໘. ກິໍສຸໂກປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔໕. ອຏ຺ຐເມ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ປຐມມຄ຺ຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປຐມມຄ຺ໂຄ ຫິ ກິເລສປຫານກິຈ຺ຈໍ ສາເຘນ຺ໂຕ ປຐມໍ ນິພ຺ພານໍ ປສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂຄຕ຺ຣຠຸຎາຓໍ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ມຄ຺ຄໂຕ ປຐມຕຣໍ ປສ຺ສຕິ, ປສ຺ສິຕ຺ວາ ປນ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈສ຺ສ ກິເລສປຫານສ຺ສ ອຠາເວນ ນ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອປິຈ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ມຄ຺ຄາ ທສ຺ສນເມວ. ກສ຺ມາ? ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ທສ຺ສນໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ຜລກ຺ຂເຓ ວິສຸທ຺ຘໍ. ສກທາຄາມິອນາຄາມິອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ວິສຸຊ຺ຌຕິ, ຜລກ຺ຂເຓ ວິສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ເອວໍ ກເຖນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ອຫມ຺ປິ ທສ຺ສນໍ ວິໂສເຘຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕຜເລ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ຜສ຺ສາຍຕນກມ຺ມຏ຺ຐານິໂກ ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ວເສນ ຣູປາຣູປຘມ຺ເມ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ປຸຣິມານິ ປຎ຺ຈ ອາຍຕນານິ ຣູປໍ, ມນາຍຕນໍ ອຣູປໍ. ອິຕິ ໂສ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ຄເມວ ກເຖສິ.

ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐຕິ ປເທສສງ຺ຂາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ກຖິຕຕ຺ຕາ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ. ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ອຍໍ ປເທສສງ຺ຂາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ກເຖສິ. ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ ປເທສສງ຺ຂາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານໍ ປາປຸຓິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ຕໂຕ ນໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຕ຺ວໍເຍວ ນຸ ໂຂ ອິທໍ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານໍ ຊານາສິ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ເຎປິ ຊານນ຺ຕາ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ. ອຕ຺ຖາວຸໂສ, ອສຸກວິຫາເຣ ອສຸກຕ຺ເຖໂຣ ນາມາຕິ. ໂສ ຕມ຺ປິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ. ເອເຕນຸປາເຍນ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ອຎ຺ຎມ຺ປີຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ທຸຕິໂຍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘກມ຺ມຏ຺ຐານິໂກ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ຣູປໍ, ເສສກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ນາມນ຺ຕິ ນາມຣູປໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ມາ ໂສປິ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ຄເມວ ກເຖສິ. ອຍໍ ປນ ‘‘ອິເມສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ສເມຕິ, ປຐເມນ ສປ຺ປເທສສງ຺ຂາເຣສຸ ຐຕ຺ວາວ ກຖິຕໍ, ອິມິນາ ນິປ຺ປເທເສສູ’’ຕິ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຫຸຕ຺ວາ ຕເຖວ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ຕຕິໂຍ ມຫາຠູຕກມ຺ມຏ຺ຐານິໂກ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ສງ຺ເຂປໂຕ ຈ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຈ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ຄເມວ ກເຖສິ. ອຍໍ ປນ ‘‘ອິເມສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ສເມຕິ, ປຐເມນ ສປ຺ປເທສສງ຺ຂາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ກຖິຕໍ, ທຸຕິເຍນ ນິປ຺ປເທເສສຸ, ຕຕິເຍນ ອຕິສປ຺ປເທເສສູ’’ຕິ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຫຸຕ຺ວາ ຕເຖວ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຕຠູມກກມ຺ມຏ຺ຐານິໂກ. ຕສ຺ສ ກິຣ ສມປ຺ປວຕ຺ຕາ ຘາຕຸໂຍ ອເຫສຸໍ, ກລ຺ລສຣີຣໍ ພລປຕ຺ຕໍ, ກມ຺ມຏ຺ຐານານິປິສ຺ສ ສພ຺ພາເນວ ສປ຺ປາຍານິ, ອຕີຕາ ວາ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕຸ ອນາຄຕາ ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ວາ ກາມາວຈຣາ ວາ ຣູປາວຈຣາ ວາ ອຣູປາວຈຣາ ວາ, ສພ຺ເພປິ ສປ຺ປາຍາວ. ອສປ຺ປາຍກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ກາເລສຸປິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ວາ ໂຫຕຸ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວາ ປຐມຍາມາທໂຍ ວາ, ອສປ຺ປາໂຍ ກາໂລ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຍຖາ ນາມ ຈາຣິຠູມິໍ ໂອຕິຓ຺ໂຓ ມຫາຫຕ຺ຖີ ຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕພ຺ພໍ ຫຕ຺ເຖເນວ ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ປາເທຫິ ປຫຣິຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ ປາເທຫິ ປຫຣິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ເອວເມວ ສກເລ ເຕຠູມກຘມ຺ເມ ກລາປຄ຺ຄາເຫນ ຄເຫຕ຺ວາ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ເອໂສປິ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ຄເມວ ກເຖສິ. ອຍໍ ປນ ‘‘ອິເມສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ສເມຕິ. ປຐເມນ ສປ຺ປເທສສງ຺ຂາເຣສຸ ຐຕ຺ວາ ກຖິຕໍ, ທຸຕິເຍນ ນິປ຺ປເທເສສຸ, ປຸນ ຕຕິເຍນ ສປ຺ປເທເສສຸ, ຈຕຸຕ຺ເຖນ ນິປ຺ປເທເສສຸເຍວາ’’ຕິ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອິທໍ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອຕ຺ຕໂນວ ຘມ຺ມຕາຍ ຎາຕໍ, ອຸທາຫຸ ເກນຈິ ໂວ ອກ຺ຂາຕ’’ນ຺ຕິ? ອາວຸໂສ, ມຍໍ ກິໍ ຊານາມ? ອຕ຺ຖິ ປນ ສເທວເກ ໂລເກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຕໍ ນິສ຺ສາເຍຕໍ ອມ຺ເຫຫິ ຎາຕນ຺ຕິ. ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິເມ ຠິກ຺ຂູ ມຍ຺ຫໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ອຫໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘເມວ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ຠຄວາ ຕສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ເຍຫິ ເຕ ປຎ຺ໂຫ ກຖິໂຕ, ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຂີຓາສວາ, ສຸກຖິຕໍ ເຕຫິ, ຕ຺ວໍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ອນ຺ຘພາລຕາຍ ຕໍ ນ ສລ຺ລກ຺ເຂສີ’’ຕິ ນ ເອວໍ ວິເຫເສສິ. ກາຣກຠາວໍ ປນສ຺ສ ຎຕ຺ວາ ‘‘ອຕ຺ຖຄເວສໂກ ເອສ, ຘມ຺ມເທສນາຍ ເອວ ນໍ ພຸຊ຺ຌາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ກິໍສຸໂກປມໍ ອາຫຣິ. ຕຕ຺ຖ ຠູຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ກຕ຺ວາ ເອວມຕ຺ໂຖ ວິຠາເວຕພ຺ໂພ – ເອກສ຺ມິໍ ກິຣ ມຫານຄເຣ ເອໂກ ສພ຺ພຄນ຺ຖຘໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓເວຊ຺ໂຊ ປຓ຺ຑິໂຕ ປຏິວສຕິ. ອເຖໂກ ນຄຣສ຺ສ ປາຈີນທ຺ວາຣຄາມວາສີ ປຓ຺ຑຸໂຣຄປຸຣິໂສ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ເວຊ຺ຊປຓ຺ຑິໂຕ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິຕ຺ວາ ‘‘ເກນຕ຺ເຖນ ອາຄໂຕສິ ຠທ຺ຣມຸຂາ’’ຕິ, ປຸຈ຺ຉິ. ໂຣເຄນມ຺ຫິ, ອຍ຺ຍ, ອຸປທ຺ທຸໂຕ, ເຠສຊ຺ຊໍ ເມ ກເຖຫີຕິ. ເຕນ ຫິ, ໂຠ, ຄຈ຺ຉ, ກິໍສຸກຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ໂສເສຕ຺ວາ ຌາເປຕ຺ວາ, ຕສ຺ສ ຂາໂຣທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອິມິນາ ຈິມິນາ ຈ ເຠສຊ຺ເຊນ ໂຍເຊຕ຺ວາ, ອຣິຏ຺ຐໍ ກຕ຺ວາ ປິວ, ເຕນ ເຕ ຜາສຸກໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ. ໂສ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ນິໂຣໂຄ ພລວາ ປາສາທິໂກ ຊາໂຕ.

ອຖຎ຺ໂຎ ທກ຺ຂິຓທ຺ວາຣຄາມວາສີ ປຸຣິໂສ ເຕເນວ ໂຣເຄນ ອາຕຸໂຣ ‘‘ອສຸໂກ ກິຣ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຕ຺ວາ ອໂຣໂຄ ຊາໂຕ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ເກນ ເຕ, ສມ຺ມ, ຜາສຸກໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ. ກິໍສຸກາຣິຏ຺ເຐນ ນາມ, ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວມ຺ປິ ກໂຣຫີຕິ. ໂສປິ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ຕາທິໂສວ ຊາໂຕ.

ອຖຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຉິມທ຺ວາຣຄາມວາສີ…ເປ… ອຸຕ຺ຕຣທ຺ວາຣຄາມວາສີ ປຸຣິໂສ ເຕເນວ ໂຣເຄນ ອາຕຸໂຣ ‘‘ອສຸໂກ ກິຣ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຕ຺ວາ ອໂຣໂຄ ຊາໂຕ’’ຕິ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ເກນ ເຕ, ສມ຺ມ, ຜາສຸກໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ? ກິໍສຸກາຣິຏ຺ເຐນ ນາມ, ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວມ຺ປິ ກໂຣຫີຕິ. ໂສປິ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ຕາທິໂສວ ຊາໂຕ.

ອຖຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈນ຺ຕວາສີ ອທິຏ຺ຐປຸພ຺ພກິໍສຸໂກ ເອໂກ ປຸຣິໂສ ເຕເນວ ໂຣເຄນ ອາຕຸໂຣ ຈິຣໍ ຕານິ ຕານິ ເຠສຊ຺ຊານິ ກຕ຺ວາ ໂຣເຄ ອວູປສມມາເນ ‘‘ອສຸໂກ ກິຣ ນຄຣສ຺ສ ປາຈີນທ຺ວາຣຄາມວາສີ ປຸຣິໂສ ເຠສຊ຺ຊໍ ກຕ຺ວາ ອໂຣໂຄ ຊາໂຕ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉາມຫມ຺ປິ, ເຕນ ກຕເຠສຊ຺ຊໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ເກນ ເຕ, ສມ຺ມ, ຜາສຸກໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ກິໍສຸກາຣິຏ຺ເຐນ ສມ຺ມາຕິ. ກີທິໂສ ປນ ໂສ ກິໍສຸໂກຕິ. ຌາປິຕຄາເມ ຐິຕຌາມຖູໂຓ ວິຍາຕິ. ອິຕິ ໂສ ປຸຣິໂສ ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐາກາເຣນວ ກິໍສຸກໍ ອາຈິກ຺ຂິ. ເຕນ ຫິ ທິຏ຺ຐກາເລ ກິໍສຸໂກ ປຕິຕປຕ຺ໂຕ ຂາຓຸກກາເລ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຕາທິໂສວ ໂຫຕິ.

ໂສ ປນ ປຸຣິໂສ ສຸຕມງ຺ຄລິກຕ຺ຕາ ‘‘ອຍໍ ‘ຌາປິຕຄາເມ ຌາມຖູໂຓ ວິຍາ’ຕິ ອາຫ, ອມງ຺ຄລເມຕໍ. ເອຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ເມ ເຠສຊ຺ເຊ ກເຕປິ ໂຣໂຄ ນ ວູປສມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ, ຕ຺ວຎ຺ເຎວ ກິໍສຸກໍ ຊານາສິ, ອຸທາຫຸ ອຎ຺ໂຎປິ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ. ອຕ຺ຖິ, ໂຠ, ທກ຺ຂິຓທ຺ວາຣຄາເມ ອສຸໂກ ນາມາຕິ. ໂສ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ, ສ຺ວາສ຺ສ ປຸປ຺ຜິຕກາເລ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນານຸຣູເປນ ‘‘ໂລຫິຕໂກ ກິໍສຸໂກ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ອຍໍ ປຸຣິເມນ ວິຣຸທ຺ຘໍ ອາຫ, ກາຬໂກ ໂລຫິຕກໂຕ ສຸວິທູຣທູເຣ’’ຕິ ຕສ຺ສປິ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎປິ ໂກຈິ ກິໍສຸກທສ຺ສາວີ, ເຍນ ກິໍສຸໂກ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ອຕ຺ຖິ ປຈ຺ຉິມທ຺ວາຣຄາເມ ອສຸໂກ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕມ຺ປິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ. ສ຺ວາສ຺ສ ຜລິຕກາເລ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນານຸຣູເປນ ‘‘ໂອຈິຣກຊາໂຕ ອາທິນ຺ນສິປາຏິໂກ’’ຕິ ອາຫ. ຜລິຕກາລສ຺ມິຎ຺ຫິ ກິໍສຸໂກ ໂອລມ຺ພມານຈີຣໂກ ວິຍ ອໂຘມຸຂໍ ກຕ຺ວາ ຄຫິຕອສິໂກໂສ ວິຍ ຈ ສິຣີສຣຸກ຺ໂຂ ວິຍ ຈ ລມ຺ພມານຜໂລ ໂຫຕິ. ໂສ ‘‘ອຍໍ ປຸຣິເມຫິ ວິຣຸທ຺ຘໍ ອາຫ, ນ ສກ຺ກາ ອິມສ຺ສ ວຈນໍ ຄເຫຕຸ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ສປິ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎປິ ໂກຈິ ກິໍສຸກທສ຺ສາວີ, ເຍນ ກິໍສຸໂກ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ໂພ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ອຕ຺ຖິ ອຸຕ຺ຕຣທ຺ວາຣຄາເມ ອສຸໂກ ນາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕມ຺ປິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ອສ຺ສ ສຎ຺ຉນ຺ນປຕ຺ຕກາເລ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນານຸຣູເປນ ‘‘ພຫລປຕ຺ຕປລາໂສ ສນ຺ທຈ຺ຉາໂຍ’’ຕິ ອາຫ. ສນ຺ທຈ຺ຉາໂຍ ນາມ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ຐິຕຈ຺ຉາໂຍ.

ໂສ ‘‘ອຍມ຺ປິ ປຸຣິເມຫິ ວິຣຸທ຺ຘໍ ອາຫ, ນ ສກ຺ກາ ອິມສ຺ສ ວຈນໍ ຄເຫຕຸ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ສປິ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຕໍ ອາຫ, ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ໂຠ, ຕຸມ຺ເຫ ອຕ຺ຕໂນວ ຘມ຺ມຕາຍ ກິໍສຸກໍ ຊານາຖ, ອຸທາຫຸ ເກນຈິ ໂວ ອກ຺ຂາໂຕ’’ຕິ? ກິໍ, ໂຠ, ມຍໍ ຊານາມ? ອຕ຺ຖິ ປນ ມຫານຄຣສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ອມ຺ຫາກໍ ອາຈຣິໂຍ ເວຊ຺ຊປຓ຺ຑິໂຕ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ອມ຺ເຫຫິ ຎາຕນ຺ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ອຫມ຺ປິ ອາຈຣິຍເມວ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ເວຊ຺ຊປຓ຺ຑິໂຕ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິຕ຺ວາ, ‘‘ເກນຕ຺ເຖນ ອາຄໂຕສິ ຠທ຺ຣມຸຂາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ໂຣເຄນມ຺ຫິ, ອຍ຺ຍ, ອຸປທ຺ທຸໂຕ, ເຠສຊ຺ຊໍ ເມ ກເຖຖາຕິ. ເຕນ ຫິ, ໂຠ, ຄຈ຺ຉ, ກິໍສຸກຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ໂສເສຕ຺ວາ ຌາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຂາໂຣທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອິມິນາ ຈິມິນາ ຈ ເຠສຊ຺ເຊນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອຣິຏ຺ຐໍ ກຕ຺ວາ ປິວ, ເອເຕນ ເຕ ຜາສຸກໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ. ໂສ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ນິໂຣໂຄ ພລວາ ປາສາທິໂກ ຊາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ມຫານຄຣໍ ວິຍ ນິພ຺ພານນຄຣໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເວຊ຺ຊປຓ຺ຑິໂຕ ວິຍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈ ຕໍ ‘‘ຠິສກ຺ໂກ ສລ຺ລກຕ຺ໂຕຕິ ໂຂ, ສຸນກ຺ຂຕ຺ຕ, ຕຖາຄຕສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໖໕) ຈຕູສຸ ທ຺ວາຣຄາເມສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ເວຊ຺ຊນ຺ເຕວາສິກາ ວິຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕາ ຂີຓາສວາ. ປຈ຺ຈນ຺ຕວາສີ ປຐມປຸຣິໂສ ວິຍ ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉໂກ ຠິກ຺ຂຸ. ປຈ຺ຈນ຺ຕວາສິໂນ ຈຕຸນ຺ນໍ ເວຊ຺ຊນ຺ເຕວາສິການໍ ກຖາຍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ ອາຈຣິຍເມວ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈຕຸນ຺ນໍ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕານໍ ຂີຓາສວານໍ ກຖາຍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐສ຺ສ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນກາໂລ.

ຍຖາ ຍຖາ ອຘິມຸຕ຺ຕານນ຺ຕິ ເຍນ ເຍນາກາເຣນ ອຘິມຸຕ຺ຕານໍ. ທສ຺ສນໍ ສຸວິສຸທ຺ຘນ຺ຕິ ນິພ຺ພານທສ຺ສນໍ ສຸຏ຺ຐຸ ວິສຸທ຺ຘໍ. ຕຖາ ຕຖາ ໂຂ ເຕຫິ ສປ຺ປຸຣິເສຫິ ພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ເຕນ ເຕເນວາກາເຣນ ຕຸຍ຺ຫໍ ເຕຫິ ສປ຺ປຸຣິເສຫິ ກຖິຕໍ. ຍຖາ ຫິ ‘‘ກາຬໂກ ກິໍສຸໂກ’’ຕິ ກເຖນ຺ໂຕ ນ ອຎ຺ຎໍ ກເຖສິ, ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐນເຍນ ກິໍສຸກເມວ ກເຖສິ, ເອວເມວ ຉຜສ຺ສາຍຕນານໍ ວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕຂີຓາສໂວປິ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ກເຖນ຺ໂຕ ນ ອຎ຺ຎໍ ກເຖສິ, ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ເຄນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານເມວ ກເຖສິ.

ຍຖາ ຈ ‘‘ໂລຫິຕໂກ ໂອຈິຣກຊາໂຕ ພຫລປຕ຺ຕປລາໂສ ກິໍສຸໂກ’’ຕິ ກເຖນ຺ໂຕປິ ນ ອຎ຺ຎໍ ກເຖສິ, ອຕ຺ຕນາ ທິຏ຺ຐນເຍນ ກິໍສຸກເມວ ກເຖສິ, ເອວເມວ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ຈຕຸມຫາຠູຕວເສນ ເຕຠູມກຘມ຺ມວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕຂີຓາສໂວປິ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ກເຖນ຺ໂຕ ນ ອຎ຺ຎໍ ກເຖສິ, ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ເຄນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານເມວ ກເຖສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ກາຬກກາເລ ກິໍສຸກທສ຺ສາວິໂນປິ ຕໍ ທສ຺ສນໍ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ນ ເຕນ ອຎ຺ຎໍ ທິຏ຺ຐໍ, ກິໍສຸໂກວ ທິຏ຺ໂຐ, ເອວເມວ ຉຜສ຺ສາຍຕນວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕສ຺ສາປິ ຂີຓາສວສ຺ສ ທສ຺ສນໍ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ, ນ ເຕນ ອຎ຺ຎໍ ກຖິຕໍ, ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ເຄນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານເມວ ກຖິຕໍ. ຍຖາ ຈ ໂລຫິຕກາເລ ໂອຈິຣກຊາຕກາເລ ພຫລປຕ຺ຕປລາສກາເລ ກິໍສຸກທສ຺ສາວິໂນປິ ຕໍ ທສ຺ສນໍ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ, ນ ເຕນ ອຎ຺ຎໍ ທິຏ຺ຐໍ, ກິໍສຸໂກວ ທິຏ຺ໂຐ, ເອວເມວ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘວເສນ ຈຕຸມຫາຠູຕວເສນ ເຕຠູມກຘມ຺ມວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕສ຺ສາປິ ຂີຓາສວສ຺ສ ທສ຺ສນໍ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ, ນ ເຕນ ອຎ຺ຎໍ ກຖິຕໍ, ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕມຄ຺ເຄນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິກໍ ນິພ຺ພານເມວ ກຖິຕໍ.

ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂຸ ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມໍ ນຄຣນ຺ຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ອາຣທ຺ຘໍ? ສເຈ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຕໍ ສລ຺ລກ຺ຂິຕໍ, ອຖສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ສເຈ ນ ສລ຺ລກ຺ຂິຕໍ, ອຖສ຺ສ ອິມິນາ ນຄໂຣປເມນ ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ທີປນຕ຺ຖາຍ ອາວິຠາວນຕ຺ຖາຍ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ມຊ຺ຌິມປເທເສ ນຄຣສ຺ສ ປາກາຣາທີນິ ຖິຣານິ ວາ ໂຫນ຺ຕຸ ທຸພ຺ພລານິ ວາ, ສພ຺ພໂສ ວາ ມາ ໂຫນ຺ຕຸ, ໂຈຣາສງ຺ກາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ປຈ຺ຈນ຺ຕິມໍ ນຄຣ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ທຬ຺ຫຸທ຺ຘາປນ຺ຕິ ຖິຣປາກາຣໍ. ທຬ຺ຫປາກາຣໂຕຣຓນ຺ຕິ ຖິຣປາກາຣຎ຺ເຈວ ຖິຣໂຕຣຓຎ຺ຈ. ໂຕຣຓານິ ນາມ ຫິ ປຸຣິສຸພ຺ເພຘານິ ນຄຣສ຺ສ ອລງ຺ກາຣຕ຺ຖໍ ກຣີຍນ຺ຕິ, ໂຈຣນິວາຣຓຕ຺ຖານິປິ ໂຫນ຺ຕິເຍວ. ອຖ ວາ ໂຕຣຓນ຺ຕິ ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຏສ຺ເສຕໍ ນາມໍ, ຖິຣປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຏນ຺ຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ຉທ຺ວາຣນ຺ຕິ ນຄຣທ຺ວາຣໍ ນາມ ເອກມ຺ປິ ໂຫຕິ ທ຺ເວປິ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ, ອິຘ ປນ ສຕ຺ຖາ ຉທ຺ວາຣິກນຄຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ພ຺ຍຕ຺ໂຕຕິ ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເຍນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ວິສທຎາໂຓ. ເມຘາວີຕິ ຐານຸປ຺ປຕ຺ຕິກປຎ຺ຎາສງ຺ຂາຕາຍ ເມຘາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ.

ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ທິສາຍາຕິອາທິມ຺ຫິ ຠູຕມຕ຺ຖໍ ກຕ຺ວາ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ – ສມິທ຺ເຘ ກິຣ ມຫານຄເຣ ສຕ຺ຕຣຕນສມ຺ປນ຺ໂນ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸສາສຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕນຄຣໍ ຣາຊາຍຸຕ຺ຕວິຣຫິຕໍ, ອຖ ປຸຣິສາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ອມ຺ຫາກໍ, ເທວ, ນຄເຣ ອາຍຸຕ຺ຕໂກ ນຕ຺ຖິ, ເທຫິ ໂນ ກິຎ຺ຈິ ອາຍຸຕ຺ຕກ’’ນ຺ຕິ ອາຫໍສຸ. ຣາຊາ ເອກໍ ປຸຕ຺ຕໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ, ເອຕໍ ອາທາຍ ຕຕ຺ຖ ອຠິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐານາທີນິ ກຕ຺ວາ ວສຖາ’’ຕິ. ເຕ ຕຖາ ອກໍສຸ. ຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ປາປມິຕ຺ຕສໍສຄ຺ເຄນ ກຕິປາເຫເຍວ ສຸຣາໂສຓ຺ໂຑ ຫຸຕ຺ວາ, ສພ຺ພານິ ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐານາທີນິ ຫາເຣຕ຺ວາ, ນຄຣມຊ຺ເຌ ຘຸຕ຺ເຕຫິ ປຣິວາຣິໂຕ ສຸຣໍ ປິວນ຺ໂຕ ນຈ຺ຈຄີຕາທິຣຕິຍາ ວີຕິນາເມຕິ. ອຖ ຣຎ຺ໂຎ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອາໂຣຈຍິໍສຸ.

ຣາຊາ ເອກໍ ປຓ຺ຑິຕໍ ອມຈ຺ຈໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ກຸມາຣໍ ໂອວທິຕ຺ວາ, ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐານາທີນິ ກາເຣຕ຺ວາ, ປຸນ ອຠິເສກໍ ກຕ຺ວາ, ເອຫີ’’ຕິ. ນ ສກ຺ກາ, ເທວ, ກຸມາຣໍ ໂອວທິຕຸໍ, ຈຓ຺ໂຑ ກຸມາໂຣ ຆາເຕຍ຺ຍາປິ ມນ຺ຕິ. ອເຖກໍ ພລສມ຺ປນ຺ນໍ ໂຍຘໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຕ຺ວໍ ອິມິນາ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສເຈ ໂສ ໂອວາເທ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ສີສມສ຺ສ ຉິນ຺ທາຫີ’’ຕິ. ອິຕິ ໂສ ອມຈ຺ໂຈ ໂຍໂຘ ຈາຕິ ອິທໍ ສີຆໍ ທູຕຍຸຄໍ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂທວາຣິກໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກຫໍ, ໂຠ, ນຄຣສ຺ສ ສາມິ ກຸມາໂຣ’’ຕິ. ເອສ ມຊ຺ເຌສິງ຺ຆາຏເກ ສຸຣໍ ປິວນ຺ໂຕ ຘຸຕ຺ຕປຣິວາຣິໂຕ ຄີຕາທິຣຕິໍ ອນຸໂຠນ຺ໂຕ ນິສິນ຺ໂນຕິ. ອຖ ຕໍ ທູຕຍຸຄໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອມຈ຺ໂຈ ຕາເວຕ຺ຖ, ‘‘ສາມິ, ວິນິຈ຺ຉຍຏ຺ຐານາທີນິ ກິຣ ກາເຣຕ຺ວາ ສາຘຸກໍ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸສາສາ’’ຕິ ອາຫ. ກຸມາໂຣ ອສຸຓນ຺ໂຕ ວິຍ ນິສີທິ. ອຖ ນໍ ໂຍໂຘ ສີເສ ຄເຫຕ຺ວາ, ‘‘ສເຈ ຣຎ຺ໂຎ ອາຓໍ ກໂຣສິ, ກຣ, ໂນ ເຈ, ເອຕ຺ເຖວ ເຕ ສີສໍ ປາເຕສ຺ສາມີ’’ຕິ ຂຄ຺ຄໍ ອພ຺ພາຫິ. ປຣິຈາຣກາ ຘຸຕ຺ຕາ ຕາວເທວ ທິສາສຸ ປລາຍິໍສຸ. ກຸມາໂຣ ຠີໂຕ ສາສນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ. ອຖສ຺ສ ເຕ ຕຕ຺ເຖວ ອຠິເສກໍ ກຕ຺ວາ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສາເປຕ຺ວາ ‘‘ສມ຺ມາ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸສາສາຫີ’’ຕິ ຣຎ຺ຎາ ວຸຕ຺ຕໍ ຍຖາຠູຕວຈນໍ ນິຍ຺ຍາເຕຕ຺ວາ ຍຖາຄຕມຄ຺ຄເມວ ປຏິປຊ຺ຊິໍສຸ. ອິມມຕ຺ຖໍ ອາວິກໂຣນ຺ໂຕ ຠຄວາ ‘‘ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ທິສາຍາ’’ຕິ ອາຫ.

ຕຕ຺ຣິທໍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ – ສມິທ຺ຘມຫານຄຣໍ ວິຍ ຫິ ນິພ຺ພານນຄຣໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ສຕ຺ຕຣຕນສມນ຺ນາຄໂຕ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິ ວິຍ ສຕ຺ຕໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນສມນ຺ນາຄໂຕ ຘມ຺ມຣາຊາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ປຈ຺ຈນ຺ຕິມນຄຣໍ ວິຍ ສກ຺ກາຍນຄຣໍ, ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ກູຏຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກູຏຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາໂທ, ກູຏຣາຊປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຘຸຕ຺ເຕຫິ ປຣິວາຣິຕກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຎ຺ຈຫິ ນີວຣເຓຫິ ສມງ຺ຄິກາໂລ, ທ຺ເວ ສີຆທູຕາ ວິຍ ສມຖກມ຺ມຏ຺ຐານຎ຺ຈ ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານຎ຺ຈ, ມຫາໂຍເຘນ ສີເສ ຄຫິຕກາໂລ ວິຍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຐມຊ຺ຌານສມາຘິນາ ນິຈ຺ຈລໍ ກຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕຄ຺ຄຫິຕກາໂລ, ໂຍເຘນ ສີເສ ຄຫິຕມຕ຺ເຕ ຘຸຕ຺ຕານໍ ທິສາສຸ ປລາຍິຕ຺ວາ ທູຣີຠາໂວ ວິຍ ປຐມຊ຺ຌານມ຺ຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ເຕ ນີວຣຓານໍ ທູຣີຠາໂວ, ‘‘ກຣິສ຺ສາມິ ຣຎ຺ໂຎ ສາສນ’’ນ຺ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕມຕ຺ເຕ ວິສ຺ສຏ຺ຐກາໂລ ວິຍ ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐິຕກາໂລ, ອມຈ຺ເຈນ ຣຎ຺ໂຎ ສາສນໍ ອາໂຣຈິຕກາໂລ ວິຍ ສມາຘິນາ ຈິຕ຺ຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານສ຺ສ ວຑ຺ຒິຕກາໂລ, ຕຕ຺ເຖວສ຺ສ ເຕຫິ ທ຺ວີຫິ ທູເຕຫິ ກຕາຠິເສກສ຺ສ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕອຸສ຺ສາປນໍ ວິຍ ສມຖວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນິສ຺ສາຍ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ວິມຸຕ຺ຕິເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕຸສ຺ສາປນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ນຄຣນ຺ຕິ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ອິມສ຺ເສຕໍ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ອຘິວຈນນ຺ຕິອາທີສຸ ປນ ຈາຕຸມຫາຠູຕິກສ຺ສາຕິອາທີນໍ ປທານໍ ອຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວິຕ຺ຖາຣິໂຕວ. ເກວລໍ ປນ ວິຎ຺ຎາຓຣາຊປຸຕ຺ຕສ຺ສ ນິວາສຏ຺ຐານຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຖ ກາໂຍ ‘‘ນຄຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ເສວ ທ຺ວາຣຠູຕຕ຺ຕາ ຉ ອາຍຕນານິ ‘‘ທ຺ວາຣານີ’’ຕິ, ເຕສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ນິຈ຺ຈໍ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ສຕິ ‘‘ໂທວາຣິໂກ’’ຕິ, ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ເຕນ ຘມ຺ມຣາເຊນ ເປສິຕຕ຺ຕາ ສມຖວິປສ຺ສນາ ‘‘ສີຆໍ ທູຕຍຸຄ’’ນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ມຫາໂຍໂຘ ວິຍ ສມໂຖ, ປຓ຺ຑິຕາມຈ຺ໂຈ ວິຍ ວິປສ຺ສນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ມຊ຺ເຌ ສິງ຺ຆາຏໂກຕິ ນຄຣມຊ຺ເຌ ສິງ຺ຆາຏໂກ. ມຫາຠູຕານນ຺ຕິ ຫທຍວຕ຺ຖຸສ຺ສ ນິສ຺ສຍຠູຕານໍ ມຫາຠູຕານໍ. ວຕ຺ຖຸຣູປສ຺ສ ຫິ ປຈ຺ຈຍທສ຺ສນຕ຺ຖເມເວຕໍ ຈຕຸມຫາຠູຕຄ຺ຄຫຓໍ ກຕໍ. ນຄຣມຊ຺ເຌ ປນ ໂສ ຣາຊກຸມາໂຣ ວິຍ ສຣີຣມຊ຺ເຌ ຫທຍຣູປສິງ຺ຆາຏເກ ນິສິນ຺ໂນ ສມຖວິປສ຺ສນາທູເຕຫິ ອຣຫຕ຺ຕາຠິເສເກນ ອຠິສິຎ຺ຈິຕພ຺ໂພ ວິປສ຺ສນາວິຎ຺ຎາຓຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ນິພ຺ພານໍ ປນ ຍຖາຠູຕສຠາວໍ ອກຸປ຺ປໍ ອຘິກາຣີຕິ ກຕ຺ວາ ຍຖາຠູຕໍ ວຈນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ປນ ຍາທິໂສວ ປຸພ຺ພຠາຄວິປສ຺ສນາມຄ຺ໂຄ, ອຍມ຺ປິ ອຏ຺ຐງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ຕາທິໂສເຍວາຕິ ກຕ຺ວາ ຍຖາຄຕມຄ຺ໂຄຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິທໍ ຕາເວຕ຺ຖ ຘມ຺ມເທສນຕ຺ຖໍ ອາຠຕາຍ ອຸປມາຍ ສໍສນ຺ທນໍ.

ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຏີກຣຓຕ຺ຖໍ ອາຠຕປກ຺ເຂ ປນ ອິທໍ ສໍສນ຺ທນໍ – ເອຕ຺ຖ ຫິ ຉທ຺ວາຣູປມາ ຉຜສ຺ສາຍຕນວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕໍ ຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຠຕາ, ນຄຣສາມິອຸປມາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘວເສນ, ສິງ຺ຆາຏກູປມາ ຈຕຸມຫາຠູຕວເສນ, ນຄຣູປມາ ເຕຠູມກຘມ຺ມວເສນ ທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິປຕ຺ຕໍ ຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາຠຕາ. ສງ຺ເຂປໂຕ ປນິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຈຕຸສຈ຺ຈເມວ ກຖິຕໍ. ສກເລນປິ ຫິ ນຄຣສມ຺ຠາເຣນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈເມວ ກຖິຕໍ, ຍຖາຠູຕວຈເນນ ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ, ຍຖາຄຕມຄ຺ເຄນ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປນ ປຠາວິກາ ຕຓ຺ຫາ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉໂກ ຠິກ຺ຂຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ.