໓. ມຈ຺ຈຸຠາຍນາຠາຍນປຎ຺ໂຫ

໓. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຠຄວຕາ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ, ປຸນ ຠຓິຕໍ ‘ອຣຫາ ສພ຺ພຠຍມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ’ຕິ. ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຣຫາ ທຓ຺ຑຠຍາ ຕສຕິ, ນິຣເຍ ວາ ເນຣຍິກາ ສຕ຺ຕາ ຊລິຕາ ກຸຖິຕາ ຕຕ຺ຕາ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ ຕມ຺ຫາ ຊລິຕຄ຺ຄິຊາລກາ ມຫານິຣຍາ ຈວມານາ ມຈ຺ຈຸໂນ ຠາຍນ຺ຕິ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ອຣຫາ ສພ຺ພຠຍມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ອຣຫາ ສພ຺ພຠຍມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ’ຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍໍ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕຍາ ນິພ຺ພາຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

‘‘ເນຕໍ, ມຫາຣາຊ, ວຈນໍ ຠຄວຕາ ອຣຫນ຺ເຕ ອຸປາທາຍ ຠຓິຕໍ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ. ຐປິໂຕ ອຣຫາ ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ, ສມູຫໂຕ ຠຍເຫຕຸ ອຣຫໂຕ. ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ສຕ຺ຕາ ສກິເລສາ, ເຍສຎ຺ຈ ອຘິມຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ, ເຍ ຈ ສຸຂທຸກ຺ເຂສຸ ອຸນ຺ນຕາວນຕາ, ເຕ ອຸປາທາຍ ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ. ອຣຫໂຕ, ມຫາຣາຊ, ສພ຺ພຄຕິ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນາ, ໂຍນິ ວິທ຺ຘໍສິຕາ, ປຏິສນ຺ຘິ ອຸປຫຕາ, ຠຄ຺ຄາ ຜາສຸກາ, ສມູຫຕາ ສພ຺ພຠວາລຍາ, ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣາ, ຫຕໍ ກຸສລາກຸສລໍ, ວິຫຕາ ອວິຊ຺ຊາ, ອພີຊໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ກຕໍ, ທຑ຺ຒາ ສພ຺ພກິເລສາ, ອຕິວຕ຺ຕາ ໂລກຘມ຺ມາ, ຕສ຺ມາ ອຣຫາ ນ ຕສຕິ ສພ຺ພຠເຍຫິ.

‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາມຕ຺ຕາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ ອນຸຣກ຺ຂາ ລທ຺ຘຍສາ ວິສ຺ສາສິກາ ຐປິຕາ ມຫຕິ ອິສ຺ສຣິເຍ ຐາເນ. ອຖ ຣາຊາ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ເທວ ກຣຓີເຍ ສມຸປ຺ປນ຺ເນ ຍາວຕາ ສກວິຊິເຕ ສພ຺ພຊນສ຺ສ ອາຓາເປຍ຺ຍ ‘ສພ຺ເພວ ເມ ພລິໍ ກໂຣນ຺ຕຸ, ສາເຘຖ ຕຸມ຺ເຫ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາມຕ຺ຕາ ຕໍ ກຣຓີຍ’ນ຺ຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາມຕ຺ຕານໍ ພລິຠຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເກນ ກາຣເຓນ ມຫາຣາຊາ’’ຕິ. ‘‘ຐປິຕາ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ຣຎ຺ຎາ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ຐາເນ, ນຕ຺ຖິ ເຕສໍ ພລິ, ສມຕິກ຺ກນ຺ຕພລິໂນ ເຕ, ອວເສເສ ອຸປາທາຍ ຣຎ຺ຎາ ອາຓາປິຕໍ ‘ສພ຺ເພວ ເມ ພລິໍ ກໂຣນ຺ຕູ’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເນຕໍ ວຈນໍ ຠຄວຕາ ອຣຫນ຺ເຕ ອຸປາທາຍ ຠຓິຕໍ, ຐປິໂຕ ອຣຫາ ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ, ສມູຫໂຕ ຠຍເຫຕຸ ອຣຫໂຕ, ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ສຕ຺ຕາ ສກິເລສາ, ເຍສຎ຺ຈ ອຘິມຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ, ເຍ ຈ ສຸຂທຸກ຺ເຂສຸ ອຸນ຺ນຕາວນຕາ, ເຕ ອຸປາທາຍ ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຣຫາ ນ ຕສຕິ ສພ຺ພຠເຍຫີ’’ຕິ.

‘‘ເນຕໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ວຈນໍ ສາວເສສໍ, ນິຣວເສສວຈນເມຕໍ ‘ສພ຺ເພ’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເມ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ພ຺ຣູຫິ ຕໍ ວຈນໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ຄາເມ ຄາມສ຺ສາມິໂກ ອາຓາປກໍ ອາຓາເປຍ຺ຍ ‘ເອຫິ, ໂຠ ອາຓາປກ, ຍາວຕາ ຄາເມ ຄາມິກາ, ເຕ ສພ຺ເພ ສີຆໍ ມມ ສນ຺ຕິເກ ສນ຺ນິປາເຕຫີ’ຕິ. ໂສ ‘ສາຘຸ ສາມີ’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄາມມຊ຺ເຌ ຐຕ຺ວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວຍ຺ຍ ‘ຍາວຕາ ຄາເມ ຄາມິກາ, ເຕ ສພ຺ເພ ສີຆສີຆໍ ສາມິໂນ ສນ຺ຕິເກ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕູ’ຕິ. ຕໂຕ ເຕ ຄາມິກາ ອາຓາປກສ຺ສ ວຈເນນ ຕຸຣິຕຕຸຣິຕາ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຄາມສ຺ສາມິກສ຺ສ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ ‘ສນ຺ນິປຕິຕາ, ສາມິ, ສພ຺ເພ ຄາມິກາ, ຍໍ ເຕ ກຣຓີຍໍ ຕໍ ກໂຣຫີ’ຕິ. ອິຕິ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ຄາມສ຺ສາມິໂກ ກຸຏິປຸຣິເສ ສນ຺ນິປາເຕນ຺ໂຕ ສພ຺ເພ ຄາມິເກ ອາຓາເປຕິ, ເຕ ຈ ອາຓຕ຺ຕາ ນ ສພ຺ເພ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ, ກຸຏິປຸຣິສາ ເຍວ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕິ, ‘ເອຕ຺ຕກາ ເຍວ ເມ ຄາມິກາ’ຕິ ຄາມສ຺ສາມິໂກ ຈ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ, ອຎ຺ເຎ ພຫຸຕຣາ ອນາຄຕາ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາ ທາສິທາສາ ຠຕກາ ກມ຺ມກຣາ ຄາມິກາ ຄິລານາ ໂຄມຫິໍສາ ອເຊຬກາ ສຸວານາ, ເຍ ອນາຄຕາ, ສພ຺ເພ ເຕ ອຄຓິຕາ, ກຸຏິປຸຣິເສ ເຍວ ອຸປາທາຍ ອາຓາປິຕຕ຺ຕາ ‘ສພ຺ເພ ສນ຺ນິປຕນ຺ຕູ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເນຕໍ ວຈນໍ ຠຄວຕາ ອຣຫນ຺ເຕ ອຸປາທາຍ ຠຓິຕໍ, ຐປິໂຕ ອຣຫາ ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ, ສມູຫໂຕ ຠຍເຫຕຸ ອຣຫໂຕ, ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ສຕ຺ຕາ ສກິເລສາ, ເຍສຎ຺ຈ ອຘິມຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ, ເຍ ຈ ສຸຂທຸກ຺ເຂສຸ ອຸນ຺ນຕາວນຕາ, ເຕ ອຸປາທາຍ ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ສພ຺ເພ ຕສນ຺ຕິ ທຓ຺ຑສ຺ສ, ສພ຺ເພ ຠາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ’ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຣຫາ ນ ຕສຕິ ສພ຺ພຠເຍຫິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ມຫາຣາຊ, ສາວເສສໍ ວຈນໍ ສາວເສໂສ ອຕ຺ໂຖ, ອຕ຺ຖິ ສາວເສສໍ ວຈນໍ ນິຣວເສໂສ ອຕ຺ໂຖ, ອຕ຺ຖິ ນິຣວເສສໍ ວຈນໍ ສາວເສໂສ ອຕ຺ໂຖ, ອຕ຺ຖິ ນິຣວເສສໍ ວຈນໍ ນິຣວເສໂສ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ເຕນ ອຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ.

‘‘ປຎ຺ຈວິເຘຫິ, ມຫາຣາຊ, ກາຣເຓຫິ ອຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ອາຫຈ຺ຈປເທນ ຣເສນ ອາຈຣິຍວໍເສນ [ອາຈຣິຍວໍສຕາຍ (ປີ. ກ.)] ອຘິປ຺ປາຍາ ກາຣຓຸຕ຺ຕຣິຍຕາຍ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ອາຫຈ຺ຈປທນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຣໂສຕິ ສຸຕ຺ຕານຸໂລມໍ. ອາຈຣິຍວໍໂສຕິ ອາຈຣິຍວາໂທ. ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ ອຕ຺ຕໂນ ມຕິ. ກາຣຓຸຕ຺ຕຣິຍຕາຕິ ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ສເມນ຺ຕໍ [ສເມຕໍ (ສີ.)] ກາຣຓໍ. ອິເມຫິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຎ຺ຈຫິ ກາຣເຓຫິ ອຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ເອວເມໂສ ປຎ຺ໂຫ ສຸວິນິຈ຺ຉິໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂຫຕຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຖາ ຕໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມິ. ຐປິໂຕ ໂຫຕຸ ອຣຫາ ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ, ຕສນ຺ຕຸ ອວເສສາ ສຕ຺ຕາ, ນິຣເຍ ປນ ເນຣຍິກາ ສຕ຺ຕາ ທຸກ຺ຂາ ຕິພ຺ພາ ກຏຸກາ ເວທນາ ເວທຍມານາ ຊລິຕປຊ຺ຊລິຕສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄາ ຣຸຓ຺ຓກາຣຸຎ຺ຎກນ຺ທິຕປຣິເທວິຕລາລປ຺ປິຕມຸຂາ ອສຍ຺ຫຕິພ຺ພທຸກ຺ຂາຠິຠູຕາ ອຕາຓາ ອສຣຓາ ອສຣຓີຠູຕາ ອນປ຺ປໂສກາຕຸຣາ ອນ຺ຕິມປຈ຺ຉິມຄຕິກາ ເອກນ຺ຕໂສກປຣາຍຓາ ອຸຓ຺ຫຕິຂິຓຈຓ຺ຑຂຣຕປນເຕຊວນ຺ໂຕ ຠີມຠຍຊນກນິນາທມຫາສທ຺ທາ ສໍສິພ຺ພິຕຉພ຺ພິຘຊາລາມາລາກຸລາ ສມນ຺ຕາ ສຕໂຍຊນານຸຜຣຓຈ຺ຈິເວຄາ ກທຣິຍາ ຕປນາ ມຫານິຣຍາ ຈວມານາ ມຈ຺ຈຸໂນ ຠາຍນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ.

‘‘ນນຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ນິຣໂຍ ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂເວທນີໂຍ, ກິສ຺ສ ປນ ເຕ ເນຣຍິກາ ສຕ຺ຕາ ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂເວທນີຍາ ນິຣຍາ ຈວມານາ ມຈ຺ຈຸໂນ ຠາຍນ຺ຕິ, ກິສ຺ສ ນິຣເຍ ຣມນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ເນຣຍິກາ ສຕ຺ຕາ ນິຣເຍ ຣມນ຺ຕິ, ມຸຎ຺ຈິຕຸກາມາວ ເຕ ນິຣຍາ. ມຣຓສ຺ເສວ ໂສ [ມຣຓສ຺ເສໂສ (ສີ. ປີ.)], ມຫາຣາຊ, ອານຸຠາໂວ, ເຍນ ເຕສໍ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອຕໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ນ ສທ຺ທຫາມິ, ຍໍ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມານໍ ຈຸຕິຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ, ຫາສນີຍໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕໍ ຐານໍ, ຍໍ ເຕ ປຕ຺ຖິຕໍ ລຠນ຺ຕິ, ກາຣເຓນ ມໍ ສຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ.

‘‘ມຣຓນ຺ຕິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເອຕໍ ອທິຏ຺ຐສຈ຺ຈານໍ ຕາສນີຍຏ຺ຐານໍ, ເອຕ຺ຖາຍໍ ຊໂນ ຕສຕິ ຈ ອຸພ຺ພິຊ຺ຊຕິ ຈ. ໂຍ ຈ, ມຫາຣາຊ, ກຓ຺ຫສປ຺ປສ຺ສ ຠາຍຕິ, ໂສ ມຣຓສ຺ສ ຠາຍນ຺ໂຕ ກຓ຺ຫສປ຺ປສ຺ສ ຠາຍຕິ. ໂຍ ຈ ຫຕ຺ຖິສ຺ສ ຠາຍຕິ…ເປ… ສີຫສ຺ສ…ເປ… ພ຺ຍຄ຺ຆສ຺ສ…ເປ… ທີປິສ຺ສ…ເປ… ອຈ຺ຉສ຺ສ…ເປ… ຕຣຈ຺ຉສ຺ສ…ເປ… ມຫິໍສສ຺ສ…ເປ… ຄວຍສ຺ສ…ເປ… ອຄ຺ຄິສ຺ສ…ເປ… ອຸທກສ຺ສ…ເປ… ຂາຓຸກສ຺ສ…ເປ… ກຓ຺ຏກສ຺ສ ຠາຍຕິ. ໂຍ ຈ ສຕ຺ຕິຍາ ຠາຍຕິ, ໂສ ມຣຓສ຺ສ ຠາຍນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕິຍາ ຠາຍຕິ. ມຣຓສ຺ເສວ ໂສ [ມຣຓສ຺ເສໂສ (ສີ. ປີ.)], ມຫາຣາຊ, ສຣສສຠາວເຕໂຊ [ສຣສຠາວເຕໂຊ (ສີ. ປີ.)], ຕສ຺ສ ສຣສສຠາວເຕເຊນ ສກິເລສາ ສຕ຺ຕາ ມຣຓສ຺ສ ຕສນ຺ຕິ ຠາຍນ຺ຕິ, ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມາປິ, ມຫາຣາຊ, ເນຣຍິກາ ສຕ຺ຕາ ມຣຓສ຺ສ ຕສນ຺ຕິ ຠາຍນ຺ຕິ.

‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິສສ຺ສ ກາເຍ ເມໂທ ຄຓ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ໂສ ເຕນ ໂຣເຄນ ທຸກ຺ຂິໂຕ ອຸປທ຺ທວາ ປຣິມຸຈ຺ຈິຕຸກາໂມ ຠິສກ຺ກໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ຕາເປຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ວຈນໍ ໂສ ຠິສກ຺ໂກ ສລ຺ລກຕ຺ໂຕ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ໂຣຄສ຺ສ ອຸທ຺ຘຣຓາຍ ອຸປກຣຓໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ, ສຕ຺ຖກໍ ຕິຂິຓໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຍມກສລາກາ [ທຫນສລາກໍ (ກ.)] ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ, ຂາຣລວຓໍ ນິສທາຍ ປິສາເປຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ສ ອາຕຸຣສ຺ສ ຕິຂິຓສຕ຺ຖກຈ຺ເຉທເນນ ຍມກສລາກາທຫເນນ ຂາຣໂລຓປ຺ປເວສເນນ ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ອິຕິ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ສ ອາຕຸຣສ຺ສ ໂຣຄາ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມສ຺ສາປິ ເວທນາຠຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນິຣຍາ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມານມ຺ປິ ເນຣຍິການໍ ສຕ຺ຕານໍ ມຣຓຠຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ອິສ຺ສຣາປຣາຘິໂກ ພທ຺ໂຘ ສງ຺ຂລິກພນ຺ຘເນນ ຄພ຺ເຠ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈິຕຸກາໂມ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ໂສ ອິສ຺ສໂຣ ໂມເຈຕຸກາໂມ ປກ຺ໂກສາເປຍ຺ຍ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ສ ອິສ຺ສຣາປຣາຘິກສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ‘ກຕໂທໂສ ອຫ’ນ຺ຕິ ຊານນ຺ຕສ຺ສ ອິສ຺ສຣທສ຺ສເນນ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ອິຕິ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ສ ອິສ຺ສຣາປຣາຘິກສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ປຣິມຸຈ຺ຈິຕຸກາມາສ຺ສາປິ ອິສ຺ສຣຠຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນິຣຍາ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມານມ຺ປິ ເນຣຍິການໍ ສຕ຺ຕານໍ ມຣຓຠຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ພ຺ຣູຫິ, ເຍນາຫໍ ກາຣເຓນ ໂອກປ຺ເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ທຏ຺ຐວິເສນ ອາສີວິເສນ ທຏ຺ໂຐ ຠເວຍ຺ຍ, ໂສ ເຕນ ວິສວິກາເຣນ ປເຕຍ຺ຍ ອຸປ຺ປເຕຍ຺ຍ ວຏ຺ເຏຍ຺ຍ ປວຏ຺ເຏຍ຺ຍ, ອຖຎ຺ຎຕໂຣ ປຸຣິໂສ ພລວນ຺ເຕນ ມນ຺ຕປເທນ ຕໍ ທຏ຺ຐວິສໍ ອາສີວິສໍ ອາເນຕ຺ວາ ຕໍ ທຏ຺ຐວິສໍ ປຈ຺ຈາຈມາເປຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ສ ວິສຄຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຕສ຺ມິໍ ທຏ຺ຐວິເສ ສປ຺ເປ ໂສຕ຺ຖິເຫຕຸ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ອິຕິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຣູເປ ອຫິມ຺ຫິ ໂສຕ຺ຖິເຫຕຸປິ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນິຣຍາ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາມານມ຺ປິ ເນຣຍິການໍ ສນ຺ຕານໍ ມຣຓຠຍາ ສນ຺ຕາໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອນິຏ຺ຐໍ, ມຫາຣາຊ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ມຣຓໍ, ຕສ຺ມາ ເນຣຍິກາ ສຕ຺ຕາ ນິຣຍາ ປຣິມຸຈ຺ຈິຕຸກາມາປິ ມຈ຺ຈຸໂນ ຠາຍນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ມຈ຺ຈຸຠາຍນາຠາຍນປຎ຺ໂຫ ຕຕິໂຍ.