໑໐. ສມຸທ຺ທງ຺ຄປຎ຺ໂຫ

໑໐. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ‘ສມຸທ຺ທສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ຄເຫຕພ຺ພານີ’ຕິ ຍໍ ວເທສິ, ກຕມານິ ຕານິ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ຄເຫຕພ຺ພານີ’’ຕິ? ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ມເຕນ ກຸຓເປນ ສທ຺ຘິໍ ນ ສໍວສຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ຣາຄໂທສໂມຫມານທິຏ຺ຐິມກ຺ຂປຬາສອິສ຺ສາມຈ຺ຉຣິຍມາຍາສາເຐຍ຺ຍກຸຏິລວິສມທຸຈ຺ຈຣິຕກິເລສມເລຫິ ສທ຺ຘິໍ ນ ສໍວສິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ສມຸທ຺ທສ຺ສ ປຐມໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ມຸຕ຺ຕາມຓິເວຬຸຣິຍສງ຺ຂສິລາປວາຬຜລິກມຓິວິວິຘຣຕນນິຈຍໍ ຘາເຣນ຺ໂຕ ປິທຫຕິ, ນ ພຫິ ວິກິຣຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ມຄ຺ຄຜລຌານວິໂມກ຺ຂສມາຘິສມາປຕ຺ຕິວິປສ຺ສນາຠິຎ຺ຎາວິວິຘຄຸຓຣຕນານິ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ປິທຫິຕພ຺ພານິ, ນ ພຫິ ນີຫຣິຕພ຺ພານິ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ສມຸທ຺ທສ຺ສ ທຸຕິຍໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ມຫນ຺ເຕຫິ ມຫາຠູເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍວສຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ອປ຺ປິຈ຺ຉໍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐໍ ຘຸຕວາທໍ ສລ຺ເລຂວຸຕ຺ຕິໍ ອາຈາຣສມ຺ປນ຺ນໍ ລຊ຺ຊິໍ ເປສລໍ ຄຣຸໍ ຠາວນີຍໍ ວຕ຺ຕາຣໍ ວຈນກ຺ຂມໍ ໂຈທກໍ ປາປຄຣຫິໍ ໂອວາທກໍ ອນຸສາສກໍ ວິຎ຺ຎາປກໍ ສນ຺ທສ຺ສກໍ ສມາທປກໍ ສມຸຕ຺ເຕຊກໍ ສມ຺ປຫໍສກໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ ນິສ຺ສາຍ ວສິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ຕຕິຍໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ນວສລິລສມ຺ປຸຓ຺ຓາຫິ ຄງ຺ຄາຍມຸນາອຈິຣວຕີສຣຠູມຫີອາທີຫິ ນທີສຕສຫສ຺ເສຫິ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ສລິລຘາຣາຫິ ຈ ປູຣິໂຕປິ ສກໍ ເວລໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກວນ຺ທນມານນປູຊນກາຣຓາ ຊີວິຕເຫຕຸປິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທວີຕິກ຺ກໂມ ນ ກຣຓີໂຍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ເທວາຕິເທເວນ –

‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫາຣາຊ [ປຫາຣາຘ (ສີ. ປີ.)], ມຫາສມຸທ຺ໂທ ຐິຕຘມ຺ໂມ ເວລໍ ນາຕິກ຺ກມຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍໍ ມຫາ ສາວການໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຕໍ ມມ ສາວກາ ຊີວິຕເຫຕຸປິ ນາຕິກ຺ກມນ຺ຕີ’ຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ສພ຺ພສວນ຺ຕີຫິ ຄງ຺ຄາຍມຸນາອຈິຣວຕີສຣຠູມຫີຫິ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ອຸທກຘາຣາຫິປິ ນ ປຣິປູຣຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ອຸທ຺ເທສປຣິປຸຈ຺ຉາສວນຘາຣຓວິນິຈ຺ຉຍອຠິຘມ຺ມວິນຍຄາຬ຺ຫສຸຕ຺ຕນ຺ຕວິຄ຺ຄຫປທນິກ຺ເຂປປທສນ຺ຘິ ປທວິຠຕ຺ຕິນວງ຺ຄຊິນສາສນວຣໍ ສຸຓນ຺ເຕນາປິ ນ ຕປ຺ປິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ ປຎ຺ຈມໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ເທວາຕິເທເວນ ສຸຕໂສມຊາຕເກ –

‘‘‘ອຄ຺ຄິ ຍຖາ ຕິຓກຏ຺ຐໍ ທຫນ຺ໂຕ, ນ ຕປ຺ປຕິ ສາຄໂຣ ວາ ນທີຫິ;

ເອວມ຺ປິ ເຈ [ເອວມ຺ປິ ເວ (ສ຺ຍາ.), ເອວໍ ຫິ ເມ (ກ.) ຊາ. ໑ ອສີຕິນິປາເຕ] ປຓ຺ຑິຕາ ຣາຊເສຏ຺ຐ, ສຸຕ຺ວາ ນ ຕປ຺ປນ຺ຕິ ສຸຠາສິເຕນາ’’’ຕິ.

ສມຸທ຺ທງ຺ຄປຎ຺ໂຫ ທສໂມ.ສມຸທ຺ທວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ລາພຸລຕາ ຈ ປທຸມໍ, ພີຊໍ ສາລກລ຺ຍາຓິກາ;

ນາວາ ຈ ນາວາລຄ຺ຄນໍ, ກູໂປ ນິຍາມໂກ ຕຖາ;

ກມ຺ມກາໂຣ ສມຸທ຺ໂທ ຈ, ວຄ຺ໂຄ ເຕນ ປວຸຈ຺ຈຕີຕິ.