໑໐. ທຸຕິຍອປຸຕ຺ຕກສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໑. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ທິວາ ທິວສ຺ສ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຣາຊານໍ ປເສນທິໍ ໂກສລໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຫນ຺ທ, ກຸໂຕ ນຸ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ອາຄຈ຺ຉສິ ທິວາ ທິວສ຺ສາ’’ຕິ?

‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ສາວຕ຺ຖິຍໍ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ກາລງ຺ກໂຕ. ຕມຫໍ ອປຸຕ຺ຕກໍ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣໍ ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉາມິ. ສຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຕສຫສ຺ສານິ ຫິຣຎ຺ຎສ຺ເສວ, ໂກ ປນ ວາໂທ ຣູປິຍສ຺ສ! ຕສ຺ສ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ເອວຣູໂປ ຠຕ຺ຕໂຠໂຄ ອໂຫສິ – ກຓາຊກໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ ພິລງ຺ຄທຸຕິຍໍ. ເອວຣູໂປ ວຕ຺ຖໂຠໂຄ ອໂຫສິ – ສາຓໍ ຘາເຣຕິ ຕິປກ຺ຂວສນໍ. ເອວຣູໂປ ຍານໂຠໂຄ ອໂຫສິ – ຊຊ຺ຊຣຣຖເກນ ຍາຕິ ປຓ຺ຓຉຕ຺ຕເກນ ຘາຣິຍມາເນນາ’’ຕິ.

‘‘ເອວເມຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເອວເມຕໍ, ມຫາຣາຊ! ຠູຕປຸພ຺ພໍ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ຕຄ຺ຄຣສິຂິໍ ນາມ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປິຓ຺ຑປາເຕນ ປຏິປາເທສິ. ‘ເທຖ ສມຓສ຺ສ ປິຓ຺ຑ’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ທຕ຺ວາ ຈ ປນ ປຈ຺ຉາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ອໂຫສິ – ‘ວຣເມຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ທາສາ ວາ ກມ຺ມກຣາ ວາ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ຠາຕຸ ຈ ປນ ເອກປຸຕ຺ຕກໍ ສາປເຕຍ຺ຍສ຺ສ ກາຣຓາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ.

‘‘ຍໍ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ຕຄ຺ຄຣສິຂິໍ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປິຓ຺ຑປາເຕນ ປຏິປາເທສິ, ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກາວເສເສນ ອິມິສ຺ສາເຍວ ສາວຕ຺ຖິຍາ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເສຏ຺ຐິຕ຺ຕໍ ກາເຣສິ. ຍໍ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ທຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ອໂຫສິ – ‘ວຣເມຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ທາສາ ວາ ກມ຺ມກຣາ ວາ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ນາສ຺ສຸຬາຣາຍ ຠຕ຺ຕໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ນາສ຺ສຸຬາຣາຍ ວຕ຺ຖໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ນາສ຺ສຸຬາຣາຍ ຍານໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ, ນາສ຺ສຸຬາຣານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ກາມຄຸຓານໍ ໂຠຄາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ນມຕິ. ຍໍ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ຠາຕຸ ຈ ປນ ເອກປຸຕ຺ຕກໍ ສາປເຕຍ຺ຍສ຺ສ ກາຣຓາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ພຫູນິ ວສ຺ສານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຕານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ພຫູນິ ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈິຕ຺ຖ. ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກາວເສເສນ ອິທໍ ສຕ຺ຕມໍ ອປຸຕ຺ຕກໍ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ຣາຊໂກສໍ ປເວເສຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ປຸຣາຓຎ຺ຈ ປຸຎ຺ຎໍ ປຣິກ຺ຂີຓໍ, ນວຎ຺ຈ ປຸຎ຺ຎໍ ອນຸປຈິຕໍ. ອຊ຺ຊ ປນ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ມຫາໂຣຣຸເວ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ມຫາໂຣຣຸວໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ໂນ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ມຫາຣາຊ, ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ມຫາໂຣຣຸວໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ໂນ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ…ເປ….

‘‘ຘຎ຺ຎໍ ຘນໍ ຣຊຕໍ ຊາຕຣູປໍ, ປຣິຄ຺ຄຫໍ ວາປິ ຍທຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ;

ທາສາ ກມ຺ມກຣາ ເປສ຺ສາ, ເຍ ຈສ຺ສ ອນຸຊີວິໂນ.

‘‘ສພ຺ພໍ ນາທາຍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ສພ຺ພໍ ນິກ຺ຂິປ຺ປຄາມິນໍ [ນິກ຺ຂີປຄາມິນໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)];

ຍຎ຺ຈ ກໂຣຕິ ກາເຍນ, ວາຈາຍ ອຸທ ເຈຕສາ.

‘‘ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ ສກໍ ໂຫຕິ, ຕຎ຺ຈ ອາທາຍ ຄຈ຺ຉຕິ;

ຕຎ຺ຈສ຺ສ ອນຸຄໍ ໂຫຕິ, ຉາຍາວ ອນປາຍິນີ.

‘‘ຕສ຺ມາ ກເຣຍ຺ຍ ກລ຺ຍາຓໍ, ນິຈຍໍ ສມ຺ປຣາຍິກໍ;

ປຸຎ຺ຎານິ ປຣໂລກສ຺ມິໍ, ປຕິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ ປາຓິນ’’ນ຺ຕິ.

ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ຊຏິລາ ປຎ຺ຈ ຣາຊາໂນ, ໂທຓປາກກຸເຣນ ຈ;

ສງ຺ຄາເມນ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕານິ, ມລ຺ລິກາ [ຘີຕຣາ (ພຫູສຸ)] ທ຺ເວ ອປ຺ປມາເທນ ຈ;

ອປຸຕ຺ຕເກນ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາ, ວຄ຺ໂຄ ເຕນ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ.