໒. ຕິສ຺ສສຸຕ຺ຕໍ

໘໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຕິສ຺ໂສ ຠຄວໂຕ ປິຕຸຈ຺ຉາປຸຕ຺ໂຕ ສມ຺ພຫຸລານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວມາໂຣເຈຕິ – ‘‘ອປິ ເມ, ອາວຸໂສ, ມຘຸຣກຊາໂຕ ວິຍ ກາໂຍ; ທິສາປິ ເມ ນ ປກ຺ຂາຍນ຺ຕິ; ຘມ຺ມາປິ ມໍ ນ ປຏິຠນ຺ຕິ; ຖິນມິທ຺ຘຎ຺ຈ [ຖີນມິທ຺ຘຎ຺ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ; ອນຠິຣໂຕ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣາມິ; ໂຫຕິ ຈ ເມ ຘມ຺ເມສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອາຍສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ຕິສ຺ໂສ ຠຄວໂຕ ປິຕຸຈ຺ຉາປຸຕ຺ໂຕ ສມ຺ພຫຸລານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວມາໂຣເຈຕິ – ‘ອປິ ເມ, ອາວຸໂສ, ມຘຸຣກຊາໂຕ ວິຍ ກາໂຍ; ທິສາປິ ເມ ນ ປກ຺ຂາຍນ຺ຕິ; ຘມ຺ມາປິ ມໍ ນ ປຏິຠນ຺ຕິ; ຖິນມິທ຺ຘຎ຺ຈ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ; ອນຠິຣໂຕ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣາມິ; ໂຫຕິ ຈ ເມ ຘມ຺ເມສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມມ ວຈເນນ ຕິສ຺ສໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ຕິສ຺ໂສ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຕິສ຺ສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ຕິສ຺ສ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຕິສ຺ໂສ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຕິສ຺ສໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຕິສ຺ສ, ສມ຺ພຫຸລານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອວມາໂຣເຈສິ – ‘ອປິ ເມ, ອາວຸໂສ, ມຘຸຣກຊາໂຕ ວິຍ ກາໂຍ…ເປ… ໂຫຕິ ຈ ເມ ຘມ຺ເມສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຕິສ຺ສ, ຣູເປ ອວິຄຕຣາຄສ຺ສ ອວິຄຕຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ອວິຄຕເປມສ຺ສ ອວິຄຕປິປາສສ຺ສ ອວິຄຕປຣິຬາຫສ຺ສ ອວິຄຕຕຓ຺ຫສ຺ສ, ຕສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຕິສ຺ສ! ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຕິສ຺ສ, ໂຫຕິ. ຍຖາ ຕໍ ຣູເປ ອວິຄຕຣາຄສ຺ສ… ເວທນາຍ… ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ອວິຄຕຣາຄສ຺ສ…ເປ… ເຕສໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຕິສ຺ສ! ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຕິສ຺ສ, ໂຫຕິ. ຍຖາ ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິຄຕຣາຄສ຺ສ ອວິຄຕຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ອວິຄຕເປມສ຺ສ ອວິຄຕປິປາສສ຺ສ ອວິຄຕປຣິຬາຫສ຺ສ ອວິຄຕຕຓ຺ຫສ຺ສ, ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຕິສ຺ສ! ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຕິສ຺ສ, ໂຫຕິ. ຍຖາ ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິຄຕຣາຄສ຺ສ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຕິສ຺ສ, ຣູເປ ວິຄຕຣາຄສ຺ສ ວິຄຕຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ວິຄຕເປມສ຺ສ ວິຄຕປິປາສສ຺ສ ວິຄຕປຣິຬາຫສ຺ສ ວິຄຕຕຓ຺ຫສ຺ສ, ຕສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຕິສ຺ສ! ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຕິສ຺ສ, ໂຫຕິ. ຍຖາ ຕໍ ຣູເປ ວິຄຕຣາຄສ຺ສ… ເວທນາຍ… ສຎ຺ຎາຍ… ສງ຺ຂາເຣສຸ ວິຄຕຣາຄສ຺ສ… ວິຎ຺ຎາເຓ ວິຄຕຣາຄສ຺ສ ວິຄຕຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ວິຄຕເປມສ຺ສ ວິຄຕປິປາສສ຺ສ ວິຄຕປຣິຬາຫສ຺ສ ວິຄຕຕຓ຺ຫສ຺ສ ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຕິສ຺ສ! ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຕິສ຺ສ, ໂຫຕິ. ຍຖາ ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓ ວິຄຕຣາຄສ຺ສ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຕິສ຺ສ, ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເວທນາ … ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ຕສ຺ມາຕິຫ…ເປ… ເອວໍ ປສ຺ສໍ…ເປ… ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຕິສ຺ສ, ທ຺ເວ ປຸຣິສາ – ເອໂກ ປຸຣິໂສ ອມຄ຺ຄກຸສໂລ, ເອໂກ ປຸຣິໂສ ມຄ຺ຄກຸສໂລ. ຕເມນໍ ໂສ ອມຄ຺ຄກຸສໂລ ປຸຣິໂສ ອມຸໍ ມຄ຺ຄກຸສລໍ ປຸຣິສໍ ມຄ຺ຄໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເອຫິ, ໂຠ ປຸຣິສ, ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທກ຺ຂິສ຺ສສິ ທ຺ເວຘາປຖໍ, ຕຕ຺ຖ ວາມໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ຄຓ຺ຫາຫິ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທກ຺ຂິສ຺ສສິ ຕິພ຺ພໍ ວນສຓ຺ຑໍ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທກ຺ຂິສ຺ສສິ ມຫນ຺ຕໍ ນິນ຺ນໍ ປລ຺ລລໍ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທກ຺ຂິສ຺ສສິ ໂສພ຺ຠໍ ປປາຕໍ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉ. ເຕນ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທກ຺ຂິສ຺ສສິ ສມໍ ຠູມິຠາຄໍ ຣມຓີຍ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຸປມາ ໂຂ ມ຺ຍາຍໍ, ຕິສ຺ສ, ກຕາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນາຍ. ອຍໍ ເຈເວຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ‘ປຸຣິໂສ ອມຄ຺ຄກຸສໂລ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ‘ປຸຣິໂສ ມຄ຺ຄກຸສໂລ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ຕຖາຄຕສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ. ‘ທ຺ເວຘາປໂຖ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ວິຈິກິຈ຺ຉາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ. ‘ວາໂມ ມຄ຺ໂຄ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ອຏ຺ຐງ຺ຄິກສ຺ເສຕໍ ມິຈ຺ຉາມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິວຈນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຍາ…ເປ… ມິຈ຺ຉາສມາຘິສ຺ສ. ‘ທກ຺ຂິໂຓ ມຄ຺ໂຄ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ອຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຘິວຈນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ…ເປ… ສມ຺ມາສມາຘິສ຺ສ. ‘ຕິພ຺ໂພ ວນສຓ຺ໂຑ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ອວິຊ຺ຊາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ. ‘ມຫນ຺ຕໍ ນິນ຺ນໍ ປລ຺ລລ’ນ຺ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ກາມານເມຕໍ ອຘິວຈນໍ. ‘ໂສພ຺ໂຠ ປປາໂຕ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ໂກຘູປາຍາສສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ‘ສໂມ ຠູມິຠາໂຄ ຣມຓີໂຍ’ຕິ ໂຂ, ຕິສ຺ສ, ນິພ຺ພານສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອຠິຣມ, ຕິສ຺ສ, ອຠິຣມ, ຕິສ຺ສ! ອຫໂມວາເທນ ອຫມນຸຄ຺ຄເຫນ ອຫມນຸສາສນິຍາ’’ຕິ [ອຫມາມິສຘມ຺ມານຸຄ຺ຄເຫນ ມໂມວາເທນ ມມານຸສາສນິຍາຕິ (ກ.)].

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ຕິສ຺ໂສ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ. ທຸຕິຍໍ.