໙. ປາລິເລຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໑. ນວເມ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມີຕິ ໂກສມ຺ພິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ກລຫກາເລ ສຕ຺ຖາ ເອກທິວສໍ ທີຆີຕິສ຺ສ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ວຕ຺ຖຸໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ‘‘ນ ຫິ ເວເຣນ ເວຣານິ, ສມ຺ມນ຺ຕີຘ ກຸທາຈນ’’ນ຺ຕິອາທີຫິ (ຘ. ປ. ໕) ຄາຖາຫິ ໂອວທຕິ. ຕໍທິວສໍ ເຕສໍ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕານໍເຍວ ຣຕ຺ຕິ ວິຠາຕາ. ທຸຕິຍທິວເສປິ ຠຄວາ ຕເມວ ວຕ຺ຖຸໍ ກເຖສິ. ຕໍທິວສມ຺ປິ ເຕສໍ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕານໍເຍວ ຣຕ຺ຕິ ວິຠາຕາ. ຕຕິຍທິວເສປິ ຠຄວາ ຕເມວ ວຕ຺ຖຸໍ ກເຖສິ. ອຖ ນໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເອວມາຫ – ‘‘ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ໂກ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕຸ, ມຍເມເຕນ ຠຓ຺ຑເນນ ກລເຫນ ວິຄ຺ຄເຫນ ວິວາເທນ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ປຣິຍາທິຓ຺ຓຣູປຈິຕ຺ຕາ ໂຂ ອິເມ ໂມຆປຸຣິສາ, ນ ອິເມ ສກ຺ກາ ສຎ຺ຎາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ – ‘‘ກິໍ ມຍ຺ຫໍ ອິເມຫິ, ເອກຈາຣວາສໍ ວສິສ຺ສາມີ’’ຕິ? ໂສ ປາໂຕວ ສຣີຣປຏິຊຄ຺ຄນໍ ກຕ຺ວາ ໂກສມ຺ພິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ກຎ຺ຈິປິ ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ເອໂກວ ອທຸຕິໂຍ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ.

ຍສ຺ມິໍ, ອາວຸໂສ, ສມເຍຕິ ອິທໍ ເຖໂຣ ຍສ຺ມາສ຺ສ ອຊ຺ຊ ຠຄວາ ເອເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕິ, ອຊ຺ຊ ທ຺ວີຫິ, ອຊ຺ຊ ສເຕນ, ອຊ຺ຊ ສຫສ຺ເສນ, ອຊ຺ຊ ເອກໂກວາຕິ ສພ຺ໂພ ຠຄວໂຕ ຈາໂຣ ວິທິໂຕ ປາກໂຏ ປຈ຺ຈກ຺ໂຂ, ຕສ຺ມາ ອາຫ.

ອນຸປຸພ຺ເພນາຕິ ຄາມນິຄມປຏິປາຏິຍາ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣມາໂນ ເອກຈາຣວາສໍ ຕາວ ວສມານໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ພາລກໂລຓກາຣຄາມໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖ ຠຄຸຕ຺ເຖຣສ຺ສ ສກລປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ຕິຍາມຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ ເອກຈາຣວາເສ ອານິສໍສໍ ກເຖຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ເຕນ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຕໍ ຕຕ຺ເຖວ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ສມຄ຺ຄວາສໍ ວສມາເນ ຕໂຍ ກຸລປຸຕ຺ເຕ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປາຈີນວໍສມິຄທາຍໍ ອຄມາສິ. ເຕສມ຺ປິ ສກລປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ຕິຍາມຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ ເອກຈາຣວາເສ ອານິສໍສໍ ກເຖຕ຺ວາ ເຕ ຕຕ຺ເຖວ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເອກໂກວ ປາລິເລຍ຺ຍ ນຄຣາຠິມຸໂຂ ປກ຺ກມິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ປາລິເລຍ຺ຍນຄຣໍ ສມ຺ປຕ຺ໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ປາລິເລຍ຺ຍກໍ, ຕທວສຣີ’’ຕິ.

ຠທ຺ທສາລມູເລຕິ ປາລິເລຍ຺ຍວາສິໂນ ຠຄວໂຕ ທານໍ ທຕ຺ວາ ປາລິເລຍ຺ຍໂຕ ອວິທູເຣ ຣກ຺ຂິຕວນສຓ຺ໂຑ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ປຓ຺ຓສາລໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ເອຕ຺ຖ ວສຖາ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວາສຍິໍສຸ. ຠທ຺ທສາໂລ ປນ ຕຕ຺ເຖໂກ ມນາໂປ ລທ຺ຘໂກ ສາລຣຸກ຺ໂຂ. ຠຄວາ ຕໍ ນຄຣໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຕສ຺ມິໍ ວນສຓ຺ເຑ ປຓ຺ຓສາລສມີເປ ຕສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຠທ຺ທສາລມູເລ’’ຕິ.

ເອວໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ປເນຕ຺ຖ ຕຖາຄເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ຫຕ຺ຖິນີຫິ ຫຕ຺ຖິໂປຕກາທີຫິ ໂຄຈຣຠູມິຕິຕ຺ໂຖຄາຫນາທີສຸ ອຸພ຺ພາຬ຺ໂຫ ຍູເຖ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕ ‘‘ກິໍ ເມ ອິເມຫິ ຫຕ຺ຖີຫີ’’ຕິ? ຍູຖໍ ປຫາຍ ມນຸສ຺ສປຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປາລິເລຍ຺ຍກວນສຓ຺ເຑ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຆຏສຫສ຺ເສນ ນິພ຺ພາປິຕສນ຺ຕາໂປ ວິຍ ນິພ຺ພຸໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ອຏ຺ຐາສິ. ໂສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຖຸ ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ມຸຂໂຘວນໍ ເທຕິ, ນ຺ຫາໂນທກໍ ອາຫຣຕິ, ທນ຺ຕກຏ຺ຐໍ ເທຕິ, ປຣິເວຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊຕິ, ອຣຎ຺ຎໂຕ ມຘຸຣານິ ຜລາຜລານິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸໂນ ເທຕິ. ສຕ຺ຖາ ປຣິໂຠຄໍ ກໂຣຕິ.

ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາ ຣຕ຺ຕິຠາຄສມນນ຺ຕເຣ ຈງ຺ກມິຕ຺ວາ ປາສາຓຜລເກ ນິສີທິ. ຫຕ຺ຖີປິ ອວິທູເຣ ຐາເນ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ປຈ຺ຉໂຕ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ນ ກິຎ຺ຈິ ອທ຺ທສ, ເອວໍ ປຸຣໂຕ ຈ ອຸຠຍປສ຺ເສສຸ ຈ. ອຖສ຺ສ ‘‘ສຸຂໍ ວຕາຫໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ເຕຫິ ຠຓ຺ຑນກາຣເກຫິ ວສາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ຫຕ຺ຖິໂນປິ ‘‘ມຍາ ນາມິຕສາຂໍ ອຎ຺ເຎ ຂາທນ຺ຕາ ນຕ຺ຖີ’’ຕິອາທີນິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ – ‘‘ສຸຂໍ ວຕ ເອກໂກວ ວສາມິ, ສຕ຺ຖຸ ວຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ລຠາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ສຕ຺ຖາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ – ‘‘ມມ ຕາວ ອີທິສໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ກີທິສໍ ນຸ ໂຂ ຫຕ຺ຖິສ຺ສາ’’ຕິ ຕສ຺ສາປິ ຕາທິສເມວ ທິສ຺ວາ ‘‘ສເມຕິ ໂນ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

‘‘ເອຕໍ ນາຄສ຺ສ ນາເຄນ, ອີສາທນ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິໂນ;

ສເມຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕນ, ຍເທໂກ ຣມຕີ ວເນ’’ຕິ. (ມຫາວ. ໔໖໗);

ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູຕິ ອຖ ເອວໍ ຕຖາຄເຕ ຕຕ຺ຖ ວິຫຣນ຺ເຕ ປຎ຺ຈສຕາ ທິສາສຸ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂູ. ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທຕິ ‘‘ສຕ຺ຖາ ກິຣ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິຏ຺ໂຐ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມຕາຍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ, ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ.

ອນນ຺ຕຣາ ອາສວານໍ ຂໂຍຕິ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣໍ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ. ວິຈຍໂສຕິ ວິຈເຍນ, ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ສຠາວວິຈິນນສມຕ຺ເຖນ ຎາເຓນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ໂມຕິ ສາສນຘມ຺ໂມ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາຕິອາທິ ເຍ ເຍ ໂກຏ຺ຐາເສ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ, ເຕສໍ ປກາສນຕ຺ຖາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມນຸປສ຺ສນາຕິ ທິຏ຺ຐິສມນຸປສ຺ສນາ. ສງ຺ຂາໂຣ ໂສຕິ ທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາໂຣ ໂສ. ຕໂຕໂຊ ໂສ ສງ຺ຂາໂຣຕິ ຕໂຕ ຕຓ຺ຫາໂຕ ໂສ ສງ຺ຂາໂຣ ຊາໂຕ. ຕຓ຺ຫາສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ຈິຕ຺ເຕສຸປິ ຈຕູສຸ ຈິຕ຺ເຕສຸ ເອສ ຊາຍຕິ. ສາປິ ຕຓ຺ຫາຕິ ສາ ທິຏ຺ຐິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕາ ຕຓ຺ຫາ. ສາປິ ເວທນາຕິ ສາ ຕຓ຺ຫາຍ ປຈ຺ຈຍຠູຕາ ເວທນາ. ໂສປິ ຜສ຺ໂສຕິ ໂສ ເວທນາຍ ປຈ຺ຈໂຍ ອວິຊ຺ຊາສມ຺ຜສ຺ໂສ. ສາປິ ອວິຊ຺ຊາຕິ ສາ ຜສ຺ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອວິຊ຺ຊາ.

ໂນ ຈສ຺ສໍ, ໂນ ຈ ເມ ສິຍາຕິ ສເຈ ອຫໍ ນ ຠເວຍ຺ຍໍ, ມມ ປຣິກ຺ຂາໂຣປິ ນ ຠເວຍ຺ຍ. ນາຠວິສ຺ສໍ, ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ສເຈ ປນ ອາຍຕິມ຺ປິ ອຫໍ ນ ຠວິສ຺ສາມິ, ເອວໍ ມມ ປຣິກ຺ຂາໂຣປິ ນ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອຕ຺ຕເກ ຐາເນ ຠຄວາ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຄຫິຕຄຫິຕທິຏ຺ຐິໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປນ຺ໂຕ ອາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄລຊ຺ຌາສເຍນປິ ເທສນາວິລາເສນປິ. ຕໂຕໂຊ ໂສ ສງ຺ຂາໂຣຕິ ຕຓ຺ຫາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕ ວິຈິກິຈ຺ຉາວ ນຕ຺ຖິ, ກຖໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາສງ຺ຂາໂຣ ຕຓ຺ຫາໂຕ ຊາຍຕີຕິ? ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ. ຍສ຺ສ ຫິ ຕຓ຺ຫາຍ ອປ຺ປຫີນາຍ ໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິຏ຺ຐິຍາປິ ເອເສວ ນໂຍ ລພ຺ຠຕິເຍວ ຈຕູສຸ ຫິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທສຸ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕທິຏ຺ຐິ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕຓ຺ຫາຍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ ສາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ຕຕ຺ຣາປິ ອຍມຕ຺ໂຖ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເຕວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາເປຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາ. ນວມໍ.