໙. ວີໂຓປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔໖. ນວເມ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາຕິ ອິທໍ ສຕ຺ຖາ ຍຖາ ນາມ ມຫາກຸຏຸມ຺ພິໂກ ມຫນ຺ຕໍ ກສິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ, ນິປ຺ຜນ຺ນສສ຺ໂສ ຆຣທ຺ວາເຣ ມຓ຺ຑປໍ ກຕ຺ວາ, ອຸຠໂຕສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍ. ກິຎ຺ຈາປິ ເຕນ ອຸຠໂຕສງ຺ຆສ຺ສ ທານໍ ປຏ຺ຐປິຕໍ, ທ຺ວີສຸ ປນ ປຣິສາສຸ ສນ຺ຕປ຺ປິຕາສຸ ເສສຊນມ຺ປິ ສນ຺ຕປ຺ເປຕິເຍວ, ເອວເມວ ຠຄວາ ສມຘິການິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ ປາຣມິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ໂພຘິມຓ຺ເຑ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ໂກ ເຊຕວນມຫາວິຫາເຣ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸປຣິສາຍ ເຈວ ຠິກ຺ຂຸນິປຣິສາຍ ຈ ມຫາຘມ຺ມຍາຄໍ ຍຊນ຺ໂຕ ວີໂຓປມສຸຕ຺ຕໍ ອາຣຠິ. ຕໍ ເປເນຕໍ ກິຎ຺ຈາປິ ທ຺ເວ ປຣິສາ ສນ຺ຘາຍ ອາຣທ຺ຘໍ, ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ປນ ປຣິສານໍ ອວາຣິຕໍ. ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພຫິປິ ໂສຕພ຺ພຎ຺ເຈວ ສທ຺ຘາຕພ຺ພຎ຺ຈ, ປຣິໂຍຄາຫິຕ຺ວາ ຈສ຺ສ ອຕ຺ຖຣໂສ ວິນ຺ທິຕພ຺ໂພຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ໂທຕິອາທີສຸ ຉນ຺ໂທ ນາມ ປຸພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ທຸພ຺ພລຕຓ຺ຫາ, ໂສ ຣຎ຺ເຊຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ອປຣາປຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ປນ ພລວຕຓ຺ຫາ ຣາໂຄ ນາມ, ໂສ ຣຎ຺ເຊຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ທຓ຺ຑາທານາທີນິ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ໂຖ ປຸພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ ທຸພ຺ພລໂກໂຘ ໂທໂສ ນາມ. ຕານິ ກາຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ ພລວໂກໂຘ ປຏິຆໍ ນາມ. ໂມໂຫ ປນ ໂມຫນສມ຺ໂມຫນວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຎ຺ຎາຓໍ. ເອວເມຕ຺ຖ ປຎ຺ຈຫິປິ ປເທຫິ ຕີຓິ ອກຸສລມູລານິ ຄຫິຕານິ. ເຕສຸ ຄຫິເຕສຸ ສພ຺ເພປິ ຕມ຺ມູລກາ ກິເລສາ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ຉນ຺ໂທ ຣາໂຄ’’ຕິ ວາ ປທທ຺ວເຍນ ອຏ຺ຐໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ, ‘‘ໂທໂສ ປຏິຆ’’ນ຺ຕິ ປທທ຺ວເຍນ ທ຺ເວ ໂທມນສ຺ສສຫຄຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ, ໂມຫປເທນ ໂລຠໂທສຣຫິຕາ ທ຺ເວ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈວິຈິກິຈ຺ຉາສຫຄຕຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ ຄຫິຕາຕິ. ເອວໍ ສພ຺ເພປິ ທ຺ວາທສ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທາ ທສ຺ສິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ.

ສຠໂຍຕິ ກິເລສໂຈຣານໍ ນິວາສຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ສຠໂຍ. ສປ຺ປຏິຠໂຍຕິ ວຘພນ຺ຘນາທີນໍ ກາຣຓຕ຺ຕາ ສປ຺ປຏິຠໂຍ. ສກຓ຺ຏໂກຕິ ຣາຄາທີຫິ ກຓ຺ຏເກຫິ ສກຓ຺ຏໂກ. ສຄຫໂນຕິ ຣາຄຄຫນາທີຫິ ສຄຫໂນ. ອຸມ຺ມຄ຺ໂຄຕິ ເທວໂລກໍ ວາ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ວາ ນິພ຺ພານໍ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອມຄ຺ໂຄ. ກຸມ຺ມຄ຺ໂຄຕິ ກຸຈ຺ຉິຕເຊຄຸຈ຺ຉິຠູຕຏ຺ຐານຄມນເອກປທິກມຄ຺ໂຄ ວິຍ ອປາຍສມ຺ປາປກຕ຺ຕາ ກຸມ຺ມຄ຺ໂຄ. ທຸຫິຕິໂກຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຫິຕີຕິ ອິຣິຍນາ, ທຸກ຺ຂາ ອິຫິຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ, ທຸຫິຕິໂກ. ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ມຄ຺ເຄ ມູລຜລາທິຂາທນີຍໍ ວາ ສາຍນີຍໍ ວາ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມິໍ ອິຣິຍນາ ທຸກ຺ຂາ ໂຫຕິ, ນ ສກ຺ກາ ຕໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ກິເລສມຄ຺ຄມ຺ປິ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນ ສກ຺ກາ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວໍ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ ກິເລສມຄ຺ໂຄ ທຸຫິຕິໂກຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ທ຺ວີຫິຕິໂກຕິປິ ປາໂຐ, ເອເສວຕ຺ໂຖ. ອສປ຺ປຸຣິສເສວິໂຕຕິ ໂກກາລິກາທີຫິ ອສປ຺ປຸຣິເສຫິ ເສວິໂຕ.

ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ນິວາຣເຍຕິ ເຕຫິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍຫິ ຣູເປຫິ ຕໍ ຉນ຺ທາທິວເສນ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອສຸຠາວຊ຺ຊນາທີຫິ ອຸປາເຍຫິ ນິວາຣເຍ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ຣາເຄ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອສຸຠໂຕ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ຕຕິ, ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ໂທເສ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ເມຕ຺ຕໂຕ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ຕຕິ, ມຊ຺ຌຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ໂມເຫ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອຸທ຺ເທສປຣິປຸຈ຺ຉໍ ຄຣຸວາສໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ຕຕິ. ເອວໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ປນ ສຕ຺ຖຸມຫຕ຺ຕຕໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາ ສງ຺ຆສ຺ສ ສຸປ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ຈ ອາວຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ສຕ຺ຖຸມຫຕ຺ຕຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕປິ ຫິ ຘມ຺ມສ຺ສ ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ສຸປ຺ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕປິ ຈິຕ຺ຕໍ ນິວຕ຺ຕຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອສຸຠາວຊ຺ຊນາທີຫິ ອຸປາເຍຫິ ນິວາຣເຍ’’ຕິ.

ກິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ອຸປ຺ປນ຺ນສສ຺ສໍ. ສມ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ສຸນິປ຺ຜນ຺ນໍ. ກິຏ຺ຐາໂທຕິ ສສ຺ສຂາທໂກ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ສມ຺ປນ຺ນກິຏ຺ຐໍ ວິຍ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ກິຏ຺ຐາໂທ ໂຄໂຓ ວິຍ ກູຏຈິຕ຺ຕໍ, ກິຏ຺ຐາຣກ຺ຂສ຺ສ ປມາທກາໂລ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ສຕິໍ ປຫາຍ ວິຈຣຓກາໂລ, ກິຏ຺ຐາຣກ຺ຂສ຺ສ ປມາທມາຄມ຺ມ ໂຄເຓນ ຄຫິຕຄພ຺ຠສ຺ສ ກິຏ຺ຐສ຺ສ ຂາທິຕຕ຺ຕາ ສສ຺ສສາມິໂນ ສສ຺ສຜລານຘິຄໂມ ວິຍ ຉທ຺ວາຣຣກ຺ຂິກາຍ ສຕິຍາ ວິປ຺ປວາສມາຄມ຺ມ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓໍ ອສ຺ສາເທນ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ກຸສລປກ຺ຂສ຺ສ ນາສິຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສາມຎ຺ຎຜລາຘິຄມາຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຸປຣິຆຏາຍນ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສິງ຺ຄານໍ ອນ຺ຕເຣ. ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາຕິ ຆຏາຍໍ ປຕິຏ຺ຐິເຕ ນາສາຣຊ຺ຊຸເກ ສຸຏ຺ຐຸ ນິຄ຺ຄຫິຕໍ ກຕ຺ວາ ນິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ. ທຓ຺ເຑນາຕິ ມຸຄ຺ຄຣສທິເສນ ຖູລທຓ຺ຑເກນ. ເອວຎ຺ຫິ ໂສ ຠິກ຺ຂເວ ໂຄໂຓຕິ ເອວໍ ໂສ ກິຏ຺ຐາຣກ຺ຂສ຺ສ ປມາທມນ຺ວາຍ ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ຂເຓ ກິຏ຺ຐໍ ໂອຕຣິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ເອວໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕາເຬຕ຺ວາ ໂອສຊ຺ຊເນນ ນິພ຺ພິເສວນຠາວໍ ອຸປນີໂຕ ໂຄໂຓ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ອິຘາປິ ສມ຺ປນ຺ນກິຏ຺ຐມິວ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ກິຏ຺ຐາໂທ ວິຍ ກູຏຈິຕ຺ຕໍ, ກິຏ຺ຐາຣກ຺ຂສ຺ສ ອປ຺ປມາໂທ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ສຕິຍາ ອວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ, ທຓ຺ໂຑ ວິຍ ສຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ, ໂຄຓສ຺ສ ກິຏ຺ຐາຠິມຸຂກາເລ ທຓ຺ເຑນ ຕາຬນໍ ວິຍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ພຫິທ຺ຘາ ປຸຖຸຕ຺ຕາຣມ຺ມຓາຠິມຸຂກາເລ ອນມຕຄ຺ຄິຍເທວທູຕອາທິຕ຺ຕອາສີວິສູປມອນາຄຕຠຍາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທສ຺ສ ປຸຖຸຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໂຕ ນິວາເຣຕ຺ວາ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ໂອຕາຣຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເຕນາຫຸ ໂປຣາຓາ –

‘‘ສຸຠາສິຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມໂນ ປສີທຕິ,

ທເມຕິ ນໍ ປີຕິສຸຂຎ຺ຈ ວິນ຺ທຕິ;

ຕທສ຺ສ ອາຣມ຺ມເຓ ຕິຏ຺ຐເຕ ມໂນ,

ໂຄໂຓວ ກິຏ຺ຐາທໂກ ທຓ຺ຑຕຊ຺ຊິໂຕ’’ຕິ.

ອຸທຸຊິຕນ຺ຕິ ຕຊ຺ຊິຕໍ. ສຸທຸຊິຕນ຺ຕິ ສຸຕຊ຺ຊິຕໍ, ສຸຊິຕນ຺ຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸທຸ, ສຸທູຕິ ອິທໍ ປນ ນິປາຕມຕ຺ຕເມວ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕໍ. ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕີຕິອາທີສຸ ປຐມຊ຺ຌານວເສນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ, ທຸຕິຍຊ຺ຌານວເສນ ສນ຺ນິສີທຕິ, ຕຕິຍຊ຺ຌານວເສນ ເອໂກທິ ໂຫຕິ, ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານວເສນ ສມາຘິຍຕິ. ສພ຺ພມ຺ປິ ວາ ເອຕໍ ປຐມຊ຺ຌານວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສມຖານຸຣກ຺ຂຓອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສີລໍ ນາມ ກຖິຕໍ.

ຣຎ຺ໂຎ ວາຕິ ກສ຺ສຈິເທວ ປຈ຺ຈນ຺ຕຣຎ຺ໂຎ ວາ. ສທ຺ທໍ ສຸເຓຍ຺ຍາຕິ ປຈ຺ຈູສກາເລ ປພຸທ຺ໂຘ ກຸສເລນ ວີຓາວາທເກນ ວາທິຍມານາຍ ມຘຸຣສທ຺ທໍ ສຸເຓຍ຺ຍ. ຣຊນີໂຍຕິອາທີສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ຣຎ຺ເຊຕີຕິ ຣຊນີໂຍ. ກາເມຕພ຺ພຕາຍ ກມນີໂຍ. ຈິຕ຺ຕໍ ມທຍຕີຕິ ມທນີໂຍ. ຈິຕ຺ຕໍ ມຸຈ຺ຉິຕໍ ວິຍ ກຣຓໂຕ ມຸຈ຺ຉິຍຕີຕິ ມຸຈ຺ຉນີໂຍ. ອາພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວິຍ ຄຫຓໂຕ ພນ຺ຘຕີຕິ ພນ຺ຘນີໂຍ. ອລໍ ເມ, ໂຠຕິ ວີຓາຍ ສຓ຺ຐານໍ ທິສ຺ວາ ຕໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ອຸປຘາຣເຓຕິ ເວຏ຺ຐເກ. ໂກຓນ຺ຕິ ຈຕຸຣສ຺ສໍ ສາຣທຓ຺ຑກໍ.

ໂສ ຕໍ ວີຓນ຺ຕິ ໂສ ຣາຊາ ‘‘ອາຫຣຖ ນໍ ວີຓໍ, ອຫມສ຺ສາ ສທ຺ທໍ ປສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕໍ ວີຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ທສຘາ ວາຕິອາທີສຸ ປຐມໍ ຕາວ ທສຘາ ຜາເລຍ຺ຍ, ອຖສ຺ສາ ສທ຺ທໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ສຕຘາ ຜາເລຍ຺ຍ, ຕຖາປິ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ສກລິກໍ ສກລິກໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຕຖາປິ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ສກລິກາ ຌາຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ສທ຺ໂທ ປນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປລາຍິສ຺ສຕິ, ຕທາ ນໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຄ຺ຄິນາ ຑເຫຍ຺ຍ. ຕຖາປິ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ສລ຺ລຫຸການິ ມສິຈຸຓ຺ຓານິ ວາເຕນ ຠສ຺ສິສ຺ສນ຺ຕິ, ສທ຺ໂທ ສາຣຘຎ຺ຎໍ ວິຍ ປາທມູເລ ປຕິສ຺ສຕິ, ຕທາ ນໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມຫາວາເຕ ວາ ໂອຜຸເນຍ຺ຍ. ຕຖາປິ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ‘‘ມສິຈຸຓ຺ຓານິ ຍໂຖທກໍ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ສທ຺ໂທ ປນ ປາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຕຣິສ຺ສຕິ, ຕທາ ນໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນທິຍາ ວາ ສີຆໂສຕາຍ ປວາເຫຍ຺ຍ.

ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຕິ ສພ຺ເພຫິປິເມຫິ ອຸປາເຍຫິ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ເຕ ມນຸສ຺ເສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ. ອສຕີ ກິຣາຍນ຺ຕິ ອສຕີ ກິຣ ອຍໍ ວີຓາ, ລາມິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສຕີຕິ ລາມກາຘິວຈນເມຕໍ. ຍຖາຫ –

‘‘ອສາ ໂລກິຕ຺ຖິໂຍ ນາມ, ເວລາ ຕາສໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ສາຣຕ຺ຕາ ຈ ປຄພ຺ຠາ ຈ, ສິຂີ ສພ຺ພຆໂສ ຍຖາ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໑.໖໑);

ຍເຖວໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ວີຓາ ນາມາຕິ ນ ເກວລຎ຺ຈ ວີຓາເຍວ ລາມິກາ, ຍເຖວ ປນ ອຍໍ ວີຓາ ນາມ, ເອວໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຕນ຺ຕິພທ຺ຘໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ລາມກເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ວີຓາ ວິຍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ຣາຊາ ວິຍ ໂຍຄາວຈໂຣ. ຍຖາ ໂສ ຣາຊາ ຕໍ ວີຓໍ ທສຘາ ຜາລນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິຈິນນ຺ໂຕ ສທ຺ທໍ ອທິສ຺ວາ ວີຓາຍ ອນຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ, ເອວໍ ໂຍຄາວຈໂຣ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ຂນ຺ເຘຫິ ອນຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ. ເຕນສ຺ສ ຕໍ ຂນ຺ຘສມ຺ມສນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຣູປໍ ສມນ຺ເວສຕິ ຍາວຕາ ຣູປສ຺ສ ຄຕີຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ສມນ຺ເວສຕີຕິ ປຣິເຍສຕິ. ຍາວຕາ ຣູປສ຺ສ ຄຕີຕິ ຍຕ຺ຕກາ ຣູປສ຺ສ ຄຕິ. ຕຕ຺ຖ ຄຕີຕິ ຄຕິຄຕິ, ສຎ຺ຊາຕິຄຕິ, ສລກ຺ຂຓຄຕິ, ວິຠວຄຕິ, ເຠທຄຕີຕິ ປຎ຺ຈວິຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອິທໍ ຣູປໍ ນາມ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ອຸປຣິ ອກນິຏ຺ຐພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອນ຺ໂຕ ກຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ສໍສຣຕິ ວຕ຺ຕຕິ, ອຍມສ຺ສ ຄຕິຄຕິ ນາມ.

ອຍໍ ປນ ກາໂຍ ເນວ ປທຸມຄພ຺ເຠ, ນ ປຸຓ຺ຑຣີກນີລຸປ຺ປລາທີສຸ ສຎ຺ຊາຍຕິ, ອາມາສຍປກ຺ກາສຍານໍ ປນ ອນ຺ຕເຣ ພຫລນ຺ຘກາເຣ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘປວນວິຈຣິເຕ ປຣມເຊຄຸຈ຺ເຉ ໂອກາເສ ປູຕິມຈ຺ຉາທີສຸ ກິມິ ວິຍ ສຎ຺ຊາຍຕິ, ອຍໍ ຣູປສ຺ສ ສຎ຺ຊາຕິຄຕິ ນາມ.

ທຸວິຘໍ ປນ ຣູປສ຺ສ ລກ຺ຂຓໍ, ‘‘ຣຸປ຺ປຕີຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ມາ ຣູປ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໗໙) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕ ຣຸປ຺ປນສງ຺ຂາຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓຎ຺ຈ ອນິຈ຺ຈາທິເຠທໍ ສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓຎ຺ຈ, ອຍມສ຺ສ ສລກ຺ຂຓຄຕິ ນາມ.

‘‘ຄຕິ ມິຄານໍ ປວນໍ, ອາກາໂສ ປກ຺ຂິນໍ ຄຕິ;

ວິຠໂວ ຄຕິ ຘມ຺ມານໍ, ນິພ຺ພານໍ ອຣຫໂຕ ຄຕີ’’ຕິ. (ປຣິ. ໓໓໙) –

ເອວໍ ວຸຕ຺ໂຕ ຣູປສ຺ສ ອຠາໂວ ວິຠວຄຕິ ນາມ. ໂຍ ປນສ຺ສ ເຠໂທ, ອຍໍ ເຠທຄຕິ ນາມ. ເວທນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເກວລຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຸປຣິ ຍາວ ຠວຄ຺ຄາ ເຕສໍ ສຎ຺ຊາຕິຄຕິ, ສລກ຺ຂຓຄຕິຍຎ຺ຈ ເວທຍິຕສຎ຺ຊານນອຠິສງ຺ຂຣຓວິຊານນວເສນ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຕມ຺ປິ ຕສ຺ສ ນ ໂຫຕີຕິ ຍເທຕໍ ຣູປາທີສຸ ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີຕິ ວາ ເອວໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ທິຏ຺ຐິຕຓ຺ຫາມານຄ຺ຄາຫຕ຺ຕຍໍ, ຕມ຺ປິ ຕສ຺ສ ຂີຓາສວສ຺ສ ນ ໂຫຕີຕິ ຍຖານຸສນ຺ຘິນາວ ສຸຕ຺ຕາຄຕໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ –

‘‘ອາທິມ຺ຫິ ສີລໍ ກຖິຕໍ, ມຊ຺ເຌ ສມາຘິຠາວນາ;

ປຣິໂຍສາເນ ຈ ນິພ຺ພານໍ, ເອສາ ວີໂຓປມາ ກຖາ’’ຕິ.