໓. ເຜຓປິຓ຺ຑູປມສຸຕ຺ຕໍ

໙໕. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອຍຸຊ຺ຌາຍໍ [ອໂຍຊ຺ຌາຍໍ (ສີ. ປີ.)] ວິຫຣຕິ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຍໍ ຄງ຺ຄາ ນທີ ມຫນ຺ຕໍ ເຜຓປິຓ຺ຑໍ ອາວເຫຍ຺ຍ. ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ນິຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຜຓປິຓ຺ເຑ ສາໂຣ? ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ປສ຺ສຕິ ນິຊ຺ຌາຍຕິ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູເປ ສາໂຣ?

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຣທສມເຍ ຖຸລ຺ລຜຸສິຕເກ ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ອຸທເກ ອຸທກປຸພ຺ພຸຬໍ [ອຸທກພຸພ຺ພຸຬໍ (ສີ. ປີ.)] ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເຈວ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ ຈ. ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ນິຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸທກປຸພ຺ພຸເຬ ສາໂຣ? ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາ ກາຈິ ເວທນາ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ…ເປ… ຍາ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ປສ຺ສຕິ ນິຊ຺ຌາຍຕິ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາຍ ສາໂຣ?

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິເມ ມາເສ ຐິເຕ ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ກາເລ ມຣີຈິກາ ຜນ຺ທຕິ. ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ນິຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ…ເປ… ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຣີຈິກາຍ ສາໂຣ? ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ…ເປ….

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ສາຣຕ຺ຖິໂກ ສາຣຄເວສີ ສາຣປຣິເຍສນໍ ຈຣມາໂນ ຕິຓ຺ຫໍ ກຸຐາຣິໍ [ກຸຘາຣິໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ອາທາຍ ວນໍ ປວິເສຍ຺ຍ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ມຫນ຺ຕໍ ກທລິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອຸຊຸໍ ນວໍ ອກຸກ຺ກຸກຊາຕໍ [ອກຸກ຺ກຊາຕໍ (ກ. ສີ. ປີ.), ອກຸສຊາຕໍ (ກ. ສີ.), ອກຸກ຺ກຸຊກຊາຕໍ (ກ.)]. ຕເມນໍ ມູເລ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ; ມູເລ ເຉຕ຺ວາ ອຄ຺ເຄ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍ, ອຄ຺ເຄ ເຉຕ຺ວາ ປຕ຺ຕວຏ຺ຏິໍ ວິນິພ຺ຠຸເຊຍ຺ຍ. ໂສ ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕວຏ຺ຏິໍ ວິນິພ຺ຠຸຊນ຺ໂຕ ເຜຄ຺ຄຸມ຺ປິ ນາຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ກຸໂຕ ສາຣໍ! ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ນິຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ກທລິກ຺ຂນ຺ເຘ ສາໂຣ? ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ…ເປ… ເຍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ປສ຺ສຕິ ນິຊ຺ຌາຍຕິ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາເຣສຸ ສາໂຣ?

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຍາກາໂຣ ວາ ມາຍາກາຣນ຺ເຕວາສີ ວາ ຈຕຸມຫາປເຖ [ຈາຕຸມ຺ມຫາປເຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ມາຍໍ ວິທໍເສຍ຺ຍ. ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ນິຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາເຍຍ຺ຍ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຍາຍ ສາໂຣ? ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ປສ຺ສຕິ ນິຊ຺ຌາຍຕິ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ປສ຺ສໂຕ ນິຊ຺ຌາຍໂຕ ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ຕຸຈ຺ຉກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ, ອສາຣກຎ຺ເຎວ ຂາຍຕິ. ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ສາໂຣ?

‘‘ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຣູປສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ເວທນາຍປິ… ສຎ຺ຎາຍປິ… ສງ຺ຂາເຣສຸປິ … ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິມ຺ປິ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ. ນິພ຺ພິນ຺ທໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ; ວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ…ເປ… ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາຕິ’’.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ເຜຓປິຓ຺ຑູປມໍ ຣູປໍ, ເວທນາ ພຸພ຺ພຸຬູປມາ [ພຸພ຺ພຸລູປມາ (ສີ.), ປຸພ຺ພຸໂຬປມາ (ກ.)];

ມຣີຈິກູປມາ ສຎ຺ຎາ, ສງ຺ຂາຣາ ກທລູປມາ;

ມາຍູປມຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ເທສິຕາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນາ.

‘‘ຍຖາ ຍຖາ ນິຊ຺ຌາຍຕິ, ໂຍນິໂສ ອຸປປຣິກ຺ຂຕິ;

ຣິຕ຺ຕກໍ ຕຸຈ຺ຉກໍ ໂຫຕິ, ໂຍ ນໍ ປສ຺ສຕິ ໂຍນິໂສ.

‘‘ອິມຎ຺ຈ ກາຍໍ ອາຣພ຺ຠ, ຠູຣິປຎ຺ເຎນ ເທສິຕໍ;

ປຫານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ຘມ຺ມານໍ, ຣູປໍ ປສ຺ສຖ [ປສ຺ເສຖ (ສີ.)] ຉຑ຺ຑິຕໍ.

‘‘ອາຍຸ ອຸສ຺ມາ ຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຍທາ ກາຍໍ ຊຫນ຺ຕິມໍ;

ອປວິທ຺ໂຘ [ອປວິຏ຺ໂຐ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຕທາ ເສຕິ, ປຣຠຕ຺ຕໍ ອເຈຕນໍ.

‘‘ເອຕາທິສາຍໍ ສນ຺ຕາໂນ, ມາຍາຍໍ ພາລລາປິນີ;

ວຘໂກ ເອສ ອກ຺ຂາໂຕ, ສາໂຣ ເອຕ຺ຖ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເອວໍ ຂນ຺ເຘ ອເວກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຠິກ຺ຂຸ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ;

ທິວາ ວາ ຍທິ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ, ສມ຺ປຊາໂນ ປຏິສ຺ສໂຕ.

‘‘ຊເຫຍ຺ຍ ສພ຺ພສໍໂຍຄໍ, ກເຣຍ຺ຍ ສຣຓຕ຺ຕໂນ;

ຈເຣຍ຺ຍາທິຕ຺ຕສີໂສວ, ປຕ຺ຖຍໍ ອຈ຺ຈຸຕໍ ປທ’’ນ຺ຕິ. ຕຕິຍໍ;