(໓) ປາຈິຕ຺ຕິຍວຓ຺ຓນາ

໔໗໖. ປຎ຺ຈ ປາຈິຕ຺ຕິຍານີຕິ ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນານາຠາຊເນສຸ ວາ ເອກຠາຊເນ ວາ ອມິສ຺ເສຕ຺ວາ ຐປິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສຕ຺ຕາຫາຕິກ຺ກເມ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຈ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ສພ຺ພານິ ນານາວຕ຺ຖຸການິ ເອກກ຺ຂເຓ ອາປຊ຺ຊຕິ, ‘‘ອິມໍ ປຐມໍ ອາປນ຺ໂນ, ອິມໍ ປຈ຺ຉາ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ.

ນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານີຕິ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ນວ ປຓີຕໂຠຊນານິ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ເອກໍ ກພຬໍ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຣຄຬໍ ອຕິກ຺ກາເມຕິ, ອຍໍ ນວ ປາຈິຕ຺ຕິຍານິ ສພ຺ພານິ ນານາວຕ຺ຖຸການິ ເອກກ຺ຂເຓ ອາປຊ຺ຊຕິ ‘‘ອິມໍ ປຐມໍ ອາປນ຺ໂນ, ອິມໍ ປຈ຺ຉາ’’ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ເອກວາຈາຍ ເທເສຍ຺ຍາຕິ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ອຕິກ຺ກາເມຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປນ຺ໂນ, ຕາ ຕຸມ຺ຫມູເລ ປຏິເທເສມີ’’ຕິ ເອວໍ ເອກວາຈາຍ ເທເສຍ຺ຍ, ເທສິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ, ທ຺ວີຫິ ຕີຫິ ວາຈາຫິ ກິຈ຺ຈໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ທຸຕິຍວິສ຺ສຊ຺ຊເນປິ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ນວ ປຓີຕໂຠຊນານິ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ນວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປນ຺ໂນ, ຕາ ຕຸມ຺ຫມູເລ ປຏິເທເສມີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ວຕ຺ຖຸໍ ກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເທເສຍ຺ຍາຕິ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈ ເຠສຊ຺ຊານິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ອຕິກ຺ກາເມສິໍ, ຍຖາວຕ຺ຖຸກໍ ຕໍ ຕຸມ຺ຫມູເລ ປຏິເທເສມີ’’ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ຖຸໍ ກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເທເສຍ຺ຍ, ເທສິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ນາມຄ຺ຄຫເຓນ ກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ທຸຕິຍວິສ຺ສຊ຺ຊເນປິ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ນວ ປຓີຕໂຠຊນານິ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຕ຺ໂຕ, ຍຖາວຕ຺ຖຸກໍ ຕໍ ຕຸມ຺ຫມູເລ ປຏິເທເສມີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ.

ຍາວຕຕິຍເກ ຕິສ຺ໂສຕິ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕິກາຍ ປາຣາຊິກໍ ເຠທການຸວຕ຺ຕການໍ ໂກກາລິກາທີນໍ ສງ຺ຆາທິເສສໍ, ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ຈຓ຺ຑກາຬິກາຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອິມາ ຍາວຕຕິຍກາ ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ຉ ໂວຫາຣປຈ຺ຈຍາຕິ ປຍຸຕ຺ຕວາຈາປຈ຺ຈຍາ ຉ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖໍ? ອາຊີວເຫຕຸ ອາຊີວກາຣຓາ ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕ ອສນ຺ຕໍ ອຠູຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມໍ ອຸລ຺ລປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາຊີວເຫຕຸ ອາຊີວກາຣຓາ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ອາຊີວເຫຕຸ ອາຊີວກາຣຓາ ໂຍ ເຕ ວິຫາເຣ ວສຕິ ໂສ ອຣຫາຕິ ວທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອາຊີວເຫຕຸ ອາຊີວກາຣຓາ ຠິກ຺ຂຸ ປຓີຕໂຠຊນານິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ. ອາຊີວເຫຕຸ ອາຊີວກາຣຓາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຓີຕໂຠຊນານິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຏິເທສນີຍສ຺ສ. ອາຊີວເຫຕຸ ອາຊີວກາຣຓາ ສູປໍ ວາ ໂອທນໍ ວາ ອຄິລາໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ.

ຂາທນ຺ຕສ຺ສ ຕິສ຺ໂສຕິ ມນຸສ຺ສມໍເສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ອວເສເສສຸ ອກປ຺ປິຍມໍເສສຸ ທຸກ຺ກຏໍ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ລສຸເຓ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ປຎ຺ຈ ໂຠຊນປຈ຺ຈຍາຕິ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ໂຠຊນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ມນຸສ຺ສມໍສໍ ລສຸຓໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຄຫິຕປຓີຕໂຠຊນານິ ອວເສສຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍມໍສໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ໂວມິສ຺ສກໍ ໂອມທ຺ທິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫຣມານາ ສງ຺ຆາທິເສສໍ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ປາຏິເທສນີຍໍ, ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ອິມາ ປຎ຺ຈ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ໂຠຊນປຈ຺ຈຍາ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ປຎ຺ຈ ຐານານີຕິ ‘‘ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສນາຍ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ, ສງ຺ຆເຠທາຍ ປຣກ຺ກມນາທີສຸ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ສພ຺ພາ ຍາວຕຕິຍກາ ປຎ຺ຈ ຐານານິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈນ຺ນຎ຺ເຈວ ອາປຕ຺ຕີຕິ ອາປຕ຺ຕິ ນາມ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫຘມ຺ມິການໍ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ທ຺ວິນ຺ນໍ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ອາປຕ຺ຕິເຍວ, ສິກ຺ຂາມານສາມເຓຣິສາມເຓຣານໍ ປນ ອກປ຺ປິຍຕ຺ຕາ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອິມິນາ ປຣິຍາເຍນ ເຕສໍ ອາປຕ຺ຕິ ນ ເທສາເປຕພ຺ພາ, ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ປນ ເຕສໍ ກາຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຘິກຣເຓນ ຈາຕິ ອຘິກຣຓຎ຺ຈ ປຎ຺ຈນ຺ນເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕສໍເຍວ ຫິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ປຕ຺ຕຈີວຣາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວິນິຈ຺ຉຍໂວຫາໂຣ ອຘິກຣຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຄິຫີນໍ ປນ ອຑ຺ຑກມ຺ມໍ ນາມ ໂຫຕິ.

ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ໂຫຕີຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສຫຘມ຺ມິການໍເຍວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ນາມ ໂຫຕິ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວູປສເມນ ຈາຕິ ເອເຕສໍເຍວ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຘິກຣຓໍ ວິນິຈ຺ຉິຕໍ ວູປສນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຎ຺ຈນ຺ນຎ຺ເຈວ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເອເຕສໍເຍວ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕີຫິ ຐາເນຫິ ໂສຠຕີຕິ ສງ຺ຆາທີຫິ ຕີຫິ ກາຣເຓຫິ ໂສຠຕິ. ກຕວີຕິກ຺ກໂມ ຫິ ປຸຄ຺ຄໂລ ສປ຺ປຏິກມ຺ມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຄຓມຊ຺ເຌ ປຸຄ຺ຄລສນ຺ຕິເກ ວາ ປຏິກຣິຕ຺ວາ ອພ຺ຠຸຓ຺ຫສີໂລ ປາກຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕີຫິ ຐາເນຫິ ໂສຠຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ທ຺ເວ ກາຍິກາ ຣຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາເຣ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐານນິສຊ຺ຊສຍນານິ ກປ຺ປຍມານາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ຐານາທີນິ ກປ຺ປຍມານາ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ທ຺ເວ ກາຍທ຺ວາຣສມ຺ຠວາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຣຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ທ຺ເວ ກາຍິກາ ທິວາຕິ ເອເຕເນວ ອຸປາເຍນ ທິວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ໂອກາເສ ທ຺ເວ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ເອກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ‘‘ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣຕ຺ເຕນ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອງ຺ຄຊາຕໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອຸປນິຊ຺ຌາເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໒໖໖) ນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ອຍເມກາ ອາປຕ຺ຕິ. ເອກາ ປິຓ຺ຑປາຕປຈ຺ຈຍາຕິ ‘‘ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂາທາຍິກາຍ ມຸຂໍ ໂອໂລເກຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ (ຈູຬວ. ໓໖໖) ເອຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏາປຕ຺ຕິ, ອນ຺ຕມໂສ ຍາຄຸໍ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ວາ ເທນ຺ຕສ຺ສ ສາມເຓຣສ຺ສາປິ ຫິ ມຸຂໍ ອຸລ຺ໂລກຍໂຕ ທຸກ຺ກຏເມວ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ເອກາ ປິຓ຺ຑປາຕປຈ຺ຈຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິປຣິປາຈິຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຏ຺ຐານິສໍເສ ສມ຺ປສ຺ສນ຺ຕິ ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕານິສໍເສ. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາ ຕໂຍ ວຸຕ຺ຕາຕິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ປາປິກາຍ ຈ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄຕິ. ເຕຈຕ຺ຕາລີສ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາຕິ ເຕສໍເຍວ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕການໍ ເອຕ຺ຕເກສຸ ວຕ຺ເຕສຸ ວຕ຺ຕນາ.

ປຎ຺ຈຐາເນ ມຸສາວາໂທຕິ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສສຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍປາຈິຕ຺ຕິຍທຸກ຺ກຏສງ຺ຂາເຕ ປຎ຺ຈຏ຺ຐາເນ ມຸສາວາໂທ ຄຈ຺ຉຕິ. ຈຸທ຺ທສ ປຣມນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ທສາຫປຣມາທິນເຍນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕໍ. ທ຺ວາທສ ປາຏິເທສນີຍາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຏ຺ຐ. ຈຕຸນ຺ນໍ ເທສນາຍ ຈາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຈ຺ຈຍເທສນາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຕມາ ປນ ສາຕິ? ເທວທຕ຺ເຕນ ປໂຍຊິຕານໍ ອຠິມາຣານໍ ອຈ຺ຈຍເທສນາ, ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາຍິກາຍ ອຈ຺ຈຍເທສນາ, ວຑ຺ຒສ຺ສ ລິຈ຺ຉວິໂນ ອຈ຺ຈຍເທສນາ, ວາສຠຄາມິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອາຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຈ຺ຈຍເທສນາຕິ ອຍໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຈ຺ຈຍເທສນາ ນາມ.

ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຸສາວາໂທຕິ ‘‘ປຸພ຺ເພວສ຺ສ ໂຫຕິ ມຸສາ ຠຓິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ວິນິຘາຍ ສຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ປຣິໂຍສາເນຫິ (ປາຈິ. ໔-໕; ປຣິ. ໔໕໙) ອຏ຺ຐຫິ ອງ຺ເຄຫິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ. ອຸໂປສຖງ຺ຄານິປິ ປາຓໍ ນ ຫເນຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕາເນວ. ອຏ຺ຐ ທູເຕຍ຺ຍງ຺ຄານີຕິ ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ໂສຕາ ຈ ໂຫຕິ ສາເວຕາ ຈາ’’ຕິອາທິນາ (ຈູຬວ. ໓໔໗) ນເຍນ ສງ຺ຆເຠທເກ ວຸຕ຺ຕານິ. ອຏ຺ຐ ຕິຕ຺ຖິຍວຕ຺ຕານິ ມຫາຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕານິ.

ອຏ຺ຐວາຈິກາ ອຸປສມ຺ປທາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸປສມ຺ປທໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອິຕຣາຫິ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຍ ອາສນໍ ທາຕພ຺ພໍ. ຠິກ຺ຂຸໂນວາທໂກ ອຏ຺ຐຫີຕິ ອຏ຺ຐຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທໂກ ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ.

ເອກສ຺ສ ເຉຊ຺ຊນ຺ຕິ ຄາຖາຍ ນວສຸ ຊເນສຸ ໂຍ ສລາກໍ ຄາເຫຕ຺ວາ ສງ຺ຆໍ ຠິນ຺ທຕິ, ຕສ຺ເສວ ເຉຊ຺ຊໍ ໂຫຕິ, ເທວທຕ຺ໂຕ ວິຍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ເຠທການຸວຕ຺ຕການໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ໂກກາລິກາທີນໍ ວິຍ, ຘມ຺ມວາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕິ. ອິມາ ປນ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ອນາປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ສພ຺ເພສໍ ເອກວຕ຺ຖຸກາ ສງ຺ຆເຠທວຕ຺ຖຸກາ ເອວ.

ນວ ອາຆາຕວຕ຺ຖູນີຕິ ຄາຖາຍ ນວຫີຕິ ນວຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕິ. ຎຕ຺ຕິຍາ ກຣຓາ ນວາຕິ ຎຕ຺ຕິຍາ ກາຕພ຺ພານິ ກມ຺ມານິ ນວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.