍາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂນ ຈ ມຍໍ ຕຍາ ຕຕ຺ຖ ເຫຕາຍ ປຏິຎ຺ຎາຍາຕິອາທີສຸ ອຍມຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ມາ ໂສ ຕຍາ ມມ ກໂຕ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ, ຕສ຺ມາ ມຍໍ ຕຍາ ຕຕ຺ຖ ອນຸໂລມປຎ຺ຈເກ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ເອຕາຍ ປຏິຎ຺ຎາຍ ເອວໍ ປຏິຊານນ຺ຕາ ປຸນ ‘‘ນ ເຫວາ’’ຕິ ປຏິກ຺ເຂເປ ກເຕປິ ‘‘ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາເຍວ, ເອວໍ ອນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພມ຺ປິ ມໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາສິ, ອີທິເສນ ປນ ນິຄ຺ຄເຫນ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິຕາ ມຍໍ ໂຫມ. ອິທານິ ຍໍ ນິຄ຺ຄຫໍ ສນ຺ຘາຍ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫິຕາ ຈ ໂຫມາຕິ ອໂວຈ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາ’’ຕິ ອາຫ. ເອວມິທໍ ອນຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຈຕູຫິ ປາປນາໂຣປນາຫິ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ອຸປນີຕຕ຺ຕາ ອຸປນຍນຈຕຸກ຺ກໍ ນາມ ໂຫຕິ.

ອິທານິ ນ ເຫວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພຕິອາທິກໍ ນິຄ຺ຄມນຈຕຸກ຺ກໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ນ ເຫວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ເພຕິ ຍຖາຫໍ ຕຍາ ນິຄ຺ຄຫິໂຕ, ນ ຫິ ເອວໍ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ, ເອຕສ຺ສ ຫິ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄຫຠາໂວ ມຍາ ສາຘິໂຕ. ເຕນ ຫີຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ. ຍສ຺ມາ ເອສ ນິຄ຺ຄໂຫ ທຸນ຺ນິຄ຺ຄໂຫ, ຕສ຺ມາ ຍໍ ມໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາສິ. ຫຎ຺ຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ…ເປ… ອິທໍ ເຕ ມິຈ຺ຉາຕິ ອິທໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນໍ ຕວ ມິຈ຺ຉາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ຫິ ເຍ ກເຕ ນິຄ຺ຄເຫຕິ ເຍນ ກາຣເຓນ ອິທໍ ມິຈ຺ຉາ, ເຕນ ກາຣເຓນ ໂຍ ຕຍາ ນິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ, ໂສ ທຸກ຺ກໂຏ. ຍໍ ມຍາ ປຏິກມ຺ມໍ ກຕໍ, ຕເທວ ສຸກຕໍ. ຍາປິ ເຈສາ ປຏິກມ຺ມຈຕຸກ຺ກາທິວເສນ ກຖາມຄ຺ຄສມ຺ປຏິປາທນາ ກຕາ, ສາປິ ສຸກຕາຕິ. ຕເທວ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິອາທິກສ຺ສ ອນຸໂລມປຎ຺ຈກສ຺ສ ນຸປລພ຺ຠຕີຕິອາທິການໍ ປຏິກມ຺ມນິຄ຺ຄໂຫປນຍນນິຄ຺ຄມນຈຕຸກ຺ການຎ຺ຈ ວເສນ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີກໍ ນາມ ນິທ຺ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ສກວາທິໂນ ປຸພ຺ພປກ຺ເຂ ສຕິ ປຣວາທິໂນ ວຈນສາມຎ຺ຎມຕ຺ເຕນ ຉລວາເທນ ຊໂຍ ໂຫຕິ.

ອິທານິ ຍຖາ ປຣວາທິໂນ ປຸພ຺ພປກ຺ເຂ ສຕິ ສກວາທິໂນ ຘມ຺ເມເນວ ຕເຖນ ຊໂຍ ໂຫຕິ, ຕຖາ ວາທຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ປຈ຺ຈນີການຸໂລມປຎ຺ຈກໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ປຈ຺ຈນີເກ ປຸຈ຺ຉາ ປຣວາທິສ຺ສ, ຣູປາທິເຠທໍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ສກວາທິສ຺ສ, ສຸທ຺ຘສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈໍ ວາ ປຣມຕ຺ຖມິສ຺ສກໍ ວາ ສມ຺ມຸຕິສຈ຺ຈໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ໂຍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ’’ຕິ ປຸນ ອນຸໂຍໂຄ ປຣວາທິສ຺ສ, ສມ຺ມຸຕິວເສນ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ມິສ຺ສກວເສນ ວາ ອນຸໂຍຄສ຺ສ ສໍກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ‘‘ນ ເຫວ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ເຂໂປ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາຕໍ ປຏິກ຺ຂິປຕີຕິ ວຈນສາມຎ຺ຎມຕ຺ເຕນ ‘‘ອາຊານາຫິ ນິຄ຺ຄຫ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໍ ປຣວາທິສ຺ສ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນຸປລພ຺ຠຕີຕິ ທຸຕິຍວາທໍ ນິສ຺ສາຍ ທຸຕິໂຍ ນິຄ຺ຄໂຫ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ເຕນ ຉເລນ ນິຄ຺ຄໂຫ ອາໂຣປິໂຕ.

ອິທານິ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ປຣວາທິປຏິຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຕໂນ ວາເທ ຊຍໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອນຸໂລມນເຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ອຕ຺ຕໂນ ລທ຺ຘິໍ ນິສ຺ສາຍ ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ, ລທ຺ຘິຍາ ໂອກາສໍ ອທຕ຺ວາ ປຣມຕ຺ຖວເສນ ປຸນ ອນຸໂຍໂຄ ສກວາທິສ຺ສ, ປຣມຕ຺ຖວເສນ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອນຸປລພ຺ຠນໂຕ ປຏິກ຺ເຂໂປ ປຣວາທິສ຺ສ, ຕໂຕ ປຣໍ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ອຕ຺ຕໂນ ຊຍທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອາຊານາຫິ ປຏິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ສກວາທິວຈນເມວ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພສໍ ປຏິກມ຺ມນິຄ຺ຄໂຫປນຍນນິຄ຺ຄມນຈຕຸກ຺ການໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວມິທໍ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິອາທິກສ຺ສ ປຈ຺ຈນີກປຎ຺ຈກສ຺ສ ‘‘ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິອາທີນໍ ປຏິກມ຺ມນິຄ຺ຄໂຫປນຍນນິຄ຺ຄມນຈຕຸກ຺ການຎ຺ຈ ວເສນ ປຈ຺ຈນີການຸໂລມປຎ຺ຈກໍ ນາມ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ເອວເມຕານິ ປຐມສຈ຺ຈິກຏ຺ເຐ ທ຺ເວ ປຎ຺ຈການິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ, ຕຕ຺ເຖຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ນິຄ຺ຄໂຫ ປຣວາທິສ຺ສ, ສຸທ຺ໂຘ ປຐມປຎ຺ຈເກ;

ອສຸທ຺ໂຘ ປນ ຕສ຺ເສວ, ປຏິກມ຺ມຊໂຍ ຕຫິໍ.

‘‘ນິຄ຺ຄໂຫ ສກວາທິສ຺ສ, ອສຸທ຺ໂຘ ທຸຕິຍປຎ຺ຈເກ;

ວິສຸທ຺ໂຘ ປນ ຕສ຺ເສວ, ປຏິກມ຺ມຊໂຍ ຕຫິໍ.

‘‘ຕສ຺ມາ ທ຺ວີສຸປິ ຐາເນສຸ, ຊໂຍວ ສກວາທິໂນ;

ຘມ຺ເມນ ຫິ ຊໂຍ ນາມ, ອຘມ຺ເມນ ກຸໂຕ ຊໂຍ.

‘‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ເຐ ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ປຎ຺ຈກທ຺ວຍມຓ຺ຑິເຕ;

ຘມ຺ມາຘມ຺ມວເສເນວ, ວຸຕ຺ໂຕ ຊຍປຣາຊໂຍ.

‘‘ອິໂຕ ປເຣສຸ ສພ຺ເພສຸ, ສຈ຺ຈິກຏ຺ເຐສຸ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ເອວເມວ ວິຠາເວຍ຺ຍ, ອຸໂຠ ຊຍປຣາຊເຍ’’ຕິ. (ກຖາ. ອຏ຺ຐ. ໗-໑໐);

ປຐໂມ ສຸທ຺ຘິກສຈ຺ຈິກຏ຺ໂຐ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ເອວໍ ສຸທ຺ຘິກສຈ຺ຈິກຏ຺ຐໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ອິທານິ ຕເມວ ອປເຣຫິປິ ໂອກາສາທີຫິ ນເຍຫິ ວິຕ຺ຖາເຣຕຸໍ ປຸນ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ປຏິຎ຺ຎາ ປຣວາທິສ຺ສ. ປຸນ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ ສຣີຣໍ ສນ຺ຘາຍ ອນຸໂຍໂຄ ສກວາທິສ຺ສ, ຣູປສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສນາໂທສຎ຺ຈ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’’ນ຺ຕິ ອາປຊ຺ຊນໂທສຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ ປຏິກ຺ເຂໂປ ປຣວາທິສ຺ສ. ເສສເມຕ຺ຖ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີກປຎ຺ຈເກ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປາໂຐ ປນ ສໍຂິຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ສຣີຣໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສຣີຣໂຕ ພຫິ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຈນີເກ ປຏິກ຺ເຂໂປ ສກວາທິສ຺ສ, ປຐມໍ ອນຸຊານິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອວຊານາຕີຕິ ຉລວາທສ຺ສ ວເສນ ປຏິກມ຺ມໍ ປຣວາທິສ຺ສ, ເສສໍ ປາກຏເມວ.

ທຸຕິຍນເຍ ສພ຺ພທາຕິ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຊາຕິກາລຎ຺ຈ ຘຣມານປຣິນິພ຺ພຸຕກາລຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ອນຸໂຍໂຄ ສກວາທິສ຺ສ, ສ຺ເວວ ຂຕ຺ຕິໂຍ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິອາທີນໍ ອາປຕ຺ຕິໂທສຎ຺ຈ ຘຣມານປຣິນິພ຺ພຸຕານໍ ວິເສສາຠາວໂທສຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ ປຏິກ຺ເຂໂປ ປຣວາທິສ຺ສ. ເສສໍ ປຐມນເຍ ວຸຕ຺ຕສທິສເມວ.

ຕຕິຍນເຍ ສພ຺ເພສູຕິ ຂນ຺ຘາຍຕນາທີນິ ສນ຺ຘາຍ ປຸຈ຺ຉາ ສກວາທິສ຺ສ, ຣູປສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕາ, ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕາຕິອາທິໂທສຠເຍນ ປຏິກ຺ເຂໂປ ປຣວາທິສ຺ສ. ເສສໍ ຕາທິສເມວາຕິ.

ເອວມິມານິ ຕີຓິ ມຸຂານິ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີກປຎ຺ຈເກ ອນຸໂລມມຕ຺ຕວເສເນວ ຕາວ ປຏິປາຏິຍາ ຠາເຊຕ຺ວາ ປຸນ ປຈ຺ຈນີການຸໂລມປຎ຺ຈເກ ປຈ຺ຈນີກມຕ຺ຕວເສເນວ ຠາເຊຕຸໍ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ນຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ສຸທ຺ຘິກສ຺ສ ເຈວ ອິເມສຎ຺ຈ ຕິຓ຺ຓນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐານໍ ເອເກກສ຺ມິໍ ສຈ຺ຈິກຏ຺ເຐ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີກສ຺ສ, ປຈ຺ຈນີການຸໂລມສ຺ສ ຈາຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຈ຺ຈນີການໍ ວເສນ ອຍໍ ອຏ຺ຐມຸຂາ ນາມ ວາທຍຸຕ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍາ ເອເກກສ຺ມິໍ ມຸເຂ ເອເກກສ຺ສ ນິຄ຺ຄຫສ຺ສ ວເສນ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຕ຺ເຖຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ເອວໍ ຈຕຸພ຺ພິເຘ ປຎ຺ເຫ, ປຎ຺ຈກທ຺ວຍເຠທໂຕ;

ເອສາ ອຏ຺ຐມຸຂາ ນາມ, ວາທຍຸຕ຺ຕິ ປກາສິຕາ.

‘‘ອຏ຺ເຐວ ນິຄ຺ຄຫາ ຕຕ຺ຖ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ເຕສຸ ຘມ຺ມິກາ;

ອຘມ຺ມິກາ ຈ ຈຕ຺ຕາໂຣ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ສກວາທິໂນ;

ຊໂຍ ປຣາຊໂຍ ເຈວ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຣວາທິໂນ’’ຕິ. (ກຖາ. ອຏ຺ຐ. ໑໔);

ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ອນຸຕ຺ຕານຕ຺ຖໂຕ ສໍວຓ຺ຓນາ.

ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ ປເນຕ຺ຖາປິ ໂມຄ຺ຄລິປຸຕ຺ຕຕິສ຺ສຕ຺ເຖເຣນ ກຕນິທ຺ເທສສ຺ສ ນຍມຸຂມຕ຺ຕທສ຺ສນວເສເນວ ໂຫຕິ. ເຖເຣນ ຫິ ຠຄວຕາ ຐປິຕາຍ ເອຕິສ຺ສາ ມາຕິກາຍ ປທຸທ຺ຘາຣວເສນ ນິທ຺ເທສໍ ອກຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ທິນ຺ນອຏ຺ຐມຸຂວາທຍຸຕ຺ຕິນເຍ ຐຕ຺ວາ ອປເຣຫິ ປຣິຍາເຍຫິ ປຸຄ຺ຄລວາທໍ, ຕທຎ຺ຎໍ ນານປ຺ປກາຣໍ ມິຈ຺ຉາຄາຫຎ຺ຈ ນິຣາກໂຣນ຺ເຕເນວ ປຸຄ຺ຄລກຖໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ສາຘິກທ຺ວິສຕກຖາຫິ ນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລວາທນິຣາກຣຓຕ຺ຖໍ ຕາວ ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸອິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສາຍ ຘມ຺ເມສຸ ເອເກເກນ ສທ຺ຘິໍ ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ, ຣູປຎ຺ຈ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ…ເປ… ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນ, ເວທນາປິ ອຸປລພ຺ຠຕິ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຕ຺ເຖນາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຸຄ຺ຄລສໍສນ຺ທນວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ສຸທ຺ຘິກສໍສນ຺ທນໍ, ຍຖາ ຣູປເວທນາທໂຍ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສ ຘມ຺ມາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາ ວິສທິສາ ອຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເອວໍ ຣູປາທີຫິ ວິສທິໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປລພ຺ຠຕີຕິ ປຸຈ຺ຉນວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ, ‘‘ຣູປໍ ປຸຄ຺ຄໂລ, ຣູປສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄໂລ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣູປາ ປຸຄ຺ຄໂລ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ມິໍ ຣູປ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ຈຕຸກ຺ກນເຍນ ສຕ຺ຕປຎ຺ຎາສາຍ ຘມ຺ເມຫິ ປຸຈ຺ຉນວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ຈຕຸກ຺ກນຍສໍສນ຺ທນນ຺ຕິ ຕິວິຘາ ສໍສນ຺ທນນຍາ ວຸຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຣູປາທິສຠາວຕ຺ເຕ ນິຈ຺ຈສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທາທິປ຺ປສງ຺ຄໂຕ ຍຖານຸຣູປໍ ນິຣາກຣຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ອຕິວິຕ຺ຖາຣຠເຍເນຕ຺ຖ ອຸປຣິ ເຈຕໍ ນ ວິຕ຺ຖາຣີຍຕິ.

ຕໂຕ ‘‘ຍຖາ ຣູປາທໂຍ ສປ຺ປຈ຺ຈຍາ, ອປ຺ປຈ຺ຈຍາທໂຍ ວາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ຕວ ປຸຄ຺ຄໂລປິ ສປ຺ປຈ຺ຈຍຕາທິລກ຺ຂຓຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉນວສປ຺ປວຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓຍຸຕ຺ຕິກຖາ, ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ, ‘‘ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ ຈ ປທທ຺ວຍາທິໂສຘນຕ຺ຖໍ ‘‘ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ, ໂສ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ໂຍ ວາ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິປຸຈ຺ຉນວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ວຈນໂສຘນໍ, ‘‘ຣູປຘາຕຸຍາ ຣູປີ’’ຕິອາທິ ນາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂສຘນວສປ຺ປວຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານຸໂຍໂຄ ຈ, ‘‘ໂສວ ປຸຄ຺ຄໂລ ສນ຺ຘາວຕິ ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣໍ ໂລກໍ, ອຎ຺ໂຎ ວາ, ນ ອຎ຺ໂຎ ວາ, ເນວ ອຎ຺ໂຎ ນານຎ຺ໂຎ ວາ’’ຕິອາທິນາ ຄຕິປຣິວຕ຺ຕນມຸເຂນ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘານຸໂຍໂຄ, ‘‘ຣຸກ຺ຂໍ ອຸປາທາຍ ຉາຍາທີນໍ ວິຍ ຂນ຺ຘາທິໍ ອຸປາທາຍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ປຸຄ຺ຄລປຎ຺ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ ວາເທ ຕສ຺ສ ອນິຈ຺ຈສງ຺ຂຕຕາທິປ຺ປສງ຺ຄທີປໂກ ອຸປາທາປຎ຺ຎຕ຺ຕານຸໂຍໂຄ, ‘‘ກລ຺ຍາຓປາປການໍ ກມ຺ມານໍ ກາຣໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ ວາເທ ຕສ຺ສ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂານຸປຈ຺ເຉທາທິປ຺ປສງ຺ຄທີປໂກ ປຸຣິສກາຣານຸໂຍໂຄ ຈ, ‘‘ໂຍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພໂກ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິອາທິວາທເຠທໂກ ອຠິຎ຺ຎານຸໂຍໂຄ, ‘‘ມາຕາປິຕາທໂຍ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວາທເຠທໂກ ຎາຕການຸໂຍໂຄ, ‘‘ເອວໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິອາທິ ຊາຕ຺ຍານຸໂຍໂຄ, ‘‘ຄຫຏ຺ໂຐ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິອາທິ ປຏິປຕ຺ຕານຸໂຍໂຄ, ‘‘ເທໂວ ມນຸສ຺ໂສ’’ຕິອາທິ ອຸປປຕ຺ຕານຸໂຍໂຄ, ‘‘ໂສຕາປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິ ປຏິເວຘານຸໂຍໂຄ, ‘‘ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ’’ຕິອາທິ ສງ຺ຆານຸໂຍໂຄ, ‘‘ປຸຄ຺ຄໂລ ສງ຺ຂໂຕ’’ຕິອາທິວສປ຺ປວຕ຺ໂຕ ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐສຠາຄານຸໂຍໂຄ, ‘‘ສຸຂໍ ເວທນໍ ເວທິຍມາໂນ’’ຕິອາທິ ເວທການຸໂຍໂຄ, ‘‘ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ’’ຕິອາທິ ກິຈ຺ຈານຸໂຍໂຄ, ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິນາ ປຸຄ຺ຄລສຠາວສາຘກສຸຕ຺ເຕສຸ ສນ຺ນິສ຺ສິເຕສຸ –

ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາ (ມ. ນິ. ໑.໓໕໓, ໓໕໖; ຘ. ປ. ໒໗໙), ທຸກ຺ຂເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໕).

ກິນ຺ນຸ ສຕ຺ໂຕຕິ ປຈ຺ເຈສິ, ມາຣ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ນຸ ເຕ;

ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາຣປຸຎ຺ໂຊຍໍ, ນຍິຘ ສຕ຺ຕູປລພ຺ຠຕິ.

ທຸກ຺ຂເມວ ຫິ ສມ຺ໂຠຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ຕິຏ຺ຐຕິ ເວຕິ ຈ;

ນາຎ຺ຎຕ຺ຣ ທຸກ຺ຂາ ສມ຺ໂຠຕິ, ນາຎ຺ຎໍ ທຸກ຺ຂາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໗໑);

ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ…ເປ… ຕສ຺ມາ ສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໘໕).

‘‘ອຕ຺ຕນິ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕິ ອຕ຺ຕນິຍໍ ເມຕິ ອສ຺ສາຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນິ ຈ ຠິກ຺ຂເວ ອຕ຺ຕນິເຍ ຈ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ອນຸປລພ຺ຠນິຍມາເນ ຍມ຺ປິ ຕໍ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານໍ, ໂສ ໂລໂກ, ໂສ ອຕ຺ຕາ, ໂສ ເປຈ຺ຈ ຠວິສ຺ສາມິ, ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ, ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສາມີຕິ, ນນາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເກວໂລ ປຣິປູໂຣ ພາລຘມ຺ໂມ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໔໔), ‘‘ຕຕ຺ຣ, ເສນິຍ, ຍ຺ວາຍໍ ສຕ຺ຖາ ທິຏ຺ເຐ ເຈວ ຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕານໍ ສຈ຺ຈໂຕ ເຖຕໂຕ ນ ປຎ຺ຎາເປຕິ, ອຠິສມ຺ປຣາເຍ ຈ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເສນິຍ, ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິອາທິນາ ປຸຄ຺ຄລາຠາວທີປກສຸຕ຺ຕສນ຺ທສ຺ສນວສປ຺ປວຕ຺ໂຕ ສຸຕ຺ຕສນ຺ທສ຺ສນານຸໂຍໂຄ ຈາຕິ ເອຕ຺ຕເກນ ກຖາມຄ຺ເຄນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປຐມາ ປຸຄ຺ຄລກຖາ ວິຠຕ຺ຕາ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕຫິຕາຍ ປຏິປນ຺ໂນ’’ຕິອາທີສຸ ຍຖາ ຣູປາທໂຍ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓວເສນ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ນ ເອວໍ ປຸຄ຺ຄໂລ, ຣູປາທີສຸ ປນ ສຕິ ໂລກໂວຫາຣມຕ຺ເຕນ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຸຄ຺ຄໂລ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອິມາ ໂຂ, ຈິຕ຺ຕ…ເປ… ໂລກໂວຫາຣາ ໂລກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໔໔໐). ທ຺ວິຘາປິ ພຸທ຺ຘານໍ ກຖາ ສມ຺ມຸຕິກຖາ, ປຣມຕ຺ຖກຖາ ຈ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ສຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຄາໂມ ປພ຺ພໂຕ’’ຕິອາທິກາ ສມ຺ມຸຕິກຖາ ນາມ, ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ອນຕ຺ຕາ ຂນ຺ຘາ ອາຍຕນານີ’’ຕິອາທິກາ ປຣມຕ຺ຖກຖາ ນາມ. ພຸທ຺ຘາ ຫິ ເຍ ເຍ ສຕ຺ຕາ ຍຖາ ຍຖາ ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຈຕຸສຈ຺ຈປຏິເວຘໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ເຕສໍ ເຕສໍ ຕຖາ ຕຖາ ສມ຺ມຸຕິວເສນ ວາ ປຣມຕ຺ຖວເສນ ວາ ໂວມິສ຺ສກວເສນ ວາ ເທເສຕ຺ວາ ນາມຣູປປຣິຈ຺ເຉທທສ຺ສນວເສເນວ ອມຕໍ ມຄ຺ຄໍ ປກາເສນ຺ຕິ. ອຍຎ຺ຫິ –

ທຸເວ ສຈ຺ຈານິ ອກ຺ຂາສິ, ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວທຕໍ ວໂຣ;

ສມ຺ມຸຕິໍ ປຣມຕ຺ຖຎ຺ຈ, ຕຕິຍໍ ນຸປລພ຺ຠຕິ.

ຕຕ຺ຖ –

ສງ຺ເກຕວຈນໍ ສຈ຺ຈໍ, ໂລກສມ຺ມຸຕິກາຣຓໍ;

ປຣມຕ຺ຖວຈນໍ ສຈ຺ຈໍ, ຘມ຺ມານໍ ຕຖລກ຺ຂຓໍ.

ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎູ ອກຕ຺ວານ, ພ຺ຍຎ຺ຊເນຠິນິເວສນໍ;

ປຣມຕ຺ເຖ ປຕິຏ຺ຐາຍ, ປຸຄ຺ຄລາທິໍ ວິວຊ຺ຊເຍ.

ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ອນຕິກ຺ກມ຺ມ, ປຣມຕ຺ໂຖ ປກາສິໂຕ;

ວິນາຍເກນ ໂສ ຍສ຺ມາ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ໂຎປິ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ປຣມຕ຺ຖໍ ປກາເສນ຺ໂຕ, ສມຎ຺ຎໍ ນາຕິຘາວເຍຕິ. (ກຖາ. ອຏ຺ຐ. ໒໓໗);

ອຍໍ ປຸຄ຺ຄລກຖານໂຍ.

ປຣິຫານິກຖາທິວຓ຺ຓນາ

ປຸຄ຺ຄລກຖາໂຕ ປຣໍ ‘‘ປຣິຫາຍຕິ ອຣຫາ ອຣຫຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິນາ ອເສຂາ, ໂສຕາປນ຺ນວຊ຺ຊິຕເສຂາ ຈ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຜລໂຕ ປຣິຫາຍນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຣິຫານິກຖາ. ປພ຺ພຊ຺ຊາ ວິຍ ປຏິເວຘສງ຺ຂາໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສປິ ມນຸສ຺ເສສຸ ເອວ ຠວຕິ, ນຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສຕິ ປວຕ຺ຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກຖາ. ທຸກ຺ຂທສ຺ສເນນ ເອກເທສໂຕ ກິເລສາ ປຫີຍນ຺ຕິ, ຕຖາ ສມຸທຍທສ຺ສນາທີຫີຕິ ເອວໍ ນານາຠິສມຍວເສນ ໂອຘິໂສ ກິເລສາ ປຫີຍນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ໂອຘິໂສກຖາ. ຌານລາຠີ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາເທ ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ຊຫຕິ, ໂສ ຈຕຸສຈ຺ຈາຠິສມຍາ ປຐມເມວ ອນາຄາມີ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຊຫຕິກຖາ. ອຕີຕາທິເຠທໍ ສພ຺ພໍ ຂນ຺ຘາທິກໍ ກາລຕ຺ຕເຍປິ ຂນ຺ຘາທິສຠາເວນ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສພ຺ພມຕ຺ຖີຕິກຖາ. ອຕີຕໍ, ອນາຄຕຎ຺ຈ ຂນ຺ຘາທິກໍ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຕີຕກ຺ຂນ຺ຘາທິກຖາ. ອຕີເຕສຸ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ເມສຸ ເອກຈ຺ຈໍ ອວິປກ຺ກວິປາກເມວ ອຕ຺ຖິ, ນ ອິຕຣນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ເອກຈ຺ຈມຕ຺ຖີຕິກຖາ. ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ສຕິປຏ຺ຐານາຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຕິປຏ຺ຐານກຖາ. ອຕີຕານາຄຕາທິວເສນ ນຕ຺ຖິ, ສກຠາເວນ ວາ ອຕ຺ຖິ, ປຣຠາເວນ ນຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ເຫວຕ຺ຖິກຖາ. ຕຕ຺ຖ ເຫວຕ຺ຖີຕິ ເອວໍ ອິມິນາ ປກາເຣນ ອຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຘິມານິການໍ, ກຸຫການໍ ວາ ອຣຫຕ຺ຕປຏິຎ຺ຎານໍ ສຸກ຺ກວິສ຺ສຏ຺ຐິໍ ທິສ຺ວາ ມາຣກາຍິກາ ເທວຕາ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຣູປຫາຣກຖາ. ອຣຫໂຕ ປເຣສໍ ນາມໂຄຕ຺ຕາທີສຸ ອຕ຺ຖິ ອຎ຺ຎາຓໍ, ອຕ຺ຖິ ກງ຺ຂາ, ປເຣຫິ ຎາປນີຍໂຕ ອຕ຺ຖິ ປຣວິຕຣຓາຕິ ຕິສ຺ໂສ ກຖາ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວາຈາ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ວຈີເຠທກຖາ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວາຈໍ ຠາສນ຺ໂຕ ທຸກ຺ເຂ ຎາຓໍ ອາຫຣຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂາຫາຣກຖາ. ສມາປຕ຺ຕິຍໍ, ຠວງ຺ເຄ ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຣໍ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິກຖາ. ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ອາທິຕ຺ຕາ ກຸກ຺ກຸຬນິຣຍສທິສາຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຸກ຺ກຸຬກຖາ. ປຈ຺ເຈກໍ ຈຕຸສຈ຺ຈທສ຺ສນວເສນ ເອເກກສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ໂສຬສຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນຸປຸພ຺ພາຠິສມຍກຖາ. ພຸທ຺ຘານໍ ໂວຫາຣວຈນໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ໂວຫາຣກຖາ. ສຸທ຺ຘສຕ຺ຕານໍ ອປ຺ປຏິສງ຺ຂາຍ ມຄ຺ເຄນ ວິນາ ກິເລສນິໂຣຘສງ຺ຂາໂຕ ອປ຺ປຏິສງ຺ຂານິໂຣໂຘ, ປຏິສງ຺ຂາຍ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ກິເລສນິໂຣໂຘຕິ ທ຺ເວ ນິໂຣຘາຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິໂຣຘກຖາ.

ຕຖາຄຕພລໍ ສາວກສາຘາຣຓນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ພລກຖາ. ອາສວກ຺ຂຍຎາຓວິຣຫິຕໍ ນວພລໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຣິຍນ຺ຕິກຖາ. ສຣາຄໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຣພ຺ຠ ຣາຄໂຕ ວິມຸຈ຺ຈຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ວິມຸຕ຺ຕິກຖາ. ຌາເນນ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວິມຸຕ຺ຕິຍາ ປຐມໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສມຸຈ຺ເຉທວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຈ຺ຈມານໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ວິມຸຈ຺ຈມານກຖາ. ອຏ຺ຐມກສງ຺ຂາຕສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄຏ຺ຐສ຺ສ ອນຸໂລມໂຄຕ຺ຣຠຸກ຺ຂເຓ ທິຏ຺ຐິວິຈິກິຈ຺ຉາ ປຫີຍນ຺ຕິ ນາມ, ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ປຫີນາ ນາມາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຏ຺ຐມກກຖາ. ອຏ຺ຐມກສ຺ສ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທີນິ ປຏິລຠນ຺ຕິ, ນ ປຏິລທ຺ຘານີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຏ຺ຐມກສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາ. ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານຘມ຺ມຸປຕ຺ຖທ຺ຘໍ ມໍສຈກ຺ຂຸເມວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ນາມາຕິ ປວຕ຺ຕາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກຖາ. ຕຖາ ມໍສໂສເຕ ທິພ຺ພໂສຕກຖາ. ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓເມວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູຕິ ປວຕ຺ຕາ ຍຖາກມ຺ມູປຄຕຎາຓກຖາ. ເທວພ຺ຣຫ຺ມານໍ ປາຓາຕິປາຕາທິອສໍວຣາຠາວມຕ຺ເຕນ ສມ຺ປຕ຺ຕວິຣຕິຍາ ອຠາເວປິ ສໍວໂຣ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສໍວຣກຖາ. ອສຎ຺ຎີນມ຺ປິ ຈຸຕິປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ສຎ຺ຎາ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອສຎ຺ຎກຖາ. ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນຠູມິຍໍ ສຎ຺ຎາ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນກຖາ.

ອຣຫາ ຄິຫີ ອສ຺ສາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຄິຫິສ຺ສ ອຣຫາຕິກຖາ. ອນາຄາມິໂນ ສຸທ຺ຘາວາເສສຸ ປຏິສນ຺ຘິຈິຕ຺ເຕນ ອຸປປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ອຣຫນ຺ໂຕ ໂຫນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຸປປຕ຺ຕິກຖາ. ອຣຫໂຕ ໂລກິຍຘມ຺ມາປິ ອນາສວາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນາສວກຖາ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກ຺ຂເຓ ສມງ຺ຄິຠາວສມນ຺ນາຄໂມ ຈ ຣູປາວຈຣາທິຠູມນ຺ຕຣປຏິລາຠສມນ຺ນາຄໂມ ຈາຕິ ທ຺ເວ ສມນ຺ນາຄມາ, ເຍສໍ ປນ ອິເມ ທ຺ເວ ສມນ຺ນາຄເມ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ໂຎປິ ເຫຕ຺ຖ ອຸປປຕ຺ຕິຘມ຺ມວເສນ ເອໂກ ສມນ຺ນາຄໂມ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ເຕນ ອຣຫາ ຈຕູຫິ ຜເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມນ຺ນາຄຕກຖາ. ອິມິນາວ ນເຍນ ອຣຫາ ຉຫິ ອຸເປກ຺ຂາຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຸເປກ຺ຂາສມນ຺ນາຄຕກຖາ. ມຄ຺ຄຎາຓສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສງ຺ຂາຕໂພຘິຍາ ສທາ ສນ຺ນິຫິຕຠາເວນ ພຸທ຺ໂຘຕິ ປວຕ຺ຕາ ໂພຘິຍາ ພຸທ຺ໂຘຕິກຖາ. ມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓຍຸຕ຺ຕາວ ໂພຘິສຕ຺ຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓກຖາ. ໂພຘິສຕ຺ຕານມ຺ປິ ມຄ຺ຄນິຍາໂມ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິຍາໂມກ຺ກນ຺ຕິກຖາ. ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ຄຏ຺ໂຐ ຕີຫິ ຜເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິອາທິນາ ປວຕ຺ຕາ ອປຣາປິ ສມນ຺ນາຄຕກຖາ. ປຐມມຄ຺ຄາທີຫິ ປຫີເນຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສພ຺ພສໍໂຍຊນປ຺ປຫານນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ສພ຺ພສໍໂຍຊນປຫານກຖາ.

ນິປ຺ປຣິຍາຍໂຕ ຜລໍ ວິມຸຕ຺ຕິ ນາມ, ວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓານິ ປນ ປຣິຍາຍໂຕ. ເອວໍ ປນ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກິເລສວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຎາຓໍ ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ວິມຸຕ຺ຕິກຖາ. ພຸທ຺ຘາທິອເສຂາຣມ຺ມຓໍ ອເສຂຎາຓນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ອເສຂຎາຓກຖາ. ປຖວີກສິຓາທິສມາປຕ຺ຕິໂຍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອວິຊ຺ຊມາເນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິປຣີຕຎາຓນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ວິປຣີຕກຖາ. ຕຕ຺ຖ ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິນາ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ວິປລ຺ລາໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສພ຺ເພສໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ນິຍາມຄມນາຍ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິຍາມກຖາ. ສພ຺ພໍ ຎາຓໍ ປຏິສມ຺ຠິທາຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຏິສມ຺ຠິທາກຖາ. ສມ຺ມຸຕິວິສຍມ຺ປິ ຎາຓໍ ຠູຕາຣມ຺ມຓເມວາຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມ຺ມຸຕິຎາຓກຖາ. ເຈໂຕປຣິຍຎາຓໍ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓເມວ, ນ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຣາຄາທິເຈຕສິກາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓກຖາ. ສພ຺ພສ຺ມິໍ ອນາຄຕຘມ຺ເມ ສພ຺ເພສໍ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນາຄຕຎາຓກຖາ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອຕ຺ຕໂນ ຎາເຓປິ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຏຸປ຺ປນ຺ນຎາຓກຖາ. ພຸທ຺ຘາ ວິຍ ສາວກາປິ ເຕນ ເຕນ ເວເນຍ຺ຍຊເນນ ປຕ຺ຕພ຺ພຜລໍ ຎຕ຺ວາວ ຕທຕ຺ຖາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຜລຎາຓກຖາ.

ສມ຺ມຕ຺ຕນິຍາໂມ ນິຍມໂຕ ນິຈ຺ຈຏ຺ເຐນ ອສງ຺ຂໂຕຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິຍາມກຖາ. ‘‘ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕຕາ ຘມ຺ມນິຍາມຕາ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ ອສງ຺ຂໂຕຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທກຖາ. ‘‘ສຈ຺ຈານິ ຕຖານິ ອວິຕຖານີ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ຈຕຸສຈ຺ຈານິ ອສງ຺ຂຕານີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈກຖາ. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຣຸປ຺ປາ ອາເນຎ຺ຊາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອສງ຺ຂຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອາຣຸປ຺ປກຖາ. ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ອສງ຺ຂຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິກຖາ. ອສງ຺ຂໂຕ ອາກາໂສຕິ ອາກາສກຖາ. ອາກາໂສ ສນິທສ຺ສໂນຕິກຖາ. ປຖວີຘາຕຸ ສນິທສ຺ສນາຕິອາທິໍ ກຕ຺ວາ ກາຍກມ຺ມໍ ສນິທສ຺ສນນ຺ຕິ ປຣິໂຍສານກຖາ.

ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ເກຫິຈິ ຘມ຺ເມຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ, ເຕນ ເອກວິເຘນ ຣູປສງ຺ຄໂຫຕິອາທິ ນິຣຕ຺ຖກນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ສງ຺ຄຫິຕກຖາ. ເວທນາທໂຍ ອຣູປຘມ຺ມາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກຖາ. ເຈຕສິກໍ ນຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ເຈຕສິກກຖາ. ເຈຕນາຘມ຺ໂມວ ທານໍ, ນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມຕິ ປວຕ຺ຕາ ທານກຖາ. ປຏິຄ຺ຄາຫການໍ ປຣິໂຠຄມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຣິໂຠຄກຖາ. ເປຕາ ອິໂຕ ທິນ຺ນຈີວຣາທີເຫວ ຍາເປນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິໂຕທິນ຺ນກຖາ. ປຖວີກມ຺ມວິປາໂກຕິກຖາ. ຊຣາມຣຓໍ ວິປາໂກຕິກຖາ. ກິເລສປ຺ປຫານມຕ຺ຕເມວ ສາມຎ຺ຎຜລໍ, ນ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຘມ຺ມາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຣິຍຘມ຺ມວິປາກກຖາ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາທິປຈ຺ຈຍຕາຍ ວິປາໂກ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ໂມຕິກຖາ.

ອສຸຣກາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຉ ຄຕິໂຍຕິ ປວຕ຺ຕາ ຄຕິກຖາ. ມຕສຕ຺ໂຕ ມາຕຸອຸຕຸສມຍຎ຺ຈ ມາຕາປິຕຸສໍໂຍຄຎ຺ຈ ໂອໂລກຍມາໂນ ສຕ຺ຕາຫໍ, ອຕິເຣກສຕ຺ຕາຫໍ ວາ ຍສ຺ມິໍ ຠເວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ໂສ ອນ຺ຕຣາຠໂວ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນ຺ຕຣາຠວກຖາ. ຣູປາທິປຎ຺ຈກາມຄຸຓາວ ກາມຘາຕຸ ນາມ, ນ ຕຸ ວຕ຺ຖຸກາມກິເລສກາມາຕິ ປວຕ຺ຕາ ກາມຄຸຓກຖາ. ປຎ຺ເຈວາຍຕນານິ ກາມາຕິກຖາ. ຣູປຘມ຺ມາວ ຣູປຘາຕູຕິກຖາ. ອຣູປຘມ຺ມາວ ອຣູປຘາຕູຕິກຖາ. ຣູປຘາຕຸຍາ ສຕ຺ຕາ ຆານາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຬາຍຕນິກາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຣູປຘາຕຸຍາອາຍຕນກຖາ. ອາຣຸປ຺ເປປິ ອຕ຺ຖິ ສຸຂຸມຣູປນ຺ຕິກຖາ. ກາຍວຈີວິຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ຣູປໍ ກມ຺ມນ຺ຕິກຖາ. ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ອຣູປຘມ຺ໂມວ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ນຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາ. ອຣິຍຸປວາທກມ຺ເມນ ອຣຫຕ຺ຕາ ປຣິຫາຍຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກມ຺ມເຫຕຸກຖາ.

ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ສງ຺ຂາເຣ ອາທີນວໂຕ ອປສ຺ສິຕ຺ວາ ນິພ຺ພານໍ ອານິສໍສໂຕ ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ສໍໂຍຊນປ຺ປຫານໍ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອານິສໍສທສ຺ສາວິກຖາ. ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ສໍໂຍຊນໍ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອມຕາຣມ຺ມຓກຖາ. ຣູປໍ ສາຣມ຺ມຓນ຺ຕິກຖາ. ອນຸສຍາ ອນາຣມ຺ມຓາຕິກຖາ. ຎາຓໍ ອນາຣມ຺ມຓນ຺ຕິກຖາ. ອຕີຕາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ອນາຄຕາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ອນາຣມ຺ມຓນ຺ຕິກຖາທ຺ວຍໍ. ສພ຺ພໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຕກ຺ການຸປຕິຕນ຺ຕິກຖາ. ວິຕກ຺ກວິປ຺ຜາໂຣວ ສທ຺ໂທ, ໂສ ຈ ນ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍຕິ ປວຕ຺ຕາ ວິຕກ຺ກວິປ຺ຜາຣສທ຺ທກຖາ. ວິນາປິ ຈິຕ຺ເຕນ ວາຈາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນຍຖາຈິຕ຺ຕສ຺ສວາຈາຕິກຖາ. ວິນາປິ ຈິຕ຺ເຕນ ກາຍກມ຺ມໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນຍຖາຈິຕ຺ຕສ຺ສກາຍກມ຺ມນ຺ຕິກຖາ. ອຕີເຕຫິປິ ຌາເນຫິ, ອນາຄເຕຫິປິ ໂຍຄິໂນ ສມນ຺ນາຄຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຕີຕານາຄຕສມນ຺ນາຄຕກຖາ.

ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕ ອນິຣຸທ຺ເຘ ເອວ ກຸສລາກຸສລຈິຕ຺ຕານິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕທຠາເວ ຈ ສນ຺ຕຕິນິໂຣໂຘ ສິຍາຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິໂຣຘກຖາ. ສຫ ວາຈາຫິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຣູປໍ ມຄ຺ໂຄຕິກຖາ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສມງ຺ຄິສ຺ສາປິ ມຄ຺ຄຠາວນາ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓສມງ຺ຄິສ຺ສມຄ຺ຄກຖາ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓາ ກຸສລາປິ ອກຸສລາປີຕິກຖາ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓາ ສາໂຠຄາຕິກຖາ. ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ໂລກິເຍນ, ໂລກຸຕ຺ຕເຣນ ຈາຕິ ທ຺ວີຫິ ສີເລຫິ ຍຸຕ຺ຕາຕິກຖາ. ສີລໍ ອເຈຕສິກນ຺ຕິກຖາ. ສີລໍ ນ ຈິຕ຺ຕານຸປຣິວຕ຺ຕີຕິກຖາ. ສມາທານເຫຕຸຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ປຸຎ຺ໂຎປຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມາທານເຫຕຸກກຖາ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສີລນ຺ຕິກຖາ. ປາຓາຕິປາຕາທໂຍ ວິນາປິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ໂຫນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອວິຎ຺ຎຕ຺ຕິທຸສ຺ສີລ຺ຍກຖາ.

ອນຸສຍາ ອພ຺ຍາກຕາ, ອເຫຕຸກາ, ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ຕິສ຺ໂສປິ ອນຸສຍກຖາ. ອເສຂສ຺ສ ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ໂສ ຎາຓີຕິ ນວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ປວຕ຺ຕາ ຎາຓກຖາ. ຎາຓໍ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິກຖາ. ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິກຖາ. ພຸທ຺ຘາ ອິທ຺ຘິພເລນ ອາຍຸກປ຺ປໍ ວິນາປິ ມຫາກປ຺ປໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘິພລກຖາ. ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕຕິ ສມາຘິ, ນ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິໂກຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມາຘິກຖາ. ອວິຊ຺ຊາທິປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ເຄຫິ ອຎ຺ຎາ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕຕາກຖາ. ຣູປາທີຫິ ອຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນິຈ຺ຈຕາກຖາ.

ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ວິນາປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວໂຣ ກາຍວຈີກມ຺ມນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຖາ. ສພ຺ພໍ ກມ຺ມໍ ວິປາກຊນກນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ກມ຺ມກຖາ. ສທ຺ໂທ ວິປາໂກຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຖາ. ສຬາຍຕນໍ ວິປາໂກຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຖາ. ມຄ຺ຄໍ ວິນາປິ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣໂມຕິກຖາ. ຕຖາ ໂກລໍໂກລເອກພີຊິກຖາສຸປິ. ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ໂນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕີຕິກຖາ. ທິຏ຺ຐິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິຍາ ສທ຺ຘິໍ ຣູປາທິຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕທຸຄ຺ຄຕິປຫີນາຕິ ປວຕ຺ຕາ ທຸຄ຺ຄຕິກຖາ. ສຕ຺ຕມຠວິກສ຺ສ ຕຓ຺ຫາສມ຺ຠວໂຕ ທຸຄ຺ຄຕິ ອປ຺ປຫີນາຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕມຠວິກກຖາ.

ສງ຺ຆເຠທາທິກປ຺ປຏ຺ຐໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ເຕນ ມຫາກປ຺ປໍ ອສີຕິຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ເອກຠາຄມຕ຺ຕໍ ກາລໍ ອາຍຸກປ຺ປໍ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສກລໍ ມຫາກປ຺ປໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕິ, ວິນສ຺ສມາເນປິ ກປ຺ເປ ຈກ຺ກວາຬນ຺ຕເຣສຸ ປຈ຺ຈນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກປ຺ປຏ຺ຐກຖາ. ສງ຺ຆເຠທໂກ ອປ຺ປນາກຸສລານິ ວິຍ ກາມາວຈຣກຸສລມ຺ປິ ນ ປຏິລຠຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຸສລປຏິລາຠກຖາ. ອງ຺ຄສມ຺ປນ຺ນາຍ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອຠາເວປິ ມາຕຸຆາຕາທິອານນ຺ຕຣິຍກມ຺ມປໂຍຊໂກ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍໂຕ ເອວາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນນ຺ຕຣາປຍຸຕ຺ຕກຖາ. ອນິຍຕຘມ຺ເມສຸປິ ເກຈິ ກຸສລສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານິຍຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິຍຕສ຺ສ ນິຍາມກຖາ. ນີວຣເຓຫິ ນິວຸເຕນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນເນວ ຈິຕ຺ເຕນ ນີວຣຓໍ ປຊຫນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິວຸຕກຖາ. ສມ຺ມຸຂີຠູຕໍ ສໍໂຍຊນເມວ ຊຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕກຖາ. ສມາປນ຺ໂນ ຈ ຌານາຣມ຺ມຓນິກນ຺ຕິຍາ ຌານໍ ອສ຺ສາເທຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສມາປນ຺ໂນ ອສ຺ສາເທຕີຕິກຖາ. ທຸກ຺ຂເວທນາຍປິ ຣາຄສ຺ສາທເວທນາ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອສ຺ສາຕຣາຄກຖາ. ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາ ອພ຺ຍາກຕາຕິກຖາ. ຘມ຺ມຕຓ຺ຫາ ນ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິກຖາ.

ກຸສລໍ ວາ ອກຸສລສ຺ສ, ອກຸສລໍ ວາ ກຸສລສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຸສລາກຸສລປຏິສນ຺ທຫນກຖາ. ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການມ຺ປິ ພີຊມຕ຺ຕໍ ສຬາຍຕນໍ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຬາຍຕນຸປ຺ປຕ຺ຕິກຖາ. ປຎ຺ຈວິຎ຺ຎາຓານິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອນນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍກຖາ. ສມ຺ມາວາຈາກມ຺ມນ຺ຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ ອຣິຍຣູປນ຺ຕິກຖາ. ກາມຣາຄາທິໂຕ ອຎ຺ໂຎ ອນຸສໂຍຕິກຖາ. ກິເລສປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິກຖາ. ຍຖາ ກາມຣາໂຄ ກາມຘາຕຸຍໍ ປຣິຍາປນ຺ໂນ, ເອວໍ ຣູປຣາຄອຣູປຣາຄາ ຣູປາຣູປຠູມິຍໍ ປຣິຍາປນ຺ນາຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຣິຍາປນ຺ນກຖາ. ທ຺ວຍໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕິກຖາ. ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອປຣິຍາປນ຺ນນ຺ຕິກຖາ. ໂຍ ເຍສໍ ເຫຕຸປຈ຺ຈໂຍ, ໂສ ປຸນ ເຕສໍ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ເອກຘາວ ເອກສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຍຕາກຖາ. ອວິຊ຺ຊາວ ສງ຺ຂາຣານໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ນ ປນ ສງ຺ຂາຣາ ອວິຊ຺ຊາຍາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍກຖາ. ກາລທ຺ຘານາ ອິເມ ປຣິນິປ຺ຜນ຺ເນນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິມຕ຺ຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອທ຺ຘາກຖາ. ເອວໍ ຂຓລຍມຸຫຸຕ຺ຕກຖາ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ອາສວສ຺ສ ອຠາວາ ອາສວາ ອນາສວາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອາສວກຖາ. ໂລກຸຕ຺ຕຣານໍ ຘມ຺ມານໍ ຊຣາມຣຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ຊຣາມຣຓກຖາ. ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕກຖາ. ສາ ໂລກິຍາຕິ ປວຕ຺ຕາ ທຸຕິຍສຎ຺ຎາເວທຍິຕກຖາ. ນິໂຣຘສມາປນ຺ໂນປິ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຕຕິຍສຎ຺ຎາເວທຍິຕກຖາ. ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕຸປິກາຕິກຖາ. ກມ຺ມໂຕ ອຎ຺ໂຎ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ກມ຺ມູປຈໂຍຕິກຖາ.

ພລປ຺ປຕ຺ຕາ ພຸທ຺ຘາທໂຍ ອິທ຺ຘິພເລນ ສຕ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຣາຄາທິອນຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິຄ຺ຄຫກຖາ. ເອວໍ ກຸສລຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຣຈິຕ຺ຕປຄ຺ຄຫນກຖາ. ພຸທ຺ຘາ ອິທ຺ຘິຍາ ປເຣສໍ ສຸຂໍ ເທນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຸຂານຸປ຺ປທານກຖາ. ‘‘ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ມນສິກໂຣໂຕ ອຕີຕາທິເຠທຠິນ຺ເນ ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາເຣ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ເອກໂຕ ອຘິຄຓ຺ຫາຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຘິຄຍ຺ຫມນສິກາຣກຖາ. ຣູປໍ ເຫຕຸກນ຺ຕິກຖາ. ເອວໍ ຣູປໍ ສເຫຕຸກນ຺ຕິກຖາ. ຣູປໍ ກຸສລາກຸສລນ຺ຕິກຖາ. ຣູປໍ ວິປາໂກຕິກຖາ, ຍຖາ ກາມາວຈຣກມ຺ເມນ ຊາຕໍ ຣູປໍ ກາມາວຈຣໍ, ເອວໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣກມ຺ເມຫິ ຊາຕໍ ຣູປໍ ຣູປາວຈຣາຣູປາວຈຣນ຺ຕິກຖາ. ຣູປຣາໂຄ ຣູປຘາຕຸຍາ, ອຣູປຣາໂຄ ຈ ອຣູປຘາຕຸຍາ ປຣິຍາປນ຺ໂນຕິກຖາ.

ອຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ປຸຎ຺ຎູປຈໂຍຕິກຖາ. ນຕ຺ຖິ ອຣຫໂຕ ອກາລມຈ຺ຈູຕິກຖາ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ສພ຺ພມິທໍ ກມ຺ມໂຕຕິກຖາ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘເມວ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພທ຺ຘກຖາ. ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ ຐເປຕ຺ວາ ອຣິຍມຄ຺ຄນ຺ຕິກຖາ. ມຄ຺ຄຜລາເນວ ສງ຺ໂຆ ນາມ, ນ ຈ ຕານິ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິກຖາ. ຕຖາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ທກ຺ຂິຓໍ ວິໂສເຘຕີຕິກຖາ. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ໂຆ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິກຖາ. ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ. ພຸທ຺ຘາ ນ ກິຎ຺ຈິ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິກຖາ. ທາຍກໂຕ ທານໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕຕິ ປວຕ຺ຕາ ທກ຺ຂິຓາວິສຸທ຺ຘິກຖາ.

ພຸທ຺ຘາ ຕຸສິຕໂລເກ ເອວ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ມນຸສ຺ສໂລເກ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ນິມ຺ມິຕຣູປມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ສໂລກກຖາ. ນິມ຺ມິຕຣູປໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ນ ພຸທ຺ໂຘຕິ ປວຕ຺ຕາ ຘມ຺ມເທສນາກຖາ. ຣາໂຄວ ກຣຸຓາ ນາມ, ຕໂຕ ນຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘານໍ ກຣຸຓາຕິກຖາ. ພຸທ຺ຘານໍ ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາໂວ ອຎ຺ເຎ ຄນ຺ຘຊາເຕ ອຕິວິຍ ອຘິຄຓ຺ຫາຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຄນ຺ຘຊາຕກຖາ. ພຸທ຺ຘາ ເອເກນ ມຄ຺ເຄນ ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ເອກມຄ຺ຄກຖາ. ປຣິກມ຺ມາທິໍ ວິນາວ ປຐມາທິຊ຺ຌານາ ທຸຕິຍາທິຊ຺ຌານໍ ສງ຺ກມຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຌານສງ຺ກນ຺ຕິກຖາ. ປຎ຺ຈກນເຍ ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ຕໍ ຌານໍ ວິສຸໍ ຌານໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຌານນ຺ຕຣິກໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ຌານນ຺ຕຣິກກຖາ. ສມາປນ຺ໂນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕີຕິກຖາ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິນາ ປສາທຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕີຕິກຖາ.

ເຕກາລິເກ ກິເລເສ ປຊຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກິເລສປ຺ປຊຫນກຖາ. ນິພ຺ພານສງ຺ຂາຕາປິ ສຸຎ຺ຎຕາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘປຣິຍາປນ຺ນາຕິ ປວຕ຺ຕາ ສຸຎ຺ຎຕກຖາ. ອສງ຺ຂຕເມວ ສາມຎ຺ຎຜລນ຺ຕິກຖາ. ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠາ ອສງ຺ຂຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຕ຺ຕິກຖາ. ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ສຠາວສງ຺ຂາຕາ ຕຖຕາ ອສງ຺ຂຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຕຖຕາກຖາ. ອນວຊ຺ຊຏ຺ເຐນ ນິພ຺ພານມ຺ປິ ກຸສລນ຺ຕິກຖາ. ອານນ຺ຕຣິຍາທິໍ ວິນາປິ ອຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຍາມຕາຕິກຖາ. ໂລກິຍສທ຺ຘາທໂຍ ນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາ.

ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາປິ ອານນ຺ຕຣິໂກ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈກຖາ. ນຕ຺ຖິ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ຎາຓກຖາ. ເນຣຍິການໍ ກມ຺ມາເນວ ນິຣຍປາລຣູເປນ ວເຘນ຺ຕິ, ນ ນິຣຍປາລາຕິ ປວຕ຺ຕາ ນິຣຍປາລກຖາ. ອຕ຺ຖິ ເທເວສຸ ຕິຣຈ຺ຉານາຕິກຖາ. ວິຣຕິຕ຺ຕຍໍ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຈງ຺ຄິໂກວ ມຄ຺ໂຄຕິ ປວຕ຺ຕາ ມຄ຺ຄກຖາ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທສຸ ຎາຓໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ຎາຓກຖາ.

ຕິສ຺ໂສ ສງ຺ຄີຕິໂຍ ອາຣພ຺ຠ ສາສນໍ ນວໍ ກຕນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕາ ສາສນກຖາ. ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ເອກກ຺ຂເຓ ເຕຘາຕຸເກຫິ ຘມ຺ເມຫິ ອວິວິຕ຺ໂຕຕິ ປວຕ຺ຕາ ອວິວິຕ຺ຕກຖາ. ເຎຍ຺ຍາວຣຓເຫຕຸກໍ ກິຎ຺ຈິ ສໍໂຍຊນໍ ອປ຺ປຫາຍປິ ອຣຫາ ໂຫຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສໍໂຍຊນກຖາ. ‘‘ສງ຺ຂາຣາ ນິຈ຺ຈາ ໂຫນ຺ຕຸ, ຣຸກ຺ຂາ ນິຈ຺ຈປຸປ຺ຜຜລາທິຍຸຕ຺ຕາ ເຂມິໂນ ໂຫນ຺ຕູ’’ຕິອາທິນາ ຍຖາຘິປ຺ປາຍໍ ອິທ຺ຘິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘິກຖາ. ພຸທ຺ຘານໍ ສຣີຣອາຍຸປຠາເວມຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ຎາປິ ເວມຕ຺ຕຕາ ອຕ຺ຖີຕິ ປວຕ຺ຕາ ພຸທ຺ຘກຖາ. ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ສພ຺ພໂລກຘາຕູສຸ ອເນເກ ພຸທ຺ຘາ ສນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ສພ຺ພທິສາກຖາ. ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນິຍຕາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຘມ຺ມກຖາ. ສພ຺ພກມ຺ມານິ ຜລທາເນ ນິຍຕານີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກມ຺ມກຖາ.

ອຣຫາ ອສພ຺ພຎ຺ຎຸຠາເວນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸວິສເຍ ກິຎ຺ຈິ ສໍໂຍຊນໍ ອປ຺ປຫາຍ ປຣິນິພ຺ພາຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ປຣິນິພ຺ພານກຖາ. ອຣຫາ ກຸສລຈິຕ຺ໂຕ ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ກຸສລຈິຕ຺ຕກຖາ. ອຣຫາ ອາເນຎ຺ເຊ ສຓ຺ຐິໂຕ ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອາເນຎ຺ຊກຖາ. ອຕ຺ຖິ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍາຍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ, ອຕ຺ຖິ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍາຍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິ, ສຸປິນນ຺ເຕ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິ ຈາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຕິສ຺ໂສປິ ກຖາ. ສພ຺ພໍ ສຸປິນຈິຕ຺ຕໍ ອພ຺ຍາກຕນ຺ຕິກຖາ. ຂຓິກຕາຍ ຈິຕ຺ຕານໍ ນຕ຺ຖິ ອາເສວນປຈ຺ຈຍຕາຕິກຖາ. ສພ຺ເພ ສງ຺ຂຕາ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກາຕິ ປວຕ຺ຕາ ຂຓິກກຖາ.

ອິຕ຺ຖິຍາ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວິສ຺ສາມາຕິ ປູຊາທິໍ ກຕ຺ວາ ເອກາຘິປ຺ປາຍປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເມຖຸໂນ ຘມ຺ໂມ ປຏິເສວິຕພ຺ໂພຕິ ປວຕ຺ຕາ ເອກາຘິປ຺ປາຍກຖາ. ປາປຠິກ຺ຂູສຸ ເມຖຸນໍ ປຏິເສວນ຺ເຕສຸ ອຣຫນ຺ຕານໍ ວຓ຺ເຓນ ອມນຸສ຺ສາ ເມຖຸນໍ ປຏິເສວນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕາ ອຣຫນ຺ຕວຓ຺ຓກຖາ. ເກຈິ ສຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ອິສ຺ສຣິເຍນ ກາມກາຣິກາວເສນ ວິນິປາຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນ ກມ຺ມວເສນາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອິສ຺ສຣິຍກາມກາຣິກາກຖາ. ນ ຣາໂຄ ຣາຄປຕິຣູປໂກຕິອາທິ ປຕິຣູປກຖາ. ຂນ຺ຘາຍຕນາທໂຍ ອປຣິນິປ຺ຜນ຺ນາຕິ ປວຕ຺ຕາ ອປຣິນິປ຺ຜນ຺ນກຖາຕິ ສາຘິກທ຺ວິສຕກຖາ. ປາຬິຍໍ ອຏ຺ຐມຸຂວາທຍຸຕ຺ຕິວເສເນວ ສມ຺ມິຕິຍາທີນໍ ຠິນ຺ນລທ຺ຘິການໍ ລທ຺ຘິເຠທວເສນ ນານາປກາຣໂຕ ວິຠຕ຺ຕາ, ຕາ ປນ ສພ຺ພກຖາ ປຸຄ຺ຄລກຖາວ. ຕາ ຕໍຕໍລທ຺ຘິເຠທວເສນ ສງ຺ເຂປໂຕປິ ວຸຈ຺ຈມານາ ອຕິຠາຣິຍໍ ຄນ຺ຖໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວິຕ຺ຖາຣິຕາ. ຕໍ ປນ ນຍໍ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ປາຬິອຏ຺ຐກຖາສຸ (ກຖາ. ໑ ອາທໂຍ; ກຖາ. ອຏ຺ຐ. ນິທານກຖາ) ເອວ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ປາຬິນເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ໂມຫວິຈ຺ເຉທນິຍາ ອຠິຘມ຺ມມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາຍ

ກຖາວຕ຺ຖຸມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.