໔. ໂຄມຍປິຓ຺ຑສຸຕ຺ຕໍ

໙໖. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ຍໍ ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ຘຸວໍ ສສ຺ສຕໍ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕິ? ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ກາຈິ ເວທນາ ຍາ ເວທນາ ນິຈ຺ຈາ ຘຸວາ ສສ຺ສຕາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕິ? ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ກາຈິ ສຎ຺ຎາ ຍາ ສຎ຺ຎາ…ເປ… ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ ເຍ ສງ຺ຂາຣາ ນິຈ຺ຈາ ຘຸວາ ສສ຺ສຕາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສນ຺ຕິ? ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ຘຸວໍ ສສ຺ສຕໍ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ, ຍໍ ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ຘຸວໍ ສສ຺ສຕໍ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕິ. ນຕ຺ຖິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ກາຈິ ເວທນາ… ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຍໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນິຈ຺ຈໍ ຘຸວໍ ສສ຺ສຕໍ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມໍ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຣິຕ຺ຕໍ ໂຄມຍປິຓ຺ຑໍ ປາຓິນາ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕ຺ຕໂກປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ນຕ຺ຖິ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕິ. ເອຕ຺ຕໂກ ເຈປິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ອຠວິສ຺ສ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ, ນຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ປຎ຺ຎາເຍຖ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາຍ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ເອຕ຺ຕໂກປິ ອຕ຺ຕຠາວປຏິລາໂຠ ນຕ຺ຖິ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ, ຕສ຺ມາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາຍ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພາຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣາຊາ ອໂຫສິໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິນຄຣສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ກຸສາວຕີ ຣາຊຘານິປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິປາສາທສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ຘມ຺ມປາສາທປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິກູຏາຄາຣສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ມຫາພ຺ຍູຫກູຏາຄາຣປ຺ປມຸຂານິ [ມຫາວິຍູຫກູຏາຄາຣປ຺ປມຸຂານິ (ທີ. ນິ. ໒.໒໖໓)]. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິປລ຺ລງ຺ກສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ທນ຺ຕມຍານິ ສາຣມຍານິ ໂສວຓ຺ຓມຍານິ ໂຄຓກຕ຺ຖຕານິ ປຏິກຕ຺ຖຕານິ ປຏລິກຕ຺ຖຕານິ ກທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓານິ [ກາທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓານິ (ສີ.)] ສອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉທານິ ອຸຠໂຕໂລຫິຕກູປຘານານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິນາຄສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານິ ໂສວຓ຺ຓທ຺ຘຊານິ ເຫມຊາລປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ ອຸໂປສຖນາຄຣາຊປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິອສ຺ສສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານິ ໂສວຓ຺ຓທ຺ຘຊານິ ເຫມຊາລປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ ວລາຫກອສ຺ສຣາຊປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິຣຖສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣານິ ໂສວຓ຺ຓທ຺ຘຊານິ ເຫມຊາລປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ ເວຊຍນ຺ຕຣຖປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ຣຎ຺ໂຎ ສໂຕ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຣາສີຕິມຓິສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ມຓິຣຕນປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຈຕຸຣາສີຕິອິຕ຺ຖິສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ສຸຠທ຺ທາເທວິປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຈຕຸຣາສີຕິຂຕ຺ຕິຍສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ອນຸຍນ຺ຕານິ ປຣິຓາຍກຣຕນປ຺ປມຸຂານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຈຕຸຣາສີຕິເຘນຸສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ທຸກູລສນ຺ທນານິ ກໍສູປຘາຣຓານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຈຕຸຣາສີຕິວຕ຺ຖໂກຏິສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ ໂຂມສຸຂຸມານິ ໂກເສຍ຺ຍສຸຂຸມານິ ກມ຺ພລສຸຂຸມານິ ກປ຺ປາສິກສຸຂຸມານິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ຈຕຸຣາສີຕິຖາລິປາກສຫສ຺ສານິ ອເຫສຸໍ; ສາຍໍ ປາຕໍ ຠຕ຺ຕາຠິຫາໂຣ ອຠິຫຣິຍິຕ຺ຖ.

‘‘ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ນຄຣສຫສ຺ສານໍ ເອກຎ຺ເຎວ ຕໍ ນຄຣໍ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ອຊ຺ຌາວສາມິ – ກຸສາວຕີ ຣາຊຘານີ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ປາສາທສຫສ຺ສານໍ ເອໂກເຍວ ໂສ ປາສາໂທ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ອຊ຺ຌາວສາມິ – ຘມ຺ໂມ ປາສາໂທ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ກູຏາຄາຣສຫສ຺ສານໍ ເອກຎ຺ເຎວ ຕໍ ກູຏາຄາຣໍ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ອຊ຺ຌາວສາມິ – ມຫາພ຺ຍູຫໍ ກູຏາຄາຣໍ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ປລ຺ລງ຺ກສຫສ຺ສານໍ ເອໂກເຍວ ໂສ ປລ຺ລງ຺ໂກ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ – ທນ຺ຕມໂຍ ວາ ສາຣມໂຍ ວາ ໂສວຓ຺ຓມໂຍ ວາ ຣູປິຍມໂຍ ວາ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ນາຄສຫສ຺ສານໍ ເອໂກເຍວ ໂສ ນາໂຄ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ອຠິຣຸຫາມິ – ອຸໂປສໂຖ ນາຄຣາຊາ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ອສ຺ສສຫສ຺ສານໍ ເອໂກເຍວ ໂສ ອສ຺ໂສ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ອຠິຣຸຫາມິ – ວລາຫໂກ ອສ຺ສຣາຊາ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ຣຖສຫສ຺ສານໍ ເອໂກເຍວ ໂສ ຣໂຖ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ອຠິຣຸຫາມິ – ເວຊຍນ຺ໂຕ ຣໂຖ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ອິຕ຺ຖິສຫສ຺ສານໍ ເອກາເຍວ ສາ ອິຕ຺ຖີ ໂຫຕິ ຍາ ມໍ ເຕນ ສມເຍນ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາຕິ – ຂຕ຺ຕິຍານີ ວາ ເວລາມິກາ ວາ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ວຕ຺ຖໂກຏິສຫສ຺ສານໍ ເອກຎ຺ເຎວ ຕໍ ວຕ຺ຖຍຸຄໍ ໂຫຕິ ຍມຫໍ ເຕນ ສມເຍນ ປຣິທຫາມິ – ໂຂມສຸຂຸມໍ ວາ ໂກເສຍ຺ຍສຸຂຸມໍ ວາ ກມ຺ພລສຸຂຸມໍ ວາ ກປ຺ປາສິກສຸຂຸມໍ ວາ. ເຕສໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂຸ, ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ຖາລິປາກສຫສ຺ສານໍ ເອໂກເຍວ ໂສ ຖາລິປາໂກ ໂຫຕິ ຍໂຕ ນາຬິໂກທນປຣມໍ ຠຸຎ຺ຊາມິ ຕທຸປິຍຎ຺ຈ ສູເປຍ຺ຍໍ [ສູປພ຺ຍຎ຺ຊນໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)]. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສພ຺ເພ ເຕ ສງ຺ຂາຣາ ອຕີຕາ ນິຣຸທ຺ຘາ ວິປຣິຓຕາ. ເອວໍ ອນິຈ຺ຈາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສງ຺ຂາຣາ. ເອວໍ ອທ຺ຘຸວາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສງ຺ຂາຣາ. ເອວໍ ອນສ຺ສາສິກາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ສງ຺ຂາຣາ. ຍາວຎ຺ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອລເມວ ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທິຕຸໍ, ອລໍ ວິຣຊ຺ຊິຕຸໍ, ອລໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.