໒. ປາສາທກມ຺ປນວຄ຺ໂຄ

໑-໒. ປຸພ຺ພສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໘໒໓-໘໒໔. ທຸຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ນ ຈ ອຕິລີໂນຕິອາທີນິ ປຣໂຕ ອາວິ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຉອຠິຎ຺ຎາປາທກາ ອິທ຺ຘິປາທາ ກຖິຕາ, ຕຖາ ທຸຕິເຍ ຈ.

໓. ຉນ຺ທສມາຘິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໒໕. ຕຕິເຍ ຉນ຺ທນ຺ຕິ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາຉນ຺ທໍ. ນິສ຺ສາຍາຕິ ນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ, ອຘິປຕິໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຘານສງ຺ຂາຣາຕິ ປຘານຠູຕາ ສງ຺ຂາຣາ, ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອິຕິ ອຍຎ຺ຈ ຉນ຺ໂທຕິອາທີສຸ ຉນ຺ໂທ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ເຈວ ປຘານສງ຺ຂາເຣຫິ ຈ, ຉນ຺ທສມາຘິ ຉນ຺ເທນ ເຈວ ປຘານສງ຺ຂາເຣຫິ ຈ, ປຘານສງ຺ຂາຣາປິ ຉນ຺ເທນ ເຈວ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ຈ ສມນ຺ນາຄຕາ. ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພ ເຕ ຘມ຺ເມ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ທສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄໂຕ ອິທ຺ຘິປາໂທຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ເຄ (ວິຠ. ໔໓໗) ປນ ‘‘ໂຍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອິເມຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ເສສອຣູປິໂນ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘິປາທາຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ອປິຈ ອິເມປິ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘີປິ ໂຫນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິປາທາປິ. ກຖໍ? ຉນ຺ທຎ຺ຫິ ຠາວຍໂຕ ຉນ຺ໂທ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ສມາຘິປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ສມາຘິໍ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ສມາຘິ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ຉນ຺ທປ຺ປຘານສງ຺ຂາຣາ ສມາຘິທ຺ຘິຍາ ປາໂທ ນາມ. ປຘານສງ຺ຂາເຣ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສ ປຘານສງ຺ຂາຣາ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ຉນ຺ທສມາຘິ ປຘານສງ຺ຂາຣິທ຺ຘິຍາ ປາໂທ ນາມ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ອິຊ຺ຌມາເນ ເສສາປິ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິເຍວ.

ອປິຈ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ປຸພ຺ພຠາຄວເສນາປິ ເອເຕສໍ ອິທ຺ຘິປາທຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຐມຊ຺ຌານຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິ ນາມ, ປຐມຊ຺ຌານສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄປຣິກມ຺ມສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ຉນ຺ທາທໂຍ ອິທ຺ຘິປາໂທ ນາມ. ເອເຕນຸປາເຍນ ຍາວ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນາ, ອິທ຺ຘິວິຘໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸອຠິຎ຺ຎາ, ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ນໂຍ ເນຕພ຺ໂພ. ເສສິທ຺ຘິປາເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ອນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຉນ຺ໂທ ອິທ຺ຘິປາໂທ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິຘ ເຕສໍ ວາທມທ຺ທນຕ຺ຖາຍ ອຠິຘມ຺ເມ ອຸຕ຺ຕຣຈູຬວາໂຣ ນາມ ອາຄໂຕ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ – ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ, ວີຣິຍິທ຺ຘິປາໂທ, ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາໂທ, ວີມໍສິທ຺ຘິປາໂທ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ຍສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຌານໍ ຠາເວຕິ ນິຍ຺ຍານິກໍ ອປຈຍຄາມິໍ ທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ປຫານາຍ ປຐມາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ຕິຍາ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ ທຸກ຺ຂາປຏິປທໍ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎໍ, ໂຍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ຉນ຺ໂທ ຉນ຺ທິກຕາ ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ກຸສໂລ ຘມ຺ມຈ຺ຉນ຺ໂທ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ. ອວເສສາ ຘມ຺ມາ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາທສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໕໗-໔໕໘).

ອິເມ ປນ ໂລກຸຕ຺ຕຣວເສເນວ ອາຄຕາ.

ຕຕ຺ຖ ຣຏ຺ຐປາລຕ຺ເຖໂຣ ຉນ຺ທໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ໂສຓຕ຺ເຖໂຣ ວີຣິຍໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ; ສມ຺ຠຸຕຕ຺ເຖໂຣ ຈິຕ຺ຕໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ອາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາ ວີມໍສໍ ຘຸຣໍ ກຕ຺ວາຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ຈຕູສຸ ອມຈ຺ຈປຸຕ຺ເຕສຸ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ເຕສຸ ເອໂກ ອຸປຏ຺ຐາເນ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ອຊ຺ຌາສຍຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ. ເອວໍ ຉນ຺ທຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອໂກ ປນ – ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມິ, ອຸປ຺ປນ຺ເນ ກິຈ຺ເຈ ປຣກ຺ກເມນ ອາຣາເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຸປິເຕ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ຣຎ຺ຎາ ປຫິໂຕ ປຣກ຺ກເມນ ສຕ຺ຕຸມທ຺ທນໍ ກຕ຺ວາ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ວີຣິຍຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອໂກ ‘‘ທິວເສ ທິວເສ ອຸປຏ຺ຐານມ຺ປິ ອຸເຣນ ສຕ຺ຕິສຣສມ຺ປຏິຈ຺ຉນມ຺ປິ ຠາໂຣເຍວ, ມນ຺ຕພເລນ ອາຣາເຘສ຺ສາມີ’’ຕິ ຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາຍ ກຕປຣິຈຍຕ຺ຕາ ມນ຺ຕສໍວິຘາເນນ ຣາຊານໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ຈິຕ຺ຕຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອປໂຣ – ‘‘ກິໍ ອິເມຫິ ອຸປຏ຺ຐານາທີຫິ, ຣາຊາໂນ ນາມ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຐານນ຺ຕຣໍ ເທນ຺ຕິ, ຕາທິສສ຺ສ ເທນ຺ໂຕ ມຍ຺ຫໍ ທສ຺ສຕີ’’ຕິ ຊາຕິສມ຺ປຕ຺ຕິເມວ ນິສ຺ສາຍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປາປຸຓິ. ຍຖາ ໂສ, ເອວໍ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ວີມໍສໍ ນິສ຺ສາຍ ວີມໍສຘຸເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕໂກ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ວິວຏ຺ຏປາທກອິທ຺ຘິ ກຖິຕາ.

໔. ໂມຄ຺ຄລ຺ລານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໒໖. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອຸທ຺ຘຕາຕິ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປກຕິກາ ວິປ຺ຜນ຺ທມານຈິຕ຺ຕາ. ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈນ ຫິ ເອກາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ວິປ຺ຜນ຺ທຕິ ຘຊຍຏ຺ຐິຍໍ ວາເຕນ ປຫຕຘໂຊ ວິຍ. ອຸນ຺ນຬາຕິ ອຸຄ຺ຄຕນຬາ, ອຸຏ຺ຐິຕຕຸຈ຺ຉມານາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຈປລາຕິ ປຕ຺ຕຈີວຣມຓ຺ຑນາທິຈາປລ຺ເລນ ຍຸຕ຺ຕາ. ມຸຂຣາຕິ ມຸຂຂຣາ, ຂຣວຈນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ວິກິຓ຺ຓວາຈາຕິ ອສໍຍຕວຈນາ ທິວສມ຺ປິ ນິຣຕ຺ຖກວຈນປ຺ປລາປິໂນ. ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີຕິ ນຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ. ອສມ຺ປຊານາຕິ ປຎ຺ຎາຣຫິຕາ. ອສມາຫິຕາຕິ ອຸປຈາຣປ຺ປນາສມາຘິວິຣຫິຕາ. ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາຕິ ອຸພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ສມາຘິວິຣເຫນ ລທ຺ໂຘກາເສນ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈນ. ປາກຕິນ຺ທ຺ຣິຍາຕິ ອສໍວຸຕິນ຺ທ຺ຣິຍາ. ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣນ຺ຕິ ອາໂປກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ປາສາທປຕິຏ຺ຐິຕໍ ປຖວິຠາຄໍ ‘‘ອຸທກ’’ນ຺ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຍ, ອຸທກປິຏ຺ເຐ ຐິຕປາສາທໍ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ປຫຣິ. ຄມ຺ຠີຣເນໂມຕິ ຄມ຺ຠີຣອາວາໂຏ, ຄມ຺ຠີຣຠູມິຠາຄໍ ອນຸປວິຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸນິຂາໂຕຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຂາໂຕ, ໂກຏ຺ເຏຕ຺ວາ ສຸຏ຺ຐຸ ຐປິໂຕ. ອິຘ ອຠິຎ຺ຎາປາທກິທ຺ຘິ ກຖິຕາ.

໕. ອຸຓ຺ຓາຠພ຺ຣາຫ຺ມຓສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໒໗. ປຎ຺ຈເມ ຉນ຺ທປ຺ປຫານຕ຺ຖນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາຉນ຺ທສ຺ສ ປຫານຕ຺ຖໍ. ອິຘາປິ ວິວຏ຺ຏປາທກິທ຺ຘິ ກຖິຕາ.

໙. ອິທ຺ຘາທິເທສນາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໓໑. ນວເມ ໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂເວ ມຄ຺ໂຄຕິ ອຠິຎ຺ຎາປາທກໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ.

໑໐. ວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໓໒. ທສເມ ໂກສຊ຺ຊສຫຄໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ຈິຕ຺ເຕ ລີນາກາໂຣ ໂອກ຺ກມຕິ, ໂສ ‘‘ລີນາກາໂຣ ເມ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ອປາຍຠເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ລີນາກາໂຣ ໂອກ຺ກມຕິ. ໂສ ປຸນ ອປາຍຠເຍນ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ໂກສຊ຺ເຊນ ໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ໂກສຊ຺ຊສຫຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ໂກສຊ຺ຊສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ.

ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈ ປຕຕິ. ໂສ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆຄຸເຓ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຫາເສຕ຺ວາ ໂຕເສຕ຺ວາ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈ ປຕຕິ. ໂສ ປຸນ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆຄຸເຓ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຫາເສຕ຺ວາ ໂຕເສຕ຺ວາ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ເຈນ ໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສຫຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

ຖິນມິທ຺ຘສຫຄໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ຖິນມິທ຺ຘໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ເມ ຖິນມິທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ອຸທເກນ ມຸຂໍ ປຸຎ຺ຉິຕ຺ວາ, ກຓ຺ເຓ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ປຄຸຓໍ ຘມ຺ມໍ ສຊ຺ຌາຍິຕ຺ວາ ທິວາ ຄຫິຕໍ ວາ ອາໂລກສຎ຺ຎໍ ມນສິກຣິຕ຺ວາ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຸນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ຖິນມິທ຺ເຘນ ໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ຖິນມິທ຺ຘສຫຄໂຕ ນາມ ໂຫຕິ.

ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ. ອຖສ຺ສ ກາມຄຸຓາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິປຕິ. ໂສ ‘‘ພຫິທ຺ຘາ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ເມ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ອນມຕຄ຺ຄ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໒໔-໑໒໕) ເທວທູຕ- (ມ. ນິ. ໓.໒໖໑) ເຈໂລປມ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໐໔) ອນາຄຕຠຍສຸຕ຺ຕາທີນິ (ອ. ນິ. ໕.໗໗) ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ສຸຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ຈິຕ຺ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ. ອຖສ຺ສ ປຸນ ຈິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິປຕິ. ໂສ ປຸນ ສຸຕ຺ຕທຓ຺ເຑນ ຈິຕ຺ຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕີຕິ ເອວມສ຺ສ ກາມວິຕກ຺ກໂວກິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຉນ຺ໂທ ພຫິທ຺ຘາ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ອາຣພ຺ຠ ອນຸວິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸວິສໂຏ ໂຫຕິ.

ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນປິ ເທສນາວເສນປິ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ກຖໍ? ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ຕາວ ກມ຺ມຏ຺ຐານສ຺ສ ອຠິນິເວໂສ ປຸເຣ ນາມ, ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ອຕິລີນາທີສຸ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ໂອກ຺ກມນໍ ປຏິເສເຘຕ຺ວາ, ທຸຏ຺ຐໂຄເຓ ໂຍເຊຕ຺ວາ ສາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈຕຸຣສ຺ສຆຏິກໍ ໂອຕາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈຕຸນ຺ນໍ ຐານານໍ ເອກຏ຺ຐາເນປິ ອສຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ອຍມ຺ປິ ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ ວິຫຣຕິ ນາມ. ອຍໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຕາ. ເທສນາວເສນ ປນ ເກສາ ປຸເຣ ນາມ, ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ປຈ຺ຉາ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ເກເສສຸ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິວເສນ ເກສາທໂຍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ອສຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຍາວ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄາ ຠາວນໍ ປາເປຕິ, ອຍມ຺ປິ ຍຖາ ປຸເຣ ຕຖາ ປຈ຺ຉາ ວິຫຣຕິ ນາມ. ເອວໍ ເທສນາວເສນ ປຸຣິມປຈ຺ຉິມຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ປຈ຺ຉາ ຕຖາ ປຸເຣຕິ ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ເວວຈນໍ.

ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອິທໍ ສຣີຣວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ປາທຕລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເກສມຕ຺ຖກາ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣວເສນ ວາ ປາທງ຺ຄຸລິອຄ຺ຄປພ຺ພຏ຺ຐິໂຕ ຍາວ ສີສກຏາຫໍ, ສີສກຏາຫໂຕ ຍາວ ປາທງ຺ຄຸລີນໍ ອຄ຺ຄປພ຺ພຏ຺ຐີນິ, ຕາວ ອຏ຺ຐິວເສນ ວາ ຠາວນໍ ປາເປຕິ ຈຕູສຸ ຐາເນສຸ ເອກຏ຺ຐາເນປິ ອສຊ຺ຊນ຺ໂຕ. ອຍໍ ຍຖາ ອຸທ຺ຘໍ ຕຖາ ອໂຘ, ຍຖາ ອໂຘ ຕຖາ ອຸທ຺ຘໍ ວິຫຣຕິ ນາມ.

ເຍຫິ ອາກາເຣຫີຕິ ເຍຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ. ເຍຫິ ລິງ຺ເຄຫີຕິ ເຍຫິ ສຓ຺ຐາເນຫິ. ເຍຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫີຕິ ເຍຫິ ອຸປຏ຺ຐາເນຫິ. ອາໂລກສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ໂຫຕີຕິ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອງ຺ຄເຓ ນິສີທິຕ຺ວາ ອາໂລກສຎ຺ຎໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ກາເລນ ນິມີເລຕິ, ກາເລນ ອຸມ຺ມີເລຕິ. ອຖສ຺ສ ຍທາ ນິມີເລນ຺ຕສ຺ສາປິ ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ເອກສທິສເມວ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕທາ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ຊາຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ‘‘ທິວາສຎ຺ຎາ’’ຕິປິ ຕສ຺ເສວ ນາມໍ. ສາ ຈ ປນ ຣຕ຺ຕິໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາຕິປິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ສຸຏ຺ຐຸ ອຘິຏ຺ຐິຕາ ສຸຏ຺ຐຸ ຐປິຕາ ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສາ ອຕ຺ຖໂຕ ສຸຄ຺ຄຫິຕາເຍວ. ໂຍ ວາ ອາໂລເກນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ຉນ຺ທໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ທິວາປິ ອາໂລກສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ສ຺ວາຘິຏ຺ຐິຕາ ນາມ. ຣຕ຺ຕິ ວາ ໂຫຕຸ ທິວາ ວາ ເຍນ ອາໂລເກນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຖິນມິທ຺ຘວິໂນທເນ ອາໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສຎ຺ຎາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາເຍວ ນາມ. ວີຣິຍາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຉນ຺ນໍ ອຠິຎ຺ຎານໍ ປາທກິທ຺ຘິ ກຖິຕາ.

ປາສາທກມ຺ປນວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ.