໑໐. ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໙໓. ເຕນ ສມເຍນາຕິ ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປທໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕິ ຫິປິ ຕ຺ຍາຍນ຺ຕິ ກຕິ ເຕ ອຍໍ, ຫິກາໂຣ ປເນຕ຺ຖ ປທປູຣໂຓ, ປິກາໂຣ ຄຣຫາຍໍ, ອຍໍ ທຸພ຺ພລສງ຺ຆາຏິ ຕວ ກຕິ ທິວສານິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ກຕິຫມ຺ປິ ຕ຺ຍາຍນ຺ຕິປິ ປາໂຐ. ຕຕ຺ຖ ກຕິຫນ຺ຕິ ກຕິ ອຫານິ, ກຕິ ທິວສານີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ກຕິຫິປິ ມ຺ຍາຍນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ເອເຕເນວ ນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຄິຫີປິ ນໍ ຄິຫິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ນນ຺ຕິ ນາມຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ຄິຫີ ນາມ ຄິຫິສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໕໙໔. ນານປ຺ປກາຣກນ຺ຕິ ຈີວຣາທີນໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑານໍ ວເສນ ອເນກວິຘໍ. ເຕເນວສ຺ສ ປທຠາຊເນ ຈີວຣໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ທສິກສຸຕ຺ຕປຣິໂຍສານໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑເມວ ທສ຺ສິຕໍ. ອກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑປຣິວຕ຺ຕນຎ຺ຫິ ກຍວິກ຺ກຍສງ຺ຄຫໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຍວິກ຺ກຍນ຺ຕິ ກຍຎ຺ເຈວ ວິກ຺ກຍຎ຺ຈ. ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິອາທິນາ ຫິ ນເຍນ ປຣສ຺ສ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ກຍໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ເທນ຺ໂຕ ວິກ຺ກຍໍ.

໕໙໕. ອຊ຺ຌາຈຣຕີຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຈຣຕິ, ວີຕິກ຺ກມວາຈໍ ຠາສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໂຕ ກຍິຕຎ຺ຈ ໂຫຕິ ວິກ຺ກຍິຕຎ຺ຈາຕິ ຍທາ ກຍິຕຎ຺ຈ ໂຫຕິ ປຣຠຓ຺ຑໍ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ກໂຣນ຺ເຕນ, ວິກ຺ກີຕຎ຺ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ຑໍ ປຣຫຕ຺ຖຄຕໍ ກໂຣນ຺ເຕນ. ‘‘ອິມິນາ ອິມ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນານຸຣູປໂຕ ປນ ປາເຐ ປຐມໍ ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ຑໍ ທສ຺ສິຕໍ.

ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອວໍ ປຣສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ກຍວເສນ ຄຫິຕກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ຫິ ກຍວິກ຺ກໂຍ ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈ ສຫຘມ຺ມິເກ ອວເສເສຫິ ຄິຫິປພ຺ພຊິເຕຫິ ອນ຺ຕມໂສ ມາຕາປິຕູຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ວຕ຺ເຖນ ວາ ວຕ຺ຖໍ ໂຫຕຸ ຠຕ຺ເຕນ ວາ ຠຕ຺ຕໍ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ກປ຺ປິຍໍ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວທຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ເອວໍ ວຕ຺ວາ ມາຕຸຍາປິ ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ຑໍ ເທຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ວາ ‘‘ອິມໍ ເທຫິ, ອິມໍ ເຕ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ວາ ມາຕຸຍາປິ ຠຓ຺ຑໍ ອຕ຺ຕນາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ທຸກ຺ກຏໍ. ອຕ຺ຕໂນ ຠຓ຺ເຑ ປຣຫຕ຺ຖໍ ປຣຠຓ຺ເຑ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ມາຕຣໍ ປນ ປິຕຣໍ ວາ ‘‘ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວທໂຕ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນ ໂຫຕິ. ‘‘ອິມໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ວທໂຕ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍວິນິປາຕນໍ ນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎາຕກໍ ‘‘ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ວທໂຕ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ‘‘ອິມໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ວທໂຕ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍວິນິປາຕນໍ ໂຫຕິ. ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ກຍວິກ຺ກຍໍ ອາປຊ຺ຊໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ຕສ຺ມາ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ເຕນ ມາຕາປິຕູຫິປິ ສທ຺ຘິໍ ກຍວິກ຺ກຍໍ ອຎ຺ຎາຕເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕິສ຺ໂສ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ໂມເຈນ຺ເຕນ ປຣິວຕ຺ເຕຕພ຺ພໍ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ປຣິວຕ຺ຕນວິຘິ – ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ປາເຖຍ຺ຍຕຓ຺ຑຸລາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ຠຕ຺ຕຫຕ຺ຖໍ ປຸຣິສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ຕຓ຺ຑຸລາ ອຕ຺ຖິ, ນ ຈ ໂນ ອິເມຫິ ອຕ຺ໂຖ, ຠຕ຺ເຕນ ປນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວທຕິ. ປຸຣິໂສ ຕຓ຺ຑຸເລ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ຕິສ຺ໂສປິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ອນ຺ຕມໂສ ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ມູລສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ. ປຣໂຕ ຈ ວຸຕ຺ຕເມວ ‘‘ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ອຕ຺ຖິ, ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ອິມິນາ ຈ ອິມິນາ ຈ ອຕ຺ໂຖຕິ ຠຓຕີ’’ຕິ. ໂຍ ປນ ເອວໍ ອກຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ເທຫີ’’ຕິ ປຣິວຕ຺ເຕຕິ; ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ວິຆາສາທໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິມໍ ໂອທນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ, ຣຊນໍ ວາ ທາຣູນິ ວາ ອາຫຣາ’’ຕິ ວທຕິ, ຣຊນຉລ຺ລິຄຓນາຍ ທາຣຸຄຓນາຍ ຈ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ອິມໍ ໂອທນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອິທໍ ນາມ ກໂຣຖາ’’ຕິ ທນ຺ຕກາຣາທີຫິ ສິປ຺ປິເກຫິ ຘມກຣຓາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ກາເຣຕິ, ຣຊເກຫິ ວາ ວຕ຺ຖໍ ໂຘວາເປຕິ; ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ນ຺ຫາປິເຕນ ເກເສ ຉິນ຺ທາເປຕິ, ກມ຺ມກາເຣຫິ ນວກມ຺ມໍ ກາເຣຕິ; ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ. ສເຈ ປນ ‘‘ອິທໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອິທໍ ກໂຣຖາ’’ຕິ ນ ວທຕິ ‘‘ອິທໍ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊ ຠຸຕ຺ໂຕສິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສສິ, ອິທໍ ນາມ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກິຎ຺ຈາປິ ວຕ຺ຖໂຘວເນ ວາ ເກສຈ຺ເຉທເນ ວາ ຠູມິໂສຘນາທິນວກມ຺ເມ ວາ ປຣຠຓ຺ຑໍ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ທຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ສກ຺ກາ ເອຕໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ປຣິຠຸຕ຺ເຕ ວາ ນຏ຺ເຐ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ເທເສຕິ, ເອວມິຘາປິ ເທເສຕພ຺ພໍ.

໕໙໖. ກຍວິກ຺ກເຍ ກຍວິກ຺ກຍສຎ຺ຎີຕິອາທິມ຺ຫິ ໂຍ ກຍວິກ຺ກຍໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ຕສ຺ມິໍ ກຍວິກ຺ກຍສຎ຺ຎີ ວາ ຠວຕຸ ເວມຕິໂກ ວາ, ນ ກຍວິກ຺ກຍສຎ຺ຎີ ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ. ຈູຬຕ຺ຕິເກ ທ຺ວີສຸ ປເທສຸ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

໕໙໗. ອຄ຺ຆໍ ປຸຈ຺ຉຕີຕິ ‘‘ອຍໍ ຕວ ປຕ຺ໂຕ ກິໍ ອຄ຺ຆຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ອິທໍ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ສເຈ ຕສ຺ສ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ມຫຄ຺ຆໍ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ນໍ ປຏິວທຕິ ‘‘ອຸປາສກ, ມມ ອິທໍ ວຕ຺ຖຸ ມຫຄ຺ຆໍ, ຕວ ປຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ເທຫີ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອິຕໂຣ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ຖາລກມ຺ປິ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວທຕິ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ‘‘ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂເຓ ປຕຕິ. ສເຈ ໂສ ປຕ຺ໂຕ ມຫຄ຺ໂຆ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ວຕ຺ຖຸ ອປ຺ປຄ຺ຆໍ, ປຕ຺ຕສາມິໂກ ຈສ຺ສ ອປ຺ປຄ຺ຆຠາວໍ ນ ຊານາຕິ, ປຕ຺ໂຕ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ, ‘‘ມມ ວຕ຺ຖຸ ອປ຺ປຄ຺ຆ’’ນ຺ຕິ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ມຫຄ຺ຆຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ວຎ຺ເຈຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຫິ ຄຫິຕຠຓ຺ຑໍ ອຄ຺ຆາເປຕ຺ວາ ກາເຣຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ປຕ຺ຕສາມິໂກ ‘‘ໂຫຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ເສສໍ ມມ ປຸຎ຺ຎໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

ກປ຺ປິຍກາຣກສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂຕີຕິ ຍສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຠຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ອນ຺ຕມໂສ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ຕຠາຕິກມ຺ປິ ກປ຺ປິຍກາຣກໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ອິມໍ ນາມ ຄເຫຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ອາຈິກ຺ຂຕິ. ໂສ ເຈ ເຉໂກ ໂຫຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອປເນຕ຺ວາ ວິວທິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕຸຓ຺ຫີຠູເຕນ ຐາຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ເຉໂກ ໂຫຕິ, ນ ຊານາຕິ ຄເຫຕຸໍ, ວາຓິຊໂກ ຕໍ ວຎ຺ເຈຕິ, ‘‘ມາ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ.

ອິທໍ ອມ຺ຫາກນ຺ຕິອາທິມ຺ຫິ ‘‘ອິທໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ເຕລໍ ວາ ສປ຺ປິ ວາ ອມ຺ຫາກໍ ອຕ຺ຖິ, ອມ຺ຫາກຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎນ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕເກນ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຠຓຕິ. ສເຈ ໂສ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ເທຕິ, ປຐມໍ ອຕ຺ຕໂນ ເຕລໍ ນ ມິນາເປຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ນາຬິຍຎ຺ຫິ ອວສິຏ຺ຐເຕລໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຈ຺ຉາ ມິນນ຺ຕສ຺ສ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ທູເສຍ຺ຍາຕິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ຉສມຸຏ຺ຐານໍ, ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ກຍວິກ຺ກຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຏ຺ຐິໂຕ ໂກສິຍວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.