໕. ທຸຕິຍສຣຓານິສກ຺ກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໒໑. ກປິລວຕ຺ຖຸນິທານໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ ໂຫຕິ. ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’’ຕິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ສມ຺ພຫຸລາ ສກ຺ກາ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂີຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ! ເອຕ຺ຖ ທານິ ໂກ ນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ. ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’ຕິ. ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ສິກ຺ຂາຍ ອປຣິປູຣກາຣີ ອໂຫສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ. ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’ຕິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ສກ຺ກາ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂີຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ! ເອຕ຺ຖ ທານິ ໂກ ນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ. ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓຕິ. ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ສິກ຺ຂາຍ ອປຣິປູຣກາຣີ ອໂຫສີ’’’ຕິ.

‘‘ໂຍ ໂສ, ມຫານາມ, ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປາສໂກ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ, ໂສ ກຖໍ ວິນິປາຕໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ! ຍຎ຺ຫິ ຕໍ, ມຫານາມ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປາສໂກ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ’, ສຣຓານິໍ ສກ຺ກໍ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ. ສຣຓານິ, ມຫານາມ, ສກ຺ໂກ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປາສໂກ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ, ໂສ ກຖໍ ວິນິປາຕໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ!

‘‘ອິຘ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ເອກນ຺ຕຄໂຕ ໂຫຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ຫາສປຎ຺ໂຎ ຊວນປຎ຺ໂຎ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ເອກນ຺ຕຄໂຕ ໂຫຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ຫາສປຎ຺ໂຎ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ, ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ໂຫຕິ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ເອກນ຺ຕຄໂຕ ໂຫຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ຕນຸຕ຺ຕາ ສກທາຄາມີ ໂຫຕິ, ສກິເທວ ອິມໍ ໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ເອກນ຺ຕຄໂຕ ໂຫຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ພຸທ຺ເຘ ເອກນ຺ຕຄໂຕ ໂຫຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ…ເປ… ນ ຘມ຺ເມ…ເປ… ນ ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ; ອປິ ຈສ຺ສ ອິເມ ຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕິ – ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ …ເປ… ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ມຕ຺ຕໂສ ນິຊ຺ຌານໍ ຂມນ຺ຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຄນ຺ຕາ ນິຣຍໍ ອຄນ຺ຕາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ອຄນ຺ຕາ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ອຄນ຺ຕາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ພຸທ຺ເຘ ເອກນ຺ຕຄໂຕ ໂຫຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ… ນ ຘມ຺ເມ…ເປ… ນ ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ; ອປິ ຈສ຺ສ ອິເມ ຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕິ – ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ…ເປ… ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕຖາຄເຕ ຈສ຺ສ ສທ຺ຘາມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ເປມມຕ຺ຕໍ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຄນ຺ຕາ ນິຣຍໍ ອຄນ຺ຕາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ອຄນ຺ຕາ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ອຄນ຺ຕາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫານາມ, ທຸກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ທຸພ຺ຠູມໍ ອວິຫຕຂາຓຸກໍ, ພີຊານິ ຈສ຺ສຸ ຂຓ຺ຑານິ ປູຕີນິ ວາຕາຕປຫຕານິ ອສາຣາທານິ ອສຸຂສຍິຕານິ [ອສຸຂາປສ຺ສຍິຕານິ (ກ.)], ເທໂວ ຈ ນ ສມ຺ມາ [ເທໂວ ປນ ສມ຺ມາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ເທໂວ ນ ສມ຺ມາ (ກ.) ທີ. ນິ. ໒.໔໓໘] ຘາຣໍ ອນຸປ຺ປເວຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ອປິ ນຸ ຕານິ ພີຊານິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫານາມ, ອິຘ ຘມ຺ໂມ ທຸຣກ຺ຂາໂຕ [ທ຺ວາກ຺ຂາໂຕ (ປີ. ກ.)] ໂຫຕິ ທຸປ຺ປເວທິໂຕ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ – ອິທມຫໍ ທຸກ຺ເຂຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວທາມິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ສາວໂກ ວິຫຣຕິ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ – ອິທມຫໍ ທຸພ຺ພີຊສ຺ມິໍ ວທາມິ’’.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫານາມ, ສຸເຂຕ຺ຕໍ ສຸຠູມໍ ສຸວິຫຕຂາຓຸກໍ, ພີຊານິ ຈສ຺ສຸ ອຂຓ຺ຑານິ ອປູຕີນິ ອວາຕາຕປຫຕານິ ສາຣາທານິ ສຸຂສຍິຕານິ; ເທໂວ ຈ [ເທໂວ ຈສ຺ສ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ສມ຺ມາ ຘາຣໍ ອນຸປ຺ປເວຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ອປິ ນຸ ຕານິ ພີຊານິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫານາມ, ອິຘ ຘມ຺ໂມ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ໂຫຕິ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ – ອິທມຫໍ ສຸເຂຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວທາມິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ສາວໂກ ວິຫຣຕິ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ – ອິທມຫໍ ສຸພີຊສ຺ມິໍ ວທາມິ. ກິມງ຺ຄໍ ປນ ສຣຓານິໍ ສກ຺ກໍ! ສຣຓານິ, ມຫານາມ, ສກ຺ໂກ ມຣຓກາເລ ສິກ຺ຂາຍ ປຣິປູຣກາຣີ ອໂຫສີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.