໔. ມຄ຺ຄຸປ຺ປາທນປຎ຺ໂຫ

໔. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຠຄວຕາ ‘ຕຖາຄໂຕ ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ. ປຸນ ຈ ຠຓິຕໍ ‘ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓໍ ມຄ຺ຄໍ ປຸຣາຓໍ ອຎ຺ຊສໍ ປຸພ຺ພເກຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຍາຕ’ນ຺ຕິ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຖາຄໂຕ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ, ເຕນ ຫິ ‘ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓໍ ມຄ຺ຄໍ ປຸຣາຓໍ ອຎ຺ຊສໍ ປຸພ຺ພເກຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຍາຕ’ນ຺ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ຕຖາຄເຕນ ຠຓິຕໍ ‘ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓໍ ມຄ຺ຄໍ ປຸຣາຓໍ ອຎ຺ຊສໍ ປຸພ຺ພເກຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຍາຕ’ນ຺ຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕຍາ ນິພ຺ພາຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ. ຠຓິຕຎ຺ຈ ‘ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓໍ ມຄ຺ຄໍ ປຸຣາຓໍ ອຎ຺ຊສໍ ປຸພ຺ພເກຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຍາຕ’ນ຺ຕິ, ຕໍ ທ຺ວຍມ຺ປິ ສຠາວວຈນເມວ, ປຸພ຺ພການໍ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕານໍ ອນ຺ຕຣຘາເນນ ອສຕິ ອນຸສາສເກ ມຄ຺ໂຄ ອນ຺ຕຣຘາຍິ, ຕໍ [ໂສ ຕໍ (ສີ. ປີ. ກ.)] ຕຖາຄໂຕ ມຄ຺ຄໍ ລຸຄ຺ຄໍ ປລຸຄ຺ຄໍ ຄູຬ຺ຫໍ ປິຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອສຎ຺ຈຣຓໍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ [ສມ຺ມສມາໂນ (ສີ. ປີ.)] ອທ຺ທສ ປຸພ຺ພເກຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຍາຕໍ, ຕໍກາຣຓາ ອາຫ ‘ອທ຺ທສໍ ຂ຺ວາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣາຓໍ ມຄ຺ຄໍ ປຸຣາຓໍ ອຎ຺ຊສໍ ປຸພ຺ພເກຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຍາຕ’ນ຺ຕິ.

‘‘ປຸພ຺ພການໍ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕານໍ ອນ຺ຕຣຘາເນນ ອສຕິ ອນຸສາສເກ ລຸຄ຺ຄໍ ປລຸຄ຺ຄໍ ຄູຬ຺ຫໍ ປິຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອສຎ຺ຈຣຓໍ ມຄ຺ຄໍ ຍໍ ທານິ ຕຖາຄໂຕ ສຎ຺ຈຣຓໍ ອກາສິ, ຕໍກາຣຓາ ອາຫ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ.

‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ອນ຺ຕຣຘາເນນ ມຓິຣຕນໍ ຄິຣິສິຂນ຺ຕເຣ ນິລີຍຕິ, ອປຣສ຺ສ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ອປິ ນຸ ໂຂ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ມຓິຣຕນໍ ຕສ຺ສ ປກຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ປາກຕິກໍ ເຍວ ຕໍ ມຓິຣຕນໍ, ເຕນ ປນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ’’ນ຺ຕິ [ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)]. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປາກຕິກໍ ປຸພ຺ພເກຫິ ຕຖາຄເຕຫິ ອນຸຈິຓ຺ຓໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ສິວໍ ມຄ຺ຄໍ ອສຕິ ອນຸສາສເກ ລຸຄ຺ຄໍ ປລຸຄ຺ຄໍ ຄູຬ຺ຫໍ ປິຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອສຎ຺ຈຣຓໍ ຠຄວາ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸປ຺ປາເທສິ, ສຎ຺ຈຣຓໍ ອກາສິ, ຕໍກາຣຓາ ອາຫ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ສນ຺ຕໍ ເຍວ ປຸຕ຺ຕໍ ໂຍນິຍາ ຊນຍິຕ຺ວາ ມາຕາ ‘ຊນິກາ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ສນ຺ຕໍ ເຍວ ມຄ຺ຄໍ ລຸຄ຺ຄໍ ປລຸຄ຺ຄໍ ຄູຬ຺ຫໍ ປິຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອສຎ຺ຈຣຓໍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸປ຺ປາເທສິ, ສຎ຺ຈຣຓໍ ອກາສິ, ຕໍກາຣຓາ ອາຫ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ນຏ຺ຐໍ ປສ຺ສຕິ, ‘ເຕນ ຕໍ ຠຓ຺ຑໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ’ນ຺ຕິ ຊໂນ ໂວຫຣຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ສນ຺ຕໍ ເຍວ ມຄ຺ຄໍ ລຸຄ຺ຄໍ ປລຸຄ຺ຄໍ ຄູຬ຺ຫໍ ປິຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອສຎ຺ຈຣຓໍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸປ຺ປາເທສິ, ສຎ຺ຈຣຓໍ ອກາສິ, ຕໍກາຣຓາ ອາຫ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’ຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ວນໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ຠູມິໍ ນີຫຣຕິ, ‘ຕສ຺ສ ສາ ຠູມີ’ຕິ ຊໂນ ໂວຫຣຕິ, ນ ເຈສາ ຠູມິ ເຕນ ປວຕ຺ຕິຕາ, ຕໍ ຠູມິໍ ກາຣຓໍ ກຕ຺ວາ ຠູມິສາມິໂກ ນາມ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ສນ຺ຕໍ ເຍວ ມຄ຺ຄໍ ລຸຄ຺ຄໍ ປລຸຄ຺ຄໍ ຄູຬ຺ຫໍ ປິຫິຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ອສຎ຺ຈຣຓໍ ປຎ຺ຎາຍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸປ຺ປາເທສິ, ສຎ຺ຈຣຓໍ ອກາສິ, ຕໍກາຣຓາ ອາຫ ‘ຕຖາຄໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ມຄ຺ຄຸປ຺ປາທນປຎ຺ໂຫ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.