໑. ປຐມປາຣາຊິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໕໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ສາຬ຺ໂຫ ມິຄາຣນຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ສາຬ຺ໂຫຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ; ມິຄາຣມາຕຸຍາ ປນ ນຕ຺ຕາ ໂຫຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ມິຄາຣນຕ຺ຕາ’’ຕິ. ນວກມ຺ມິກນ຺ຕິ ນວກມ຺ມາຘິຏ຺ຐາຍິກໍ. ປຓ຺ຑິຕາຕິ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄຕາ. ພ຺ຍຕ຺ຕາຕິ ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເກນ ສມນ຺ນາຄຕາ. ເມຘາວິນີຕິ ປາຬິຄ຺ຄຫເຓ ສຕິປຸພ຺ພງ຺ຄມາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖຄ຺ຄຫເຓ ປຎ຺ຎາປຸພ຺ພງ຺ຄມາຍ ສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄຕາ. ທກ຺ຂາຕິ ເຉກາ; ອວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ສີຆໍ ກຕ຺ຕພ຺ພກາຣິນີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນລສາຕິ ອາລສິຍວິຣຫິຕາ. ຕຕ຺ຣຸປາຍາຍາຕິ ເຕສຸ ເຕສຸ ກມ຺ເມສຸ ອຸປາຍຠູຕາຍ. ວີມໍສາຍາຕິ ກຕ຺ຕພ຺ພກມ຺ມຸປປຣິກ຺ຂາຍ. ສມນ຺ນາຄຕາຕິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ອລໍ ກາຕຸນ຺ຕິ ສມຕ຺ຖາ ຕໍ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ. ອລໍ ສໍວິຘາຕຸນ຺ຕິ ເອວຎ຺ຈ ເອວຎ຺ຈ ອິທໍ ໂຫຕູຕິ ເອວໍ ສໍວິທຫິຕຸມ຺ປິ ສມຕ຺ຖາ. ກຕາກຕໍ ຊານິຕຸນ຺ຕິ ກຕຎ຺ຈ ອກຕຎ຺ຈ ຊານິຕຸໍ. ເຕຕິ ເຕ ອຸໂຠ; ສາ ຈ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ໂສ ຈ ສາຬ຺ໂຫຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄຕິ ປຣິເວສນຏ຺ຐາເນ. ນິກູເຏຕິ ໂກຓສທິສໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສິເຕ ຄມ຺ຠີເຣ. ວິສ຺ສໂຣ ເມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ວິຣູໂປ ເມ ສໂຣ ຠວິສ຺ສຕິ; ວິປ຺ປກາຣສທ຺ໂທ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຕິມາເນນ຺ຕີຕິ ອເປກ຺ຂມານາ. ກ຺ຍາຫນ຺ຕິ ກິໍ ອຫໍ. ຊຣາທຸພ຺ພລາຕິ ຊຣາຍ ທຸພ຺ພລາ. ຈຣຓຄິລານາຕິ ປາທໂຣເຄນ ສມນ຺ນາຄຕາ.

໖໕໗-໘. ອວສ຺ສຸຕາຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ອວສ຺ສຸຕາ; ຕິນ຺ຕາ ກິລິນ຺ນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປທຠາຊເນ ປນສ຺ສ ຕເມວ ຣາຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ສາຣຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສາຣຕ຺ຕາຕິ ວຕ຺ຖໍ ວິຍ ຣງ຺ຄຊາເຕນ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ສຸຏ຺ຐຸ ຣຕ຺ຕາ. ອເປກ຺ຂວຕີຕິ ຕສ຺ເສວ ຣາຄສ຺ສ ວເສນ ຕສ຺ມິໍ ປຸຣິເສ ປວຕ຺ຕາຍ ອເປກ຺ຂາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ. ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕາຕິ ເຕນ ຣາເຄນ ຕສ຺ມິໍ ປຸຣິເສ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐປິຕຈິຕ຺ຕາ ວິຍ. ເອສ ນໂຍ ທຸຕິຍປທວິຠງ຺ເຄປິ. ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສາຕິ ປຸຣິສສງ຺ຂາຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ. ອຘກ຺ຂກນ຺ຕິ ອກ຺ຂການໍ ອໂຘ. ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ຊາຓຸມຓ຺ຑລານໍ ອຸປຣິ. ປທຠາຊເນ ປນ ປທປຏິປາຏິຍາ ເອວ ‘‘ເຫຏ຺ຐກ຺ຂກໍ ອຸປຣິຊາຓຸມຓ຺ຑລ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຸພ຺ຠກປ຺ປຣມ຺ປິ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑເລເນວ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ເສສໍ ມຫາວິຠງ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍາຕິ ສາຘາຣຓປາຣາຊິເກຫິ ປາຣາຊິກາໂຍ ຈຕສ຺ໂສ ອຸປາທາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລິກາຕິ ອິທໍ ປນ ອິມິສ຺ສາ ປາຣາຊິກາຍ ນາມມຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ປທຠາຊເນ ນ ວິຈາຣິຕໍ.

໖໕໙. ເອວໍ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທໍ ປທານຸກ຺ກເມນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ອິທານິ ອວສ຺ສຸຕາທິເຠເທນ ອາປຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸເຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸເຕຕິ ອຸຠໂຕອວສ຺ສເວ; ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເຈວ ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ອວສ຺ສຸຕຠາເວ ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາເຍນ ກາຍໍ ອາມສຕີຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນນ ກາເຍນ ປຸຣິສສ຺ສ ຍໍກິຎ຺ຈິ ກາຍໍ ປຸຣິໂສ ວາ ເຍນ ເກນຈິ ກາເຍນ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ ກາຍໍ ອາມສຕິ, ອຸຠຍຖາປິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປາຣາຊິກໍ. ກາເຍນ ກາຍປຏິພທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣເນວ ອຕ຺ຕໂນ ກາເຍນ ປຸຣິສສ຺ສ ກາຍປຏິພທ຺ຘໍ. ອາມສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສຍໍ ວາ ອາມສຕຸ, ຕສ຺ສ ວາ ອາມສນໍ ສາທິຍຕຸ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍເມວ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ປຸຣິສສ຺ສ ກາຍໍ. ອາມສຕີຕິ ອິຘາປິ ສຍໍ ວາ ອາມສຕຸ, ຕສ຺ສ ວາ ອາມສນໍ ສາທິຍຕຸ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍເມວ. ອວເສສປເທສຸປິ ອິມິນາວ ນເຍນ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສເຈ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ເຈວ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ຠິກ຺ຂຸນີ ອາມສຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ນິຈ຺ຈໂລ ຫຸຕ຺ວາ ຈິຕ຺ເຕນ ສາທິຍຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອາປຕ຺ຕິຍາ ນ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ສເຈ ຠິກ຺ຂຸ ອາມສຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີ ນິຈ຺ຈລາ ຫຸຕ຺ວາ ຈິຕ຺ເຕເນວ ອຘິວາເສຕິ, ກາຍງ຺ຄໍ ອໂຈປຍມານາປິ ປາຣາຊິກກ຺ເຂຕ຺ເຕ ປາຣາຊິເກນ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍກ຺ເຂຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍນ, ທຸກ຺ກຏກ຺ເຂຕ຺ເຕ ທຸກ຺ກເຏນ ກາເຣຕພ຺ພາ. ກສ຺ມາ? ‘‘ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສາທິເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອຍໍ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ເອວໍ ປນ ສຕິ ກິຣິຍາສມຸຏ຺ຐານຕາ ນ ທິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ຕພ຺ພຫຸລນເຍນ ສາ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

໖໖໐. ອຸພ຺ຠກ຺ຂກນ຺ຕິ ອກ຺ຂການໍ ອຸປຣິ. ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ຊາຓຸມຓ຺ຑລານໍ ເຫຏ຺ຐາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອໂຘກປ຺ປຣມ຺ປິ ອໂຘຊາຓຸມຓ຺ຑເລເນວ ສງ຺ຄຫິຕໍ.

໖໖໒. ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ເອກໂຕຕິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາປິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເອວ ອວສ຺ສຸເຕ ສຕິ ອຍໍ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ຠິກ຺ຂຸນີ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ອວສ຺ສຸຕາ, ປຸຣິໂສປິ ຕເຖວ. ອຘກ຺ຂເກ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑເລ ກາຍປ຺ປເທເສ ກາຍສໍສຄ຺ຄສາທິຍເນ ສຕິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປາຣາຊິກໍ. ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາໂຄ, ປຸຣິສສ຺ສ ເມຖຸນຣາໂຄ ວາ ເຄຫສ຺ສິຕເປມໍ ວາ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍເມວ. ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເມຖຸນຣາໂຄ, ປຸຣິສສ຺ສ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາໂຄ ວາ ເມຖຸນຣາໂຄ ວາ ຄເຫສ຺ສິຕເປມໍ ວາ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ທຸກ຺ກຏໍ. ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເຄຫສ຺ສິຕເປມໍ, ປຸຣິສສ຺ສ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ທຸກ຺ກຏເມວ. ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ, ປຸຣິສສ຺ສ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕູສຸ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ໂຫຕຸ, ອນາປຕ຺ຕິ.

ສເຈ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ເຈວ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈ ອຸຠິນ຺ນໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາໂຄ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປາຣາຊິກໍ. ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາໂຄ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ເມຖຸນຣາໂຄ ວາ ເຄຫສ຺ສິຕເປມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຸຠິນ຺ນໍ ເມຖຸນຣາໂຄ ວາ ເຄຫສ຺ສິຕເປມໍ ວາ, ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕໍ, ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

໖໖໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິອາທີສຸ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ວາ ອາມສນ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎວິຫິຕາຍ ວາ ‘‘ອຍໍ ປຸຣິໂສ ວາ ອິຕ຺ຖີ ວາ’’ຕິ ອຊານນ຺ຕິຍາ ວາ ເຕນ ຜຸຏ຺ຐາຍປິ ຕໍ ຜສ຺ສໍ ອສາທິຍນ຺ຕິຍາ ວາ ອາມສເນປິ ສຕິ ອນາປຕ຺ຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທ຺ວິເວທນນ຺ຕິ.

ປຐມປາຣາຊິກໍ.