໕. ພຸທ຺ຘລາຠນ຺ຕຣາຍປຎ຺ໂຫ

໕. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຸມ຺ເຫ ຠຓຖ ‘ລາຠີ ຕຖາຄໂຕ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’ນ຺ຕິ. ປຸນ ຈ ຕຖາຄໂຕ ປຎ຺ຈສາລໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິເທວ ອລຠິຕ຺ວາ ຍຖາໂຘເຕນ ປຕ຺ເຕນ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕຕິ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຖາຄໂຕ ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ, ເຕນ ຫິ ປຎ຺ຈສາລໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິເທວ ອລຠິຕ຺ວາ ຍຖາໂຘເຕນ ປຕ຺ເຕນ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ປຎ຺ຈສາລໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິເທວ ອລຠິຕ຺ວາ ຍຖາໂຘເຕນ ປຕ຺ເຕນ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ເຕນ ຫິ ລາຠີ ຕຖາຄໂຕ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານນ຺ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ສຸມຫນ຺ໂຕ ທຸນ຺ນິພ຺ເພໂຐ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕຍາ ນິພ຺ພາຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

‘‘ລາຠີ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ, ປຎ຺ຈສາລຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິເທວ ອລຠິຕ຺ວາ ຍຖາໂຘເຕນ ປຕ຺ເຕນ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ຕຎ຺ຈ ປນ ມາຣສ຺ສ ປາປິມໂຕ ກາຣຓາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວໂຕ ຄຓນປຖໍ ວີຕິວຕ຺ຕກປ຺ເປ [ຄຓນປຖວີຕິວຕ຺ເຕ ກປ຺ເປ (ສີ.)] ອຠິສງ຺ຂຕໍ ກຸສລໍ ກິນ຺ຕິ ນິຏ຺ຐິຕໍ, ອຘຸນຸຏ຺ຐິເຕນ ມາເຣນ ປາປິມຕາ ຕສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ພລເວຄໍ [ຕໍ ກຸສລພລເວຄວິປ຺ຜາຣໍ (ສີ.)] ກິນ຺ຕິ ປິຫິຕໍ, ເຕນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ທ຺ວີສຸ ຐາເນສຸ ອຸປວາໂທ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ກຸສລໂຕປິ ອກຸສລໍ ພລວຕຣໍ ໂຫຕິ, ພຸທ຺ຘພລໂຕປິ ມາຣພລໍ ພລວຕຣໍ ໂຫຕີຕິ, ເຕນ ຫິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລໂຕປິ ອຄ຺ຄໍ ຠາຣຕຣໍ ໂຫຕິ, ຄຸຓສມ຺ປຣິກິຓ຺ຓໂຕປິ ປາປິຍໍ ພລວຕຣໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ນ, ມຫາຣາຊ, ຕາວຕເກນ ກຸສລໂຕປິ ອກຸສລໍ ພລວຕຣໍ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ພຸທ຺ຘພລໂຕປິ ມາຣພລໍ ພລວຕຣໍ ນາມ ໂຫຕິ. ອປິ ເຈຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ມຘຸໍ ວາ ມຘຸປິຓ຺ຑິກໍ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ອຸປາຍນໍ ອຠິຫເຣຍ຺ຍ, ຕເມນໍ ຣຎ຺ໂຎ ທ຺ວາຣປາໂລ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ ‘ອກາໂລ, ໂຠ, ອຍໍ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ສນາຍ, ເຕນ ຫິ, ໂຠ, ຕວ ອຸປາຍນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສີຆສີຆໍ ປຏິນິວຕ຺ຕ, ປຸເຣ ຕວ ຣາຊາ ທຓ຺ຑໍ ຘາເຣສ຺ສຕີ’ຕິ [ມາ ເຕ ຣາຊາ ທຓ຺ຑໍ ປາເປຍ຺ຍາຕິ (ສີ.)]. ຕໂຕ ໂສ ປຸຣິໂສ ທຓ຺ຑຠຍາ ຕສິໂຕ ອຸພ຺ພິຄ຺ໂຄ ຕໍ ອຸປາຍນໍ ອາທາຍ ສີຆສີຆໍ ປຏິນິວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຕາວຕເກນ ອຸປາຍນວິກລມຕ຺ຕເກນ ທ຺ວາຣປາລໂຕ ທຸພ຺ພລຕໂຣ ນາມ ໂຫຕິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ປນ ກິຎ຺ຈິ ອຸປາຍນໍ ນ ລເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອິສ຺ສາປກໂຕ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ທ຺ວາຣປາໂລ ອຸປາຍນໍ ນິວາເຣສິ, ອຎ຺ເຎນ ປນ ທ຺ວາເຣນ ສຕສຫສ຺ສຄຸຓມ຺ປິ ຣຎ຺ໂຎ ອຸປາຍນໍ ອຸເປຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິສ຺ສາປກໂຕ ມາໂຣ ປາປິມາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ, ອຎ຺ຎານິ ປນ ອເນການິ ເທວຕາສຕສຫສ຺ສານິ ອມຕໍ ທິພ຺ພໍ ໂອຊໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸປຄຕານິ ‘ຠຄວໂຕ ກາເຍ ໂອຊໍ ໂອທຫິສ຺ສາມາ’ຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ນມສ຺ສມານານິ ປຎ຺ຊລິການິ ຐິຕານີ’’ຕິ.

‘‘ໂຫຕຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສຸລຠາ ຠຄວໂຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈຍາ ໂລເກ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິສສ຺ສ, ຍາຈິໂຕວ ຠຄວາ ເທວມນຸສ຺ໂສຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຈ຺ຈເຍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອປິ ຈ ໂຂ ປນ ມາຣສ຺ສ ໂຍ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ໂສ ຕາວຕເກນ ສິທ຺ໂຘ, ຍໍ ໂສ ຠຄວໂຕ ໂຠຊນສ຺ສ ອນ຺ຕຣາຍມກາສິ. ເອຕ຺ຖ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ກງ຺ຂາ ນ ຉິຊ຺ຊຕິ, ວິມຕິຊາໂຕຫໍ ຕຕ຺ຖ ສໍສຍປກ຺ຂນ຺ໂທ. ນ ເມ ຕຕ຺ຖ ມານສໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ, ຍໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສເທວເກ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລວຣສ຺ສ ກຸສລວຣປຸຎ຺ຎສມ຺ຠວສ຺ສ ອສມສມສ຺ສ ອນຸປມສ຺ສ ອປ຺ປຏິສມສ຺ສ ຉວກໍ ລາມກໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ປາປໍ ອນຣິຍໍ ວິປນ຺ນໍ ມາໂຣ ລາຠນ຺ຕຣາຍມກາສີ’’ຕິ.

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອນ຺ຕຣາຍາ ອທິຏ຺ຐນ຺ຕຣາໂຍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕນ຺ຕຣາໂຍ ອຸປກ຺ຂຏນ຺ຕຣາໂຍ ປຣິໂຠຄນ຺ຕຣາໂຍຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອທິຏ຺ຐນ຺ຕຣາໂຍ? ອໂນທິສ຺ສ ອທສ຺ສເນນ ອນຠິສງ຺ຂຕໍ ໂກຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ ‘ກິໍ ປຣສ຺ສ ທິນ຺ເນນາ’ຕິ, ອຍໍ ອທິຏ຺ຐນ຺ຕຣາໂຍ ນາມ.

‘‘ກຕໂມ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕນ຺ຕຣາໂຍ? ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອຸປທິສິຕ຺ວາ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ໂຠຊນໍ ປຏິຍຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂກຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕນ຺ຕຣາໂຍ ນາມ.

‘‘ກຕໂມ ອຸປກ຺ຂຏນ຺ຕຣາໂຍ? ອິຘ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຸປກ຺ຂຏໍ ໂຫຕິ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ, ຕຕ຺ຖ ໂກຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ອຸປກ຺ຂຏນ຺ຕຣາໂຍ ນາມ.

‘‘ກຕໂມ ປຣິໂຠຄນ຺ຕຣາໂຍ? ອິຘ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປຣິໂຠຄໍ, ຕຕ຺ຖ ໂກຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ປຣິໂຠຄນ຺ຕຣາໂຍ ນາມ. ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ຍໍ ປນ ມາໂຣ ປາປິມາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ, ຕໍ ເນວ ຠຄວໂຕ ປຣິໂຠຄໍ ນ ອຸປກ຺ຂຏໍ ນ ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕໍ, ອນາຄຕໍ ອສມ຺ປຕ຺ຕໍ ອທສ຺ສເນນ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກຕໍ, ຕໍ ປນ ເນກສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເຍວ, ອຖ ໂຂ ເຍ ເຕ ເຕນ ສມເຍນ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ ອພ຺ຠາຄຕາ, ສພ຺ເພປິ ເຕ ຕໍ ທິວສໍ ໂຠຊນໍ ນ ລຠິໍສຸ, ນາຫໍ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ປສ຺ສາມິ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ, ໂຍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ອຸປກ຺ຂຏໍ ປຣິໂຠຄໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ. ສເຈ ໂກຈິ ອິສ຺ສາຍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ອຸປກ຺ຂຏໍ ປຣິໂຠຄໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຜເລຍ຺ຍ ຕສ຺ສ ມຸທ຺ຘາ ສຕຘາ ວາ ສຫສ຺ສຘາ ວາ.

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ເກນຈິ ອນາວຣຓີຍາ ຄຸຓາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ລາໂຠ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກໂຕ ອຸປກ຺ຂໂຏ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ; ສຣີຣານຸຄຕາ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ພ຺ຍາມປ຺ປຠາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ; ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ຎາຓຣຕນໍ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ; ຊີວິຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ. ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເກນຈິ ອນາວຣຓີຍາ ຄຸຓາ, ສພ຺ເພເປເຕ, ມຫາຣາຊ, ຄຸຓາ ເອກຣສາ ອໂຣຄາ ອກຸປ຺ປາ ອປຣູປກ຺ກມາ ອຜຸສານິ ກິຣິຍານິ. ອທສ຺ສເນນ, ມຫາຣາຊ, ມາໂຣ ປາປິມາ ນິລີຍິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ເທເສ ວິສເມ ອທສ຺ສເນນ ນິລີຍິຕ຺ວາ ໂຈຣາ ປນ຺ຖໍ ທູເສນ຺ຕິ. ຍທິ ປນ ຣາຊາ ເຕ ໂຈເຣ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ເຕ ໂຈຣາ ໂສຕ຺ຖິໍ ລເຠຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຜຣສຸນາ ຜາລາເປຍ຺ຍ ສຕຘາ ວາ ສຫສ຺ສຘາ ວາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອທສ຺ສເນນ ມາໂຣ ປາປິມາ ນິລີຍິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອິຕ຺ຖີ ສປຕິກາ ອທສ຺ສເນນ ນິລີຍິຕ຺ວາ ປຣປຸຣິສໍ ເສວຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອທສ຺ສເນນ ມາໂຣ ປາປິມາ ນິລີຍິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ. ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ອິຕ຺ຖີ ສາມິກສ຺ສ ສມ຺ມຸຂາ ປຣປຸຣິສໍ ເສວຕິ, ອປິ ນຸ ໂຂ ສາ ອິຕ຺ຖີ ໂສຕ຺ຖິໍ ລເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຫເນຍ຺ຍາປິ ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ສາມິໂກ ວເຘຍ຺ຍາປິ ພນ຺ເຘຍ຺ຍາປິ ທາສິຕ຺ຕໍ ວາ ອຸປເນຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອທສ຺ສເນນ ມາໂຣ ປາປິມາ ນິລີຍິຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ. ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ມາໂຣ ປາປິມາ ຠຄວໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ອຸປກ຺ຂຏໍ ປຣິໂຠຄໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຜເລຍ຺ຍ ຕສ຺ສ ມຸທ຺ຘາ ສຕຘາ ວາ ສຫສ຺ສຘາ ວາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂຈຣິກາຍ ກຕໍ ມາເຣນ ປາປິມຕາ, ນິລີຍິຕ຺ວາ ມາໂຣ ປາປິມາ ປຎ຺ຈສາລເກ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ອນ຺ວາວິສິ. ສເຈ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ມາໂຣ ປາປິມາ ຠຄວໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ກຕໍ ອຸປກ຺ຂຏໍ ປຣິໂຠຄໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ, ມຸທ຺ຘາ ວາສ຺ສ ຜເລຍ຺ຍ ສຕຘາ ວາ ສຫສ຺ສຘາ ວາ, ກາໂຍ ວາສ຺ສ ຠຸສມຸຏ຺ຐິ ວິຍ ວິກິເຣຍ຺ຍ, ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ພຸທ຺ຘລາຠນ຺ຕຣາຍປຎ຺ໂຫ ປຎ຺ຈໂມ.