(໒) ເທສນາຄາມິນິຍາທິວຓ຺ຓນາ

໔໗໕. ປຎ຺ຈ ເທສນາຄາມິນິໂຍຕິ ລຫຸກາ ປຎ຺ຈ. ຉ ສປ຺ປຏິກມ຺ມາຕິ ປາຣາຊິກໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ. ເອເກຕ຺ຖ ອປ຺ປຏິກມ຺ມາຕິ ເອກາ ປາຣາຊິກາປຕ຺ຕິ.

ວິນຍຄຣຸກາ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາຕິ ປາຣາຊິກຎ຺ເຈວ ສງ຺ຆາທິເສສຎ຺ຈ. ກາຍວາຈສິການິ ຈາຕິ ສພ຺ພາເນວ ສິກ຺ຂາປທານິ ກາຍວາຈສິການິ, ມໂນທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ເອກສິກ຺ຂາປທມ຺ປິ ນຕ຺ຖິ. ເອໂກ ວິກາເລ ຘຎ຺ຎຣໂສຕິ ໂລຓໂສວີຣກໍ. ອຍເມວ ຫິ ເອໂກ ຘຎ຺ຎຣໂສ ວິກາເລ ວຏ຺ຏຕິ. ເອກາ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ເຖນ ສມ຺ມຸຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິ. ອຍເມວ ຫິ ເອກາ ຎຕ຺ຕິຈຕຸຕ຺ຖກມ຺ເມນ ສມ຺ມຸຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕາ.

ປາຣາຊິກາ ກາຍິກາ ທ຺ເວຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ເມຖຸນປາຣາຊິກໍ ຠິກ຺ຂຸນີນຎ຺ຈ ກາຍສໍສຄ຺ຄປາຣາຊິກໍ. ທ຺ເວ ສໍວາສຠູມິໂຍຕິ ອຕ຺ຕນາ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສມານສໍວາສກໍ ກໂຣຕິ, ສມຄ຺ໂຄ ວາ ສງ຺ໂຆ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂອສາເຣຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ສມານສໍວາສກຠູມິ ຈ ນານາສໍວາສກຠູມິ ຈາ’’ຕິ ເອວໍ ທ຺ເວ ສໍວາສຠູມິໂຍ ວຸຕ຺ຕາ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉໂທຕິ ປາຣິວາສິກສ຺ສ ຈ ມານຕ຺ຕຈາຣິກສ຺ສ ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ທ຺ວງ຺ຄຸລາ ທຸເວຕິ ທ຺ເວ ທ຺ວງ຺ຄຸລປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ, ‘‘ທ຺ວງ຺ຄຸລປພ຺ພປຣມໍ ອາທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອຍເມກາ, ‘‘ທ຺ວງ຺ຄຸລໍ ວາ ທ຺ເວມາສໍ ວາ’’ຕິ ອຍເມກາ.

ທ຺ເວ ອຕ຺ຕານໍ ວຘິຕ຺ວານາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຕ຺ຕານໍ ວຘິຕ຺ວາ ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ; ວຘຕິ ໂຣທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ; ວຘຕິ ນ ໂຣທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ທ຺ວີຫິ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ກມ຺ເມນ ຈ ສລາກຄ຺ຄາເຫນ ຈ. ທ຺ເວຕ຺ຖ ປຐມາປຕ຺ຕິກາຕິ ເອຕ຺ຖ ສກເລປິ ວິນເຍ ທ຺ເວ ປຐມາປຕ຺ຕິກາ ອຸຠິນ຺ນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ. ອິຕຣຖາ ປນ ນວ ຠິກ຺ຂູນໍ ນວ ຠິກ຺ຂຸນີນນ຺ຕິ ອຏ຺ຐາຣສ ໂຫນ຺ຕິ. ຎຕ຺ຕິຍາ ກຣຓາ ທຸເວຕິ ທ຺ເວ ຎຕ຺ຕິກິຈ຺ຈານິ – ກມ຺ມຎ຺ຈ ກມ຺ມປາທກາ ຈ. ນວສຸ ຐາເນສຸ ກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ທ຺ວີສຸ ກມ຺ມປາທຠາເວນ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ປາຓາຕິປາເຕ ຕິສ຺ໂສຕິ ‘‘ອໂນທິສ຺ສ ໂອປາຕໍ ຂຓຕິ, ສເຈ ມນຸສ຺ໂສ ມຣຕິ, ປາຣາຊິກໍ; ຍກ຺ຂເປຕານໍ ມຣເຓ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ; ຕິຣຈ຺ຉານຄຕສ຺ສ ມຣເຓ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ໂຫນ຺ຕິ. ວາຈາ ປາຣາຊິກາ ຕໂຍຕິ ວຊ຺ຊປຏິຈ຺ຉາທິກາຍ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕິກາຍ ອຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກາຍາຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ອາຓຕ຺ຕິຍາ ອທິນ຺ນາທາເນ, ມນຸສ຺ສມຣເຓ, ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມອຸລ຺ລປເນ ຈາ’’ຕິ ເອວໍ ຕໂຍ ວຸຕ຺ຕາ. ໂອຠາສນາ ຕໂຍຕິ ວຈ຺ຈມຄ຺ຄໍ ປສ຺ສາວມຄ຺ຄໍ ອາທິສ຺ສ ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓຠາສເນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ວຈ຺ຈມຄ຺ຄໍ ປສ຺ສາວມຄ຺ຄໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຘກ຺ຂກໍ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ອາທິສ຺ສ ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓຠຓເນ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ອຸພ຺ຠກ຺ຂກໍ ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ອາທິສ຺ສ ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓຠຓເນ ທຸກ຺ກຏໍ. ສຎ຺ຈຣິຕ຺ເຕນ ວາ ຕໂຍຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ວີມໍສຕິ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ; ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ວີມໍສຕິ ນ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ; ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນ ວີມໍສຕິ ນ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ອິເມ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ເຕນ ກາຣຓຠູເຕນ ຕໂຍ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ.

ຕໂຍ ປຸຄ຺ຄລາ ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພາຕິ ອທ຺ຘານຫີໂນ ອງ຺ຄຫີໂນ ວຕ຺ຖຸວິປນ຺ໂນ ຈ ເຕສໍ ນານາກຣຓໍ ວຸຕ຺ຕເມວ. ອປິເຈຕ຺ຖ ໂຍ ປຕ຺ຕຈີວເຣນ ອປຣິປູໂຣ, ປຣິປູໂຣ ຈ ນ ຍາຈຕິ, ອິເມປິ ອງ຺ຄຫີເນເນວ ສງ຺ຄຫິຕາ. ມາຕຸຆາຕກາທໂຍ ຈ ກຣຓທຸກ຺ກຏກາ ປຓ຺ຑກອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກຕິຣຈ຺ຉານຄຕສງ຺ຂາເຕນ ວຕ຺ຖຸວິປນ຺ເນເນວ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອສ ນໂຍ ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕໂຍ ກມ຺ມານໍ ສງ຺ຄຫາຕິ ຎຕ຺ຕິກປ຺ປນາ, ວິປ຺ປກຕປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ, ອຕີຕກຣຓນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ທເທຍ຺ຍ ກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິເຠທາ ຎຕ຺ຕິກປ຺ປນາ; ‘‘ເທຕິ ກໂຣຕີ’’ຕິອາທິເຠທໍ ວິປ຺ປກຕປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ; ‘‘ທິນ຺ນໍ ກຕ’’ນ຺ຕິອາທິເຠທໍ ອຕີຕກຣຓໍ ນາມາຕິ ອິເມຫິ ຕີຫິ ກມ຺ມານິ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ. ອປເຣຫິປິ ຕີຫິ ກມ຺ມານິ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ – ວຕ຺ຖຸນາ, ຎຕ຺ຕິຍາ, ອນຸສ຺ສາວນາຍາຕິ. ວຕ຺ຖຸສມ຺ປນ຺ນຎ຺ຫິ ຎຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ນໍ ອນຸສ຺ສາວນສມ຺ປນ຺ນຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ນາມ ໂຫຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕໂຍ ກມ຺ມານໍ ສງ຺ຄຫາ’’ຕິ. ນາສິຕກາ ຕໂຍ ນາມ ເມຕ຺ຕິຍໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ນາເສຖ, ທູສໂກ ນາເສຕພ຺ໂພ, ທສຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສາມເຓໂຣ ນາເສຕພ຺ໂພ, ກຓ຺ຏກໍ ສມຓຸທ຺ເທສໍ ນາເສຖາຕິ ເອວໍ ລິງ຺ຄສໍວາສທຓ຺ຑກມ຺ມນາສນາວເສນ ຕໂຍ ນາສິຕກາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕິຓ຺ຓນ຺ນໍ ເອກວາຈິກາຕິ ‘‘ອນຸຊານາມິ ຠິກ຺ຂເວ ທ຺ເວ ຕໂຍ ເອການຸສ຺ສາວເນ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ຕິຓ຺ຓໍ ຊນານໍ ເອກຸປຊ຺ຌາເຍນ ນານາຈຣິເຍນ ເອການຸສ຺ສາວນາ ວຏ຺ຏຕິ.

ອທິນ຺ນາທາເນ ຕິສ຺ໂສຕິ ປາເທ ວາ ອຕິເຣກປາເທ ວາ ປາຣາຊິກໍ, ອຕິເຣກມາສເກ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ມາສເກ ວາ ອູນມາສເກ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ. ຈຕສ຺ໂສ ເມຖຸນປຈ຺ຈຍາຕິ ອກ຺ຂຍິເຕ ປາຣາຊິກໍ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຂຍິເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ວິວຏກເຕ ມຸເຂ ທຸກ຺ກຏໍ, ຊຕຸມຏ຺ຐເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ຕິສ຺ໂສຕິ ວນປ຺ປຕິໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕສ຺ສ ປາຣາຊິກໍ, ຠູຕຄາເມ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອງ຺ຄຊາເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ປຎ຺ຈ ຉຑ຺ຑິຕປຈ຺ຈຍາຕິ ອໂນທິສ຺ສ ວິສໍ ຉຑ຺ເຑຕິ, ສເຈ ເຕນ ມນຸສ຺ໂສ ມຣຕິ, ປາຣາຊິກໍ; ຍກ຺ຂເປເຕສຸ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ; ຕິຣຈ຺ຉານຄເຕ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ວິສ຺ສຏ຺ຐິຉຑ຺ຑເນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ; ເສຂິເຍສຸ ຫຣິເຕ ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວຉຑ຺ຑເນ ທຸກ຺ກຏໍ – ອິມາ ຉຑ຺ຑິຕປຈ຺ຈຍາ ປຎ຺ຈາປຕ຺ຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ.

ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ທຸກ຺ກຏາ ກຕາຕິ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກວຄ຺ຄສ຺ມິໍ ທສສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ທຸກ຺ກຏາ ກຕາ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈຕຸເຣຕ຺ຖ ນວກາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ປຐມສິກ຺ຂາປທມ຺ຫິເຍວ ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ທ຺ເວ, ຘມ຺ມກມ຺ເມ ທ຺ເວຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ນວກາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈີວເຣນ ຈາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ຈີວຣໍ ເທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ ເທນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ເອວໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຈີວຣໍ ເທນ຺ຕສ຺ສ ຈີວເຣນ ກາຣຓຠູເຕນ ອາປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຏ຺ຐ ປາຏິເທສນີຍາຕິ ປາຬິຍໍ ອາຄຕາ ເອວ. ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕາມກຘຎ຺ເຎນ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ທຸກ຺ກຏາ ກຕາຕິ ອາມກຘຎ຺ຎໍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ທຸກ຺ກຏາ ກຕາເຍວ.

ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ຈຕສ຺ໂສຕິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ມາຕຸຄາເມນ ວາ ສທ຺ຘິໍ ສໍວິຘາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ, ຄາມູປຈາໂຣກ຺ກມເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຍາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ສາ ຄາມູປຈາຣໍ ໂອກ຺ກມນ຺ຕິຍາ ປຐມປາເທ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິຍປາເທ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອິມາ ຈຕສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ. ຐິຕສ຺ສ ຈາປິ ຕຕ຺ຕກາຕິ ຐິຕສ຺ສປິ ຈຕສ຺ໂສ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖໍ? ຠິກ຺ຂຸນີ ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ວາ ໂອກາເສ ມິຕ຺ຕສນ຺ຖວວເສນ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຕິຏ຺ຐຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ; ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນກາເລ ທຸຕິຍິກາຍ ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫນ຺ຕີ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ; ວິຊຫິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຈຕສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ນິປນ຺ນສ຺ສາປິ ຕຕ຺ຕກາຕິ ສເຈປິ ຫິ ສາ ນິສີທຕິ ວາ ນິປຊ຺ຊຕິ ວາ, ເອຕາເຍວ ຈຕສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ.