໑໐. ຉປ຺ປາຓໂກປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔໗. ທສເມ ອຣຸຄຕ຺ໂຕຕິ ວຓສຣີໂຣ. ເຕສໍເຍວ ອຣູນໍ ປກ຺ກຕ຺ຕາ ປກ຺ກຄຕ຺ໂຕ. ສຣວນນ຺ຕິ ກຓ຺ຑວນໍ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ອຣຸຄຕ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ທຸສ຺ສີລປຸຄ຺ຄໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ສ ກຸສກຓ຺ຏເກຫິ ວິທ຺ຘສ຺ສ ສຣປຕ຺ເຕຫິ ຈ ອສິຘາຣູປເມຫິ ວິລິຂິຕຄຕ຺ຕສ຺ສ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສໍ ວິຍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ‘‘ອຍໍ ໂສ ອິເມສຎ຺ຈ ອິເມສຎ຺ຈ ກມ຺ມານໍ ກາຣໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມານສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນທຸກ຺ຂໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ລຠຕິ ວຕ຺ຕາຣນ຺ຕິ ລຠຕິ ໂຈທກໍ. ເອວໍກາຣີຕິ ເອວຣູປານໍ ເວຊ຺ຊກມ຺ມທູຕກມ຺ມາທີນໍ ກາຣໂກ. ເອວໍສມາຈາໂຣຕິ ວິຘວາ ໂຄຈຣາທິວເສນ ເອວຣູປໂຄຈໂຣ. ອສຸຈິຄາມກຓ຺ຏໂກຕິ ອສຸທ຺ຘຏ຺ເຐນ ອສຸຈິ, ຄາມວາສີນໍ ວິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ກຓ຺ຏໂກຕິ ຄາມກຓ຺ຏໂກ.

ປກ຺ຂິນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑສກຸຓໍ. ໂອສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ອາວິຎ຺ເຉຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອາກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ປເວກ຺ຂາມີຕິ ປວິສິສ຺ສາມິ. ອາກາສໍ ເຑສ຺ສາມີຕິ ອາກາສໍ ອຸປ຺ປຕິສ຺ສາມິ.

ເອເຕສຸ ປນ ອຫິ ‘‘ໂຠເຄຫິ ມຓ຺ຑລໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສຸປິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວມ຺ມິກໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ສຸສຸມາໂຣ ‘‘ທູເຣ ພິລໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸທກໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ປກ຺ຂີ ‘‘ອຊຏາກາເສ ສຸຂໍ ວິຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາກາສໍ ເຑຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ກຸກ຺ກຸໂຣ ‘‘ອຸທ຺ຘນຏ຺ຐາເນ ຉາຣິກໍ ພ຺ຍູຫິຕ຺ວາ ອຸສຸມໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄາມໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ສິງ຺ຄາໂລ ‘‘ມນຸສ຺ສມໍສໍ ຂາທິຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ສຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາມກສຸສານໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ມກ຺ກໂຏ ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ຣຸກ຺ເຂ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ທິສາທິສໍ ປກ຺ຂນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວນໍ ປວິສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ.

ອນຸວິຘາເຍຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອນຸຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ອນຸວິຘິເຍຍ຺ຍຸນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ອນຸວິຘານໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຕ຺ຖ ໂສ ຍາຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວເມວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຉ ປາຓກາ ວິຍ ຉາຍຕນານິ ທຏ຺ຐພ຺ພານິ, ທຬ຺ຫຣຊ຺ຊຸ ວິຍ ຕຓ຺ຫາ, ມຊ຺ເຌ ຄຓ຺ຐິ ວິຍ ອວິຊ຺ຊາ. ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິໍ ທ຺ວາເຣ ອາຣມ຺ມຓໍ ພລວໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕໍ ອາຍຕນໍ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ອາຣມ຺ມເຓ ອາວິຎ຺ຉຕິ.

ອິມໍ ປນ ອຸປມໍ ຠຄວາ ສຣິກ຺ຂເກນ ວາ ອາຫເຣຍ຺ຍ ອາຍຕນານໍ ວາ ນານຕ຺ຕທສ຺ສນວເສນ. ຕຕ຺ຖ ສຣິກ຺ຂເກນ ຕາວ ວິສຸໍ ອປ຺ປນາກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ປາຬິຍໍເຍວ ອປ຺ປິຕາ. ອາຍຕນານໍ ນານຕ຺ຕທສ຺ສເນນ ປນ ອຍໍ ອປ຺ປນາ – ອຫິ ນາເມສ ພຫິ ສິຕ຺ຕສມ຺ມຏ຺ເຐ ຐາເນ ນາຠິຣມຕິ, ສງ຺ກາຣຏ຺ຐານຕິຓປຓ຺ຓຄຫນວມ຺ມິການິເຍວ ປນ ປວິສິຕ຺ວາ ນິປນ຺ນກາເລ ອຠິຣມຕິ, ເອກຄ຺ຄຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວ ຈກ຺ຂຸເປຕໍ ວິສມຊ຺ຌາສຍໍ, ມຏ຺ຐາສຸ ສຸວຓ຺ຓຠິຕ຺ຕິອາທີສຸ ນາຠິຣມຕິ, ໂອໂລເກຕຸມ຺ປິ ນ ອິຈ຺ຉຕິ, ຣູປຈິຕ຺ຕປຸປ຺ຜລຕາທິວິຈິຕ຺ເຕສຸເຍວ ປນ ອຠິຣມຕິ. ຕາທິເສສຸ ຫິ ຐາເນສຸ ຈກ຺ຂຸມ຺ຫິ ອປ຺ປໂຫນ຺ເຕ ມຸຂມ຺ປິ ວິວຣິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕຸກາໂມ ໂຫຕິ.

ສຸສຸມາໂຣປິ ພຫິ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຄເຫຕພ຺ພໍ ນ ປສ຺ສຕິ, ອກ຺ຂິໍ ນິມີເລຕ຺ວາ ຈຣຕິ. ຍທາ ປນ ພ຺ຍາມສຕມຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ ໂອຄາຫິຕ຺ວາ ພິລໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕທາ ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ສຸຂໍ ສຸປຕິ. ເອວເມວ ໂສຕມ຺ເປຕໍ ພິລຊ຺ຌາສຍໍ ອາກາສສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ, ກຓ຺ຓຈ຺ຉິທ຺ທກູປເກເຍວ ອຊ຺ຌາສຍໍ ກໂຣຕິ, ກຓ຺ຓຈ຺ຉິທ຺ທາກາໂສເຍວ ຕສ຺ສ ສທ຺ທສວເນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ອຊຏາກາໂສປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ອນ຺ໂຕເລຓສ຺ມິຎ຺ຫິ ສຊ຺ຌາເຍ ກຍິຣມາເນ ນ ເລຓຈ຺ຉທນໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສທ຺ໂທ ພຫິ ນິກ຺ຂມຕິ, ທ຺ວາຣວາຕປານຉິທ຺ເທຫິ ປນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຘາຕຸປຣມ຺ປຣາ ຆຏ຺ເຏນ຺ໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ໂສຕປສາທໍ ຆຏ຺ເຏຕິ. ອຖ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ‘‘ອສຸກໍ ນາມ ສຊ຺ຌາຍຕີ’’ຕິ ເລຓປິຏ຺ເຐ ນິສິນ຺ນາ ຊານນ຺ຕິ.

ເອວໍ ສນ຺ເຕ ສມ຺ປຕ຺ຕໂຄຈຣຕາ ໂຫຕິ, ກິໍ ປເນຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕໂຄຈຣນ຺ຕິ? ອາມ ສມ຺ປຕ຺ຕໂຄຈຣໍ. ຍທິ ເອວໍ ທູເຣ ເຠຣິອາທີສຸ ວຊ຺ຊມາເນສຸ ‘‘ທູເຣ ສທ຺ໂທ’’ຕິ ຊານນໍ ນ ຠເວຍ຺ຍາຕິ. ໂນ ນ ຠວຕິ. ໂສຕປສາທສ຺ມິຎ຺ຫິ ຆຏ຺ຏິເຕ ‘‘ທູເຣ ສທ຺ໂທ, ອາສນ຺ເນ ສທ຺ໂທ, ປຣຕີເຣ ໂອຣິມຕີເຣ’’ຕິ ຕຖາ ຕຖາ ຊານນາກາໂຣ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມຕາ ເອສາຕິ. ກິໍ ເອຕາຍ ຘມ຺ມຕາຍ? ຍໂຕ ຍໂຕ ຉິທ຺ທໍ, ຕໂຕ ຕໂຕ ສວນໍ ໂຫຕິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາທີນໍ ທສ຺ສນໍ ວິຍາຕິ ອສມ຺ປຕ຺ຕໂຄຈຣເມເວຕໍ.

ປກ຺ຂີປິ ຣຸກ຺ເຂ ວາ ຠູມິຍໍ ວາ ນ ຣມຕິ. ຍທາ ປນ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ເລຑ຺ຑຸປາເຕ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ອຊຏາກາສໍ ປກ຺ຂນ຺ໂທ ໂຫຕິ, ຕທາ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ເອວເມວ ຆານມ຺ປິ ອາກາສຊ຺ຌາສຍໍ ວາຕູປນິສ຺ສຍຄນ຺ຘໂຄຈຣໍ. ຕຖາ ຫິ ຄາໂວ ນວວຸຏ຺ເຐ ເທເວ ຠູມິໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ຆາຍິຕ຺ວາ ອາກາສາຠິມຸໂຂ ຫຸຕ຺ວາ ວາຕໍ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕິ. ອງ຺ຄຸລີຫິ ຄນ຺ຘປິຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາປິ ຈ ອຸປສິງ຺ຆນກາເລ ວາຕໍ ອນາກຑ຺ຒນ຺ໂຕ ເນວ ຕສ຺ສ ຄນ຺ຘໍ ຊານາຕິ.

ກຸກ຺ກຸໂຣປິ ພຫິ ຈຣນ຺ໂຕ ເຂມຏ຺ຐານໍ ນ ປສ຺ສຕິ, ເລຑ຺ຑຸທຓ຺ຑາທີຫິ ອຸປທ຺ທຸໂຕ ໂຫຕິ. ອນ຺ໂຕຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘນຏ຺ຐາເນ ຉາຣິກໍ ພ຺ຍູຫິຕ຺ວາ ນິປນ຺ນສ຺ສ ປນສ຺ສ ຜາສຸ ໂຫຕິ. ເອວເມວ ຊິວ຺ຫາປິ ຄາມຊ຺ຌາສຍາ ອາໂປສນ຺ນິສ຺ສິຕຣສາຣມ຺ມຓາ. ຕຖາ ຫິ ຕິຍາມຣຕ຺ຕິໍ ສມຓຘມ຺ມໍ ກຕ຺ວາປິ ປາໂຕວ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຄາມໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ. ສຸກ຺ຂຂາທນີຍສ຺ສ ຈ ນ ສກ຺ກາ ເຂເຬນ ອເຕມິຕສ຺ສ ຣສໍ ຊານິຕຸໍ.

ສິງ຺ຄາໂລປິ ພຫິ ຈຣນ຺ໂຕ ຣຕິໍ ນ ວິນ຺ທຕິ, ອາມກສຸສາເນ ມນຸສ຺ສມໍສໍ ຂາທິຕ຺ວາ ນິປນ຺ນສ຺ເສວ ປນສ຺ສ ຜາສຸ ໂຫຕິ. ເອວເມວ ກາໂຍປິ ອຸປາທິຓ຺ຓກຊ຺ຌາສໂຍ ປຖວີສນ຺ນິສ຺ສິຕໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຣມ຺ມໂຓ. ຕຖາ ຫິ ອຎ຺ຎໍ ອຸປາທິຓ຺ຓກໍ ອລຠມານາ ສຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນວ ຫຕ຺ຖຕເລ ສີສໍ ກຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣາ ຈສ຺ສ ປຖວີ ອາຣມ຺ມຓຄ຺ຄຫເຓ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ສຸສນ຺ຖຕສ຺ສາປິ ຫິ ສຍນສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາຐິຕານມ຺ປິ ວາ ຜລການໍ ນ ສກ຺ກາ ອນິສີທນ຺ເຕນ ວາ ອນຸປ຺ປີຬນ຺ເຕນ ວາ ຖທ຺ຘມຸທຸຠາໂວ ຊານິຕຸນ຺ຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣາ ປຖວີ ເອຕສ຺ສ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພຊານເນ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ.

ມກ຺ກໂຏປິ ຠູມິຍໍ ວິຈຣນ຺ໂຕ ນາຠິຣມຕິ, ຫຕ຺ຖສຕຸພ຺ເພຘໍ ປນສ຺ສ ຣຸກ຺ຂໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ວິຏປປິຏ຺ເຐ ນິສີທິຕ຺ວາ ທິສາວິທິສາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ເສວ ຜາສຸໂກ ໂຫຕິ. ເອວໍ ມໂນປິ ນານຊ຺ຌາສໂຍ ຠວງ຺ຄປຈ຺ຈໂຍ, ທິຏ຺ຐປຸພ຺ເພປິ ນານາຣມ຺ມຓຊ຺ຌາສຍໍ ກໂຣຕິເຍວ ມູລຠວງ຺ຄໍ ປນສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາເຣນ ປນ ອາຍຕນານໍ ນານຕ຺ຕໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ອາຍຕນນິທ຺ເທເສ ວຸຕ຺ຕເມວ.

ຕໍ ຈກ຺ຂຸ ນາວິຎ຺ຉຕີຕິ ຕຓ຺ຫາຣຊ຺ຊຸການໍ ອາຍຕນປາຓການໍ ກາຍຄຕາສຕິຖມ຺ເຠ ພທ຺ຘານໍ ນິພ຺ພິເສວນຠາວໍ ອາປນ຺ນຕ຺ຕາ ນາກຑ຺ຒຕີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ປຸພ຺ພຠາຄວິປສ຺ສນາວ ກຖິຕາ.