໗. ຆຏິກາຣປຎ຺ໂຫ

໗. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຠຄວຕາ ‘ຆຏິກາຣສ຺ສ ກຸມ຺ຠກາຣສ຺ສ ອາເວສນໍ ສພ຺ພໍ ເຕມາສໍ ອາກາສຈ຺ຉທນໍ ອຏ຺ຐາສິ, ນ ເທໂວຕິວສ຺ສີ’ຕິ. ປຸນ ຈ ຠຓິຕໍ ‘ກສ຺ສປສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ [ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ (ມ. ນິ. ໒.໒໘໙)] ກຸຏິ ໂອວສ຺ສຕີ’ຕິ. ກິສ຺ສ ປນ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ເອວມຸສ຺ສນ຺ນກຸສລມູລສ຺ສ [ເອວຣູປສ຺ສ ອຸສ຺ສນ຺ນກຸສລມູລສ຺ສ (ກ.)] ກຸຏິ ໂອວສ຺ສຕິ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ນາມ ໂສ ອານຸຠາໂວ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ? ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຆຏິກາຣສ຺ສ ກຸມ຺ຠກາຣສ຺ສ ອາເວສນໍ ອໂນວສ຺ສໍ ອາກາສຈ຺ຉທນໍ ອໂຫສິ, ເຕນ ຫິ ‘ຕຖາຄຕສ຺ສ ກຸຏິ ໂອວສ຺ສຕີ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກຸຏິ ໂອວສ຺ສຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ຆຏິກາຣສ຺ສ ກຸມ຺ຠກາຣສ຺ສ ອາເວສນໍ ອໂນວສ຺ສກໍ ອໂຫສິ ອາກາສຈ຺ຉທນ’ນ຺ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕຍາ ນິພ຺ພາຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ‘ຆຏິກາຣສ຺ສ ກຸມ຺ຠກາຣສ຺ສ ອາເວສນໍ ສພ຺ພໍ ເຕມາສໍ ອາກາສຈ຺ຉທນໍ ອຏ຺ຐາສິ, ນ ເທໂວຕິວສ຺ສີ’ຕິ. ຠຓິຕຎ຺ຈ ‘ກສ຺ສປສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ກຸຏິ ໂອວສ຺ສຕີ’ຕິ. ຆຏິກາໂຣ, ມຫາຣາຊ, ກຸມ຺ຠກາໂຣ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ ອຸສ຺ສນ຺ນກຸສລມູໂລ ອນ຺ເຘ ຊິຓ຺ເຓ ມາຕາປິຕໂຣ ໂປເສຕິ, ຕສ຺ສ ອສມ຺ມຸຂາ ອນາປຸຈ຺ຉາເຍວສ຺ສ ຆເຣ ຕິຓໍ ຫຣິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກຸຏິໍ ຉາເທສຸໍ, ໂສ ເຕນ ຕິຓຫຣເຓນ ອກມ຺ປິຕໍ ອສຎ຺ຈລິຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ວິປຸລມສມໍ ປີຕິໍ ປຏິລຠຕິ, ຠິຍ຺ໂຍ ໂສມນສ຺ສຎ຺ຈ ອຕຸລໍ ອຸປ຺ປາເທສິ ‘ອໂຫ ວຕ ເມ ຠຄວາ ໂລກຸຕ຺ຕໂມ ສຸວິສ຺ສຕ຺ໂຖ’ຕິ, ເຕນ ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຕາວຕເກນ ວິກາເຣນ ຈລຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ສິເນຣຸ ຄິຣິຣາຊາ ອເນກສຕສຫສ຺ສວາຕສມ຺ປຫາເຣນປິ ນ ກມ຺ປຕິ ນ ຈລຕິ, ມໂຫທຘິ ວຣປ຺ປວຣສາຄໂຣ ອເນກສຕນຫຸຕມຫາຄງ຺ຄາສຕສຫສ຺ເສຫິປິ ນ ປູຣຕິ ນ ວິກາຣມາປຊ຺ຊຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ນ ຕາວຕເກນ ວິກາເຣນ ຈລຕິ.

‘‘ຍໍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ກຸຏິ ໂອວສ຺ສຕິ, ຕໍ ມຫໂຕ ຊນກາຍສ຺ສ ອນຸກມ຺ປາຍ. ທ຺ເວເມ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖວເສ ສມ຺ປສ຺ສມານາ ຕຖາຄຕາ ສຍໍ ນິມ຺ມິຕໍ ປຈ຺ຈຍໍ ນປ຺ປຏິເສວນ຺ຕິ, ‘ອຍໍ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ສຕ຺ຖາ’ຕິ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຍໍ ທຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ສາ ສພ຺ພທຸຄ຺ຄຕິໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈິສ຺ສນ຺ຕີຕິ, ທສ຺ເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕິໍ ປຣິເຍສນ຺ຕີຕິ ‘ມາ ອຎ຺ເຎ ອຸປວເທຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ອຕ຺ຖວເສ ສມ຺ປສ຺ສມານາ ຕຖາຄຕາ ສຍໍ ນິມ຺ມິຕໍ ປຈ຺ຈຍໍ ນປ຺ປຏິເສວນ຺ຕິ. ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ສກ຺ໂກ ວາ ຕໍ ກຸຏິໍ ອໂນວສ຺ສໍ ກເຣຍ຺ຍ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວາ ສຍໍ ວາ, ສາວຊ຺ຊໍ ຠເວຍ຺ຍ ຕໍ ເຍວ ກຣຓໍ [ກາຣຓໍ (ສີ. ປີ.)] ສໂທສໍ ສນິຄ຺ຄຫໍ, ອິເມ ວິຠູຕໍ [ວິຠູສໍ (ສີ. ປີ.)] ກຕ຺ວາ ໂລກໍ ສມ຺ໂມເຫນ຺ຕິ ອຘິກຕໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ກຣຓໍ ວຊ຺ຊນີຍໍ. ນ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕາ ວຕ຺ຖຸໍ ຍາຈນ຺ຕິ, ຕາຍ ອວຕ຺ຖຸຍາຈນາຍ ອປຣິຠາສິຍາ ຠວນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ຆຏິກາຣປຎ຺ໂຫ ສຕ຺ຕໂມ.