(໑) ກາຍິກາທິອາປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໔໗໔. ‘‘ກຕິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ກາຍິກາ’’ຕິອາທິຄາຖານໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ຉ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ກາຍິກາຕິ ອນ຺ຕຣເປຍ຺ຍາເລ ຈຕຸຕ຺ເຖນ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາເນນ ຉ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕາປຕ຺ຕິໂຍ. ກາຍທ຺ວາເຣ ສມຸຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ຫິ ເອຕາ ກາຍິກາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຉ ວາຈສິກາຕິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນ຺ຕຣເປຍ຺ຍາເລ ປຎ຺ຈເມນ ອາປຕ຺ຕິສມຸຏ຺ຐາເນນ ຉ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕາປຕ຺ຕິໂຍ. ຉາເທນ຺ຕສ຺ສ ຕິສ຺ໂສຕິ ວຊ຺ຊປຏິຈ຺ຉາທິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປາຣາຊິກໍ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສສປຏິຈ຺ຉາທເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອຕ຺ຕໂນ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາປຕ຺ຕິປຏິຈ຺ຉາທເນ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຎ຺ຈ ສໍສຄ຺ຄປຈ຺ຈຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ເຄ ປາຣາຊິກໍ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ເຘ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ເຘ ທຸກ຺ກຏໍ, ອງ຺ຄຸລິປໂຕທເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອິມາ ກາຍສໍສຄ຺ຄປຈ຺ຈຍາ ປຎ຺ຈາປຕ຺ຕິໂຍ.

ອຣຸຓຸຄ຺ເຄ ຕິສ຺ໂສຕິ ເອກຣຕ຺ຕຉາຣຕ຺ຕສຕ຺ຕາຫທສາຫມາສາຕິກ຺ກມວເສນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວາເສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ‘‘ປຐມມ຺ປິ ຍາມໍ ຉາເທຕິ, ທຸຕິຍມ຺ປິ ຕຕິຍມ຺ປິ ຍາມໍ ຉາເທຕິ, ອຸທ຺ຘສ຺ເຕ ອຣຸເຓ ຉນ຺ນາ ໂຫຕິ ອາປຕ຺ຕິ, ໂຍ ຉາເທຕິ ໂສ ທຸກ຺ກຏໍ ເທສາເປຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອິມາ ອຣຸຓຸຄ຺ເຄ ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ທ຺ເວ ຍາວຕຕິຍກາຕິ ເອກາທສ ຍາວຕຕິຍກາ ນາມ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ປນ ທ຺ເວ ໂຫນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ຍາວຕຕິຍກາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຍາວຕຕິຍກາຕິ. ເອເກຕ຺ຖ ອຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍເຍວ ເອກາ ເອຕ຺ຖ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ອຏ຺ຐວຕ຺ຖຸກາ ນາມ. ເອເກນ ສພ຺ພສງ຺ຄໂຫຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ສິຍາ ອາປຕ຺ຕິ, ໂສ ອາວິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ເອເກນ ນິທານຸທ຺ເທເສນ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປທານຎ຺ຈ ສພ຺ພປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສານຎ຺ຈ ສງ຺ຄໂຫ ໂຫຕິ.

ວິນຍສ຺ສ ທ຺ເວ ມູລານີຕິ ກາໂຍ ເຈວ ວາຈາ ຈ. ຄຣຸກາ ທ຺ເວ ວຸຕ຺ຕາຕິ ປາຣາຊິກສງ຺ຆາທິເສສາ. ທ຺ເວ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລຈ຺ຉາທນາຕິ ວຊ຺ຊປຏິຈ຺ຉາທິກາຍ ປາຣາຊິກໍ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ປຏິຈ຺ຉາທກສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອິມາ ທ຺ເວ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລຈ຺ຉາທນາປຕ຺ຕິໂຍ ນາມ.

ຄາມນ຺ຕເຣ ຈຕສ຺ໂສຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສທ຺ຘິໍ ສໍວິທຫຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ; ອຎ຺ຎສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ໂອກ຺ກມຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຄາເມ ປຐມປາເທ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິຍປາເທ ສງ຺ຆາທິເສໂສ; ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຐມປາເທ ອຸປຈາໂຣກ຺ກມເນ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິຍປາເທ ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ ອິມາ ຄາມນ຺ຕເຣ ທຸກ຺ກຏປາຈິຕ຺ຕິຍຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສງ຺ຆອາທິເສສວເສນ ຈຕສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ຈຕສ຺ໂສ ນທິປາຣປຈ຺ຈຍາຕິ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສທ຺ຘິໍ ສໍວິທຫຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ; ນາວໍ ອຠິຣຸຫຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ນທິປາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ອຸຕ຺ຕຣຓກາເລ ປຐມປາເທ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິຍປາເທ ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ ອິມາ ຈຕສ຺ໂສ. ເອກມໍເສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ມນຸສ຺ສມໍເສ. ນວມໍເສສຸ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ເສສອກປ຺ປິຍມໍເສສຸ.

ທ຺ເວ ວາຈສິກາ ຣຕ຺ຕິນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາເຣ ອປ຺ປທີເປ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ທ຺ເວ ວາຈສິກາ ທິວາຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ທິວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ໂອກາເສ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕາ ສລ຺ລປຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ສລ຺ລປຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ທທມານສ຺ສ ຕິສ຺ໂສຕິ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ມນຸສ຺ສສ຺ສ ວິສໍ ເທຕິ, ໂສ ເຈ ເຕນ ມຣຕິ, ປາຣາຊິກໍ; ຍກ຺ຂເປຕານໍ ເທຕິ, ເຕ ເຈ ມຣນ຺ຕິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ; ຕິຣຈ຺ຉານຄຕສ຺ສ ເທຕິ, ໂສ ເຈ ມຣຕິ, ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ; ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຈີວຣທາເນ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ເອວໍ ທທມານສ຺ສ ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ປຏິຄ຺ຄເຫຕິ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາຫ-ເວຓິຄ຺ຄາເຫສຸ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ມຸເຂນ ອງ຺ຄຊາຕຄ຺ຄຫເຓ ປາຣາຊິກໍ, ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫເຓ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອວສ຺ສຸຕາຍ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ; ເອວໍ ປຏິຄ຺ຄເຫ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ.