໓. ວຕ຺ຖຄຸຍ຺ຫນິທສ຺ສນປຎ຺ໂຫ

໓. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຕຖາຄເຕນ –

‘‘‘ກາເຍນ ສໍວໂຣ ສາຘຸ [ຘ. ປ. ໓໖໑], ສາຘຸ ວາຈາຍ ສໍວໂຣ;

ມນສາ ສໍວໂຣ ສາຘຸ, ສາຘຸ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສໍວໂຣ’ຕິ.

‘‘ປຸນ ຈ ຕຖາຄໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຣິສານໍ ມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ເສລສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂກໂສຫິຕໍ ວຕ຺ຖຄຸຍ຺ຫໍ ທສ຺ເສສິ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ກາເຍນ ສໍວໂຣ ສາຘູ’ຕິ, ເຕນ ຫິ ເສລສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂກໂສຫິຕໍ ວຕ຺ຖຄຸຍ຺ຫໍ ທສ຺ເສສີຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ເສລສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂກໂສຫິຕໍ ວຕ຺ຖຄຸຍ຺ຫໍ ທສ຺ເສຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ກາເຍນ ສໍວໂຣ ສາຘູ’ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕຍາ ນິພ຺ພາຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ‘ກາເຍນ ສໍວໂຣ ສາຘູ’ຕິ, ເສລສ຺ສ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂກໂສຫິຕໍ ວຕ຺ຖຄຸຍ຺ຫໍ ທສ຺ສິຕໍ. ຍສ຺ສ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄເຕ ກງ຺ຂາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕສ຺ສ ໂພຘນຕ຺ຖາຍ ຠຄວາ ອິທ຺ຘິຍາ ຕປ຺ປຏິຠາຄໍ ກາຍໍ ທສ຺ເສຕິ, ໂສ ເຍວ ຕໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂກ ປເນຕໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສທ຺ທຫິສ຺ສຕິ, ຍໍ ປຣິສຄໂຕ ເອໂກ ເຍວ ຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ປສ຺ສຕິ, ອວເສສາ ຕຕ຺ເຖວ ວສນ຺ຕາ ນ ປສ຺ສນ຺ຕີຕິ. ອິງ຺ຆ ເມ ຕ຺ວໍ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ອຸປທິສ, ກາຣເຓນ ມໍ ສຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ. ‘‘ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ ປນ ຕຍາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ພ຺ຍາຘິໂຕ ປຸຣິໂສ ປຣິກິຓ຺ໂຓ ຎາຕິມິຕ຺ເຕຫີ’’ຕິ. ‘‘ອາມ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ ສາ, ມຫາຣາຊ, ປຣິສາ ປສ຺ສເຕຕໍ ເວທນໍ, ຍາຍ ໂສ ປຸຣິໂສ ເວທນາຍ ເວທຍຕີ’’ຕິ. ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຕນາ ເຍວ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິໂສ ເວທຍຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍສ຺ເສວ ຕຖາຄເຕ ກງ຺ຂາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕສ຺ເສວ ຕຖາຄໂຕ ໂພຘນຕ຺ຖາຍ ອິທ຺ຘິຍາ ຕປ຺ປຏິຠາຄໍ ກາຍໍ ທສ຺ເສຕິ, ໂສ ເຍວ ຕໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ປສ຺ສຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ກຎ຺ຈິເທວ ປຸຣິສໍ ຠູໂຕ ອາວິເສຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ສາ, ມຫາຣາຊ, ປຣິສາ ປສ຺ສຕິ ຕໍ ຠູຕາຄມນ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ໂສ ເຍວ ອາຕຸໂຣ ຕສ຺ສ ຠູຕສ຺ສ ອາຄມນໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍສ຺ເສວ ຕຖາຄເຕ ກງ຺ຂາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕສ຺ເສວ ຕຖາຄໂຕ ໂພຘນຕ຺ຖາຍ ອິທ຺ຘິຍາ ຕປ຺ປຏິຠາຄໍ ກາຍໍ ທສ຺ເສຕິ, ໂສ ເຍວ ຕໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

‘‘ທຸກ຺ກຣໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວຕາ ກຕໍ, ຍໍ ເອກສ຺ສປິ ອທສ຺ສນີຍໍ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນາ’’ຕິ. ‘‘ນ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ຄຸຍ຺ຫໍ ທສ຺ເສສິ, ອິທ຺ຘິຍາ ປນ ຉາຍໍ ທສ຺ເສສີ’’ຕິ. ‘‘ຉາຍາຍປິ, ຠນ຺ເຕ, ທິຏ຺ຐາຍ ທິຏ຺ຐໍ ເຍວ ໂຫຕິ ຄຸຍ຺ຫໍ, ຍໍ ທິສ຺ວາ ນິຏ຺ຐໍ ຄໂຕ’’ຕິ. ‘‘ທຸກ຺ກຣຎ຺ຈາປິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ກໂຣຕິ ໂພຘເນຍ຺ເຍ ສຕ຺ເຕ ໂພເຘຕຸໍ. ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ກິຣິຍໍ ຫາເປຍ຺ຍ, ໂພຘເນຍ຺ຍາ ສຕ຺ຕາ ນ ພຸຊ຺ເຌຍ຺ຍຸໍ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄຎ຺ຎູ ຕຖາຄໂຕ ໂພຘເນຍ຺ເຍ ສຕ຺ເຕ ໂພເຘຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ຕຖາຄໂຕ ເຍນ ເຍນ ໂຍເຄນ ໂພຘເນຍ຺ຍາ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເຕນ ເຕນ ໂຍເຄນ ໂພຘເນຍ຺ເຍ ໂພເຘຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຠິສກ຺ໂກ ສລ຺ລກຕ຺ໂຕ ເຍນ ເຍນ ເຠສຊ຺ເຊນ ອາຕຸໂຣ ອໂຣໂຄ ໂຫຕິ, ເຕນ ເຕນ ເຠສຊ຺ເຊນ ອາຕຸຣໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ວມນີຍໍ ວເມຕິ, ວິເຣຈນີຍໍ ວິເຣເຈຕິ, ອນຸເລປນີຍໍ ອນຸລິມ຺ເປຕິ, ອນຸວາສນີຍໍ ອນຸວາເສຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ເຍນ ເຍນ ໂຍເຄນ ໂພຘເນຍ຺ຍາ ສຕ຺ຕາ ພຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເຕນ ເຕນ ໂຍເຄນ ໂພເຘຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອິຕ຺ຖີ ມູຬ຺ຫຄພ຺ຠາ ຠິສກ຺ກສ຺ສ ອທສ຺ສນີຍໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ທສ຺ເສຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ໂພຘເນຍ຺ເຍ ສຕ຺ເຕ ໂພເຘຕຸໍ ອທສ຺ສນີຍໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ອິທ຺ຘິຍາ ຉາຍໍ ທສ຺ເສສິ. ນຕ຺ຖິ, ມຫາຣາຊ, ອທສ຺ສນີໂຍ ນາມ ໂອກາໂສ ປຸຄ຺ຄລໍ ອຸປາທາຍ. ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ຠຄວໂຕ ຫທຍໍ ທິສ຺ວາ ພຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ຕສ຺ສປິ ຠຄວາ ໂຍເຄນ ຫທຍໍ ທສ຺ເສຍ຺ຍ, ໂຍຄຎ຺ຎູ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ເທສນາກຸສໂລ.

‘‘ນນຸ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ເຖຣສ຺ສ ນນ຺ທສ຺ສ ອຘິມຸຕ຺ຕິໍ ຊານິຕ຺ວາ ຕໍ ເທວຠວນໍ ເນຕ຺ວາ ເທວກຎ຺ຎາໂຍ ທສ຺ເສສິ ‘ອິມິນາຍໍ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ພຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’ຕິ, ເຕນ ຈ ໂສ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ພຸຊ຺ຌິ. ອິຕິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ອເນກປຣິຍາເຍນ ສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ ຫີເຬນ຺ໂຕ ຄຣຫນ຺ໂຕ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ໂພຘນເຫຕຸ ກກຸຏປາທິນິໂຍ ອຈ຺ຉຣາໂຍ ທສ຺ເສສິ. ເອວມ຺ປິ ຕຖາຄໂຕ ໂຍຄຎ຺ຎູ ເທສນາກຸສໂລ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ເຖຣສ຺ສ ຈູຬປນ຺ຖກສ຺ສ ຠາຕຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒິຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂິຕສ຺ສ ທຸມ຺ມນສ຺ສ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ສຸຂຸມໍ ໂຈຬຂຓ຺ຑໍ ອທາສິ ‘ອິມິນາຍໍ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ພຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’ຕິ, ໂສ ຈ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ເຕນ ກາຣເຓນ ຊິນສາສເນ ວສີຠາວໍ ປາປຸຓິ. ເອວມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ໂຍຄຎ຺ຎູ ເທສນາກຸສໂລ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ໂມຆຣາຊສ຺ສ ຍາວ ຕຕິຍໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ພ຺ຍາກາສິ ‘ເອວມິມສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ມາໂນ ອຸປສມິສ຺ສຕິ, ມານູປສມາ ອຠິສມໂຍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ເຕນ ຈ ຕສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ມາໂນ ອຸປສມິ, ມານູປສມາ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຉສຸ ອຠິຎ຺ຎາສຸ ວສີຠາວໍ ປາປຸຓິ. ເອວມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ໂຍຄຎ຺ຎູ ເທສນາກຸສໂລ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສຸນິພ຺ເພຐິໂຕ ປຎ຺ໂຫ ພຫຸວິເຘຫິ ກາຣເຓຫິ, ຄຫນໍ ອຄຫນໍ ກຕໍ, ອນ຺ຘກາໂຣ ອາໂລໂກ ກໂຕ, ຄຓ຺ຐິ ຠິນ຺ໂນ, ຠຄ຺ຄາ ປຣວາທາ, ຊິນປຸຕ຺ຕານໍ ຈກ຺ຂຸໍ ຕຍາ ອຸປ຺ປາທິຕໍ, ນິປ຺ປຏິຠານາ ຕິຕ຺ຖິຍາ, ຕ຺ວໍ ຄຓິວຣປວຣມາສຊ຺ຊາ’’ຕິ.

ວຕ຺ຖຄຸຍ຺ຫນິທສ຺ສນປຎ຺ໂຫ ຕຕິໂຍ.