໑. ອາສີວິໂສປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໘. ອາສີວິສວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ເອກຈາຣິກທ຺ວິຈາຣິກຕິຈາຣິກຈຕຸຈາຣິກປຎ຺ຈຈາຣິເກ ສຠາຄວຸຕ຺ຕິໂນ ກາຣເກ ຍຸຕ຺ຕປຍຸຕ຺ເຕ ສພ຺ເພປິ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓກມ຺ມຏ຺ຐານິເກ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນ ໂຍຄາວຈເຣ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ. ອິທຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ຕໍ ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸຄ຺ຄເລສຸປິ ວິປຎ຺ຈິຕຎ຺ຎູນໍ ທິສາວາສິການໍ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓກມ຺ມຏ຺ຐານິການໍ ອຸປຏ຺ຐານເວລາຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎູອາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ປຸຄ຺ຄລານໍ ປຈ຺ຈຍຠູຕເມເວຕໍ. ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎູ ປຸຄ຺ຄໂລ ຫິ ອິມສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕິການິກ຺ເຂເປເນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕິ, ວິປຎ຺ຈິຕຎ຺ຎູ ມາຕິກາຍ ວິຕ຺ຖາຣຠາຊເນນ, ເນຍ຺ຍປຸຄ຺ຄໂລ ອິມເມວ ສຸຕ຺ຕໍ ສຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ປຣິປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ເສວນ຺ໂຕ ຠຊນ຺ໂຕ ປຍິຣຸປາສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕິ. ປທປຣມສ຺ເສຕໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອນາຄເຕ ວາສນາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອຸປກາຣຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ຠຄວາ ສິເນຣຸໍ ອຸກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ອາກາສໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕໍ ກມ຺ເປນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ມຫນ຺ເຕນ ອຸສ຺ສາເຫນ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ອິມໍ ອາສີວິໂສປມສຸຕ຺ຕໍ ອາຣຠິ.

ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາຕິ ກຏ຺ຐມຸໂຂ, ປູຕິມຸໂຂ, ອຄ຺ຄິມຸໂຂ, ສຕ຺ຖມຸໂຂຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ເຕສຸ ກຏ຺ຐມຸເຂນ ທຏ຺ຐສ຺ສ ສກລສຣີຣໍ ສຸກ຺ຂກຏ຺ຐໍ ວິຍ ຖທ຺ຘໍ ໂຫຕິ, ສນ຺ຘິປພ຺ເພສຸ ອຘິມຕ຺ຕໍ ອຍສູລສມປ຺ປິຕໍ ວິຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ປູຕິມຸເຂນ ທຏ຺ຐສ຺ສ ປກ຺ກປູຕິປນສໍ ວິຍ ວິປຸພ຺ພກຠາວໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຄ຺ຆຣຕິ, ຈງ຺ຄວາເຣ ປກ຺ຂິຕ຺ຕອຸທກໍ ວິຍ ໂຫຕິ. ອຄ຺ຄິມຸເຂນ ທຏ຺ຐສ຺ສ ສກລສຣີຣໍ ຌາຍິຕ຺ວາ ຠສ຺ມມຸຏ຺ຐິ ວິຍ ຖຸສມຸຏ຺ຐິ ວິຍ ຈ ວິປ຺ປກິຣີຍຕິ. ສຕ຺ຕມຸເຂນ ທຏ຺ຐສ຺ສ ສກລສຣີຣໍ ຠິຊ຺ຊຕິ, ອສນິປາຕຏ຺ຐານໍ ວິຍ ມຫານິຂາທເນນ ຂຕສນ຺ຘິມຸຂໍ ວິຍ ຈ ໂຫຕິ. ເອວໍ ວິສວເສນ ວິຠຕ຺ຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ.

ວິສເວຄວິກາເຣນ ປເນເຕ ໂສຬສ ໂຫນ຺ຕິ. ກຏ຺ຐມຸໂຂ ຫິ ທຏ຺ຐວິໂສ, ທິຏ຺ຐວິໂສ, ຜຸຏ຺ຐວິໂສ, ວາຕວິໂສຕິ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ໂຫຕິ. ເຕນ ຫິ ທຏ຺ຐມ຺ປິ ທິຏ຺ຐມ຺ປິ ຜຸຏ຺ຐມ຺ປິ ຕສ຺ສ ວາເຕນ ປຫຏມ຺ປິ ສຣີຣໍ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ຖທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍຕິ. ເອວໍ ວິສເວຄວິກາຣວເສນ ໂສຬສ ໂຫນ຺ຕິ.

ປຸນ ປຸຄ຺ຄລປຓ຺ຓຕ຺ຕິວເສນ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ໂຫນ຺ຕິ. ກຖໍ? ກຏ຺ຐມຸເຂສຸ ຕາວ ທຏ຺ຐວິໂສ ຈ ອາຄຕວິໂສ ໂນ ໂຆຣວິໂສ, ໂຆຣວິໂສ ໂນ ອາຄຕວິໂສ, ອາຄຕວິໂສ ເຈວ ໂຆຣວິໂສ ຈ, ເນວາຄຕວິໂສ ນ ໂຆຣວິໂສຕິ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ວິສໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕຕິຓຸກ຺ກາຍ ອຄ຺ຄິ ວິຍ ສີຆໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ອກ຺ຂີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ຂນ຺ຘໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສີສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ມຓິສປ຺ປາທີນໍ ວິສໍ ວິຍ, ມນ຺ຕໍ ປນ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ກຓ຺ຓວາຕໍ ທຕ຺ວາ ທຓ຺ຑເກນ ປຫຏມຕ຺ເຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ທຏ຺ຐຏ຺ຐາເນເຍວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຍໍ ອາຄຕວິໂສ ໂນ ໂຆຣວິໂສ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ວິສໍ ສຓິກໍ ອຠິຣຸຫຕິ, ອາຣຸຬ຺ຫາຣຸຬ຺ຫຏ຺ຐາເນ ປນ ອຍໍ ສີຕອຸທກໍ ວິຍ ໂຫຕິ ອຸທກສປ຺ປາທີນໍ ວິສໍ ວິຍ, ທ຺ວາທສວສ຺ສຈ຺ຈເຍນາປິ ກຓ຺ຓປິຏ຺ຐິຂນ຺ຘປິຏ຺ຐິກາທີສຸ ຄຓ຺ຑປິຬກາທິວເສນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ມນ຺ຕປຣິວຕ຺ຕນາທີສຸ ຈ ກຍິຣມານາສຸ ສີຆໍ ນ ໂອຕຣຕິ, ອຍໍ ໂຆຣວິໂສ ໂນ ອາຄຕວິໂສ ນາມ. ຍສ຺ສ ປນ ວິສໍ ສີຆໍ ອຠິຣຸຫຕິ, ນ ສີຆໍ ໂອຕຣຕິ ອເນຬກສປ຺ປາທີນໍ ວິສໍ ວິຍ, ອຍໍ ອາຄຕວິໂສ ເຈວ ໂຆຣວິໂສ ຈ. ຍສ຺ສ ປນ ວິສໍ ມນ຺ທໍ ໂຫຕິ, ໂອຕາຣິຍມານມ຺ປິ ສຸເຂເນວ ໂອຕຣຕິ ນີລສປ຺ປຘມ຺ມນິສປ຺ປາທີນໍ ວິສໍ ວິຍ, ອຍໍ ເນວາຄຕວິໂສ ນ ໂຆຣວິໂສ ນາມ. ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ກຏ຺ຐມຸເຂ ທຏ຺ຐວິສາທໂຍ ປູຕິມຸຂາທີສຸ ຈ ທຏ຺ຐວິສາທໂຍ ເວທິຕພ຺ພາຕິ. ເອວໍ ປຸຄ຺ຄລປຓ຺ຓຕ຺ຕິວເສນ ຈຕຸສຏ຺ຐິ.

ເຕສຸ ‘‘ອຓ຺ຑຊາ ນາຄາ’’ຕິອາທິນາ (ສໍ. ນິ. ໓.໓໔໒-໓໔໔) ໂຍນິວເສນ ເອເກກໍ ຈຕຸຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຉປຓ຺ຓາສາຘິການິ ທ຺ເວ ສຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ຊລຊາຖລຊາຕິ ທ຺ວິຄຸຓິຕາ ທ຺ວາທສາຘິການິ ປຎ຺ຈສຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ກາມຣູປອກາມຣູປານໍ ວເສນ ທ຺ວິຄຸຓິຕາ ຈຕຸວີສາຘິກສຫສ຺ສສງ຺ຂາ ໂຫນ຺ຕິ. ປຸນ ຄຕມຄ຺ຄສ຺ສ ປຏິໂລມໂຕ ສໍຂິປ຺ປມານາ ກຏ຺ຐມຸຂາທິວເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເຕ ສນ຺ຘາຍ ຠຄວາ ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ’’ຕິ ອາຫ. ກຸລວເສນ ຫິ ເອເຕ ຄຫິຕາ.

ຕຕ຺ຖ ອາສີວິສາຕິ ອາສິຕ຺ຕວິສາຕິປິ ອາສີວິສາ, ອສິຕວິສາຕິປິ ອາສີວິສາ, ອສິສທິສວິສາຕິປິ ອາສີວິສາ. ອາສິຕ຺ຕວິສາຕິ ສກລກາເຍ ອາສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ວິຍ ຐປິຕວິສາ, ປຣສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີເຣ ຈ ອາສິຎ຺ຈນວິສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສິຕວິສາຕິ ຍໍ ຍໍ ເອເຕຫິ ອສິຕໍ ໂຫຕິ ປຣິຠຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕໍ ວິສເມວ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ອສິຕໍ ວິສໍ ໂຫຕິ ເອເຕສນ຺ຕິ ອາສີວິສາ. ອສິສທິສວິສາຕິ ອສິວິຍ ຕິຂິຓໍ ປຣມມ຺ມຈ຺ເຉທນສມຕ຺ຖໍ ວິສໍ ເອເຕສນ຺ຕິ ອາສີວິສາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ວຈນຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຸຄ຺ຄເຕຊາຕິ ອຸຄ຺ຄຕເຕຊາ ພລວເຕຊາ. ໂຆຣວິສາຕິ ທຸນ຺ນິມ຺ມທ຺ທນວິສາ.

ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ປຏິຊຄ຺ຄາປນຕ຺ຖໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ. ຣາຊາໂນ ຫິ ອາສີວິເສ ຄາຫາເປຕ຺ວາ – ‘‘ຕຖາຣູເປ ໂຈເຣ ວາ ເອເຕຫິ ຑໍສາເປຕ຺ວາ ມາເຣສ຺ສາມ, ນຄຣູປໂຣຘກາເລ ປຣເສນາຍ ວາ ຕໍ ຂິປິສ຺ສາມ, ປຣພລໍ ນິມ຺ມທ຺ເທຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ສຸໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ວຣສຍນໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ເອເຕຫິ ອຕ຺ຕານໍ ຑໍສາເປຕ຺ວາ ສຕ຺ຕູນໍ ວສໍ ອນາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ມຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາສີວິເສ ຊຄ຺ຄາເປນ຺ຕິ. ເຕ ຍໍ ໂຈຣໍ ສຫສາວ ມາເຣຕຸໍ ນ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ‘‘ເອວເມເຕ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ ອິເມ ເຕ ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກາເລນ ກາລນ຺ຕິ ກາເລ ກາເລ. ສໍເວເສຕພ຺ພາຕິ ນິປຊ຺ຊາເປຕພ຺ພາ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ວາ ອຎ຺ຎຕໂຣ ວາຕິ ກຏ຺ຐມຸຂາທີສຸ ໂຍ ໂກຈິ. ຍໍ ເຕ ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ ກຣຓີຍໍ, ຕໍ ກໂຣຫີຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຖຈຣກສ຺ສ ວຈນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ສ ກິຣ ປຸຣິສສ຺ສ ເອວໍ ອາສີວິເສ ປຏິປາເທຕ຺ວາ ‘ອຍໍ ໂວ ອຸປຏ຺ຐາໂກ’ຕິ ຈຕູສຸ ເປຬາສຸ ຐປິຕານໍ ອາສີວິສານໍ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ. ອເຖໂກ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອາຄມ຺ມ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ທກ຺ຂິຓປາທານຸສາເຣນ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓຫຕ຺ຖໍ ມຓິພນ຺ຘໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເວເຐຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓກຓ຺ຓໂສຕມູເລ ຜຓໍ ກຕ຺ວາ ສຸສູຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊິ. ອປໂຣ ວາມປາທານຸສາເຣນ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຕເຖວ ວາມຫຕ຺ຖໍ ເວເຐຕ຺ວາ ວາມກຓ຺ຓໂສຕມູເລ ຜຓໍ ກຕ຺ວາ ສຸສູຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊິ, ຕຕິໂຍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອຠິມຸຂໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ກຸຈ຺ຉິໍ ເວເຐຕ຺ວາ ຄລວາຏກມູເລ ຜຓໍ ກຕ຺ວາ ສຸສູຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊິ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ປິຏ຺ຐິຠາເຄນ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຄີວໍ ເວເຐຕ຺ວາ ອຸປຣິມຸທ຺ຘນິ ຜຓໍ ຐເປຕ຺ວາ ສຸສູຕິ ກໂຣນ຺ໂຕ ນິປຊ຺ຊິ.

ເອວໍ ຈຕູສຸ ອາສີວິເສສຸ ສຣີຣຏ຺ຐເກສຸເຍວ ຊາເຕສຸ ເອໂກ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອຕ຺ຖຈຣກປຸຣິໂສ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ກິໍ ເຕ, ໂຠ ປຸຣິສ, ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ, ປຸຈ຺ຉິ. ຕໂຕ ເຕນ ‘‘ອິເມ ເມ, ໂຠ, ຫຕ຺ເຖສຸ ຫຕ຺ຖກຏກໍ ວິຍ ພາຫາສຸ ເກຍູຣໍ ວິຍ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ກຸຈ຺ຉິເວຐນສາຏໂກ ວິຍ ກຓ຺ເຓສຸ ກຓ຺ຓຈູຬິກາ ວິຍ ຄເລ ມຸຕ຺ຕາວລິໂຍ ວິຍ ສີເສ ສີສປສາຘນໍ ວິຍ ເກຈິ ອລງ຺ກາຣວິເສສາ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ໂສ ອາຫ – ‘‘ໂຠ ອນ຺ຘພາລ, ມາ ເອວໍ ມຎ຺ຎິຕ຺ຖ ‘ຣຎ຺ຎາ ເມ ຕຸຏ຺ເຐເນຕໍ ປສາຘນໍ ທິນ຺ນ’ນ຺ຕິ. ຕ຺ວໍ ຣຎ຺ໂຎ ອາຄຸຈາຣີ ໂຈໂຣ, ອິເມ ຈ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ ທຸຣຸປຏ຺ຐາຫາ ທຸປ຺ປຏິຊຄ຺ຄິຍາ, ເອກສ຺ມິໍ ອຸຏ຺ຐາຕຸກາເມ ເອໂກ ນ຺ຫາຍິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ນ຺ຫາຍິຕຸກາເມ ເອໂກ ຠຸຎ຺ຊິຕຸກາໂມ, ເອກສ຺ມິໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸກາເມ ເອໂກ ນິປຊ຺ຊິຕຸກາໂມ. ເຕສຸ ຍສ຺ເສວ ອິຈ຺ຉາ ນ ປູຣຕິ, ໂສ ຕຕ຺ເຖວ ຑໍສິຕ຺ວາ ມາເຣຕີ’’ຕິ. ອຕ຺ຖິ ປນ, ໂຠ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ໂກຈິ ໂສຕ຺ຖິມຄ຺ໂຄຕິ? ອາມ, ຣາຊປຸຣິສານໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ປລາຍນໍ ໂສຕ຺ຖິຠາໂວຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ຍໍ ເຕ ກຣຓີຍໍ, ຕໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອິຕໂຣ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ປມາທກ຺ຂຓໍ ຣາຊປຸຣິເສຫິ ຈ ປວິວິຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ, ວາມຫຕ຺ເຖນ ທກ຺ຂິຓຫຕ຺ຖໍ ເວເຐຕ຺ວາ, ທກ຺ຂິຓກຓ຺ຓຈູຬິກາຍ ຜຓໍ ຐເປຕ຺ວາ, ສຍິຕາສີວິສສ຺ສ ສຣີຣໍ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ວິຍ ສຓິກໍ ຕໍ ອປເນຕ຺ວາ, ເອເຕເນວ ອຸປາເຍນ ເສເສປິ ອປເນຕ຺ວາ ເຕສໍ ຠີໂຕ ປລາເຍຍ຺ຍ. ອຖ ນໍ ເຕ ອາສີວິສາ ‘‘ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ຣຎ຺ຎາ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ ອນຸພນ຺ຘມານາ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ຠີໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ…ເປ… ປລາເຍຖາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕສ຺ມິໍ ປນ ປຸຣິເສ ເອວໍ ອາຄຕມຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ປລາຍນ຺ເຕ ຣາຊາ ‘‘ປລາໂຕ ໂສ ປຸຣິໂສ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ ຕໍ ອນຸພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຆາເຕຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວິຈິນນ຺ໂຕ ຕສ຺ເສວ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກ ປຎ຺ຈ ຊເນ ລຠິຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ນໍ ອນຸພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຆາເຕຖາ’’ຕິ ເປເສຍ຺ຍ. ອຖສ຺ສ ອຕ຺ຖຈຣາ ປຸຣິສາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຍ຺ຍຸໍ. ໂສ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ຠີໂຕ ປລາເຍຖ. ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ຕເມນໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຉຏ຺ໂຐ ອນ຺ຕຣຈໂຣ ວຘໂກຕິ ‘‘ປຐມໍ ອາສີວິເສຫິ ອນຸພທ຺ໂຘ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ເຕ ວຎ຺ເຈນ຺ໂຕ ປລາຍິ, ອິທານິ ປຎ຺ຈຫິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກຫິ ອນຸພທ຺ໂຘ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ປລາຍຕິ, ນ ສກ຺ກາ ໂສ ເອວໍ ຄເຫຕຸໍ, ອຸປລາຬນາຍ ປນ ສກ຺ກາ, ຕສ຺ມາ ທຫຣກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເອກໂຕ ຂາທິຕ຺ວາ ຈ ປິວິຕ຺ວາ ຈ ສນ຺ຖວໍ ອນ຺ຕຣຈຣໍ ວຘກມສ຺ສ ເປເສຖາ’’ຕິ ອມຈ຺ເຈຫິ ວຸຕ຺ເຕນ ຣຎ຺ຎາ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ເປສິໂຕ ອນ຺ຕຣຈໂຣ ວຘໂກ.

ໂສ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ສຸຎ຺ຎໍ ຄາມນ຺ຕິ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ປທໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ຆາຍິຕ຺ວາ ເວເຄນາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິເສ ປຎ຺ຈ ວຘເກ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກ ຉຏ຺ຐຎ຺ຈ ອນ຺ຕຣຈຣໍ ວຘກໍ ‘‘ນິວຕ຺ຕ ໂຠ, ມາ ປລາຍິ, ປຸຕ຺ຕທາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ສຸຂໍ ວສິສ຺ສສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ, ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ປລາຍນ຺ໂຕ ປຈ຺ຈນ຺ຕຣຏ຺ເຐ ອຠິມຸຂຄຕໍ ເອກໍ ຉກຸຏິກໍ ສຸຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ. ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ປວິເສຍ຺ຍາຕິ ຘນຘຎ຺ຎມຎ຺ຈປີຐາທີຫິ ວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ຣິຕ຺ຕກຎ຺ເຎວ ປວິເສຍ຺ຍ. ຕຸຈ຺ຉກໍ ສຸຎ຺ຎກນ຺ຕິ ເອຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປຣິມເສຍ຺ຍາຕິ ‘‘ສເຈ ປານີຍໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ປິວິສ຺ສາມິ, ສເຈ ຠຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠາຊນໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖໍ ອນ຺ໂຕ ປເວເສຕ຺ວາ ປຣິມເສຍ຺ຍ.

ຕເມນໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ຉນ຺ນໍ ຆຣານໍ ເອກຆເຣປິ ກິຎ຺ຈິ ອລຠິຕ຺ວາ ຄາມມຊ຺ເຌ ເອໂກ ສນ຺ທຈ຺ຉາໂຍ ຣຸກ຺ໂຂ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ວງ຺ກຜລກໍ ອຕ຺ຖຕໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ອິຘ ຕາວ ນິສີທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຖ ນິສິນ຺ນໍ ມນ຺ທມນ຺ເທນ ວາເຕນ ພີຊິຍມານໍ ຕຕ຺ຕກມຕ຺ຕມ຺ປິ ສຸຂໍ ສນ຺ຕໂຕ ອສ຺ສາທຍມານໍ, ຕເມນໍ ປຸຣິສໍ ເກຈິເທວ ອຕ຺ຖຈຣກາ ພຫິ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ອາຄຕາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ. ອິທານິ ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສາຕິ ອມ຺ໂຠ, ປຸຣິສ, ອິທານິ. ໂຈຣາ ຄາມຆາຕກາຕິ ‘‘ຍເທເວຕ຺ຖ ລຠິສ຺ສາມ, ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມ ວາ ຆາເຕສ຺ສາມ ວາ’’ຕິ ອາຄຕາ ຉ ຄາມຆາຕກໂຈຣາ.

ອຸທກຓ຺ຓວນ຺ຕິ ຄມ຺ຠີຣໍ ປຸຖຸລໍ ອຸທກໍ. ຄມ຺ຠີຣມ຺ປິ ຫິ ອປຸຖຸລໍ, ປຸຖຸລໍ ວາ ອຄມ຺ຠີຣໍ, ນ ອຓ຺ຓໂວຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຍມ຺ປນ ຄມ຺ຠີຣຎ຺ຈ ປຸຖຸລຎ຺ຈ, ຕສ຺ເສເວຕໍ ນາມໍ. ສາສງ຺ກໍ ສປ຺ປຏິຠຍນ຺ຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວຘການໍ ຉຏ຺ຐສ຺ສ ອນ຺ຕຣຈຣສ຺ສ ຉນ຺ນຎ຺ຈ ຄາມຆາຕກໂຈຣານໍ ວເສນ ສາສງ຺ກໍ ສປ຺ປຏິຠຍໍ. ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍນ຺ຕິ ເຕສໍເຍວ ອາສີວິສາທີນໍ ອຠາເວນ ເຂມຎ຺ຈ ນິພ຺ຠຍຎ຺ຈ ວິຈິຕ຺ຣອຸຍ຺ຍານວຣໍ ພຫ຺ວນ຺ນປານໍ ເທວນຄຣສທິສໍ. ນ ຈສ຺ສ ນາວາ ສນ຺ຕາຣຓີຕິ ‘‘ອິມາຍ ນາວາຍ ໂອຣິມຕີຣໂຕ ປຣຕີຣໍ ຄມິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຐປິຕາ ຈ ສນ຺ຕາຣຓີ ນາວາ ນ ຠເວຍ຺ຍ. ອຸຕ຺ຕຣເສຕຸ ວາຕິ ຣຸກ຺ຂເສຕຸ-ຊງ຺ຆເສຕຸ-ສກຏເສຕູນໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸຕ຺ຕຣເສຕຸ ວາ ນ ຠເວຍ຺ຍ. ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ນ ໂຂ ເອສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ. ກສ຺ມາ ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ອາຫ? ເອຕ຺ຕການໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ພາຫິຕຕ຺ຕາ, ເທສນໍ ວາ ວິນິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ເອກໍ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ທສ຺ເສຕຸມ຺ປິ ເອວມາຫ.

ຕສ຺ມິໍ ປນ ເອວໍ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ເຓ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ ‘‘ນ ລທ຺ໂຘ ວຕາສິ ອມ຺ເຫຫິ, ອຊ຺ຊ ເຕ ມຸຣຸມຸຣາຍ ຊີວິຕໍ ຂາທິຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຍ຺ຍາມ’’. ປຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ‘‘ນ ລທ຺ໂຘ ວຕາສິ ອມ຺ເຫຫິ, ອຊ຺ຊ ເຕ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ອງ຺ຄມງ຺ຄານິ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ຄຕາ ສຕໍ ວາ ສຫສ຺ສໍ ວາ ລເຠຍ຺ຍາມ’’. ຉຏ຺ໂຐ ອນ຺ຕຣຈໂຣ ‘‘ນ ລທ຺ໂຘ ວຕາສິ ມຍາ, ອຊ຺ຊ ເຕ ຜລິກວຓ຺ເຓນ ອສິນາ ສີສໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ, ເສນາປຕິຏ຺ຐານໍ ລຠິຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠເວຍ຺ຍໍ’’. ຉ ໂຈຣາ ‘‘ນ ລທ຺ໂຘ ວຕາສິ ອມ຺ເຫຫິ, ອຊ຺ຊ ເຕ ວິວິຘານິ ກມ຺ມກາຣຓານິ ກາເຣຕ຺ວາ ພຫຸຘນໍ ອາຫຣາເປສ຺ສາມາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ, ອຸທກຓ຺ຓວໍ ໂອຕຣິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ຣຎ຺ໂຎ ອາຓາຍ ໂກປິຕຕ຺ຕາ ປຣໂຕ ຄນ຺ຕຸມ຺ປິ ອວິສຫນ຺ຕາ ຕຕ຺ເຖວ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມເຣຍ຺ຍຸໍ.

ອຸປມາ ໂຂ ມ຺ຍາຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເອວໍ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ – ຣາຊາ ວິຍ ຫິ ກມ຺ມໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຣາຊາປຣາຘິກປຸຣິໂສ ວິຍ ວຏ຺ຏນິສ຺ສິໂຕ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິສາ ວິຍ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ, ຣຎ຺ໂຎ ຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສີວິເສ ປຏິຈ຺ຉາປິຕກາໂລ ວິຍ ກມ຺ມຸນາ ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓເຍວ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ທິນ຺ນກາໂລ. ‘‘ອິເມສໍ ອາສີວິສານໍ ປມາທກ຺ຂເຓ ຣາຊປຸຣິສານຎ຺ຈ ວິວິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຍໍ ເຕ ອມ຺ໂຠ, ປຸຣິສ, ກຣຓີຍໍ, ຕໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວຈເນນ ‘‘ປລາຍສ຺ສູ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕກາໂລ ວິຍ ສຕ຺ຖາຣາ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຫາຠູຕກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖຕ຺ວາ ‘‘ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ມຫາຠູເຕສຸ ນິພ຺ພິນ຺ທ ວິຣຊ຺ຊ, ເອວໍ ວຏ຺ຏໂຕ ປຣິມຸຈ຺ຈິສ຺ສສີ’’ຕິ ກຖິຕກາໂລ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອຕ຺ຖຈຣກວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ຈຕຸນ຺ນໍ ອາສີວິສານໍ ປມາທກ຺ຂເຓ ຣາຊປຸຣິສານຎ຺ຈ ວິວິຕ຺ຕກ຺ຂເຓ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ປລາຍນໍ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ລຠິຕ຺ວາ ມຫາຠູຕາສີວິເສຫິ ປຣິມຸຈ຺ຈນຕ຺ຖາຍ ຎາຓປລາຍເນນ ປລາຍນໍ.

ອິທານິ ຈຕຸນ຺ເນຕໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຘິວຈນໍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ອາໂປຘາຕຸຍາຕິອາທີສຸ ຈຕຸມຫາຠູຕກຖາ ຈ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘກຖາ ຈ ອາຍຕນກຖາ ຈ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວິຕ຺ຖາຣິຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ກຏ຺ຐມຸຂອາສີວິໂສ ວິຍ ປຖວີຘາຕຸ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ປູຕິມຸຂອຄ຺ຄິມຸຂສຕ຺ຖມຸຂາ ວິຍ ເສສຘາຕຸໂຍ. ຍເຖວ ຫິ ກຏ຺ຐມຸເຂນ ທຏ຺ຐສ຺ສ ສກລກາໂຍ ຖທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ເອວໍ ປຖວີຘາຕຸປໂກເປນາປິ. ຍຖາ ຈ ປູຕິມຸຂາທີຫິ ທຏ຺ຐສ຺ສ ປຄ຺ຆຣຕິ ເຈວ ຌາຍຕິ ຈ ຉິຊ຺ຊຕິ ຈ, ເອວໍ ອາໂປຘາຕຸເຕໂຊຘາຕຸວາໂຍຘາຕຸປໂກເປນາປີຕິ. ເຕນາຫຸ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍາ –

‘‘ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ຠວຕີ ກາໂຍ, ທຏ຺ໂຐ ກຏ຺ຐມຸເຂນ ວາ;

ປຖວີຘາຕຸປໂກເປນ, ໂຫຕິ ກຏ຺ຐມຸເຂວ ໂສ.

‘‘ປູຕິໂກ ຠວຕີ ກາໂຍ, ທຏ຺ໂຐ ປູຕິມຸເຂນ ວາ;

ອາໂປຘາຕຸປໂກເປນ, ໂຫຕິ ປູຕິມຸເຂວ ໂສ.

‘‘ສນ຺ຕຕ຺ໂຕ ຠວຕີ ກາໂຍ, ທຏ຺ໂຐ ອຄ຺ຄິມຸເຂນ ວາ;

ເຕໂຊຘາຕຸປໂກເປນ, ໂຫຕິ ອຄ຺ຄິມຸເຂວ ໂສ.

‘‘ສຎ຺ຉິນ຺ໂນ ຠວຕີ ກາໂຍ, ທຏ຺ໂຐ ສຕ຺ຖມຸເຂນ ວາ;

ວາໂຍຘາຕຸປໂກເປນ, ໂຫຕິ ສຕ຺ຖມຸເຂວ ໂສ’’ຕິ. –

ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ວິເສສໂຕ ສທິສຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອວິເສສໂຕ ປນ ອາສຍໂຕ ວິສເວຄວິກາຣໂຕ ອນຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໂຕ ທຸຣຸປຏ຺ຐານໂຕ ທຸຣາສທໂຕ ອກຕຎ຺ຎຸຕໂຕ ອວິເສສກາຣິໂຕ ອນນ຺ຕໂທສູປທ຺ທວໂຕຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ເອເຕສໍ ອາສີວິສສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ອາສຍໂຕຕິ ອາສີວິສານຎ຺ຫິ ວມ຺ມິໂກ ອາສໂຍ, ຕຕ຺ເຖວ ເຕ ວສນ຺ຕິ. ມຫາຠູຕານມ຺ປິ ກາຍວມ຺ມິໂກ ອາສໂຍ. ອາສີວິສານຎ຺ຈ ຣຸກ຺ຂສຸສິຣຕິຓປຓ຺ຓຄຫນສງ຺ກາຣຏ຺ຐານານິປິ ອາສໂຍ. ເອເຕສຸປິ ຫິ ເຕ ວສນ຺ຕິ. ມຫາຠູຕານມ຺ປິ ກາຍສຸສິຣໍ ກາຍຄຫນໍ ກາຍສງ຺ກາຣຏ຺ຐານໍ ອາສໂຍຕິ. ເອວໍ ຕາວ ອາສຍໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ວິສເວຄວິກາຣໂຕຕິ ອາສີວິສາ ຫິ ກຸລວເສນ ກຏ຺ຐມຸຂາທິເຠທໂຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ຕຕ຺ຖ ເອເກໂກ ວິສວິກາຣໂຕ ວິຠຊ຺ຊມາໂນ ທຏ຺ຐວິສາທິວເສນ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ໂຫຕິ. ມຫາຠູຕານິປິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓວເສນ ປຖວີອາທິເຠທໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ. ເອຕ຺ຖ ເອເກກໍ ກມ຺ມສມຸຏ຺ຐານາທິວເສນ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ວິສເວຄວິກາຣໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອນຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໂຕຕິ ອາສີວິເສ ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ປຎ຺ຈ ອນຕ຺ເຖ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ – ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອສຸຈິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ພ຺ຍາຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ວິສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ມຣຓໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ມຫາຠູຕານິປິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ປຎ຺ຈ ອນຕ຺ເຖ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ – ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອສຸຈິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ພ຺ຍາຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຊຣໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ມຣຓໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ເຕນາຫຸ ໂປຣາຓາ –

‘‘ເຍເກຈິ ສປ຺ປໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ມີຬ຺ຫລິຕ຺ຕໍ ມຫາວິສໍ;

ປຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫນ຺ຕຸນຕ຺ຖານິ, ໂລເກ ສປ຺ປາຠິນນ຺ທິໂນ.

‘‘ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ອສຸຈິໍ ພ຺ຍາຘິໍ, ວິສໍ ມຣຓປຎ຺ຈມໍ;

ອນຕ຺ຖາ ໂຫນ຺ຕິ ປຎ຺ເຈເຕ, ມີຬ຺ຫລິຕ຺ເຕ ຠຸຊງ຺ຄເມ.

‘‘ເອວເມວໍ ອກຸສລາ, ອນ຺ຘພາລປຸຖຸຊ຺ຊນາ;

ປຎ຺ຈ ຄຓ຺ຫນ຺ຕຸນຕ຺ຖານິ, ຠເວ ຊາຕາຠິນນ຺ທິໂນ.

‘‘ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ອສຸຈິໍ ພ຺ຍາຘິໍ, ຊຣໍ ມຣຓປຎ຺ຈມໍ;

ອນຕ຺ຖາ ໂຫນ຺ຕິ ປຎ຺ເຈເຕ, ມີຬ຺ຫລິຕ຺ເຕວ ປນ຺ນເຄ’’ຕິ. –

ເອວໍ ອນຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ທຸຣຸປຏ຺ຐານໂຕຕິ ເຕ ອາສີວິສາ ທຸຣຸປຏ຺ຐານາ, ເອກສ຺ມິໍ ອຸຏ຺ຐາຕຸກາເມ ເອໂກ ນ຺ຫາຍິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ນ຺ຫາຍິຕຸກາເມ ອປໂຣ ຠຸຎ຺ຊິຕຸກາໂມ, ຕສ຺ມິໍ ຠຸຎ຺ຊິຕຸກາເມ ອຎ຺ໂຎ ນິປຊ຺ຊິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ເຕສຸ ຍສ຺ສ ຍສ຺ເສວ ອຊ຺ຌາສໂຍ ນ ປູຣຕິ, ໂສ ຕຕ຺ເຖວ ຑໍສິຕ຺ວາ ມາເຣຕິ. ອິເມຫິ ປນ ອາສີວິເສຫິ ຠູຕາເນວ ທຸຣຸປຏ຺ຐານຕຣານິ. ປຖວີຘາຕຸຍາ ຫິ ເຠສຊ຺ເຊ ກຍິຣມາເນ ອາໂປຘາຕຸ ກຸປ຺ປຕິ, ຕສ຺ເສວ ເຠສຊ຺ຊໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ເຕໂຊຘາຕູຕິ ເອວໍ ເອກິສ຺ສາ ເຠສຊ຺ເຊ ກຍິຣມາເນ ອປຣາ ກຸປ຺ປນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ທຸຣຸປຏ຺ຐານໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ທຸຣາສທໂຕຕິ ທຸຣາສທາ ຫິ ອາສີວິສາ, ເຄຫສ຺ສ ປຸຣິມຠາເຄ ອາສີວິສໍ ທິສ຺ວາ ປຈ຺ຉິມຠາເຄນ ປລາຍນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉິມຠາເຄ ທິສ຺ວາ ປຸຣິມຠາເຄນ, ເຄຫມຊ຺ເຌ ທິສ຺ວາ ຄພ຺ຠໍ ປວິສນ຺ຕິ, ຄພ຺ເຠ ທິສ຺ວາ ມຎ຺ຈປີຐໍ ອຠິຣຸຫນ຺ຕິ. ມຫາຠູຕານິ ຕໂຕປິ ທຸຣາສທຕຣານິ. ຕຖາຣູເປນ ຫິ ກຸຏ຺ຐໂຣເຄນ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ກຓ຺ຓນາສາທີນິ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຕນ຺ຕິ, ສຣີຣໍ ສມ຺ຜຸຏຕິ ນີລມກ຺ຂິກາ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ, ສຣີຣຄນ຺ໂຘ ທູຣໂຕວ ອຸພ຺ພາຫຕິ. ຕໍ ປຸຣິສໍ ອກ຺ໂກສມານມ຺ປິ ປຣິເທວມານມ຺ປິ ເນວ ໂຣສວເສນ, ນ ກາຣຸຎ຺ເຎນ, ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ນາສິກໍ ປິທຫິຕ຺ວາ ເຂຬໍ ປາເຕນ຺ຕາ ທູຣໂຕວ ນໍ ວິວຊ຺ເຊນ຺ຕິ. ເອວໍ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ຠຄນ຺ທຣກຸຈ຺ຉິໂຣຄວາຕໂຣຄາທີນໍ ພີຠຈ຺ຉເຊຄຸຈ຺ຉຠາວກຣານຎ຺ຈ ໂຣຄານໍ ວເສນ ອຍເມວຕ຺ໂຖ ວິຠາເວຕພ຺ໂພຕິ. ເອວໍ ທຸຣາສທໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອກຕຎ຺ຎຸຕໂຕຕິ ອາສີວິສາ ຫິ ອກຕຎ຺ຎຸໂນ ໂຫນ຺ຕິ, ນ຺ຫາປິຍມານາປິ ໂຠຊິຍມານາປິ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ປູຊິຍມານາປິ ເປຬາຍໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຣິຫຣິຍມານາປິ ໂອຕາຣເມວ ຄເວສນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ໂອຕາຣໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ນໍ ຑໍສິຕ຺ວາ ມາເຣນ຺ຕິ. ອາສີວິເສຫິປິ ມຫາຠູຕາເນວ ອກຕຎ຺ຎຸຕຣານິ. ເອເຕສຎ຺ຫິ ກຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ສີເຕນ ວາ ອຸຓ຺ເຫນ ວາ ນິມ຺ມເລນ ຊເລນ ນ຺ຫາປິຍມານານິປິ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ສກ຺ກຣິຍມານານິປິ ມຸທຸວຕ຺ຖມຸທຸສຍນມຸທຸຍານາທີຫິ ປຣິຫຣິຍມານານິປິ, ວຣໂຠຊນໍ ໂຠຊິຍມານານິປິ, ວຣປານໍ ປາຍາປິຍມານານິປິ ໂອຕາຣເມວ ຄເວສນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ໂອຕາຣໍ ລຠນ຺ຕິ, ຕຕ຺ເຖວ ກຸປ຺ປິຕ຺ວາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາເປນ຺ຕີຕິ. ເອວໍ ອກຕຎ຺ຎຸຕໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອວິເສສກາຣິໂຕຕິ ອາສີວິສາ ຫິ ‘‘ອຍໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເວສ຺ໂສ ວາ ສຸທ຺ໂທ ວາ ຄຫຏ຺ໂຐ ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ’’ຕິ ວິເສສໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ສມ຺ປຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕເມວ ຑໍສິຕ຺ວາ ມາເຣນ຺ຕິ. ມຫາຠູຕານິປິ ‘‘ອຍໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເວສ຺ໂສ ວາ ສຸທ຺ໂທ ວາ ຄຫຏ຺ໂຐ ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ ມາໂຣ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ວາ ນິຄ຺ຄຸໂຓ ວາ ສຄຸໂຓ ວາ’’ຕິ ວິເສສໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ຍທິ ຫິ ເນສໍ ‘‘ອຍໍ ຄຸຓວາ’’ຕິ ລຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ສເທວເກ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄເລ ຕຖາຄເຕ ລຊ຺ຊໍ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍຸໍ. ອຖາປິ ເນສໍ ‘‘ອຍໍ ມຫາປຎ຺ໂຎ ອຍໍ ມຫິທ຺ຘິໂກ ອຍໍ ຘຸຕວາໂທ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ລຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຘມ຺ມເສນາປຕິສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣາທີສຸ ລຊ຺ຊໍ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍຸໍ. ອຖາປິ ເນສໍ ‘‘ອຍໍ ນິຄ຺ຄຸໂຓ ທາຣຸໂຓ ຖທ຺ໂຘ’’ຕິ ຠຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ສເທວເກ ໂລເກ ນິຄ຺ຄຸຓຖທ຺ຘທາຣຸຓານໍ ອຄ຺ຄສ຺ສ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ຉນ຺ນໍ ວາ ສຕ຺ຖາຣານໍ ຠາເຍຍ຺ຍຸໍ, ນ ຈ ລຊ຺ຊນ຺ຕິ ນ ຈ ຠາຍນ຺ຕິ, ກຸປ຺ປິຕ຺ວາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອນຍພ຺ຍສນໍ ອາປາເທນ຺ຕິເຍວ. ເອວໍ ອວິເສສກາຣິໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອນນ຺ຕໂທສູປທ຺ທວໂຕຕິ ອາສີວິເສ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນການຎ຺ຫິ ໂທສູປທ຺ທວານໍ ປມາຓໍ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາ ເຫເຕ ຑໍສິຕ຺ວາ ກາຓມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ ຂຸຊ຺ຊມ຺ປິ ປີຐສປ຺ປິມ຺ປິ ເອກປກ຺ຂລມ຺ປີຕິ ເອວໍ ອປຣິມາຓໍ ວິປ຺ປກາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ຠູຕານິປິ ກຸປ຺ປິຕານິ ນ ກາຓາທິຠາເວສຸ ນ ກິຎ຺ຈິ ວິປ຺ປກາຣໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ອປ຺ປມາໂຓ ເອເຕສໍ ໂທສູປທ຺ທໂວຕິ. ເອວໍ ອນນ຺ຕໂທສູປທ຺ທວໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອິທາເນຕ຺ຖ ຈຕຸມຫາຠູຕວເສນ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ຕໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ຈຕຸຘາຕຸວວຕ຺ຖານນິທ຺ເທເສ ກຖິຕເມວ.

ປຎ຺ຈ ວຘກາ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາຕິ ໂຂ ຠິກ຺ຂເວ ປຎ຺ຈນ຺ເນຕໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວີຫິ ອາກາເຣຫິ ຂນ຺ຘານໍ ວຘກປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຂນ຺ຘາ ຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຎ຺ຈ ວເຘນ຺ຕິ, ເຕສຸ ຈ ສນ຺ເຕສຸ ວໂຘ ນາມ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ກຖໍ? ຣູປໍ ຕາວ ຣູປມ຺ປິ ວເຘຕິ ອຣູປມ຺ປິ, ຕຖາ ອຣູປໍ ອຣູປມ຺ປິ ວເຘຕິ ຣູປມ຺ປິ. ກຖໍ? ອຍຎ຺ຫິ ປຖວີຘາຕຸ ຠິຊ຺ຊມານາ ອິຕຣາ ຕິສ຺ໂສ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊຕິ, ອາໂປຘາຕຸອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ, ເອວໍ ຕາວ ຣູປໍ ຣູປເມວ ວເຘຕິ. ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ປນ ຠິຊ຺ຊມາໂນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ເຘ ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ຣູປໍ ອຣູປມ຺ປິ ວເຘຕິ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘປິ ຠິຊ຺ຊມາໂນ ສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ເຘ ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວໍ ອຣູປໍ ອຣູປເມວ ວເຘຕິ. ຈຸຕິກ຺ຂເຓ ປນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ ຠິຊ຺ຊມານາ ວຕ຺ຖຸຣູປມ຺ປິ ຄເຫຕ຺ວາວ ຠິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເອວໍ ອຣູປໍ ຣູປມ຺ປິ ວເຘຕິ. ເອວໍ ຕາວ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວເຘນ຺ຕີຕິ ວຘກາ. ຍຕ຺ຖ ປນ ຂນ຺ຘາ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ເຉທນເຠທນວຘພນ຺ຘນາທໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາຕິ. ເອວໍ ຂນ຺ເຘສຸ ສນ຺ເຕສຸ ວໂຘ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິປິ ວຘກາ.

ອິທານິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ຣູປາຣູປວເສນ ທ຺ເວ ໂກຏ຺ຐາເສ ກຕ຺ວາ, ຣູປວເສນ ວາ ນາມວເສນ ວາ ຣູປປຣິຄ຺ຄຫໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ, ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກເຖຕພ຺ພໍ ສິຍາ ຕມ຺ປິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ກຖິຕເມວ.

ຉຏ຺ໂຐ ອນ຺ຕຣຈໂຣ ວຘໂກ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິໂກຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ນນ຺ທີຣາຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ນນ຺ທີຣາຄສ຺ສ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິກວຘກສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ ປຎ຺ຎາສິຣປາຕນໂຕ ຈ ໂຍນິສມ຺ປຏິປາທນໂຕ ຈ. ກຖໍ? ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ນິສ຺ສາຍ ໂລໂຠ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ປຎ຺ຎາສີສໍ ປຕິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ໂສຕທ຺ວາຣາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເອວໍ ຕາວ ປຎ຺ຎາສິຣປາຕນໂຕ ສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ນນ຺ທີຣາໂຄ ປເນສ ອຓ຺ຑຊາທິເຠທາ ຈຕສ຺ໂສ ໂຍນິໂຍ ອຸປເນຕິ. ຕສ຺ສ ໂຍນິອຸປຄມນມູລການິ ປຎ຺ຈວີສຕິ ມຫາຠຍານິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສ ກມ຺ມກາຣຓານິ ຈ ອາຄຕາເນວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ໂຍນິສມ຺ປຏິປາທນໂຕປິສ຺ສ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິກວຘກສທິສຕາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອິຕິ ນນ຺ທີຣາຄວເສນາປິ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕເມວ ໂຫຕິ. ກຖໍ? ອຍຎ຺ຫິ ນນ຺ທີຣາໂຄ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຕໍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເວທນາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຈິຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເຕສໍ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ, ເອວໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ອິທານິ ເຕ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ນາມຣູປວເສນ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ, ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍປຣິເຍສນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ເອໂກ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ເອວໍ ນນ຺ທີຣາຄວເສນ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕິ.

ຉນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍຕນານໍ ສຸຎ຺ຎຄາເມນ ສທິສຕາ ປາຬິຍໍເຍວ ອາຄຕາ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ກມ຺ມຏ຺ຐານນໂຍ – ຍຖາ ຈ ເຕ ຉ ໂຈຣາ ຉກຸຏິກໍ ສຸຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ວິຈຣນ຺ຕາ ກິຎ຺ຈິ ອລຠິຕ຺ວາ ຄາເມນ ອນຕ຺ຖິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວເມວໍ ຠິກ຺ຂຸ ຉສຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາຍຕເນສຸ ອຠິນິວິສິຕ຺ວາ ວິຈິນນ຺ໂຕ ‘‘ອຫ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ມມ’’ນ຺ຕິ ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ ກິຎ຺ຈິ ອທິສ຺ວາ ເຕຫິ ອນຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ. ໂສ ‘‘ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸປາທາຣູປກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນ ຈກ຺ຂຸປສາທາທໂຍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ມນາຍຕນໍ ‘‘ອຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ. ອິຕິ ສພ຺ພານິເປຕານິ ນາມຎ຺ເຈວ ຣູປຎ຺ຈາຕິ ນາມຣູປວເສນ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ, ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍໍ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ, ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ອິທໍ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕິ.

ອິທານິ ພາຫິຣານໍ ຄາມຆາຕກໂຈເຣຫິ ສທິສຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ໂຈຣາ ຄາມຆາຕກາຕິ ໂຂຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມນາປາມນາເປສູຕິ ກຣຓຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ, ມນາປາມນາເປຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ໂຈເຣສຸ ຄາມໍ ຫນນ຺ເຕສຸ ປຎ຺ຈ ກິຈ຺ຈານິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ – ໂຈຣາ ຕາວ ຄາມໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຐິຕາ ອຄ຺ຄິໍ ທຕ຺ວາ ກຏກຏສທ຺ທໍ ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິ, ຕໂຕ ມນຸສ຺ສາ ຫຕ຺ຖສາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພຫິ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ. ຕໂຕ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຓ຺ຑກສ຺ສ ກາຣຓາ ຫຕ຺ຖປຣາມາສໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ເກຈິ ປເນຕ຺ຖ ປຫາຣໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ເກຈິ ປຫາຣຏ຺ຐາເນ ປຕນ຺ຕິ, ອວເສເສ ປນ ອໂຣຄຊເນ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານໍ ເນຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊຸພນ຺ຘນາທີຫິ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ທາສປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຄາມຆາຕກໂຈຣານໍ ຄາມໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິທານໍ ວິຍ ຉສຸ ທ຺ວາເຣສຸ ອາຣມ຺ມເຓ ອາປາຖຄເຕ ກິເລສປຣິຬາຫຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ, ຫຕ຺ຖສາຣໍ ອາທາຍ ພຫິ ນິກ຺ຂມນໍ ວິຍ. ຕງ຺ຂເຓ ກຸສລຘມ຺ມໍ ປຫາຍ ອກຸສລສມງ຺ຄິຕາ, ຠຓ຺ຑກສ຺ສ ກາຣຓາ ຫຕ຺ຖປຣາມສນາປຊ຺ຊນໍ ວິຍ ທຸກ຺ກຏທຸພ຺ຠາສິຕປາຈິຕ຺ຕິຍຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍານໍ ອາປຊ຺ຊນກາໂລ, ປຫາຣລທ຺ຘກາໂລ ວິຍ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊນກາໂລ, ປຫາຣໍ ລທ຺ຘາ ປນ ປຫາຣຏ຺ຐາເນ ປຕິຕກາໂລ ວິຍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອສ຺ສມຓກາໂລ, ອວເສສຊນສ຺ສ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວສນຏ຺ຐານໍ ເນຕ຺ວາ ທາສປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນກາໂລ ວິຍ ຕເມວ ອາຣມ຺ມຓໍ ນິສ຺ສາຍ ສພ຺ເພສໍ ປສ຺ສນ຺ຕານໍເຍວ ຈູຬສີລມຊ຺ຌິມສີລມຫາສີລານິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຄິຫິຠາວໍ ອາປຊ຺ຊນກາໂລ. ຕຕ຺ຣສ຺ສ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ໂປເສນ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ, ກາລໍ ກຕ຺ວາ ອປາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ປຣາຍິໂກ.

ອິມານິປິ ພາຫິຣາຍຕນານິ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສເນວ ກຖິຕານິ. ເອຕ຺ຖ ຫິ ຣູປາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸປາທາຣູປານິ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນໍ ຕິສ຺ໂສ ຘາຕຸໂຍ, ຘມ຺ມາຍຕເນ ອາໂປຘາຕຸຍາ ສທ຺ຘິໍ ຕາ ຈຕສ຺ໂສຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຠູຕານິ, ເຕສໍ ປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ອາກາສຘາຕຸ, ລຫຸຕາທິວເສນ ລຫຸຕາທໂຍຕິ ເອວມິທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຠູຕຸປາທາຍຣູປໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຕທາຣມ຺ມຓາ ເວທນາທໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘາ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຣູປໍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ ນາມ’’ນ຺ຕິ. ນາມຣູປໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ປຸຣິມນເຍເນວ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ກຖິຕໍ ໂຫຕິ.

ໂອຆານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸຣຸຕ຺ຕຣຓຏ຺ໂຐ ໂອຆຏ຺ໂຐ. ເອເຕ ຫິ ‘‘ສີລສໍວຣໍ ປູເຣຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຊ຺ຌາສຍໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ນິສ຺ສາຍ ສມ຺ມາ ວາຍມນ຺ເຕນ ຕຣິຕພ຺ພາ, ເຍນ ວາ ເຕນ ວາ ທຸຣຸຕ຺ຕຣາ. ອິມິນາ ທຸຣຸຕ຺ຕຣຓຏ຺ເຐນ ໂອຆາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕປິ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສນ ກຖິຕາ. ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຫິ ເອເຕ ເອໂກ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາຕິ. ເສສໍ ນນ຺ທີຣາເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ.

ສກ຺ກາຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ, ສກ຺ກາໂຍປິ ຫິ ອາສີວິສາທີຫິ ອຸທກຓ຺ຓວສ຺ສ ໂອຣິມຕີຣໍ ວິຍ ຈຕຸມຫາຠູຕາທີຫິ ສາສງ຺ໂກ ສປ຺ປຏິຠໂຍ, ໂສປິ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກມ຺ມຏ຺ຐານວເສເນວ ກຖິໂຕ. ສກ຺ກາໂຍ ຫິ ເຕຠູມກປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ເຕ ຈ ສມາສໂຕ ນາມຣູປເມວາຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ນາມຣູປວວຕ຺ຖານໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ນິພ຺ພານສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ນິພ຺ພານຎ຺ຫິ ອຸທກຓ຺ຓວສ຺ສ ປາຣິມຕີຣໍ ວິຍ ຈຕຸມຫາຠູຕາທີຫິ ເຂມໍ ອປ຺ປຏິຠຍໍ. ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕກິຣິຍທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕວາຍາມເມວ ວີຣິຍນ຺ຕິ ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ. ຕິຓ຺ໂຓ ປາຣງ຺ຄໂຕຕິ ຕຣິຕ຺ວາ ປາຣໍ ຄໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ສາສງ຺ກໂອຣິມຕີເຣ ຐິເຕນ ອຸທກຓ຺ຓວໍ ຕຣິຕຸກາເມນ ກຕິປາຫໍ ວສິຕ຺ວາ ສຓິກໍ ນາວໍ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸທກກີຬໍ ກີຬນ຺ເຕນ ວິຍ ນ ນາວາ ອຠິຣຸຫິຕພ຺ພາ. ເອວໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຫິ ອນາຣຸຬ຺ໂຫວ ພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓາຕິ. ເອວເມວ ກິເລສຓ຺ຓວໍ ຕຣິຕຸກາເມນ ‘‘ຕຣຸໂຓ ຕາວມ຺ຫິ, ມຫລ຺ລກກາເລ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ຄກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປປຎ຺ໂຈ ນ ກາຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຫິ ມຫລ຺ລກກາລໍ ອປຕ຺ວາປິ ວິນາສໍ ປາປຸຓາຕິ, ປຕ຺ວາປິ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຠທ຺ເທກຣຕ຺ຕາທີນິ ປນ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ເວເຄເນວ ອຍໍ ອຣິຍມຄ຺ຄກຸລ຺ໂລ ພນ຺ຘິຕພ຺ໂພ.

ຍຖາ ຈ ກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘນ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາທປາຣິປູຣິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ກຸຓ຺ຐປາໂທ ຫິ ຂຎ຺ຊປາໂທ ວາ ປຕິຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຜຓຫຕ຺ຖກາທໂຍ ຕິຓປຓ຺ຓາທີນິ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ເອວມິມມ຺ປິ ອຣິຍມຄ຺ຄກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘນ຺ຕສ຺ສ ສີລປາທານຎ຺ເຈວ ສທ຺ຘາຫຕ຺ຖສ຺ສ ຈ ປາຣິປູຣິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ທຸສ຺ສີໂລ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ສາສເນ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ອສ຺ສທ຺ທຫນ຺ໂຕ ອຣິຍມຄ຺ຄກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ຍຖາ ຈ ປຣິປຸຓ຺ຓຫຕ຺ຖປາໂທປິ ທຸພ຺ພໂລ ພ຺ຍາຘິປີຬິໂຕ ກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຖາມສມ຺ປນ຺ໂນວ ສກ຺ໂກຕິ, ເອວໍ ສີລວາ ສທ຺ໂຘປິ ອລໂສ ກຸສີໂຕ ອິມໍ ມຄ຺ຄກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍວ ສກ຺ໂກຕີຕິ ອິມໍ ພນ຺ຘິຕຸກາເມນ ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ໂສ ປຸຣິໂສ ກຸລ຺ລໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຕີເຣ ຐຕ຺ວາ ໂຍຊນວິຕ຺ຖາຣໍ ອຸທກຓ຺ຓວໍ ‘‘ອຍໍ ມຍາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຸຣິສກາຣໍ ນິສ຺ສາຍ ນິຕ຺ຖຣິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ມານສໍ ພນ຺ຘຕິ, ເອວໍ ໂຍຄິນາປິ ຈງ຺ກມາ ໂອຣຸຍ຺ຫ ‘‘ອຊ຺ຊ ມຍາ ຈຕຸມຄ຺ຄວຊ຺ຌໍ ກິເລສຓ຺ຓວໍ ຕຣິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ມານສໍ ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ.

ຍຖາ ຈ ໂສ ປຸຣິໂສ ກຸລ຺ລໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸທກຓ຺ຓວໍ ຕຣນ຺ໂຕ ຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ເອກໂກຏ຺ຐາສໍ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕມ຺ຫິ, ອຎ຺ເຎ ຕໂຍ ເສສາ’’ຕິ ຊານາຕິ, ອປຣມ຺ປິ ຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ທ຺ເວ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕມ຺ຫິ, ທ຺ເວ ເສສາ’’ຕິ ຊານາຕິ, ອປຣມ຺ປິ ຄາວຸຕມຕ຺ຕໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ຕໂຍ ອຕິກ຺ກນ຺ໂຕມ຺ຫິ, ເອໂກ ເສໂສ’’ຕິ ຊານາຕິ, ຕມ຺ປິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ເມ ໂກຏ຺ຐສາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ’’ຕິ ຊານາຕິ, ຕຎ຺ຈ ກຸລ຺ລໍ ປາເທນ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂສຕາຠິມຸຂໍ ຂິປິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ຕີເຣ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸ ອຣິຍມຄ຺ຄກຸລ຺ລໍ ນິສ຺ສາຍ ກິເລສຓ຺ຓວໍ ຕຣນ຺ໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນ ປຐມມຄ຺ຄວຊ຺ເຌ ກິເລເສ ຕຣິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄານນ຺ຕເຣ ຜເລ ຐິໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ຈຕຸມຄ຺ຄວຊ຺ຌານໍ ເມ ກິເລສານໍ ເອໂກ ໂກຏ຺ຐາໂສ ປຫີໂນ, ອິຕເຣ ຕໂຍ ເສສາ’’ຕິ ຊານາຕິ. ປຸນ ຕເຖວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ສກທາຄາມິມຄ຺ເຄນ ທຸຕິຍມຄ຺ຄວຊ຺ເຌ ກິເລເສ ຕຣິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄານນ຺ຕເຣ ຜເລ ຐິໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ, ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ຈຕຸມຄ຺ຄວຊ຺ຌານໍ ເມ ກິເລສານໍ ທ຺ເວ ໂກຏ຺ຐາສາ ປຫີນາ, ອິຕເຣ ທ຺ເວ ເສສາ’’ຕິ ຊານາຕິ. ປຸນ ຕເຖວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ຕຕິຍມຄ຺ຄວຊ຺ເຌ ກິເລເສ ຕຣິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄານນ຺ຕເຣ ຜເລ ຐິໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ຈຕຸມຄ຺ຄວຊ຺ຌານໍ ເມ ກິເລສານໍ ຕໂຍ ໂກຏ຺ຐາສາ ປຫີນາ, ເອໂກ ເສໂສ’’ຕິ ຊານາຕິ. ປຸນ ຕເຖວ ອິນ຺ທ຺ຣິຍພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ຈຕຸຕ຺ຖມຄ຺ຄວຊ຺ເຌ ກິເລເສ ຕຣິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄານນ຺ຕເຣ ຜເລ ຐິໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາເຓນ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ສພ຺ພກິເລສາ ເມ ປຫີນາ’’ຕິ ຊານາຕິ.

ຍຖາ ໂສ ປຸຣິໂສ ຕໍ ກຸລ຺ລໍ ໂສເຕ ປວາເຫຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ຖເລ ຐິໂຕ ນຄຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອຸປຣິປາສາທວຣຄໂຕ ‘‘ເອຕ຺ຕເກນ ວຕມ຺ຫິ ອນຕ຺ເຖນ ມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ນິສີທຕິ, ເອວໍ ຕສ຺ມິໍເຍວ ວາ ອາສເນ ອຎ຺ເຎສຸ ວາ ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐານາທີສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ນິສິນ຺ໂນ ‘‘ເອຕ຺ຕເກນ ວຕມ຺ຫິ ອນຕ຺ເຖນ ມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ອປ຺ເປຕ຺ວາ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ນິສີທຕິ. ອິທໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ຕິຓ຺ໂຓ ປາຣງ຺ຄໂຕ ຖເລ ຕິຏ຺ຐຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໂຕ ເອຕໍ ອຘິວຈນນ຺ຕິ. ເອວໍ ຕາເວຕ຺ຖ ນານາກມ຺ມຏ຺ຐານານິ ກຖິຕານິ, ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ປນ ສພ຺ພານິປິ ເອກເມວ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕພ຺ພານິ. ເອກໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ເຕນາປິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘວເສເນວ ວິນິວຕ຺ເຕຕພ຺ພານິ.

ກຖໍ? ເອຕ຺ຖ ຫິ ຈຕ຺ຕາຣິ ມຫາຠູຕານິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ປຎ຺ຈາຍຕນານິ ພາຫິຣານິ ປຎ຺ຈາຍຕນານິ ຘມ຺ມາຍຕເນ ປນ຺ນຣສ ສຸຂຸມຣູປານິ ສກ຺ກາຍສ຺ສ ເອກເທໂສຕິ ອຍໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ, ມນາຍຕນໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂອຆາ ສກ຺ກາເຍກເທໂສຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ. ຕຕ຺ຖ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຣູປໍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປິໂນ ຂນ຺ຘາ ນາມນ຺ຕິ ອິທໍ ນາມຣູປໍ. ຕສ຺ສ ນນ຺ທີຣາໂຄ ກາໂມໂຆ ຠໂວໂຆ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ ສກ຺ກາເຍກເທໂສຕິ ອິເມ ປຈ຺ຈຍາ. ອິຕິ ສປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ນາມຣູປໍ ວວຕ຺ຖເປຕິ ນາມ. ສປ຺ປຈ຺ຈຍໍ ນາມຣູປໍ ວວຕ຺ຖເປຕ຺ວາ ຕິລກ຺ຂຓໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ສງ຺ຂາເຣ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ອິທໍ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນິຍ຺ຍານມຸຂໍ.

ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣານິ ເອກາທສາຍຕນານິ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ ທິຏ຺ໂຐໂຆ ອວິຊ຺ໂຊໂຆ ສກ຺ກາເຍກເທໂສຕິ ອິທໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ, ນນ຺ທີຣາໂຄ ຘມ຺ມາຍຕເນກເທໂສ ກາໂມໂຆ ຠໂວໂຆ ສກ຺ກາເຍກເທໂສຕິ ອິທໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ, ປາຣິມຕີຣສງ຺ຂາຕໍ ນິພ຺ພານໍ ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ, ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວ ສຈ຺ຈານິ ວຏ຺ຏໍ, ທ຺ເວ ວິວຏ຺ຏໍ, ທ຺ເວ ໂລກິຍານິ, ທ຺ເວ ໂລກຸຕ຺ຕຣານີຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ໂສຬສຫາກາເຣຫິ ສຏ຺ຐິນຍສຫສ຺ເສຫິ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕພ຺ພານີຕິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ວິປຎ຺ຈິຕຎ຺ຎູ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ. ສຸຕ຺ຕໍ ປນ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓວເສນ ກຖິຕໍ.