ປຏິສມ຺ຠິທາວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ

ປຏິສມ຺ຠິທາວິຠງ຺ຄມາຕິກາຍ ອຕ຺ຖໂຕ ຕາວ – ຈຕສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປເຠທາ. ນິທ຺ເທເສ ປນ ‘‘ອຕ຺ເຖ ຎາຓໍ ອຕ຺ຖປ຺ປຏິສມ຺ຠິທາ’’ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໗໑໘) ຎາຓວເສນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຎາຓສ຺ເສວ, ນ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກສ຺ສຈີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາຕິ ອຕ຺ຖວິສຍຎາຓປ຺ປເຠທາ, ອຕ຺ຖປ຺ປເຠທສລ຺ລກ຺ຂຓວິຠາວນວວຕ຺ຖານກຣຓສມຕ຺ຖຕາວເສນ ອຕ຺ເຖ ປເຠທຄຕໍ ຎາຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຕ຺ໂຖຕິ ເຫຕຸຜລໍ. ໂສ ຫິ ເຫຕຸວເສນ ອຣຓີຍໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໂຕ, ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໂຕ ຈ ‘‘ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປເຠທໂຕ ປເນໂສປິ ປຎ຺ຈວິໂຘ ໂຫຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນໍ, ນິພ຺ພານໍ, ຠາສິຕຕ຺ໂຖ, ວິປາໂກ, ກິຣິຍາຕິ.

ຘມ຺ໂມຕິ ປຈ຺ຈໂຍ, ໂສ ຫິ ຜລໍ ວິທຫຕິ ປວຕ຺ເຕຕິ ອຸປ຺ປາເທຕິ ເຈວ ປາເປຕິ ຈາຕິ ‘‘ຘມ຺ໂມ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປເຠທໂຕ ປເນໂສປິ ປຎ຺ຈວິໂຘ ໂຫຕິ ໂຍ ໂກຈິ ຜລນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເຫຕຸ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄ, ຠາສິຕໍ, ກຸສລໍ, ອກຸສລນ຺ຕິ.

ນິຣຸຕ຺ຕີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ຘມ຺ມານໍ, ອຕ຺ຖານຎ຺ຈ ວາຈໂກ ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕິສງ຺ຂາໂຕ ສທ຺ໂທ. ອິມາ ຘມ຺ມຕ຺ຖນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປເຠທຄຕໍ ຎາຓໍ ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາ ນາມ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາ ສທ຺ທາຣມ຺ມຓາ, ນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາ, ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ຫິ ‘‘ຜສ຺ໂສ ເວທນາ’’ຕິອາທິກໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ຊານາຕິ, ‘‘ຜສ຺ສາ ເວທໂນ’’ຕິອາທິກໍ ປນ ‘‘ນ ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ຊານາຕິ. ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕີຕິ (ວິຠ. ອຏ຺ຐ. ໗໑໘) ຈ ມາຄຘິກາ ຠາສາ, ຍາຍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ເຕປິຏກໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ຕນ຺ຕິໍ ອາໂຣເປນ຺ຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ຈ ອຄາມເກ ອຣຎ຺ເຎ ກິຎ຺ຈິ ວຈນໍ ອສຸຕ຺ວາ ວຑ຺ຒິຕທາຣກາ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ຠາສນ຺ຕິ, ຍາ ຈ ອປາເຍສຸ ມນຸສ຺ເສ ເທວໂລເກ ເຈວ ມາຄຘຠາສາ ອຸສ຺ສນ຺ນາ, ປຈ຺ຉາ ຈ ຕໂຕ ອນ຺ຘກໂຍນກທມິຬາທິເທສຠາສາ ເຈວ ສກ຺ກຕາທິອຏ຺ຐາຣສມຫາຠາສາ ຈ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ສາ ຫິ ຍສ຺ມາ ອິຕຣາສຸ ຠາສາສຸ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕາສຸປິ ນ ປຣິວຕ຺ຕຕິ, ສພ຺ພກາລໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາເວ ເອວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂວຫາໂຣ, ອຣິຍໂວຫາໂຣຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕາຍ ປນ ມາຄຘຠາສາຍ ຕນ຺ຕິໍ ອາຣຸຬ຺ຫສ຺ສ ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ສ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ໂສຕປຖາຄມນເມວ ປປຎ຺ໂຈ. ໂສເຕ ປນ ສງ຺ຆຏ຺ຏິຕມຕ຺ເຕ ເອວ ນຍສເຕນ ນຍສຫສ຺ເສນ ອຕ຺ໂຖ ອຸປຏ຺ຐາຕິ. ອຎ຺ຎາຍ ປນ ຠາສາຍ ຕນ຺ຕິໍ ອາຣຸຬ຺ຫໍ ຕໍ ເຕສໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຫສາ ນາໂຣຫຕິ, ກິຈ຺ເຉນ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ປຸຖຸຊ຺ຊນານຎ຺ຈ ສກລໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາປິ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອຣິຍສາວໂກ ໂນ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ສທ຺ທໍ ນາມາຂ຺ຍາໂຕປສຄ຺ຄນິປາຕເຠທໂຕ ຊານາຕິ, ນ ຊານາຕີຕິ? ຍທຄ຺ເຄນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕິ, ອຍໍ ນ ສຠາວນິຣຸຕ຺ຕີ’’ຕິ ຊານາຕິ, ຕທຄ຺ເຄນ ເອຕມ຺ປິ ຊານິສ຺ສຕິ, ນ ເຈຕໍ ປຏິສມ຺ຠິທາກິຈ຺ຈນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປຏິຠານນ຺ຕິ ຘມ຺ມຕ຺ຖາທິວິສຍໍ ສພ຺ພຕ຺ຖກຎາຓໍ, ຕໍ ຎາຓໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ປເຠທຄຕໍ ຎາຓໍ ປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາ ນາມ, ອິມາ ຈຕສ຺ໂສປິ ປຏິສມ຺ຠິທາ ອຘິຄເມນ ປຣິຍຕ຺ຕິອຸຄ຺ຄຫເຓນ ສກ຺ກຈ຺ຈຘມ຺ມສ຺ສວເນນ ອຕ຺ຖປຣິປຸຈ຺ຉາຍ ປຸພ຺ພໂຍເຄນາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ກາຣເຓຫິ ວິສທາ ໂຫນ຺ຕິ, ເສຂຠູມິຍໍ, ອເສຂຠູມິຍຎ຺ຈາຕິ ທ຺ວີສຸ ຐາເນສຸ ປເຠທໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຍໍ ຕາເວຕ຺ຖ ປທຕ຺ໂຖ.

ຘມ຺ມເຠໂທ ປເນຕ຺ຖາປິ ວິຠງ຺ຄນເຍ ປາກໂຏ ຠວິສ຺ສຕິ. ວິຠງ຺ຄນເຍສຸ ຫິ ຕີສຸປິ ຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕິປຏິຠານປຏິສມ຺ຠິທາ ຕິສ຺ໂສປິ ກາມາວຈຣຊວນສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຎາຓານໍ ວເສນ ຕພ຺ພິສຍປ຺ປເຠເທນ ສທ຺ຘິໍ ນານປ຺ປກາຣໂຕ ວິຠຕ຺ຕາ. ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ ປນ ເຕສໍ ຎາຓານຎ຺ເຈວ ອຏ຺ຐໂລກຸຕ຺ຕຣຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ວເສນ ຕພ຺ພິສຍປ຺ປເຠເທນ ສທ຺ຘິໍ. ໂລກຸຕ຺ຕຣຎາຓານິປິ ຫິ ມຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕພ຺ພຕາຍ ອຕ຺ຖຠູຕນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ‘‘ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຎ຺ຫາປຸຈ຺ຉເກ ປນ ສິຍາ ກຸສລາ, ສິຍາ ອພ຺ຍາກຕາ, ຕິສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາ ສິຍາ ວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມາ, ສິຍາ ເນວວິປາກນວິປາກຘມ຺ມຘມ຺ມາ, ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ ຕິຘາປິ, ຕິສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາ ປຣິຕ຺ຕາ, ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ ສິຍາ ປຣິຕ຺ຕາ, ສິຍາ ອປ຺ປມາຓາ, ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາ, ພຫິທ຺ຘາຣມ຺ມຓາ ຈ, ເສສາ ຕິຘາປິ, ນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓາວ, ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ ຕິຘາປິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ຈ, ອນິທສ຺ສນອປ຺ປຏິຆາ, ເຫຕູ, ສເຫຕຸກາ, ຕິສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາ ສອຸຕ຺ຕຣາ, ອຕ຺ຖປຏິສມ຺ຠິທາ ທ຺ວິຘາປິ, ອຣຓາ ຈາຕິ. ເສສໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ປຏິສມ຺ຠິທາວິຠງ຺ຄມາຕິກຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.