໓. ຉນ຺ທສມາຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໒໕. ຕຕິເຍ ຉນ຺ທນ຺ຕິ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາຉນ຺ທໍ. ນິສ຺ສາຍາຕິ ນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ, ອຘິປຕິໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຘານສງ຺ຂາຣາຕິ ປຘານຠູຕາ ສງ຺ຂາຣາ, ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອິຕິ ອຍຎ຺ຈ ຉນ຺ໂທຕິອາທີສຸ ຉນ຺ໂທ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ເຈວ ປຘານສງ຺ຂາເຣຫິ ຈ, ຉນ຺ທສມາຘິ ຉນ຺ເທນ ເຈວ ປຘານສງ຺ຂາເຣຫິ ຈ, ປຘານສງ຺ຂາຣາປິ ຉນ຺ເທນ ເຈວ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ຈ ສມນ຺ນາຄຕາ. ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພ ເຕ ຘມ຺ເມ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ເຄ (ວິຠ. ໔໓໗) ປນ ‘‘ໂຍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອິເມຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ເສສອຣູປິໂນ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘິປາທາຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ອປິຈ ອິເມປິ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘີປິ ໂຫນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິປາທາປິ. ກຖໍ? ຉນ຺ທຎ຺ຫິ ຠາວຍໂຕ ຉນ຺ໂທ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ສມາຘິໍ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ສມາຘິ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ຉນ຺ທປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣາ ສມາຘິທ຺ຘິຍາ ປາໂທ ນາມ. ປຘານສງ຺ຂາເຣ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ປຘານສງ຺ຂາຣາ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ຉນ຺ທສມາຘິ ປຘານສງ຺ຂາຣິທ຺ຘິຍາ ປາໂທ ນາມ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ອິຊ຺ຌມາເນ ເສສາປິ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິເຍວ.

ອປິຈ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ປຸພ຺ພຠາຄວເສນາປິ ເອເຕສໍ ອິທ຺ຘິປາທຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຐມຊ຺ຌານຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິ ນາມ, ປຐມຊ຺ຌານສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປຣິກມ຺ມສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຉນ຺ທາທໂຍ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ເອເຕນຸປາເຍນ ຍາວ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນາ, ອິທ຺ຘິວິຘໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸອຠິຎ຺ຎາ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ. ເສສິທ຺ຘິປາເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ອນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິຘ ເຕສໍ ວາທມທ຺ທນຕ຺ຖາຍ ອຠິຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬວາໂຣ ນາມ ອາຄໂຕ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ – ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ, ວີຣິຍິທ຺ຘິປາໂທ, ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາໂທ, ວີມໍສິທ຺ຘິປາໂທ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຌານໍ ຠາເວຕິ ນິຍ຺ຍານິກໍ ອປຈຍຄາມິໍ ທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ປຫານາຍ ປຐມາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ຕິຍາ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ ທຸກ຺ຂາປຏິປທໍ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎໍ, ໂຍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຉນ຺ໂທ ຉນ຺ທິກຕາ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ກຸສໂລ ຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ໂທ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ. ອວເສສາ ຘມ຺ມາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໕໗-໔໕໘).

ອິເມ ປນ ໂລກຸຕ຺ຕຣວເສເນວ ອາຄຕາ.

ຕຕ຺ຖ ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖໂຣ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ໂສຓຕ຺ເຖໂຣ ວີຣິຍໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ; ສມ຺ຠຸຕຕ຺ເຖໂຣ ຈິຕ຺ຕໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ອາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາ ວີມໍສໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຈຕູສຸ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ເຕສຸ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ເຕສຸ ເອໂກ ອຸປຏ຺ຐາເນ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ອຊ຺ຌາສຍຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ. ເອວໍ ຉນ຺ທຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອໂກ ປນ – ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມິ, ອຸປ຺ປນ຺ເນ ກິຈ຺ເຈ ປຣກ຺ກເມນ ອາຣາເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຸປິເຕ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຣຎ຺ຎາ ປຫິໂຕ ປຣກ຺ກເມນ ສຕ຺ຕຸມທ຺ທນໍ ກຕ຺ວາ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ວີຣິຍຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອໂກ ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ອຸປຏ຺ຐານມ຺ປິ ອຸເຣນ ສຕ຺ຕິສຣສມ຺ປຏິຈ຺ຉນມ຺ປິ ຠາໂຣເຍວ, ມນ຺ຕພເລນ ອາຣາເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາຍ ກຕປຣິຈຍຕ຺ຕາ ມນ຺ຕສໍວິຘາເນນ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອປໂຣ – ‘‘ກິໍ ອິເມຫິ ອຸປຏ຺ຐານາທີຫິ, ຣາຊາໂນ ນາມ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຐານນ຺ຕຣໍ ເທນ຺ຕິ, ຕາທິສສ຺ສ ເທນ຺ໂຕ ມຍ຺ຫໍ ທສ຺ສຕີ’’ຕິ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິເມວ ນິສ຺ສາຍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ວີມໍສໍ ນິສ຺ສາຍ ວີມໍສຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວິວຏ຺ຏປາທກອິທ຺ຘິ ກຖິຕາ.