໔. ປຐມສຣຓານິສກ຺ກສຸຕ຺ຕໍ

໑໐໒໐. ກປິລວຕ຺ຖຸນິທານໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຣຓານິ [ສຣການິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ ໂຫຕິ. ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’’ຕິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ສມ຺ພຫຸລາ ສກ຺ກາ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂີຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ! ເອຕ຺ຖ ທານິ ໂກ ນ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ; ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’ຕິ. ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍມາປາທິ, ມຊ຺ຊປານໍ ອປາຍີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ. ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’ຕິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸລາ ສກ຺ກາ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂີຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ ໂຠ! ເອຕ຺ຖ ທານິ ໂກ ນ ໂສຕປນ຺ໂນ ຠວິສ຺ສຕິ! ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ກາລງ຺ກໂຕ; ໂສ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ’ຕິ. ສຣຓານິ ສກ຺ໂກ ສິກ຺ຂາທຸພ຺ພລ຺ຍມາປາທິ, ມຊ຺ຊປານໍ ອປາຍີ’’ຕິ.

‘‘ໂຍ ໂສ, ມຫານາມ, ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປາສໂກ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ, ໂສ ກຖໍ ວິນິປາຕໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ! ຍຎ຺ຫິ ຕໍ, ມຫານາມ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປາສໂກ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ’ຕິ, ສຣຓານິ ສກ຺ກໍ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ. ສຣຓານິ, ມຫານາມ, ສກ຺ໂກ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຸປາສໂກ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ. ໂສ ກຖໍ ວິນິປາຕໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ!

‘‘ອິຘ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ຫາສປຎ຺ໂຎ ຊວນປຎ຺ໂຎ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ຫາສປຎ຺ໂຎ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ [ອສ຺ມາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ໂລກາ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ. ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ຕນຸຕ຺ຕາ ສກທາຄາມີ ໂຫຕິ, ສກິເທວ ອິມໍ ໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ; ຘມ຺ເມ…ເປ… ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ນິຣຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ເປຕ຺ຕິວິສຍາ ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ອປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາຕາ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ… ນ ຘມ຺ເມ…ເປ… ນ ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ອປິ ຈສ຺ສ ອິເມ ຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕິ – ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕຖາຄຕປ຺ປເວທິຕາ ຈສ຺ສ ຘມ຺ມາ ປຎ຺ຎາຍ ມຕ຺ຕໂສ ນິຊ຺ຌານໍ ຂມນ຺ຕິ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຄນ຺ຕາ ນິຣຍໍ ອຄນ຺ຕາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ອຄນ຺ຕາ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ອຄນ຺ຕາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫານາມ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນ ເຫວ ໂຂ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ… ນ ຘມ຺ເມ…ເປ… ນ ສງ຺ເຆ…ເປ… ນ ຫາສປຎ຺ໂຎ ນ ຊວນປຎ຺ໂຎ ນ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ອປິ ຈສ຺ສ ອິເມ ຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ…ເປ… ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕຖາຄເຕ ຈສ຺ສ ສທ຺ຘາມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ເປມມຕ຺ຕໍ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ມຫານາມ, ປຸຄ຺ຄໂລ ອຄນ຺ຕາ ນິຣຍໍ ອຄນ຺ຕາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ອຄນ຺ຕາ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ອຄນ຺ຕາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ. ອິເມ ເຈປິ, ມຫານາມ, ມຫາສາລາ ສຸຠາສິຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍຸໍ, ອິເມ ຈາຫໍ [ອິເມວາຫໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ອິເມສາຫໍ (ກ.)] ມຫາສາເລ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ – ‘ໂສຕາປນ຺ນາ ອວິນິປາຕຘມ຺ມາ ນິຍຕາ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍຓາ’ຕິ; ກິມງ຺ຄໍ [ກິມງ຺ຄ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປນ ສຣຓານິໍ ສກ຺ກໍ. ສຣຓານິ, ມຫານາມ, ສກ຺ໂກ ມຣຓກາເລ ສິກ຺ຂໍ ສມາທິຍີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.