໗. ຂຊ຺ຊນີຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໙. ສຕ຺ຕເມ ປຸພ຺ເພນິວາສນ຺ຕິ ນ ອິທໍ ອຠິຎ຺ຎາວເສນ ອນຸສ຺ສຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ວິປສ຺ສນາວເສນ ປນ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ສພ຺ເພເຕ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣ’’ນ຺ຕິ. ອຠິຎ຺ຎາວເສນ ຫິ ສມນຸສ຺ສຣນ຺ຕສ຺ສ ຂນ຺ຘາປິ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາປິ ຂນ຺ຘປຏິພທ຺ຘາປິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິເຍວ. ຣູປໍເຍວ ອນຸສ຺ສຣຕີຕິ ເອວຎ຺ຫິ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ນ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈິ ສຕ຺ຕໍ ວາ ປຸຄ຺ຄລໍ ວາ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ອຕີເຕ ປນ ນິຣຸທ຺ຘໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘເມວ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ເວທນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍຕິ. ສຸຎ຺ຎຕາປພ຺ພໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອິທານິ ສຸຎ຺ຎຕາຍ ລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ວເທຖາຕິອາທິມາຫ. ຍຖາ ຫິ ນຏ຺ຐໍ ໂຄຓໍ ປຣິເຍສມາໂນ ປຸຣິໂສ ໂຄຄເຓ ຈຣມາເນ ຣຕ຺ຕໍ ວາ ກາຬໍ ວາ ພລີພທ຺ທໍ ທິສ຺ວາປິ ນ ເອຕ຺ຕເກເນວ ‘‘ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ໂຄໂຓ’’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ກສ຺ມາ? ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ຕາທິສານໍ ອຕ຺ຖິຕາຍ. ສຣີຣປເທເສ ປນສ຺ສ ສຕ຺ຕິສູລາທິລກ຺ຂຓໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ສນ຺ຕໂກ’’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ສຸຎ຺ຎຕາຍ ກຖິຕາຍປິ ຍາວ ສຸຎ຺ຎຕາລກ຺ຂຓໍ ນ ກຖີຍຕິ, ຕາວ ສາ ອກຖິຕາວ ໂຫຕິ, ລກ຺ຂເຓ ປນ ກຖິເຕ ກຖິຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ໂຄໂຓ ວິຍ ຫິ ສຸຎ຺ຎຕາ, ໂຄຓລກ຺ຂຓໍ ວິຍ ສຸຎ຺ຎຕາລກ຺ຂຓໍ. ຍຖາ ໂຄຓລກ຺ຂເຓ ອສລ຺ລກ຺ຂິເຕ ໂຄໂຓ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ສລ຺ລກ຺ຂິໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ປນ ສລ຺ລກ຺ຂິເຕ ໂສ ສລ຺ລກ຺ຂິໂຕ ນາມ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ສຸຎ຺ຎຕາລກ຺ຂເຓ ອກຖິເຕ ສຸຎ຺ຎຕາ ອກຖິຕາວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ປນ ກຖິເຕ ສາ ກຖິຕາ ນາມ ໂຫຕີຕິ ສຸຎ຺ຎຕາລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ວເທຖາຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາຕິ ກາຣຓປຸຈ຺ຉາ, ເກນ ກາຣເຓນ ຣູປໍ ວເທຖ, ເກນ ກາຣເຓເນຕໍ ຣູປໍ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຸປ຺ປຕີຕິ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອິຕີຕິ ກາຣຓຸທ຺ເທໂສ, ຍສ຺ມາ ຣຸປ຺ປຕິ, ຕສ຺ມາ ຣູປນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຸປ຺ປຕີຕິ ກຸປ຺ປຕິ ຆຏ຺ຏີຍຕິ ປີຬີຍຕິ, ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສີເຕນປິ ຣຸປ຺ປຕີຕິອາທີສຸ ສີເຕນ ຕາວ ຣຸປ຺ປນໍ ໂລກນ຺ຕຣິກນິຣເຍ ປາກຏໍ. ຕິຓ຺ຓໍ ຕິຓ຺ຓຎ຺ຫິ ຈກ຺ກວາຬານໍ ອນ຺ຕເຣ ເອເກໂກ ໂລກນ຺ຕຣິກນິຣໂຍ ນາມ ໂຫຕິ ອຏ຺ຐໂຍຊນສຫສ຺ສປ຺ປມາໂຓ. ຍສ຺ສ ເນວ ເຫຏ຺ຐາ ປຖວີ ອຕ຺ຖິ, ນ ອຸປຣິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍທີປມຓິອາໂລໂກ, ນິຈ຺ຈນ຺ຘກາໂຣ. ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕສຕ຺ຕານໍ ຕິຄາວຸໂຕ ອຕ຺ຕຠາໂວ ໂຫຕິ, ເຕ ວຄ຺ຄຸລິໂຍ ວິຍ ປພ຺ພຕປາເທ ທີຆປຸຖຸເລຫິ ນເຂຫິ ລຄ຺ຄິຕ຺ວາ ອວໍສິຣາ ໂອລມ຺ພນ຺ຕິ. ຍທາ ສໍສປ຺ປນ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາສາຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຖ ‘‘ຠກ຺ໂຂ ໂນ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ? ມຎ຺ຎມານາ ຕຕ຺ຖ ພ຺ຍາວຏາ ວິປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂລກສນ຺ຘາຣເກ ອຸທເກ ປຕນ຺ຕິ, ວາເຕ ປຫຣນ຺ເຕປິ ມຘຸກຜລານິ ວິຍ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸທເກ ປຕນ຺ຕິ, ປຕິຕມຕ຺ຕາວ ອຈ຺ຈນ຺ຕຂາເຣ ອຸທເກ ຕຕ຺ຕເຕເລ ປຕິຕປິຏ຺ຐປິຓ຺ຑິ ວິຍ ປຏປຏາຍມານາ ວິລີຍນ຺ຕິ. ເອວໍ ສີເຕນ ຣຸປ຺ປນໍ ໂລກນ຺ຕຣິກນິຣເຍ ປາກຏໍ. ມຫິໍສກຣຏ຺ຐາທີສຸປິ ຫິມປາຕສີຕເລສຸ ປເທເສສຸ ເອຕໍ ປາກຏເມວ. ຕຕ຺ຖ ຫິ ສຕ຺ຕາ ສີເຕນ ຠິນ຺ນສຣີຣາ ຊີວິຕກ຺ຂຍມ຺ປິ ປາປຸຓນ຺ຕິ.

ອຸຓ຺ເຫນ ຣຸປ຺ປນໍ ອວີຈິມຫານິຣເຍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ. ຊິຆຈ຺ຉາຍ ຣຸປ຺ປນໍ ເປຕ຺ຕິວິສເຍ ເຈວ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂກາເລ ຈ ປາກຏໍ. ປິປາສາຍ ຣຸປ຺ປນໍ ກາລກຎ຺ຊິກາທີສຸ ປາກຏໍ. ເອໂກ ກິຣ ກາລກຎ຺ຊິກອສຸໂຣ ປິປາສໍ ອຘິວາເສຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ໂຍຊນຄມ຺ຠີຣວິຕ຺ຖາຣໍ ມຫາຄງ຺ຄໍ ໂອຕຣິ, ຕສ຺ສ ຄຕຄຕຏ຺ຐາເນ ອຸທກໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຘູໂມ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຕຕ຺ເຕ ປິຏ຺ຐິປາສາເຓ ຈງ຺ກມນກາໂລ ວິຍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ອຸທກສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິຈຣນ຺ຕສ຺ເສວ ຣຕ຺ຕິ ວິຠາຍິ. ອຖ ນໍ ປາໂຕວ ຠິກ຺ຂາຈາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ຕິໍສມຕ຺ຕາ ປິຓ຺ຑຈາຣິກຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ‘‘ໂກ ນາມ ຕ຺ວໍ ສປ຺ປຸຣິສາ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ‘‘ເປໂຕຫມສ຺ມິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປຣິເຍສສີ’’ຕິ? ‘‘ປານີຍໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ອຍໍ ຄງ຺ຄາ ປຣິປຸຓ຺ຓາ, ກິໍ ຕ຺ວໍ ນ ປສ຺ສສີ’’ຕິ? ‘‘ນ ອຸປກປ຺ປຕິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ເຕນ ຫິ ຄງ຺ຄາປິຏ຺ເຐ ນິປຊ຺ຊ, ມຸເຂ ເຕ ປານີຍໍ ອາສິຎ຺ຈິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ໂສ ວາລິກາປຸຬິເນ ອຸຕ຺ຕາໂນ ນິປຊ຺ຊິ. ຠິກ຺ຂູ ຕິໍສມຕ຺ເຕ ປຕ຺ເຕ ນີຫຣິຕ຺ວາ ອຸທກໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມຸເຂ ອາສິຎ຺ຈິໍສຸ. ເຕສໍ ຕຖາ ກໂຣນ຺ຕານໍເຍວ ເວລາ ອຸປກຏ຺ຐາ ຊາຕາ. ຕໂຕ ‘‘ຠິກ຺ຂາຈາຣກາໂລ ອມ຺ຫາກໍ ສປ຺ປຸຣິສ, ກຈ຺ຈິ ເຕ ອສ຺ສາທມຕ຺ຕາ ລທ຺ຘາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ເປໂຕ ‘‘ສເຈ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຕິໍສມຕ຺ຕານໍ ອຍ຺ຍານໍ ຕິໍສປຕ຺ເຕຫິ ອາສິຕ຺ຕອຸທກໂຕ ອຑ຺ຒປສຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ປຣຄລໍ ຄຕໍ, ເປຕຕ຺ຕຠາວໂຕ ໂມກ຺ໂຂ ມາ ໂຫຕູ’’ຕິ ອາຫ. ເອວໍ ປິປາສາຍ ຣຸປ຺ປນໍ ເປຕ຺ຕິວິສເຍ ປາກຏໍ.

ຑໍສາທີຫິ ຣຸປ຺ປນໍ ຑໍສມກ຺ຂິກາທິພຫຸເລສຸ ປເທເສສຸ ປາກຏໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຑໍສາຕິ ປິງ຺ຄລມກ຺ຂິກາ. ມກສາຕິ ມກສາວ. ວາຕາຕິ ກຸຈ຺ຉິວາຕປິຏ຺ຐິວາຕາທິວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ສຣີຣສ຺ມິຎ຺ຫິ ວາຕໂຣໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາທປິຏ຺ຐິອາທີນິ ຠິນ຺ທຕິ, ກາຓໍ ກໂຣຕິ, ຂຸຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ, ປີຐສປ຺ປິໍ ກໂຣຕິ. ອາຕໂປຕິ ສູຣິຍາຕໂປ. ເຕນ ຣຸປ຺ປນໍ ມຣຸກນ຺ຕາຣາທີສຸ ປາກຏໍ. ເອກາ ກິຣ ອິຕ຺ຖີ ມຣຸກນ຺ຕາເຣ ຣຕ຺ຕິໍ ສຕ຺ຖໂຕ ໂອຫີນາ ທິວາ ສູຣິເຍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ວາລິກາຍ ຕປ຺ປມານາຍ ປາເທ ຐເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ສີສໂຕ ປຈ຺ຉິໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ອກ຺ກມິ. ກເມນ ປຈ຺ຉິຍາ ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕາຍ ຐາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ຕີ ຕສ຺ສາ ອຸປຣິ ສາຏກໍ ຐເປຕ຺ວາ ອກ຺ກມິ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ເກນ ຄຫິຕປຸຕ຺ຕກໍ ອໂຘມຸຂໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ສທ຺ຘິໍ ເຕນ ຕສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ ອຸຓ຺ຫາຠິຕຕ຺ຕາ ກາລມກາສິ.

ສຣີສປາຕິ ເຍ ເກຈິ ທີຆຊາຕິກາ ສຣນ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເຕສໍ ສມ຺ຜສ຺ເສນ ຣຸປ຺ປນໍ ອາສີວິສທຏ຺ຐກາທີນໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິຕິ ຠຄວຕາ ຍານິ ອິມານິ ສາມຎ຺ຎປຈ຺ຈຕ຺ຕວເສນ ຘມ຺ມານໍ ທ຺ເວ ລກ຺ຂຓານິ, ເຕສຸ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ຕາວ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ສິຕໍ. ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ເສວ ຫິ ເອຕໍ, ນ ເວທນາທີນໍ, ຕສ຺ມາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອນິຈ຺ຈທຸກ຺ຂານຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ປນ ເວທນາທີນມ຺ປິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນໍ ວເທຖາຕິອາທີສຸ ປຸຣິມສທິສໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຍໍ ປນ ປຸຣິເມນ ອສທິສໍ, ຕສ຺ສາຍໍ ວິຠາວນາ – ສຸຂມ຺ປິ ເວທຍຕີຕິ ສຸຂໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເວເທຕິ ອນຸຠວຕິ. ປຣໂຕ ປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກຖໍ ປເນຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ສຸຂໍ ທຸກ຺ຂໍ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ນາມ ຊາຕນ຺ຕິ? ສຸຂາທີນໍ ປຈ຺ຈຍໂຕ. ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ‘‘ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ມຫາລິ, ຣູປໍ ສຸຂໍ ສຸຂານຸປຕິຕໍ ສຸຂາວກ຺ກນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍ ມຫາລິສຸຕ຺ເຕ (ສໍ. ນິ. ໓.໖໐) ອາຄໂຕເຍວ. ເວທຍຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ເວທນາວ ເວທຍຕິ, ນ ອຎ຺ໂຎ ສຕ຺ໂຕ ວາ ປຸຄ຺ຄໂລ ວາ. ເວທນາ ຫິ ເວທຍິຕລກ຺ຂຓາ, ຕສ຺ມາ ວຕ຺ຖາຣມ຺ມຓໍ ປຏິຈ຺ຈ ເວທນາວ ເວທຍຕີຕິ. ເອວມິຘ ຠຄວາ ເວທນາຍປິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ.

ນີລມ຺ປິ ສຎ຺ຊານາຕີຕິ ນີລປຸປ຺ເຜ ວາ ວຕ຺ເຖ ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຸປຈາຣໍ ວາ ອປ຺ປນໍ ວາ ປາເປນ຺ໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ. ອຍຎ຺ຫິ ສຎ຺ຎາ ນາມ ປຣິກມ຺ມສຎ຺ຎາປິ ອຸປຈາຣສຎ຺ຎາປິ ອປ຺ປນາສຎ຺ຎາປິ ວຏ຺ຏຕິ, ນີລໍ ນີລນ຺ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນສຎ຺ຎາປິ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ປີຕກາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອິຘາປິ ຠຄວາ ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓາຍ ສຎ຺ຎາຍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ.

ຣູປໍ ຣູປຕ຺ຕາຍ ສງ຺ຂຕມຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ຍຖາ ຍາຄຸເມວ ຍາຄຸຕ຺ຕາຍ, ປູວເມວ ປູວຕ຺ຕາຍ ປຈຕິ ນາມ, ເອວໍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ກຕຠາເວນ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຣູປເມວ ຣູປຕ຺ຕາຍ ຍຖາ ອຠິສງ຺ຂຕໍ ຣູປໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕຖຕ຺ຕາຍ ຣູປຠາວາຍ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ອາຍູຫຕິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ, ນິປ຺ຜາເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວທນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ – ອຕ຺ຕນາ ສຫ ຊາຍມານໍ ຣູປໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ ຈ ເວທນາທໂຍ ຘມ຺ເມ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕີຕິ. ອິຘາປິ ຠຄວາ ເຈຕຍິຕລກ຺ຂຓສ຺ສ ສງ຺ຂາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ.

ອມ຺ພິລມ຺ປິ ວິຊານາຕີຕິ ອມ຺ພອມ຺ພາຏກມາຕຸລຸງ຺ຄາທິອມ຺ພິລໍ ‘‘ອມ຺ພິລ’’ນ຺ຕິ ວິຊານາຕິ. ເອເສວ ນໂຍ ສພ຺ພປເທສຸ. ອປິ ເຈຕ຺ຖ ຕິຕ຺ຕກນ຺ຕິ ນິມ຺ພປໂຏລາທິນານປ຺ປກາຣໍ ກຏຸກນ຺ຕິ ປິປ຺ປລິມຣິຈາທິນານປ຺ປກາຣໍ. ມຘຸຣນ຺ຕິ ສປ຺ປິຜາຓິຕາທິນານປ຺ປກາຣໍ. ຂາຣິກນ຺ຕິ ວາຕິງ຺ຄຓນາຬິເກຣ ຈຕຸຣສ຺ສວລ຺ລິເວຕ຺ຕງ຺ກຸຣາທິນານປ຺ປກາຣໍ. ອຂາຣິກນ຺ຕິ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ຜລຊາຕໍ ກາຣປຓ຺ຓາທິມິສ຺ສກປຓ຺ຓໍ. ໂລຓິກນ຺ຕິ ໂລຓຍາຄຸໂລຓມຈ຺ຉໂລຓຠຕ຺ຕາທິນານປ຺ປກາຣໍ. ອໂລຓິກນ຺ຕິອໂລຓຍາຄຸອໂລຓມຈ຺ຉອໂລຓຠຕ຺ຕາທິນານປ຺ປກາຣໍ. ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ຍສ຺ມາ ອິມໍ ອມ຺ພິລາທິເຠທໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິສິຏ຺ເຐນ ອມ຺ພິລາທິຠາເວນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ. ເອວມິຘາປິ ຠຄວາ ວິຊານນລກ຺ຂຓສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ ຠາເຊຕ຺ວາ ທສ຺ເສສິ.

ຍສ຺ມາ ປນ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອາກາຣສຓ຺ຐານຄຫຓວເສນ ສຎ຺ຎາ ປາກຏາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສາ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣ ວິຠຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ວິນາປິ ອາກາຣສຓ຺ຐານາ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເຠທຄຫຓວເສນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຊິວ຺ຫາທ຺ວາເຣ ວິຠຕ຺ຕໍ. ອິເມສໍ ປນ ສຎ຺ຎາວິຎ຺ຎາຓປຎ຺ຎານໍ ອສມ຺ໂມຫໂຕ ສຠາວສລ຺ລກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ສຎ຺ຊານາຕິ, ວິຊານາຕິ, ປຊານາຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ວິເສສາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ອຸປສຄ຺ຄມຕ຺ຕເມວ ວິເສໂສ, ຊານາຕີຕິ ປທໍ ປນ ອວິເສໂສ. ຕສ຺ສປິ ຊານນຏ຺ເຐນ ວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສຎ຺ຎາ ຫິ ນີລາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓສຎ຺ຊານນມຕ຺ຕເມວ, ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂມນຕ຺ຕາຕິ ລກ຺ຂຓປຏິເວຘໍ ປາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ນີລາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓຎ຺ເຈວ ຊານາຕິ, ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ລກ຺ຂຓປຏິເວຘຎ຺ຈ ປາເປຕິ, ອຸສ຺ສກ຺ກິຕ຺ວາ ປນ ມຄ຺ຄປາຕຸຠາວໍ ປາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ປຎ຺ຎາ ນີລາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ຊານາຕິ, ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ລກ຺ຂຓປຏິເວຘມ຺ປິ ປາເປຕິ, ອຸສ຺ສກ຺ກິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄປາຕຸຠາວມ຺ປິ ປາເປຕິ.

ຍຖາ ຫິ ເຫຣຎ຺ຎິກຜລເກ ກຫາປຓຣາສິມ຺ຫິ ກເຕ ອຊາຕພຸທ຺ຘິທາຣໂກ ຄາມິກປຸຣິໂສ ມຫາເຫຣຎ຺ຎິໂກຕິ ຕີສຸ ຊເນສຸ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຐິເຕສຸ ອຊາຕພຸທ຺ຘິທາຣໂກ ກຫາປຓານໍ ຈິຕ຺ຕວິຈິຕ຺ຕຈຕຸຣສ຺ສມຓ຺ຑລາທິຠາວເມວ ຊານາຕິ, ‘‘ອິທໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸປໂຠຄປຣິໂຠຄໍ ຣຕນສມ຺ມຕ’’ນ຺ຕິ ນ ຊານາຕິ. ຄາມິກປຸຣິໂສ ຈິຕ຺ຕາທິຠາວຎ຺ຈ ຊານາຕິ, ມນຸສ຺ສານໍ ອຸປໂຠຄປຣິໂຠຄຣຕນສມ຺ມຕຠາວຎ຺ຈ, ‘‘ອຍໍ ກູໂຏ, ອຍໍ ເຉໂກ, ອຍໍ ກຣໂຏ, ອຍໍ ສຓ຺ໂຫ’’ຕິ ນ ຊານາຕິ. ມຫາເຫຣຎ຺ຎິໂກ ຈິຕ຺ຕາທິຠາວມ຺ປິ ຣຕນສມ຺ມຕຠາວມ຺ປິ ກູຏາທິຠາວມ຺ປິ ຊານາຕິ. ຊານນ຺ໂຕ ຈ ປນ ຣູປໍ ທິສ຺ວາປິ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາປິ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາປິ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາປິ ຫຕ຺ເຖນ ຄຣຸລຫຸຠາວໍ ອຸປຘາເຣຕ຺ວາປິ ‘‘ອສຸກຄາເມ ກໂຕ’’ຕິປິ ຊານາຕິ, ‘‘ອສຸກນິຄເມ ອສຸກນຄເຣ ອສຸກປພ຺ພຕຈ຺ຉາຍາຍ ອສຸກນທີຕີເຣ ກໂຕ’’ຕິປິ, ‘‘ອສຸກາຈຣິເຍນ ກໂຕ’’ຕິປິ ຊານາຕິ. ເອວເມວ ສຎ຺ຎາ ອຊາຕພຸທ຺ຘິທາຣກສ຺ສ ກຫາປຓທສ຺ສນໍ ວິຍ ນີລາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓມຕ຺ຕເມວ ຊານາຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ຄາມິກປຸຣິສສ຺ສ ກຫາປຓທສ຺ສນໍ ວິຍ ນີລາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ຊານາຕິ, ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ລກ຺ຂຓປຏິເວຘມ຺ປິ ປາເປຕິ. ປຎ຺ຎາ ມຫາເຫຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ກຫາປຓທສ຺ສນໍ ວິຍ ນີລາທິວເສນ ອາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ຊານາຕິ, ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ລກ຺ຂຓປຏິເວຘມ຺ປິ ປາເປຕິ, ອຸສ຺ສກ຺ກິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄປາຕຸຠາວມ຺ປິ ປາເປຕິ.

ໂສ ປນ ເນສໍ ວິເສໂສ ທຸປ຺ປຏິວິຊ຺ໂຌ. ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ ນາຄເສໂນ –

‘‘ທຸກ຺ກຣໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ກຕນ຺ຕິ. ກິໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວຕາ ທຸກ຺ກຣໍ ກຕນ຺ຕິ? ທຸກ຺ກຣໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ກຕໍ, ອິເມສໍ ອຣູປີນໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ເອກາຣມ຺ມເຓ ວຕ຺ຕມານານໍ ວວຕ຺ຖານໍ ອກ຺ຂາຕໍ ‘ອຍໍ ຜສ຺ໂສ, ອຍໍ ເວທນາ, ອຍໍ ສຎ຺ຎາ, ອຍໍ ເຈຕນາ, ອິທໍ ຈິຕ຺ຕ’’’ນ຺ຕິ (ມິ. ປ. ໒.໗.໑໖).

ຍຖາ ຫິ ຕິລເຕລໍ ສາສປເຕລໍ ມຘຸກເຕລໍ ເອຣຓ຺ຑກເຕລໍ ວສາເຕລນ຺ຕິ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ເຕລານິ ເອກຈາຏິຍໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທິວສໍ ຍມກມນ຺ເຖ ຫິ ມນ຺ເຖຕ຺ວາ ຕໂຕ ‘‘ອິທໍ ຕິລເຕລໍ, ອິທໍ ສາສປເຕລ’’ນ຺ຕິ ເອເກກສ຺ສ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ອຸທ຺ຘຣຓໍ ນາມ ທຸກ຺ກຣໍ, ອິທໍ ຕໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ. ຠຄວາ ປນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ຕາ ຘມ຺ມິສ຺ສໂຣ ຘມ຺ມຣາຊາ ອິເມສໍ ອຣູປີນໍ ຘມ຺ມານໍ ເອກາຣມ຺ມເຓ ວຕ຺ຕມານານໍ ວວຕ຺ຖານໍ ອກາສິ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ມຫານທີນໍ ສມຸທ຺ທໍ ປວິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ ‘‘ອິທໍ ຄງ຺ຄາຍ ອຸທກໍ, ອິທໍ ຍມຸນາຍາ’’ຕິ ເອວໍ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ອຸທກຸທ຺ຘຣເຓນາປິ ອຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິຕິ ປຐມປພ຺ເພນ ສຸຎ຺ຎຕໍ, ທຸຕິເຍນ ສຸຎ຺ຎຕາລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິ ປພ຺ເພຫິ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຂຊ຺ຊາມີຕິ ນ ຣູປໍ ສຸນໂຂ ວິຍ ມໍສໍ ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຂາທຕິ, ຍຖາ ປນ ກິລິຏ຺ຐວຕ຺ຖນິວຕ຺ໂຖ ຕໂຕນິທານໍ ປີຬໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ຂາທຕິ ມໍ ວຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ຠຓຕິ, ເອວມິທມ຺ປິ ປີຬໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕໍ ຂາທຕິ ນາມາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕີຕິ ສີລໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄາ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ໂຍ ປເນຕ຺ຖ ພລວຎາໂຓ ຕິກ຺ຂພຸທ຺ຘິ ຎາຓຸຕ຺ຕໂຣ ໂຍຄາວຈໂຣ ປຘານຠູມິຍໍ ວາຍມນ຺ໂຕ ຂາຓຸນາ ວາ ກຓ຺ຏເກນ ວາ ວິທ຺ໂຘ ອາວຸເຘນ ວາ ປຫໂຏ ພ຺ຍຄ຺ຆາທີຫິ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຂຊ຺ຊມາໂນ ຕໍ ເວທນໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ ກຕ຺ວາ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ສມ຺ມສນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຍໍ ເວທນາຍ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ ປີຕມລ຺ລຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ກຸຏຸມ຺ພິຍປຸຕ຺ຕມຫາຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ວຕ຺ຕນິອຏວິຍໍ ຕິໍສມຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຍຄ຺ຆມຸເຂ ນິປນ຺ນຠິກ຺ຂຸ ວິຍ ກຓ຺ຏເກນ ວິທ຺ຘຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ຈ.

ທ຺ວາທສສຸ ກິຣ ຠິກ຺ຂູສຸ ຆຓ຺ຏິໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ປຘານມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ເຕສຸ ເອໂກ ສູຣິເຍ ອຕ຺ຖງ຺ຄຕມຕ຺ເຕເຍວ ຆຓ຺ຏິໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ຈງ຺ກມໍ ໂອຣຸຍ຺ຫ ຈງ຺ກມນ຺ໂຕ ຕິຣິຍໍ ນິມ຺ມເຖນ຺ໂຕ ຕິຓປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ກຓ຺ຏກໍ ອກ຺ກມິ. ກຓ຺ຏໂກ ປິຏ຺ຐິປາເທນ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຕຜາເລນ ວິນິວິທ຺ຘກາໂລ ວິຍ ເວທນາ ວຕ຺ຕຕິ. ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ອິມໍ ກຓ຺ຏກໍ ອຸທ຺ຘຣາມິ, ອຸທາຫຸ ປກຕິຍາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕກຓ຺ຏກ’’ນ຺ຕິ? ຕສ຺ສ ເອວມໂຫສິ – ‘‘ອິມິນາ ກຓ຺ຏເກນ ວິທ຺ຘຕ຺ຕາ ນິຣຍາທີສຸ ຠຍໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ປກຕິຍາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕກຓ຺ຏກໍເຍວາ’’ຕິ. ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ອພ຺ໂພຫາຣິກໍ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ຈງ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຠາຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ. ໂສ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ? ‘‘ກຓ຺ຏເກນມ຺ຫິ, ອາວຸໂສ, ວິທ຺ໂຘ’’ຕິ. ‘‘ກາຍ ເວລາຍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ? ‘‘ສາຍເມວ, ອາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ກສ຺ມາ ນ ອມ຺ເຫ ປກ຺ໂກສິຕ຺ຖ, ກຓ຺ຏກໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ເຕລມ຺ປິ ສິຎ຺ເຈຍ຺ຍາມາ’’ຕິ? ‘‘ປກຕິຍາ ວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕກຓ຺ຏກເມວ ອຸທ຺ຘຣິຕຸໍ ວາຍມິມ຺ຫາ, ອາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ສກ຺ກຸຓິຕ຺ຖ, ຠນ຺ເຕ, ອຸທ຺ຘຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອກເທສມຕ຺ເຕນ ເມ, ອາວຸໂສ, ອຸທ຺ຘໂຏ’’ຕິ. ເສສວຕ຺ຖູນິ ທີຆມຊ຺ຌິມຏ຺ຐກຖາສຸ (ທີ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໗໓; ມ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑໐໖) ສຕິປຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທເສ ວິຕ຺ຖາຣິຕາເນວ.

ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ກສ຺ມາ ອາຣທ຺ຘໍ? ອິມສ຺ມິໍ ປພ຺ເພ ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓເມວ ກຖິຕໍ, ນ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓໍ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທມາຣທ຺ຘໍ. ຕີຓິ ລກ຺ຂຓານິ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸມ຺ປິ ອາຣທ຺ຘເມວ. ອປຈິນາຕິ ໂນ ອາຈິນາຕີຕິ ວຏ຺ຏໍ ວິນາເສຕິ, ເນວ ຈິນາຕິ. ປຊຫຕິ ນ ອຸປາທິຍຕີຕິ ຕເທວ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ນ ຄຓ຺ຫາຕິ. ວິສິເນຕິ ນ ອຸສ຺ສິເນຕີຕິ ວິກິຣຕິ ນ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕິ. ວິຘູເປຕິ ນ ສນ຺ຘູເປຕີຕິ ນິພ຺ພາເປຕິ ນ ຊາລາເປຕິ.

ເອວໍ ປສ຺ສໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ອາຣທ຺ຘໍ? ວຏ຺ຏໍ ວິນາເສຕ຺ວາ ຐິຕໍ ມຫາຂີຓາສວໍ ທສ຺ເສສ຺ສາມີຕິ ອາຣທ຺ຘໍ. ເອຕ຺ຕເກນ ວາ ຐາເນນ ວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາ, ອິທານິ ສຫ ວິປສ຺ສນາຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ເຄ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທໍ ອາຣທ຺ຘໍ. ອຖ ວາ ເອຕ຺ຕເກນ ຐາເນນ ປຐມມຄ຺ໂຄ ກຖິໂຕ, ອິທານິ ສຫ ວິປສ຺ສນາຍ ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ ທສ຺ເສຕຸໍ ອິທມາຣທ຺ຘໍ. ເອຕ຺ຕເກນ ວາ ຐາເນນ ຕີຓິ ມຄ຺ຄານິ ກຖິຕານິ, ອິທານິ ສຫ ວິປສ຺ສນາຍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ທສ຺ເສຕຸມ຺ປິ ອິທໍ ອາຣທ຺ຘເມວ.

ສປຊາປຕິກາຕິ ສທ຺ຘິໍ ປຊາປຕິນາ ເທວຣາເຊນ. ອາຣກາວ ນມສ຺ສນ຺ຕີຕິ ທູຣໂຕວ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ທູເຣປິ ຐິຕໍ ນມສ຺ສນ຺ຕິເຍວ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນີຕຕ຺ເຖຣໍ ວິຍ.

ເຖໂຣ ກິຣ ປຸປ຺ຜຈ຺ຉຑ຺ຑກກຸລໂຕ ນິກ຺ຂມ຺ມ ປພ຺ພຊິໂຕ, ຂຸຣຄ຺ເຄເຍວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຫໍ ອຊ຺ເຊວ ປພ຺ພຊິໂຕ ອຊ຺ເຊວ ເມ ປພ຺ພຊິຕກິຈ຺ຈໍ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕໍ, ຈຕຸປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕສຠາວນາຣາມມຓ຺ຑິຕໍ ມຫາອຣິຍວໍສປຏິປທໍ ປູເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ປໍສຸກູລຕ຺ຖາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ປວິສິຕ຺ວາ ໂຈຬກໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ວິຈຣິ. ອເຖໂກ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ມນຸສ຺ສປຖໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ – ‘‘ອຊ຺ເຊວ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊວ ຂຸຣຄ຺ເຄ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ມຫາອຣິຍວໍສປຏິປທໍ ປູເຣຕຸໍ ໂຈຬກໍ ປຣິເຍສຕີ’’ຕິ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ນມສ຺ສມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ. ຕມຎ຺ໂຎ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ທິສ຺ວາ ‘‘ກໍ ນມສ຺ສສີ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິ. ນີຕຕ຺ເຖຣໍ ນມສ຺ສາມີຕິ. ກິໍ ກາຣຓາຕິ? ອຊ຺ເຊວ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊວ ຂຸຣຄ຺ເຄ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ມຫາອຣິຍວໍສປຏິປທໍ ປູເຣຕຸໍ ໂຈຬກໍ ປຣິເຍສຕີຕິ. ໂສປິ ນໍ ນມສ຺ສມາໂນ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖຎ຺ໂຎ, ອຖຎ຺ໂຎຕິ ສຕ຺ຕສຕາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ນມສ຺ສມານາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຕາ ເທວຕາ ສຕ຺ຕສຕາ ອຸຬາຣາ,

ພ຺ຣຫ຺ມາ ວິມານາ ອຠິນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ;

ນີຕໍ ນມສ຺ສນ຺ຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ,

‘ຂີຓາສໂວ ຄຓ຺ຫຕິ ປໍສຸກູລໍ’’’.

‘‘ຕາ ເທວຕາ ສຕ຺ຕສຕາ ອຸຬາຣາ,

ພ຺ຣຫ຺ມາ ວິມານາ ອຠິນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ;

ນີຕໍ ນມສ຺ສນ຺ຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ,

‘ຂີຓາສໂວ ກຍິຣຕິ ປໍສຸກູລໍ’’’.

‘‘‘ຂີຓາສໂວ ໂຘວຕິ ປໍສຸກູລໍ’;

‘ຂີຓາສໂວ ຣຊຕິ ປໍສຸກູລໍ’;

‘ຂີຓາສໂວ ປາຣຸປຕິ ປໍສກູລ’’’ນ຺ຕິ.

ອິຕິ ຠຄວາ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເທສນໍ ຕີຫິ ຠເວຫິ ວິນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ກູຏໍ ຄຓ຺ຫິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ປຎ຺ຈສຕາ ຠິກ຺ຂູ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສຸ. ສຕ຺ຕມໍ.