໑໐. ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໒໖໓. ທສມສິກ຺ຂາປເທ – ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ອນ຺ຕມໂສ ທນ຺ຕກຏ຺ຐມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ປໍສຸກູລເມວ ອສ຺ສາຕິ ສພ຺ພປໍສຸກູລິໂກ. ໂສ ກິຣ ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑິຕຠາຊນເມວ ປຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຉຑ຺ຑິຕໂຈຬເກເຫວ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຉຑ຺ຑິຕມຎ຺ຈປີຐການິເຍວ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ. ອຍ຺ຍໂວສາຏິຕການີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍ຺ຍາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ກາລງ຺ກຕາ ປິຕິປິຕາມຫາ. ໂວສາຏິຕການິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຕສໍ ອຕ຺ຖາຍ ສຸສານາທີສຸ ຉຑ຺ຑິຕການິ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍານິ; ມນຸສ຺ສາ ກິຣ ກາລງ຺ກເຕ ຎາຕເກ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຍໍ ເຕສໍ ສຊີວກາເລ ປິຍໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ເອເຕສຸ ສຸສານາທີສຸ ປິຓ຺ຑໍ ປິຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຎາຕກາ ໂນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕູຕິ ຐເປນ຺ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຎ຺ຎໍ ປຓີຕມ຺ປິ ທິຍ຺ຍມານໍ ນ ອິຈ຺ຉຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສຸສາເນປິ ຣຸກ຺ຂມູເລປິ ອຸມ຺ມາເຣປິ ອຍ຺ຍໂວສາຏິຕການິ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີ’’ຕິ. ເຖໂຣຕິ ຖິໂຣ ຆນພທ຺ໂຘ. ວຐໂຣຕິ ຖູໂລ; ຖູໂລ ຈ ຆນສຣີໂຣ ຈາຍໍ ຠິກ຺ຂູຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ມນຸສ຺ສມໍສໍ ມຎ຺ເຎ ຂາທຕີຕິ ມນຸສ຺ສມໍສໍ ຂາທຕີຕິ ນໍ ສລ຺ລກ຺ເຂມ; ມນຸສ຺ສມໍສໍ ຂາທນ຺ຕາ ຫິ ອີທິສາ ຠວນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ເຕສໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໒໖໔. ອຸທກທນ຺ຕໂປເນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ອທິນ຺ນໍ ມຸຂທ຺ວາຣໍ ອາຫາຣໍ ອາຫເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ ປທສ຺ສ ສມ຺ມາ ອຕ຺ຖໍ ອສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍິສຸໍ, ຠຄວາ ປນ ຍຖາອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ວເສນ ປິຕາ ວິຍ ທາຣເກ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສຎ຺ຎາເປນ຺ໂຕ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ຐເປສິ.

໒໖໕. ອທິນ຺ນນ຺ຕິ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ກາຍກາຍປຏິພທ຺ຘນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານໍ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ນ ທິນ຺ນໍ. ເອຕເທວ ຫິ ສນ຺ຘາຍ ປທຠາຊເນ ‘‘ອທິນ຺ນໍ ນາມ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸຕິຍປາຣາຊິເກ ປນ ‘‘ອທິນ຺ນໍ ນາມ ປຣປຣິຄ຺ຄຫິຕກໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິນ຺ນນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ຕສ຺ເສວ ອທິນ຺ນສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂວເສນ ລກ຺ຂຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຸທ຺ຘຏໍ. ນິທ຺ເທເສ ຈສ຺ສ ‘‘ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ວາ ເທນ຺ເຕ’’ຕິ ເອວໍ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ທທມາເນ ‘‘ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິໂຕ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ຕໍ ເອວໍ ທິຍ຺ຍມານໍ ອນ຺ຕມໂສ ຣຖເຣຓຸມ຺ປິ ສເຈ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂເຓ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິໂຕ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ເອຕໍ ເອວໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ທິນ຺ນໍ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນ ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫ, ອິທໍ ຕວ ໂຫຕູ’’ຕິອາທິວຈເນນ ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ.

ຕຕ຺ຖ ກາເຍນາຕິ ຫຕ຺ຖາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ສຣີຣາວຍເວນ; ອນ຺ຕມໂສ ປາທງ຺ຄຸລິຍາປິ ທິຍ຺ຍມານໍ ກາເຍນ ທິນ຺ນໍ ນາມ ໂຫຕິ, ປຏິຄ຺ຄຫເຓປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຍນ ເກນຈິ ຫິ ສຣີຣາວຍເວນ ຄຫິຕໍ ກາເຍນ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ສເຈປິ ນຕ຺ຖຸກຣຓິຍາ ທິຍ຺ຍມານໍ ນາສາປຸເຏນ ອກລ຺ລໂກ ວາ ມຸເຂນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອາໂຠຄມຕ຺ຕເມວ ຫິ ເອຕ຺ຖ ປມາຓນ຺ຕິ ອຍໍ ນໂຍ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ກາຍປຏິພທ຺ເຘນາຕິ ກຏຈ຺ຉຸອາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ອຸປກຣເຓນ ທິນ຺ນໍ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ທິນ຺ນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ປຏິຄ຺ຄຫເຓປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເຍນ ເກນຈິ ສຣີຣປຏິພທ຺ເຘນ ປຕ຺ຕຖາລກາທິນາ ຄຫິຕໍ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນາຕິ ກາຍໂຕ ຈ ກາຍປຏິພທ຺ຘໂຕ ຈ ໂມເຈຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕສ຺ສ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ປາຕິຍມານມ຺ປິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ປໂຍເຄນ ທິນ຺ນໍ ນາມ ໂຫຕິ. ອຍໍ ຕາວ ປາຬິວຓ຺ຓນາ.

ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ປາຬິມຸຕ຺ຕກວິນິຈ຺ຉໂຍ – ປຎ຺ຈງ຺ເຄຫິ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ຣຸຫຕິ – ຖາມມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອຸຈ຺ຈາຣຓມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຫຕ຺ຖປາໂສ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ອຠິຫາໂຣ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ວາ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ວາ ເທຕິ, ຕໍ ເຈ ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເອວໍ ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ຣຸຫຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຐິຕນິສິນ຺ນນິປນ຺ນານໍ ປວາຣຓສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຫຕ຺ຖປາໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ທາຍກປຏິຄ຺ຄາຫເກສຸ ເອໂກ ອາກາເສ ໂຫຕິ, ເອໂກ ຠູມິຍໍ, ຠູມຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ສີເສນ ອາກາສຏ຺ຐສ຺ສ ຈ ຐເປຕ຺ວາ ທາຕຸໍ ວາ ຄເຫຕຸໍ ວາ ປສາຣິຕຫຕ຺ຖໍ, ຍໍ ອາສນ຺ນຕຣໍ ອງ຺ຄໍ, ຕສ຺ສ ໂອຣິມນ຺ເຕນ ຫຕ຺ຖປາສປ຺ປມາຓໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕພ຺ພໍ. ສເຈປິ ເອໂກ ກູເປ ໂຫຕິ, ເອໂກ ກູປຕເຏ, ເອໂກ ວາ ປນ ຣຸກ຺ເຂ, ເອໂກ ປຖວິຍໍ, ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຫຕ຺ຖປາສປ຺ປມາຓໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕພ຺ພໍ. ເອວຣູເປ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐຕ຺ວາ ສເຈປິ ປກ຺ຂີ ມຸຂຕຸຓ຺ຑເກນ ວາ ຫຕ຺ຖີ ວາ ໂສຓ຺ຑາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸປ຺ຜໍ ວາ ຜລໍ ວາ ເທຕິ, ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ຣຸຫຕິ. ສເຈ ປນ ອທ຺ຘຏ຺ຐມຣຕນສ຺ສາປິ ຫຕ຺ຖິໂນ ຂນ຺ເຘ ນິສິນ຺ໂນ, ເຕນ ໂສຓ຺ຑາຍ ທິຍ຺ຍມານໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ.

ເອໂກ ພຫູນິ ຠຕ຺ຕພ຺ຍຎ຺ຊນຠາຊນານິ ສີເສ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິຕໂກວ ຄຓ຺ຫຖາຕິ ວທຕິ, ນ ຕາວ ອຠິຫາໂຣ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ອີສກມ຺ປິ ໂອນມຕິ, ຠິກ຺ຂຸນາ ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐິມຠາຊນໍ ເອກເທເສນາປິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ສພ຺ພຠາຊນານິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ໂອໂຣເປຕ຺ວາ ວາ ອຸຄ຺ຆາເຏຕ຺ວາ ວາ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສຠຕ຺ຕປຈ຺ຉິອາທິມ຺ຫິ ປນ ເອກຠາຊເນ ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ, ກາເຊນ ຠຕ຺ຕໍ ຫຣນ຺ໂຕປິ ສເຈ ກາຊໍ ໂອນາເມຕ຺ວາ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ຕິໍສຫຕ຺ໂຖ ເວຓຸ ໂຫຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ອນ຺ເຕ ຄຸຬກຸມ຺ໂຠ ພທ຺ໂຘ, ເອກສ຺ມິໍ ສປ຺ປິກຸມ຺ໂຠ, ຕຎ຺ເຈ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ສພ຺ພໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ. ອຸຈ຺ຉຸຍນ຺ຕໂທຓິໂຕ ປຄ຺ຆຣນ຺ຕເມວ ຣສໍ ຄຓ຺ຫຖາຕິ ວທຕິ, ອຠິຫາໂຣ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ນ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ສເຈ ປນ ກສຏໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ອຸສ຺ສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອຸສ຺ສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

ພຫູ ປຕ຺ຕາ ມຎ຺ເຈ ວາ ປີເຐ ວາ ກຏສາຣເກ ວາ ໂທຓິຍໍ ວາ ຜລເກ ວາ ຐປິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຍຕ຺ຖ ຐິຕສ຺ສ ທາຍໂກ ຫຕ຺ຖປາເສ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຐຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຫຓສຎ຺ຎາຍ ມຎ຺ຈາທີນິ ອງ຺ຄຸລິຍາປິ ຜຸສິຕ຺ວາ ຐິເຕນ ວາ ນິສິນ຺ເນນ ວາ ນິປນ຺ເນນ ວາ ຍໍ ເຕສຸ ປຕ຺ເຕສຸ ທິຍ຺ຍຕິ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ. ສເຈປິ ປຏິຄ຺ຄເຫສ຺ສາມີຕິ ມຎ຺ຈາທີນິ ອາຣຸຫິຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ສເຈ ປນ ມຎ຺ຈາທີນິ ຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕ຺ວາ ມຎ຺ເຈ ນິສີທຕິ, ວຕ຺ຕພ຺ພເມວ ນຕ຺ຖິ.

ປຖວິຍໍ ປນ ສເຈປິ ກຸຈ຺ຉິຍາ ກຸຈ຺ຉິໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຍໍ ຍໍ ອງ຺ຄຸລິຍາ ວາ ສູຈິຍາ ວາ ຜຸສິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ທິຍ຺ຍມານເມວ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ມຫາກຏສາຣຫຕ຺ຖຕ຺ຖຣຓາທີສຸ ຐປິຕປຕ຺ເຕ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ນ ຣຸຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຫຕ຺ຖປາສາຕິກ຺ກມໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຫຕ຺ຖປາເສ ປນ ສຕິ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວຏ຺ຏຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕຕ຺ຖຊາຕກາ.

ຕຕ຺ຖຊາຕເກ ປນ ປທຸມິນິປຓ຺ເຓ ວາ ກິໍສຸກປຓ຺ຓາທິມ຺ຫິ ວາ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ນ ຫິ ຕໍ ກາຍປຏິພທ຺ຘສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍຖາ ຈ ຕຕ຺ຖຊາຕເກ; ເອວໍ ຂາຓຸເກ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຐປິຕມຎ຺ຈາທິມ຺ຫິ ອສໍຫາຣິເມ ຜລເກ ວາ ປາສາເຓ ວາ ນ ຣຸຫຕິເຍວ, ເຕປິ ຫິ ຕຕ຺ຖຊາຕກສງ຺ເຂປຸປຄາ ໂຫນ຺ຕິ. ຠູມິຍໍ ອຕ຺ຖເຕສຸ ສຸຂຸເມສຸ ຕິນ຺ຕິຓິກາທິປຓ຺ເຓສຸປິ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ນ ຣຸຫຕິ, ນ ຫິ ຕານິ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ສມຕ຺ຖານີຕິ. ມຫນ຺ເຕສຸ ປນ ປທຸມິນິປຓ຺ຓາທີສຸ ຣຸຫຕິ. ສເຈ ຫຕ຺ຖປາສໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຐິໂຕ ທີຆທຓ຺ຑເກນ ອຸຬຸງ຺ເກນ ເທຕິ, ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເທຫີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ວຈນໍ ອສຸຕ຺ວາ ວາ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ວາ ປຕ຺ເຕ ອາກິຣຕິເຍວ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ທູເຣ ຐຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕປິຓ຺ຑໍ ຂິປນ຺ເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ສເຈ ປຕ຺ຕຕ຺ຖວິກໂຕ ນີຫຣິຍມາເນ ປຕ຺ເຕ ຣຊນຈຸຓ຺ຓານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສຕິ ອຸທເກ ໂຘວິຕພ຺ໂພ, ອສຕິ ຣຊນຈຸຓ຺ຓໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ຣຊໍ ປຕຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂາ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພາ. ອປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫໂຕ ວິນຍທຸກ຺ກຏໍ. ຕໍ ປນ ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ‘‘ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເທຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ວຈນໍ ອສຸຕ຺ວາ ວາ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ວາ ຠິກ຺ຂໍ ເທນ຺ຕິເຍວ, ວິນຍທຸກ຺ກຏໍ ນຕ຺ຖິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາ ຠິກ຺ຂາ ຄເຫຕພ຺ພາ.

ສເຈ ມຫາວາໂຕ ຕໂຕ ຕໂຕ ຣຊໍ ປາເຕຕິ, ນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂໍ ຄເຫຕຸໍ, ‘‘ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ເຕນ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ວາ ອາສນສາລໍ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ທຕ຺ວາ ປຸນ ເຕນ ທິນ຺ນໍ ວາ ຕສ຺ສ ວິສ຺ສາເສນ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ສເຈ ຠິກ຺ຂາຈາເຣ ສຣຊໍ ປຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ເທຕິ, ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ອິມໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂໍ ວາ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາສິ, ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍາສິ ວາ’’ຕິ ເຕນ ຕຖາ ກາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຣຊໍ ອຸປຣິ ອຸປ຺ປິລວຕິ, ກຎ຺ຊິກໍ ປວາເຫຕ຺ວາ ເສສໍ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອນ຺ໂຕ ປວິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນ ອສຕິ ຫຕ຺ຖໂຕ ອໂມເຈນ຺ເຕນ, ຍຕ຺ຖ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ເນຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສຸກ຺ຂຠຕ຺ເຕ ປຕິຕຣຊໍ ອປເນຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ອຕິສຸຂຸມໍ ໂຫຕິ, ອຸປຣິຠຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອປເນຕພ຺ພໍ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຍາຄຸໍ ວາ ສູປໍ ວາ ປຸຣໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ອາລຸເລນ຺ຕານໍ ຠາຊນໂຕ ຜຸສິຕານິ ອຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ເຕ ປຕນ຺ຕິ, ປຕ຺ໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ອຸຬຸງ຺ເກນ ອາຫຣິຕ຺ວາ ເທນ຺ຕານໍ ປຐມຕຣໍ ອຸຬຸງ຺ກໂຕ ເຖວາ ປຕ຺ເຕ ປຕນ຺ຕິ, ສຸປຕິຕາ, ອຠິຫຏຕ຺ຕາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ. ສເຈປິ ຈຣຸເກນ ຠຕ຺ເຕ ອາກິຣິຍມາເນ ຈຣຸກໂຕ ມສິ ວາ ຉາຣິກາ ວາ ປຕຕິ, ອຠິຫຏຕ຺ຕາ ເນວຕ຺ຖິ ໂທໂສ. ອນນ຺ຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທິຍ຺ຍມານໍ ປຕ຺ຕໂຕ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອິຕຣສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປຕຕິ, ສຸປຕິຕໍ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ຫິ ຕໍ ໂຫຕິ.

ສເຈ ຊຊ຺ຌຣິສາຂາທິໍ ຜາເລຕ຺ວາ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເທນ຺ຕານໍ ສາຂໂຕ ຜຸສິຕານິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປຕນ຺ຕິ, ປຕ຺ໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຍສ຺ສ ປຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ຜາເລນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປຕິເຕສຸ ທາຕຸກາມຕາຍ ອຠິຫຏຕ຺ຕາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ. ປາຍາສສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ເທນ຺ຕິ, ອຸຓ຺ຫຕ຺ຕາ ເຫຏ຺ຐາ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ມຸຂວຏ຺ຏິຍາປິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ຕຖາປິ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອາຘາຣເກນ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ໂພ.

ອາສນສາລາຍ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ນິທ຺ທໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ເນວ ອາຫຣິຍມານໍ ນ ທິຍ຺ຍມານໍ ຊານາຕິ, ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈປິ ໂສ ຫຕ຺ເຖນ ອາຘາຣກໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປາເທນ ເປລ຺ເລຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ປາເທນ ອາຘາຣກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຊາຄຣນ຺ຕສ຺ສປິ ອນາທຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ກາຕພ຺ພໍ. ເກຈິ ເອວໍ ອາຘາຣເກນ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ກາຍປຏິພທ຺ຘປຏິພທ຺ເຘນ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕໍ ເຕສໍ ວຈນມຕ຺ຕເມວ. ອຕ຺ຖໂຕ ປນ ສພ຺ພມ຺ເປຕໍ ກາຍປຏິພທ຺ຘເມວ ໂຫຕິ. ກາຍສໍສຄ຺ເຄປິ ເຈສ ນໂຍ ທສ຺ສິໂຕວ. ຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ທິຍ຺ຍມານໍ ປຕຕິ, ຕມ຺ປິ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຣິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ທິຍ຺ຍມານໍ ປຕຕິ, ຕໍ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທາຍເກຫີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໗໓).

ອິທຎ຺ຈ ປນ ສຸຕ຺ຕໍ ເນຍ຺ຍຕ຺ຖໍ. ຕສ຺ມາ ເອວເມຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ – ຍໍ ທິຍ຺ຍມານໍ ທາຍກສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຣິຄຬິຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘາຍ ວາ ຠູມິຍາ ປທຸມິນິປຓ຺ຓວຕ຺ຖກຏສາຣກາທີສຸ ວາ ປຕຕິ, ຕໍ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ປນ ສຣຊາຍ ຠູມິຍາ ປຕຕິ, ຕໍ ຣຊໍ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ປວຏ຺ຏນ຺ຕໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຕນ ອາຫຣາເປຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວທຕິ ‘‘ຕ຺ວໍເຍວ ຂາທາ’’ຕິ ຕສ຺ສາປິ ຂາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອນາຓຕ຺ເຕນ ປນ ເຕນ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອນາຓຕ຺ເຕນາປິ ‘‘ອິຕຣສ຺ສ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ ປເນຕໍ ອິຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄເຫຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ? ຠຄວຕາ ອນນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ. ຠຄວຕາ ຫິ ‘‘ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ເຕນ ຍສ຺ເສວ ຕໍ ທິຍ຺ຍມານໍ ປຕຕິ, ຕສ຺ສ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກມ຺ປິ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠໂຄ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ. ‘‘ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ຕໍ ຠິກ຺ຂເວ ທາຍເກຫີ’’ຕິ ວຈເນນ ປເນຕ຺ຖ ປຣສນ຺ຕກາຠາໂວ ທີປິໂຕ. ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ສ ປນ ອາຓຕ຺ຕິຍາ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຍໍ ກິເຣຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຍສ຺ມາ ຈ ຕໍ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກຕ຺ຕາ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາຐິຕໍເຍວ ອນາມສິຕ຺ວາ ເກນຈິ ປິທຫິຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ທຸຕິຍທິວເສປິ ປຣິຠຸຎ຺ຈິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສນ຺ນິຘິປຈ຺ຈຍາ ອນາປຕ຺ຕິ. ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ຕໍທິວສໍເຍວ ຫິ ຕສ຺ສ ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຠໂຄ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ນ ຕໂຕ ປຣນ຺ຕິ ອຍມ຺ປິ ກິເຣຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອິທານິ ອພ຺ໂພຫາຣິກນໂຍ ວຸຈ຺ຈຕິ – ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕານຎ຺ຫິ ທນ຺ຕາ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ, ນຂາ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ, ປຕ຺ຕສ຺ສ ວຓ຺ໂຓ ຂິຍ຺ຍຕິ, ສພ຺ພໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ. ຍມ຺ປິ ສຕ຺ຖເກນ ອຸຈ຺ຉຸອາທີສຸ ຜາລິເຕສຸ ມລໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ເອຕໍ ນວສມຸຏ຺ຐິຕໍ ນາມ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ຖກໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ຜາລິເຕສຸ ມລໍ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂລຫຄນ຺ຘມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ. ຍມ຺ປິ ສຕ຺ຖກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຫຣນ຺ຕິ, ເຕນ ຜາລິເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນ ຫິ ຕໍ ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ປຣິຫຣນ຺ຕີຕິ. ມູລເຠສຊ຺ຊາທີນິ ປິສນ຺ຕານໍ ວາ ໂກຏ຺ເຏນ຺ຕານໍ ວາ ນິສທນິສທໂປຕກອຸທຸກ຺ຂລມຸສລາທີນິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ, ປຣິຫຣຓກວາສິໍ ຕາເປຕ຺ວາ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ຕກ຺ເກ ວາ ຂີເຣ ວາ ປກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ນີລິກາ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ສຕ຺ຖເກ ວຸຕ຺ຕສທິໂສວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ. ອາມກຕກ຺ກາທີສຸ ປນ ສຍໍ ນ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພາ. ປກ຺ຂິປຕິ ເຈ, ສາມປາກໂຕ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ.

ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ສຣີຣໂຕ ວາ ຈີວຣໂຕ ວາ ກິລິຏ຺ຐອຸທກໍ ປຕ຺ເຕ ປຕຕິ, ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຣຸກ຺ຂມູລາທີສຸ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປຕິເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປນ ສຕ຺ຕາຫໍ ວສ຺ສນ຺ເຕ ເທເວ ສຸທ຺ຘໍ ອຸທກໍ ໂຫຕິ, ອພ຺ໂຠກາສໂຕ ວາ ປຕຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ສາມເຓຣສ຺ສ ໂອທນໍ ເທນ຺ເຕນ ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕຄຕໍ ອຈ຺ຉຸປນ຺ເຕເນວ ທາຕພ຺ໂພ. ປຕ຺ໂຕ ວາສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິເຕ ໂອທນໍ ຉຸປິຕ຺ວາ ປຸນ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ເຕ ໂອທນໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອຸຄ຺ຄຫິຕໂກ ໂຫຕິ.

ສເຈ ປນ ທາຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ອາຫຣ ສາມເຓຣ ປຕ຺ຕໍ, ໂອທນໍ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ວທຕິ, ອິຕໂຣ ຈ ‘‘ອລໍ ມຍ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິປຕິ, ປຸນ ຕເວເວຕໍ ມຍາ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕປິ ‘‘ນ ມຍ຺ຫໍ ເອເຕນຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວທຕິ. ສຕກ຺ຂຕ຺ຕຸມ຺ປິ ປຣິຈ຺ຈຊຕຸ, ຍາວ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ.

ສເຈ ປນ ອາຘາຣເກ ຐິຕໍ ນິຣເປກ຺ໂຂ ‘‘ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ວທຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສາເປກ຺ໂຂ ອາຘາຣເກ ປຕ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ເອຕ຺ໂຕ ປູວໍ ວາ ຠຕ຺ຕໍ ວາ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ສາມເຓຣໍ ວທຕິ, ສາມເຓໂຣ ຫຕ຺ຖໍ ໂຘວິຕ຺ວາ ສເຈປິ ສຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕຄຕໍ ອຜຸສນ຺ໂຕວ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ຍທິ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕຄຕໍ ຜຸສິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຄຓ຺ຫາຕິ, ສາມເຓຣສນ຺ຕເກນ ສໍສຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ສເຈປິ ຄຍ຺ຫມານໍ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຕຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕໍ ‘‘ເອກໍ ຠຕ຺ຕປິຓ຺ຑໍ ຄຓ຺ຫ, ເອກໍ ປູວໍ ຄຓ຺ຫ, ອິມສ຺ສ ຄຸຬປິຓ຺ຑສ຺ສ ເອຕ຺ຕກໍ ປເທສໍ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ເຕ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຘ ປນ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ນຕ຺ຖິ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ສາມເຓຣສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ປຕຕິ, ຕເທວ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ວິຊຫຕິ. ຫຕ຺ຖຄຕໍ ປນ ຍາວ ສາມເຓໂຣ ວາ ‘‘ອລ’’ນ຺ຕິ ນ ໂອຣມຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ວາ ນ ວາເຣຕິ, ຕາວ ຠິກ຺ຂຸສ຺ເສວ ສນ຺ຕກໍ, ຕສ຺ມາ ປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ນ ວິຊຫຕິ.

ສເຈ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ວາ ຍາຄຸປຈນກຠາຊເນ ເກສຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖາຍ ໂອທນໍ ປກ຺ຂິປຕິ, ‘‘ສາມເຓຣ, ຠາຊນສ຺ສ ອຸປຣິ ຫຕ຺ຖໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຠາຊເນ ປຕິຕຎ຺ຫິ ທຸຕິຍທິວເສ ຠາຊນສ຺ສ ອກປ຺ປິຍຠາວໍ ນ ກໂຣຕິ, ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ສເຈ ເອວໍ ອກຕ຺ວາ ປກ຺ຂິປຕິ, ປຕ຺ຕມິວ ຠາຊນໍ ນິຣາມິສໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ທາຍກາ ຍາຄຸກຸຏໍ ຐເປຕ຺ວາ ຄຕາ, ຕໍ ທຫຣສາມເຓໂຣ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ປຕ຺ຕໍ ອຸປນາເມຕິ, ສາມເຓໂຣ ກຸຏສ຺ສ ຄີວໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ຐເປຕ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊຕິ, ປຕ຺ຕຄຕາ ຍາຄຸ ປຏິຄ຺ຄຫິຕາວ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ຠິກ຺ຂຸ ຠູມິຍໍ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕິ, ສາມເຓໂຣ ປວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອາໂຣເປຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ປູວປຈ຺ຉິຠຕ຺ຕປຈ຺ຉິອຸຈ຺ຉຸຠາຣາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ສເຈ ປຏິຄ຺ຄຫຓູປຄໍ ຠາຣໍ ທ຺ເວ ຕໂຍ ສາມເຓຣາ ເທນ຺ຕິ, ເອເກນ ວາ ພລວຕາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຠິກ຺ຂູ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ມຎ຺ຈສ຺ສ ວາ ປີຐສ຺ສ ວາ ປາເທ ເຕລຆຏໍ ວາ ຜາຓິຕຆຏໍ ວາ ນວນີຕຆຏໍ ວາ ລຄ຺ເຄນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ມຎ຺ເຈປິ ປີເຐປິ ນິສີທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ.

ນາຄທນ຺ຕເກ ວາ ອງ຺ກຸສເກ ວາ ທ຺ເວ ເຕລຆຏາ ລຄ຺ຄິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຸປຣິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໂກ ເຫຏ຺ຐາ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໂກ, ອຸປຣິມໍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເຫຏ຺ຐາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໂກ ອຸປຣິ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕໂກ, ອຸປຣິມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອິຕຣໍ ຄຓ຺ຫໂຕ ອຸປຣິໂມ ອຸຄ຺ຄຫິຕໂກ ໂຫຕິ. ເຫຏ຺ຐາມຎ຺ເຈ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ເຕລຖາລກໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ເຈ ສມ຺ມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສມ຺ມຸຎ຺ຊນິຍາ ຆຏ຺ເຏຕິ, ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ນ ໂຫຕິ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີຕິ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຎຕ຺ວາ ປຸນ ຐເປຕິ, ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ນ ໂຫຕິ. ພຫິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ສຎ຺ຊານາຕິ, ພຫິ ອຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ຫຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ຐເປຕພ຺ພໍ, ນຕ຺ຖິ ໂທໂສ. ສເຈ ປນ ປຸພ຺ເພ ວິວຣິຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ນ ປິທຫິຕພ຺ພໍ; ຍຖາ ປຸພ຺ເພ ຐິຕໍ ຕເຖວ ຐເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ພຫິ ຐເປຕິ, ປຸນ ນ ຉຸປິຕພ຺ພໍ.

ເຫຏ຺ຐາປາສາທໍ ໂອໂຣຫນ຺ໂຕ ນິສ຺ເສຓິມຊ຺ເຌ ສຎ຺ຊານາຕິ, ອໂນກາສຕ຺ຕາ ອຸທ຺ຘໍ ວາ ອໂຘ ວາ ຫຣິຕ຺ວາ ຐເປຕພ຺ພໍ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕເກ ເຕລາທິມ຺ຫິ ກຓ຺ຓກໍ ອຸຏ຺ເຐຕິ, ສິງ຺ຄິເວຣາທິມ຺ຫິ ຆນຈຸຓ຺ຓໍ, ຕໍສມຸຏ຺ຐານເມວ ນາເມຕໍ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ.

ຕາລໍ ວາ ນາຬິເກຣໍ ວາ ອາຣຸຬ຺ໂຫ ໂຍຕ຺ເຕນ ຜລປິຓ຺ຑິໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຐິໂຕວ ຄຓ຺ຫຖາຕິ ວທຕິ, ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອຎ຺ໂຎ ຠູມິຍໍ ຐິໂຕ ໂຍຕ຺ຕປາສເກ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ສຜລໍ ມຫາສາຂໍ ກປ຺ປິຍໍ ກາເຣຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຜລານິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ, ຍຖາສຸຂໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອນ຺ໂຕວຕິຍໍ ຐຕ຺ວາ ວຕິໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຉຸໍ ວາ ຕິມ຺ພຣູສກໍ ວາ ເທນ຺ຕິ, ຫຕ຺ຖປາເສ ສຕິ ວຏ຺ຏຕິ. ວຕິທຓ຺ຑເກສຸ ອປ຺ປຫຣິຕ຺ວາ ນິຄ຺ຄຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວຏ຺ຏຕິ. ປຫຣິຕ຺ວາ ນິຄ຺ຄເຕ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ໂທໂສ ນ ທສ຺ສິໂຕ. ມຍໍ ປນ ຍໍ ຐານໍ ປຫຏໍ, ຕໂຕ ສຍໍປຕິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ຕກ຺ກຍາມ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອຏ຺ຐຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ສຸງ຺ກຆາຕໂຕ ປວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ພຫິປຕິຕຠຓ຺ຑໍ ວິຍ. ວຕິໍ ວາ ປາກາຣໍ ວາ ລງ຺ຆາເປຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ສເຈ ປນ ນ ປຸຖຸໂລ ປາກາໂຣ, ອນ຺ໂຕປາກາເຣ ຈ ພຫິປາກາເຣ ຈ ຐິຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາໂສ ປໂຫຕິ, ຫຕ຺ຖສຕມ຺ປິ ອຸທ຺ຘໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ຄິລານໍ ສາມເຓຣໍ ຂນ຺ເຘນ ວຫຕິ, ໂສ ຜລາຜລໍ ທິສ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຂນ຺ເຘ ນິສິນ຺ໂນວ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ອປໂຣ ຠິກ຺ຂຸໍ ວຫນ຺ໂຕ ຂນ຺ເຘ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເທຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ.

ຠິກ຺ຂຸ ຜລິນິໍ ສາຂໍ ຉາຍຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຜລານິ ຂາທິຕຸໍ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ປຏິຄ຺ຄຫາເປຕ຺ວາ ຂາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ມຈ຺ຉິກວາຣຓຕ຺ຖໍ ກປ຺ປິຍໍ ກາເຣຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຂາທິຕຸກາໂມ ເຈ ໂຫຕິ, ມູລປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ວຏ຺ຏຕິ, ຂາທນ຺ຕສ຺ສ ນຕ຺ຖິ ໂທໂສ.

ຠິກ຺ຂຸ ປຏິຄ຺ຄຫຓາຣຫໍ ຠຓ຺ຑໍ ມນຸສ຺ສານໍ ຍາເນ ຐເປຕ຺ວາ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍານໍ ກທ຺ທເມ ລຄ຺ຄຕິ, ທຫໂຣ ຈກ຺ກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປຕິ, ວຏ຺ຏຕິ, ອຸຄ຺ຄຫິຕກໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ນາວາຍ ຐເປຕ຺ວາ ນາວໍ ອຣິຕ຺ເຕນ ວາ ປາເຊຕິ, ຫຕ຺ເຖນ ວາ ກຑ຺ຒຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ອຸຬຸມ຺ເປປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຈາຏິຍໍ ກຸຓ຺ຑເກ ວາ ຐເປຕ຺ວາປິ ຕໍ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ພາຫາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຕໍ ພາຫາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອຸປາສກາ ຄມິກຠິກ຺ຂູນໍ ປາເຖຍ຺ຍຕຓ຺ຑຸເລ ເທນ຺ຕິ. ສາມເຓຣາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຕຓ຺ຑຸເລ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຕຓ຺ຑຸເລ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ຕຓ຺ຑຸເລ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ສາມເຓຣາ ອຕ຺ຕນາ ຄຫິຕຕຓ຺ຑຸເລສຸ ຂີເຓສຸ ອິຕເຣຫິ ຕຓ຺ຑຸເລຫິ ຍາຄຸໍ ປຈິຕ຺ວາ ສພ຺ເພສໍ ປຕ຺ຕານິ ປຏິປາຏິຍາ ຐເປຕ຺ວາ ຍາຄຸໍ ອາກິຣນ຺ຕິ. ປຓ຺ຑິໂຕ ສາມເຓໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ເທຕິ, ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ອນຸເຖຣສ຺ສາຕິ ເອວໍ ສພ຺ພານິ ປຣິວຕ຺ເຕຕິ, ສພ຺ເພຫິ ສາມເຓຣສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ຠຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

ສເຈປິ ສາມເຓໂຣ ອປຓ຺ຑິໂຕ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ເຕ ຍາຄຸໍ ສຍເມວ ປາຕຸໍ ອາຣຠຕິ, ‘‘ອາວຸໂສ ຕຸຍ຺ຫໍ ຍາຄຸໍ ມຍ຺ຫໍ ເທຫີ’’ຕິ ເອວໍ ເຖເຣຫິ ປຏິປາຏິຍາ ຍາຈິຕ຺ວາປິ ປິວິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສພ຺ເພຫິ ສາມເຓຣສ຺ສ ສນ຺ຕກເມວ ຠຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ເນວ ອຸຄ຺ຄຫິຕປຈ຺ຈຍາ ນ ສນ຺ນິຘິປຈ຺ຈຍາ ວຊ຺ຊໍ ຜຸສນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ມາຕາປິຕູນໍ ເຕລາທີນິ ຉາຍາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ສາຂາທີນິ ຈ ຫຣນ຺ຕານໍ ອິເມສຎ຺ຈ ວິເສໂສ ນ ທິສ຺ສຕິ. ຕສ຺ມາ ກາຣຓໍ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ.

ສາມເຓໂຣ ຠຕ຺ຕໍ ປຈິຕຸກາໂມ ຕຓ຺ຑຸເລ ໂຘວິຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈາເລຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຠິກ຺ຂຸນາ ຕຓ຺ຑຸເລ ຈ ຠາຊນຎ຺ຈ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຕຓ຺ຑຸເລ ໂຘວິຕ຺ວາ ນິຈ຺ຈາເລຕ຺ວາ ຠາຊນໍ ອຸທ຺ຘນໍ ອາໂຣເປຕພ຺ພໍ, ອຄ຺ຄິ ນ ກາຕພ຺ໂພ, ປກ຺ກກາເລ ວິວຣິຕ຺ວາ ປກ຺ກຠາໂວ ຊານິຕພ຺ໂພ. ສເຈ ທຸປ຺ປກ຺ກໍ ໂຫຕິ, ປາກຕ຺ຖາຍ ປິທຫິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຣຊສ຺ສ ວາ ຉາຣິກາຍ ວາ ອປຕນຕ຺ຖາຍ ວຏ຺ຏຕິ, ປກ຺ກກາເລ ອາໂຣເປຕຸມ຺ປິ ຠຸຎ຺ຊິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ.

ສາມເຓໂຣ ປຏິພໂລ ປຈິຕຸໍ, ຂໂຓ ປນສ຺ສ ນຕ຺ຖິ, ກຕ຺ຖຈິ ຄນ຺ຕຸກາໂມ. ຠິກ຺ຂຸນາ ສຕຓ຺ຑຸໂລທກຠາຊນໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘນໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິໍ ຊາເລຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉາຫີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຕໂຕ ປຣໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ສພ຺ພໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ຍາຄຸອຕ຺ຖາຍ ສຸທ຺ຘໍ ຠາຊນໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຕາເປຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ເຕ ອຸທເກ ສາມເຓໂຣ ຕຓ຺ຑຸເລ ປກ຺ຂິປຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຄ຺ຄິ ນ ກາຕພ຺ໂພ. ປກ຺ກຍາຄຸໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ສາມເຓໂຣ ຍາຄຸໍ ປຈຕິ, ຫຕ຺ຖກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກີຬນ຺ໂຕ ຠາຊນໍ ອາມສຕິ, ປິຘານໍ ອາມສຕິ, ອຸຄ຺ຄຕໍ ເຜຓໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຫຣຕິ, ຕສ຺ເສວ ປາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ທຸຣຸປຈິຓ຺ຓໍ ນາມ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ທພ຺ພິໍ ວາ ອຸຬຸງ຺ກໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ອນຸກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ອາລຸເຬຕິ, ສພ຺ເພສໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ສາມປາກຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ທຸຣຸປຈິຓ຺ຓຎ຺ຈ. ສເຈ ອຸກ຺ຂິປຕິ, ອຸຄ຺ຄຫິຕກມ຺ປິ ໂຫຕິ.

ຠິກ຺ຂຸນາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ອາຘາຣເກ ປຕ຺ໂຕ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ອຎ຺ໂຎ ໂລລຠິກ຺ຂຸ ກີຬນ຺ໂຕ ປຕ຺ຕໍ ອາມສຕິ, ປຕ຺ຕປິຘານໍ ອາມສຕິ, ຕສ຺ເສວ ຕໂຕ ລທ຺ຘໍ ຠຕ຺ຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ປຕ຺ຕໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐເປຕິ, ສພ຺ເພສໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຖຊາຕກຜລານິ ສາຂາຍ ວາ ວລ຺ລິຍາ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຈາເລຕິ, ຕສ຺ເສວ ຕໂຕ ລທ຺ຘໍ ຜລໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ທຸຣຸປຈິຓ຺ຓທຸກ຺ກຏຎ຺ຈ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຜລຣຸກ຺ຂໍ ປນ ອປສ຺ສຍິຕຸໍ ວາ ຕຕ຺ຖ ກຓ຺ຑເກ ວາ ພນ຺ຘິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ທຸຣຸປຈິຓ຺ຓໍ ນ ໂຫຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຣຎ຺ເຎ ປຕິຕໍ ປນ ອມ຺ພຜລາທິໍ ທິສ຺ວາ ສາມເຓຣສ຺ສ ທສ຺ສາມີຕິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສີຫວິຆາສາທິໍ ທິສ຺ວາປິ ສາມເຓຣສ຺ສ ທສ຺ສາມີຕິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ອາຫຣິຕ຺ວາ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ສກ຺ໂກຕິ ວິຕກ຺ກໍ ໂສເຘຕຸໍ, ຕໂຕ ລທ຺ຘໍ ຂາທິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ, ເນວ ອາມກມໍສປຏິຄ຺ຄຫຓປຈ຺ຈຍາ ນ ອຸຄ຺ຄຫິຕກປຈ຺ຈຍາ ວຊ຺ຊໍ ຜຸສຕິ.

ມາຕາປິຕູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ເຕລາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ພ຺ຍາຘິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໂຕ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ມູເລປິ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ມາຕາປິຕູນໍ ຕຓ຺ຑຸເລ ອາຫຣິຕ຺ວາ ເທຕິ, ເຕ ຕໂຕເຍວ ຍາຄຸອາທີນິ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ເທນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ ສນ຺ນິຘິປຈ຺ຈຍາ ວາ ອຸຄ຺ຄຫິຕກປຈ຺ຈຍາ ວາ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ.

ຠິກ຺ຂຸ ປິທຫິຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຕາເປຕິ, ຍາວ ປຣິກ຺ຂຍາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປເນຕ຺ຖ ຉາຣິກາ ປຕຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ທີຆສຓ຺ຑາເສນ ຖາລກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕລໍ ປຈນ຺ຕສ຺ສ ຉາຣິກາ ປຕຕິ, ຫຕ຺ເຖນ ອມຸຎ຺ຈນ຺ເຕເນວ ປຈິຕ຺ວາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສເຈ ອງ຺ຄາຣາປິ ທາຣູນິ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິຕານິ, ມູລປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ວຏ຺ຏຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ອຸຈ຺ຉຸໍ ຂາທຕິ, ສາມເຓໂຣ ‘‘ມຍ຺ຫມ຺ປິ ເທຖາ’’ຕິ ວທຕິ. ‘‘ອິໂຕ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອວເສເສ ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ຄຸຬປິຓ຺ຑກໍ ຂາທນ຺ຕສ຺ສາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ວຸຕ຺ໂຕກາສໂຕ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຄຫິຕາວເສສຎ຺ຫິ ອຊຫິຕປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ໂຫຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ຄຸຬໍ ຠາເຊນ຺ໂຕ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ໂກຏ຺ຐາເສ ກໂຣຕິ, ຠິກ຺ຂູປິ ສາມເຓຣາປິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ເອກຄຫເຓເນວ ເອກເມກໍ ໂກຏ຺ຐາສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຄຫິຕາວເສສໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ສເຈ ໂລລສາມເຓໂຣ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປຸນ ຐເປຕິ, ຕສ຺ສ ຄຫິຕາວເສສໍ ອປ຺ປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ໂຫຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ຘູມວຏ຺ຏິໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຘູມໍ ປິວຕິ, ມຸຂຎ຺ຈ ກຓ຺ໂຐ ຈ ມໂນສິລາຍ ລິຕ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ, ຍາວກາລິກໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຍາວກາລິເກນ ຍາວຊີວິກສໍສຄ຺ເຄ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ.

ປຕ຺ຕໍ ວາ ຣຊນໍ ວາ ປຈນ຺ຕສ຺ສ ກຓ຺ຓນາສມຸຂຈ຺ຉິທ຺ເທຫິ ຘູໂມ ປວິສຕິ, ພ຺ຍາຘິປຈ຺ຈຍາ ປຸປ຺ຜໍ ວາ ຜລໍ ວາ ອຸປສິງ຺ຆຕິ, ອພ຺ໂພຫາຣິກຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ. ຠຕ຺ຕຸຄ຺ຄາໂຣ ຕາລຸໍ ອາຫຈ຺ຈ ອນ຺ໂຕເຍວ ປວິສຕິ, ອວິສຍຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ. ມຸຂໍ ປວິຏ຺ຐໍ ປນ ອຊ຺ໂຌຫຣໂຕ ວິກາເລ ອາປຕ຺ຕິ. ທນ຺ຕນ຺ຕເຣ ລຄ຺ຄສ຺ສ ອາມິສສ຺ສ ຣໂສ ປວິສຕິ, ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ສເຈ ສຸຂຸມໍ ອາມິສໍ ໂຫຕິ, ຣໂສ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ອພ຺ໂພຫາຣິກປກ຺ຂໍ ຠຊຕິ.

ອຸປກຏ຺ເຐ ກາເລ ນິຣຸທກຏ຺ຐາເນ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ກກ຺ຂາເຣຕ຺ວາ ທ຺ເວ ຕໂຍ ເຂຬປິຓ຺ເຑ ປາເຕຕ຺ວາ ອຸທກຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມຸຂໍ ວິກ຺ຂາເລຕພ຺ພໍ. ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິຕສິງ຺ຄິເວຣາທີນໍ ອງ຺ກຸຣາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ປຸນ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ໂລເຓ ອສຕິ ສມຸທ຺ໂທທເກນ ໂລຓກິຈ຺ຈໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ໂລໂຓທກໍ ໂລຓໍ ໂຫຕິ, ໂລຓໍ ວາ ອຸທກໍ ໂຫຕິ, ຣໂສ ວາ ຜາຓິຕໍ ໂຫຕິ, ຜາຓິຕໍ ວາ ຣໂສ ໂຫຕິ, ມູລປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ວຏ຺ຏຕິ. ຫິມກຣກາ ອຸທກຄຕິກາ ເອວ. ປຣິຫາຣິເກນ ກຕກຏ຺ຐິນາ ອຸທກໍ ປສາເທນ຺ຕິ, ຕໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ, ອາມິເສນ ສທ຺ຘິໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາມິສຄຕິເກຫິ ກປິຕ຺ຖຜລາທີຫິ ປສາທິຕໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕເມວ ວຏ຺ຏຕິ.

ໂປກ຺ຂຣຓີອາທີສຸ ອຸທກໍ ພຫລໍ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນ ມຸເຂ ຈ ຫຕ຺ເຖ ຈ ລຄ຺ຄຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ເຂຕ຺ເຕສຸ ກສິຕຏ຺ຐາເນ ພຫລໍ ອຸທກໍ ໂຫຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສເຈ ສນ຺ທິຕ຺ວາ ກນ຺ທຣາທີນິ ປວິສິຕ຺ວາ ນທິໍ ປູເຣຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ກກຸຘໂສພ຺ຠາທໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ຣຸກ຺ຂໂຕ ປຕິເຕຫິ ປຸປ຺ເຜຫິ ສຎ຺ຉນ຺ໂນທກາ, ສເຈ ປຸປ຺ຜຣໂສ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ປຣິຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ ໂຫຕິ, ຣໂສ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປພ຺ພຕກນ຺ທຣາທີສຸ ກາຬວຓ຺ຓປຓ຺ຓສຎ຺ຉນ຺ນອຸທເກປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ປານີຍຆເຏ ສເຣຓຸການິ ວາ ສວຓ຺ຏຂີຣານິ ວາ ປຸປ຺ຜານິ ປກ຺ຂິຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປຸປ຺ຜານິ ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພານິ. ປາຏລິຈມ຺ປກມລ຺ລິກາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ວາສມຕ຺ຕໍ ຕິຏ຺ຐຕິ ຕໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ, ທຸຕິຍທິວເສປິ ອາມິເສນ ສທ຺ຘິໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຠິກ຺ຂຸນາ ຐປິຕປຸປ຺ຜວາສິຕກປານີຍໂຕ ສາມເຓໂຣ ປານີຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປີຕາວເສສໍ ຕຕ຺ເຖວ ອາກິຣຕິ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປທຸມສຣາທີສຸ ອຸທກໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ປຸປ຺ຜເຣຓຸໍ ຆເຏນ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກປ຺ປິຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ, ສເຈ ຕສ຺ສ ຣສໍ ປິວິຕຸກາໂມ, ມູລປຏິຄ຺ຄຫຓເມວ ວຏ຺ຏຕິ. ອປ຺ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຐປິຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຣເສ ປວິຏ຺ເຐປິ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ອຈິຕ຺ຕກຎ຺ຫິ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ.

ມຫາຠູເຕສຸ ກິໍ ວຏ຺ຏຕິ, ກິໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ? ຂີຣໍ ຕາວ ວຏ຺ຏຕິ, ກປ຺ປິຍມໍສຂີຣໍ ວາ ອກປ຺ປິຍມໍສຂີຣໍ ວາ ໂຫຕຸ, ປິວນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອສ຺ສຸ ເຂໂຬ ສິງ຺ຆາຓິກາ ມຸຕ຺ຕໍ ກຣີສໍ ເສມ຺ຫໍ ທນ຺ຕມລໍ ອກ຺ຂິຄູຖໂກ ກຓ຺ຓຄູຖໂກ ສຣີເຣ ອຸຏ຺ຐິຕໂລຓນ຺ຕິ ອິທໍ ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ ຐານໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ປຕ຺ເຕ ວາ ຫຕ຺ເຖ ວາ ປຕຕິ, ຕໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອງ຺ຄລຄ຺ຄໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕກເມວ. ອຸຓ຺ຫໍປາຍາສໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ເສໂທ ອງ຺ຄຸລິອນຸສາເຣນ ເອກາພທ຺ໂຘວ ຫຸຕ຺ວາ ປາຍາເສ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ, ປິຓ຺ຑາຍ ວາ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ປຕ຺ຕສ຺ສ ມຸຂວຏ຺ຏິໍໂຕ ວາ ປຕ຺ຕຕລໍ ໂອໂຣຫຕິ, ເອຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄຫຓກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ຌາມມຫາຠູເຕສຸ ອິທໍ ນາມ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ນຕ຺ຖິ, ທຸຊ຺ຌາປິຕໍ ປນ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຸຊ຺ຌາປິຕໍ ມນຸສ຺ສຏ຺ຐິມ຺ປິ ຈຸຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ເລເຫ ອຸປເນຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາວິກຏານິ ອສຕິ ກປ຺ປິຍກາຣເກ ສາມມ຺ປິ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ທຸພ຺ພໂຈປິ ອສມຕ຺ໂຖປິ ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ອສນ຺ຕປກ຺ເຂເຍວ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຉາຣິກາຍ ອສຕິ ສຸກ຺ຂທາຣຸໍ ຌາເປຕ຺ວາ ຉາຣິກາ ຄເຫຕພ຺ພາ. ສຸກ຺ຂທາຣຸມ຺ຫິ ອສຕິ ອລ຺ລທາຣຸໍ ຣຸກ຺ຂໂຕ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອິທໍ ປນ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ມຫາວິກຏໍ ກາໂລທິສ຺ສໍ ນາມ ສປ຺ປທຏ຺ຐກ຺ຂເຓເຍວ ວຏ຺ຏຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ເອຬກໂລມສມຸຏ຺ຐານໍ – ກາຍໂຕ ຈ ກາຍຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ທນ຺ຕໂປນສິກ຺ຂາປທໍ ທສມໍ.

ສມຕ຺ໂຕ ວຓ຺ຓນາກ຺ກເມນ ໂຠຊນວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.