໓. ຕຕິຍສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໙໒. ຕຕິເຍ – ປຣິກ຺ເຂປໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ເອກໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອຸປຈາຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປຣິກ຺ເຂປາຣຫຏ຺ຐານໍ ເອເກນ ປາເທນ ອຕິກ຺ກມຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ອປິເຈຕ຺ຖ ສກຄາມໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິຍາ ຄາມນ຺ຕຣປຈ຺ຈຍາ ອນາປຕ຺ຕິ, ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປນ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ປທວາເຣ ປທວາເຣ ທຸກ຺ກຏໍ, ເອເກນ ປາເທນ ອິຕຣສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂເປ ວາ ອຸປຈາເຣ ວາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິເຍນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມຕ຺ເຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຸນ ສກຄາມໍ ປວິສນ຺ຕິຍາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ຂຓ຺ຑປາກາເຣນ ວາ ວຕິຉິທ຺ເທນ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິວິຫາຣຠູມິເຍວ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ປວິສິຕຸໍ, ເອວໍ ປວິສມານາຍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ນາມ ປວິຏ຺ຐາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈປິ ຫຕ຺ຖິປິຏ຺ຐິອາທີຫິ ວາ ອິທ຺ຘິຍາ ວາ ປວິສຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ປທສາ ຄມນເມວ ຫິ ອິຘາຘິປ຺ເປຕໍ. ເຕເນວ ‘‘ປຐມໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ທ຺ເວ ຄາມາ ຠິກ຺ຂຸນິວິຫາເຣນ ສມ຺ພທ຺ຘວຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ຍສ຺ມິໍ ຄາເມ ຠິກ຺ຂຸນິວິຫາໂຣ, ຕຕ຺ຖ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຸນ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສເຈ ວິຫາຣມຊ຺ເຌນ ອິຕຣສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ມຄ຺ໂຄ ອຕ຺ຖິ, ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕໂຕ ປນ ຄາມໂຕ ເຕເນວ ມຄ຺ເຄນ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຄາມທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ປຸຣິມນເຍເນວ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສກຄາມໂຕ ເກນຈິ ກຣຓີເຍນ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂນ຺ຕາຍ ປຸນ ປວິສນກາເລ ຫຕ຺ຖິ ວາ ມຸຈ຺ຈຕິ, ອຸສ຺ສາຣຓາ ວາ ໂຫຕິ, ອິຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສຫສາ ຄາມໍ ປວິສນ຺ຕິ, ຍາວ ອຎ຺ຎາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຕາວ ພຫິຄາມທ຺ວາເຣ ຐາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ນ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ທຸຕິຍິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປກ຺ກນ຺ຕາ ນາມ ໂຫຕິ, ປວິສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ປຸພ຺ເພ ມຫາຄາໂມ ໂຫຕິ, ມຊ຺ເຌ ຠິກ຺ຂຸນິວິຫາໂຣ. ປຈ຺ຉາ ຕໍ ຄາມໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ລຠິຕ຺ວາ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ວຕິປຣິກ຺ເຂປໍ ກຕ຺ວາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ວິຫາຣໂຕ ເອກໍ ຄາມໍ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕໂຕ ອປຣໍ ຄາມໍ ທ຺ວາເຣນ ວາ ວຕິຉິທ຺ເທນ ວາ ປວິສິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຸນ ວິຫາຣເມວ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກສ຺ມາ? ວິຫາຣສ຺ສ ຈຕຸຄາມສາຘາຣຓຕ຺ຕາ.

ອນ຺ຕຣວາສໂກ ເຕມິຍຕີຕິ ຍຕ຺ຖ ຍຖາ ຕິມຓ຺ຑລປຏິຈ຺ຉາທນໍ ໂຫຕິ; ເອວໍ ນິວຕ຺ຖາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວສ຺ສກາເລ ຕິຕ຺ເຖນ ວາ ອຕິຕ຺ເຖນ ວາ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ເອກທ຺ວງ຺ຄຸລມຕ຺ຕມ຺ປິ ອນ຺ຕຣວາສໂກ ເຕມິຍຕິ. ເສສໍ ນທີລກ຺ຂຓໍ ນທີນິມິຕ຺ຕກຖາຍ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອວຣູປໍ ນທິໍ ຕິຕ຺ເຖນ ວາ ອຕິຕ຺ເຖນ ວາ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣຓກາເລ ປຐມໍ ປາທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕີເຣ ຐເປນ຺ຕິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ທຸຕິຍປາທຸທ຺ຘາເຣ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ເສຕຸນາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ປທສາ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣຓກາເລ ເສຕຸໍ ອາໂຣຫິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ເສຕຸນາ ປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣຓກາເລ ປທສາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ຍານນາວາອາກາສຄມນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂອຣິມຕີຣໂຕ ປນ ປຣຕີຣເມວ ອກ຺ກມນ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິ. ຣຊນກມ຺ມຕ຺ຖໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທາຣຸສງ຺ກຑ຺ຒນາທິກິຈ຺ເຈນ ທ຺ເວ ຕິສ຺ໂສ ອຸຠຍຕີເຣສຸ ວິຈຣນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປເນຕ຺ຖ ກາຈິ ກລຫໍ ກຕ຺ວາ ອິຕຣໍ ຕີຣໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິ. ທ຺ເວ ເອກໂຕ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ, ເອກາ ມຊ຺ເຌ ນທິຍາ ກລຫໍ ກຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອຣິມຕີຣເມວ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິ. ອິຕຣິສ຺ສາ ປນ ອຍໍ ປກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຐິຕາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຣຕີຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ນ຺ຫາຍິຕຸໍ ວາ ປາຕຸໍ ວາ ໂອຕິຓ຺ຓາ ຕເມວ ຕີຣໍ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ.

ສຫ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ສຊ຺ຌາຍໍ ວາ ປຘານໍ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ກິຎ຺ຈິ ກມ຺ມໍ ກຸຣຸມານາ ປຸເຣອຣຸເຓເຍວ ທຸຕິຍິກາຍ ສນ຺ຕິກໍ ຄມິສ຺ສາມີຕິ ອາໂຠຄໍ ກໂຣຕິ, ອຊານນ຺ຕິຍາ ເອວ ຈສ຺ສາ ອຣຸໂຓ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ອຖ ປນ ‘‘ຍາວ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ອິເຘວ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ອນາໂຠເຄນ ວາ ວິຫາຣສ຺ສ ເອກເທເສ ອຈ຺ຉຕິ, ທຸຕິຍິກາຍ ຫຕ຺ຖປາສໍ ນ ໂອຕຣຕິ, ອຣຸຓຸຄ຺ຄມເນ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ຫຕ຺ຖປາໂສເຍວ ຫິ ອິຘ ປມາຓໍ, ຫຕ຺ຖປາສາຕິກ຺ກເມ ເອກຄພ຺ໂຠປິ ນ ຣກ຺ຂຕິ.

ອຄາມເກ ອຣຎ຺ເຎຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິ ອິນ຺ທຂີລາ ສພ຺ພເມຕໍ ອຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ ອຣຎ຺ຎໍ. ຕໍ ປເນຕໍ ເກວລໍ ຄາມາຠາເວນ ‘‘ອຄາມກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວິຎ຺ຌາຏວິສທິສຕາຍ. ຕາທິເສ ອຣຎ຺ເຎ ໂອກ຺ກນ຺ເຕ ທສ຺ສນູປຈາເຣ ວິຊຫິເຕ ສເຈປິ ສວນູປຈາໂຣ ອຕ຺ຖິ, ອາປຕ຺ຕິ. ເຕເນວ ວຸຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ສເຈ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ມຫາໂພຘິອງ຺ຄຓໍ ປວິສນ຺ຕີສຸ ເອກາ ພຫິ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອາປຕ຺ຕິ. ໂລຫປາສາທໍ ປວິສນ຺ຕີສຸປິ ປຣິເວຓໍ ປວິສນ຺ຕີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ມຫາເຈຕິຍໍ ວນ຺ທມານາສຸ ເອກາ ອຸຕ຺ຕຣທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອາປຕ຺ຕິ. ຖູປາຣາມໍ ປວິສນ຺ຕີສຸ ເອກາ ພຫິ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຕສ຺ສາປິ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ທສ຺ສນູປຈາໂຣ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຐິຕໍ ທຸຕິຍິກາ ປສ຺ສຕິ. ສເຈ ປນ ສາຓິປາກາຣນ຺ຕຣິກາປິ ໂຫຕິ, ທສ຺ສນູປຈາຣໍ ວິຊຫຕິ ນາມ. ສວນູປຈາໂຣ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຐິຕາ ມຄ຺ຄມູຬ຺ຫສທ຺ເທນ ວິຍ ຘມ຺ມສວນາໂຣຈນສທ຺ເທນ ວິຍ ຈ ‘‘ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ສທ຺ທາຍນ຺ຕິຍາ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ. ອຊ຺ໂຌກາເສ ທູເຣປິ ທສ຺ສນູປຈາໂຣ ນາມ ໂຫຕິ. ໂສ ເອວຣູເປ ສວນູປຈາເຣ ວິຊຫິເຕ ນ ຣກ຺ຂຕິ, ວິຊຫິຕມຕ຺ເຕວ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ເອກາ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ໂອຫີຍຕິ. ສອຸສ຺ສາຫາ ເຈ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ປາປຸຓິສ຺ສາມີຕິ ອນຸພນ຺ຘຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປຸຣິມາໂຍ ອຎ຺ເຎນ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປກ຺ກນ຺ຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ອນາປຕ຺ຕິເຍວ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີນໍ ເອກາ ອນຸພນ຺ຘິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ‘‘ຄຈ຺ຉຕຸ ອຍ’’ນ຺ຕິ ໂອຫີຍຕິ, ອິຕຣາປິ ‘‘ໂອຫີຍຕຸ ອຍ’’ນ຺ຕິ, ຄຈ຺ຉຕິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີສຸ ປຸຣິມາປິ ອຎ຺ຎໍ ມຄ຺ຄໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ປຈ຺ຉິມາປິ ອຎ຺ຎໍ, ເອກາ ເອກິສ຺ສາ ປກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

໖໙໓. ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ຕາ ວາຕິ ຕິຕ຺ຖາຍຕນໍ ສງ຺ກນ຺ຕາ, ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ຕຕິຍສິກ຺ຂາປທໍ.