໓. ສີລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໔. ຕຕິເຍ ສີລສມ຺ປນ຺ນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຂີຓາສວສ຺ສ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣສີລໍ ກຖິຕໍ, ເຕນ ສມ຺ປນ຺ນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມາຘິປຎ຺ຎາສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ວິມຸຕ຺ຕິ ປນ ຜລວິມຸຕ຺ຕິເຍວ. ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ. ເອວເມຕ຺ຖ ສີລາທໂຍ ຕໂຍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣາ, ວິມຸຕ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣາວ, ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ໂລກິຍເມວ.

ທສ຺ສນມ຺ປາຫນ຺ຕິ ທສ຺ສນມ຺ປິ ອຫໍ. ຕໍ ປເນຕໍ ທສ຺ສນໍ – ຈກ຺ຂຸທສ຺ສນໍ, ຎາຓທສ຺ສນນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ປສນ຺ເນຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ອຣິຍານໍ ທສ຺ສນໍ ໂອໂລກນໍ ຈກ຺ຂຸທສ຺ສນໍ ນາມ. ອຣິເຍຫິ ປນ ທິຏ຺ຐສ຺ສ ລກ຺ຂຓສ຺ສ ທສ຺ສນໍ, ປຏິວິທ຺ຘສ຺ສ ຈ ປຏິວິຊ຺ຌນໍ ຌາເນນ ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ວາ ມຄ຺ຄຜເລຫິ ວາ ຎາຓທສ຺ສນໍ ນາມ. ອິມສ຺ມິໍ ປເນຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸທສ຺ສນໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອຣິຍານຎ຺ຫິ ປສນ຺ເນຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ໂອໂລກນມ຺ປິ ພຫຸກາຣເມວ. ສວນນ຺ຕິ ‘‘ອສຸໂກ ນາມ ຂີຓາສໂວ ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຣຏ຺ເຐ ວາ ຊນປເທ ວາ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ວິຫາເຣ ວາ ເລເຓ ວາ ວສຕີ’’ຕິ ກເຖນ຺ຕານໍ ໂສເຕນ ສວນໍ, ເອຕມ຺ປິ ພຫຸກາຣເມວ. ອຸປສງ຺ກມນນ຺ຕິ ‘‘ທານໍ ວາ ທສ຺ສາມິ, ປຎ຺ຫໍ ວາ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ຘມ຺ມໍ ວາ ໂສສ຺ສາມິ, ສກ຺ກາຣໍ ວາ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວຣູເປນ ຈິຕ຺ເຕນ ອຣິຍານໍ ອຸປສງ຺ກມນໍ. ປຍິຣຸປາສນນ຺ຕິ ປຎ຺ຫາປຍິຣຸປາສນໍ. ອຣິຍານໍ ຄຸເຓ ສຸຕ຺ວາ ເຕ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ທານໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຸສລ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອນຸສ຺ສຕິນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐາເນສຸ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ‘‘ອິທານິ ອຣິຍາ ເລຓຄຸຫມຓ຺ຑປາທີສຸ ຌານວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລສຸເຂຫິ ວີຕິນາເມນ຺ຕີ’’ຕິ ອນຸສ຺ສຣຓໍ. ໂຍ ວາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ໂອວາໂທ ລທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ຕໍ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ສີລໍ ກຖິຕໍ, ອິມສ຺ມິໍ ສມາຘິ, ອິມສ຺ມິໍ ວິປສ຺ສນາ, ອິມສ຺ມິໍ ມຄ຺ໂຄ, ອິມສ຺ມິໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອນຸສ຺ສຣຓໍ. ອນຸປພ຺ພຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຣິເຍສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ ຆຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ. ອຣິຍານຎ຺ຫິ ສນ຺ຕິເກ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ ເຕສໍເຍວ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ເຕສໍເຍວ ໂອວາທານຸສາສນິໍ ປຈ຺ຈາສີສມານສ຺ສ ຈຣໂຕປິ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອນຸປພ຺ພຊ຺ຊາ ນາມ. ອຣິເຍສຸ ປສາເທນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣິຍານໍ ສນ຺ຕິເກ ໂອວາທານຸສາສນິໍ ປຈ຺ຈາສີສມານສ຺ສ ຈຣໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊາປິ ອນຸປພ຺ພຊ຺ຊາ ນາມ. ອຎ຺ເຎສຸ ປນ ປສາເທນ ອຎ຺ເຎສໍເຍວ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎສໍເຍວ ໂອວາທານຸສາສນິໍ ປຈ຺ຈາສີສມານສ຺ສ ຈຣໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອນຸປພ຺ພຊ຺ຊາ ນາມ ນ ໂຫຕິ.

ເອວໍ ປພ຺ພຊິເຕສຸ ປນ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຕາວ ອນຸປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕາ ສຕສຫສ຺ສມຕ຺ຕາ ອເຫສຸໍ, ຕຖາ ເຖຣສ຺ເສວ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກສ຺ສ ຈ ຈນ຺ທຄຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ, ຕສ຺ສາປິ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກສ຺ສ ສູຣິຍຄຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ, ຕສ຺ສາປິ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກສ຺ສ ອສ຺ສຄຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ, ຕສ຺ສາປິ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກສ຺ສ ໂຍນກຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ, ຕສ຺ສ ປນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິໂກ ອໂສກຣຎ຺ໂຎ ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ອໂຫສິ, ຕສ຺ສ ອນຸປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕາ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍໂກຏິສງ຺ຂາ ອເຫສຸໍ. ມຫິນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອນຸປພ຺ພຊິຕານໍ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉໂທ ນຕ຺ຖິ. ຍາວຊ຺ຊທິວສາ ລງ຺ກາທີເປ ສຕ຺ຖຣິ ປສາເທນ ປພ຺ພຊນ຺ຕາ ມຫິນ຺ທຕ຺ເຖຣສ຺ເສວ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອນຸປພ຺ພຊນ຺ຕິ ນາມ.

ຕໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຕໍ ເຕສໍ ໂອວາທານຸສາສນີຘມ຺ມໍ. ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ ສຣຕິ. ອນຸວິຕກ຺ເກຕີຕິ ວິຕກ຺ກາຫຕໍ ກໂຣຕິ. ອາຣທ຺ໂຘ ໂຫຕີຕິ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ໂຫຕິ. ປວິຈິນຕີຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ຕຕ຺ຖ ຎາຓຈາຣວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຖ ວາ ປວິຈິນຕີຕິ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ລກ຺ຂຓໍ ວິຈິນຕິ. ປວິຈຣຕີຕິ ຕຕ຺ຖ ຎາຓໍ ຈຣາເປຕິ. ປຣິວີມໍສມາປຊ຺ຊຕີຕິ ວີມໍສນໍ ໂອໂລກນໍ ຄເວສນໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ສຕ຺ຕ ຜລາ ສຕ຺ຕານິສໍສາຕິ ອຸຠຍມ຺ເປຕໍ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິກຈ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ອາຣາເຘຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ ອາຣາເຘຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ປຏິກຈ຺ຈ, ອສມ຺ປຕ຺ເຕເຍວ ມຣຓກາເລຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ມຣຓກາເລຕິ ອຖ ມຣຓສ຺ສ ອາສນ຺ນກາເລ.

ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ໂຍ ອາຍຸເວມຊ຺ຌໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ, ໂສ ຕິວິໂຘ ໂຫຕິ. ກປ຺ປສຫສ຺ສາຍຸເກສຸ ຕາວ ອວິເຫສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເອໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕທິວເສເຍວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ໂນ ເຈ ນິພ຺ພຕ຺ຕທິວເສ ປາປຸຓາຕິ, ປຐມສ຺ສ ປນ ກປ຺ປສຕສ຺ສ ມຕ຺ຖເກ ປາປຸຓາຕິ. ອຍເມໂກ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ. ອປໂຣ ເອວໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ກປ຺ປສຕານໍ ມຕ຺ຖເກ ປາປຸຓາຕິ, ອຍໍ ທຸຕິໂຍ. ອປໂຣ ເອວມ຺ປິ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ກປ຺ປສຕານໍ ມຕ຺ຖເກ ປາປຸຓາຕິ, ອຍໍ ຕຕິໂຍ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ.

ປຎ຺ຈມໍ ປນ ກປ຺ປສຕໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ນາມ ໂຫຕິ. ອຕປ຺ປາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ປນ ສສງ຺ຂາເຣນ ສປ຺ປໂຍເຄນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ນາມ, ອສງ຺ຂາເຣນ ອປ຺ປໂຍເຄນ ປຕ຺ໂຕ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ນາມ. ອວິຫາທີສຸປິ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ອຸປຣູປຣິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອກນິຏ຺ຐໍ ປຕ຺ໂຕ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ນາມ.

ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາຣີສ ອນາຄາມິໂນ ກເຖຕພ຺ພາ. ອວິເຫສຸ ຫິ ຕໂຍ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ, ເອໂກ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ, ເອໂກ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີຕິ ປຎ຺ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍິໂນ ປຎ຺ຈ, ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍິໂນ ປຎ຺ຈາຕິ ທສ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຖາ ອຕປ຺ປາທີສຸ. ອກນິຏ຺ເຐສຸ ປນ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ອຏ຺ຐາຕິ ເອວໍ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສໍ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ ສພ຺ພເຊຏ຺ໂຐ ເຈວ ໂຫຕິ ສພ຺ພກນິຏ຺ໂຐ ຈ. ກຖໍ? ໂສ ຫິ ໂສຬສກປ຺ປສຫສ຺ສາຍຸກຕ຺ຕາ ອາຍຸນາ ສພ຺ເພສໍ ເຊຏ຺ໂຐ, ສພ຺ພປຈ຺ຉາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓີຕິ ສພ຺ເພສໍ ກນິຏ຺ໂຐ. ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ເອກຈິຕ຺ຕກ຺ຂຓິກາ ນານາລກ຺ຂຓາ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄວິປສ຺ສນາ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ກຖິຕາ.