໒. ສນິທານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໖. ທຸຕິເຍ ສນິທານນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກເມຕໍ, ສນິທາໂນ ສປຈ຺ຈໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາມຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຈ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມວິຕກ຺ໂກປິ ກາມຘາຕຸ ກາມາວຈຣຘມ຺ມາປິ, ວິເສສໂຕ ສພ຺ພາກຸສລມ຺ປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ກາມຘາຕຸ? ກາມປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ ສງ຺ກປ຺ໂປ ອປ຺ປນາ ພ຺ຍປ຺ປນາ ເຈຕໂສ ອຠິນິໂຣປນາ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ໂປ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກາມຘາຕຸ. ເຫຏ຺ຐໂຕ ອວີຈິນິຣຍໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸປຣິໂຕ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທເວ ອນ຺ໂຕກຣິຕ຺ວາ ຍໍ ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ເອຕ຺ຖາວຈຣາ ເອຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນາ ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນາ ຣູປາ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ ສງ຺ຂາຣາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກາມຘາຕຸ. ສພ຺ເພປິ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ກາມຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ ອສມ຺ຠິນ຺ນາຕິ ທ຺ເວ ກຖາ ໂຫນ຺ຕິ. ກຖໍ? ກາມຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຫິ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸວິຫິໍສາຘາຕຸໂຍ ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ. ຕາສໍ ປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ວິສຸໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ເສສຘມ຺ມາ ກາມຘາຕູຕິ ອຍໍ ອສມ຺ຠິນ຺ນກຖາ. ອຍມິຘ ຄເຫຕພ຺ພາ ອິມໍ ກາມຘາຕຸໍ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ວາ ສມ຺ປໂຍຄວເສນ ວາ ປຏິຈ຺ຈ ກາມສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ກາມສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ກາມສຎ຺ຎໍ ປນ ສມ຺ປໂຍຄວເສນ ວາ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ວາ ປຏິຈ຺ຈ ກາມສງ຺ກປ຺ໂປ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕີຫິ ຐາເນຫີຕິ ຕີຫິ ກາຣເຓຫິ. ມິຈ຺ຉາ ປຏິປຊ຺ຊຕີຕິ ອຍາຖາວປຏິປທໍ ອນິຍ຺ຍານິກປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ.

ພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກປິ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸ ພ຺ຍາປາໂທປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸ? ພ຺ຍາປາທປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸ. ທສສຸ ອາຆາຕວຕ຺ຖູສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຆາໂຕ ປຏິວິໂຣໂຘ ໂກໂປ ປໂກໂປ…ເປ… ອນຕ຺ຕມນຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ພ຺ຍາປາທຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ປຏິຈ຺ຈ ພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ວິຫິໍສາຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກປິ ວິຫິໍສາຘາຕຸ ວິຫິໍສາປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ວິຫິໍສາຘາຕຸ? ວິຫິໍສາປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຫິໍສາຘາຕຸ. ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປາຓິນາ ວາ ເລຑ຺ຑຸນາ ວາ ທຓ຺ເຑນ ວາ ສຕ຺ເຖນ ວາ ຣຊ຺ຊຸຍາ ວາ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ສຕ຺ເຕ ວິເຫເຐຕິ. ຍາ ເອວຣູປາ ເຫຐນາ ວິເຫຐນາ ຫິໍສນາ ວິຫິໍສນາ ໂຣສນາ ປຣູປຆາໂຕ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຫິໍສາຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ວິຫິໍສາຘາຕຸໍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ປຏິຈ຺ຈ ວິຫິໍສາສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສມິຘາປິ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຕິຓທາເຍຕິ ຕິຓຄຫເນ ອຣຎ຺ເຎ. ອນຍພ຺ຍສນນ຺ຕິ ອວຸຑ຺ຒິໍ ວິນາສໍ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸກ຺ຂຕິຓທາໂຍ ວິຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຕິຓຸກ຺ກາ ວິຍ ອກຸສລສຎ຺ຎາ, ຕິຓກຏ຺ຐນິສ຺ສິຕາ ປາຓາ ວິຍ ອິເມ ສຕ຺ຕາ. ຍຖາ ສຸກ຺ຂຕິຓທາເຍ ຐປິຕໍ ຕິຓຸກ຺ກໍ ຂິປ຺ປໍ ວາຍມິຕ຺ວາ ອນິພ຺ພາເປນ຺ຕສ຺ສ ເຕ ປາຓາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ເອວເມວ ເຍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອກຸສລສຎ຺ຎໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນຕທງ຺ຄສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫາເນຫິ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣນ຺ຕິ.

ວິສມຄຕນ຺ຕິ ຣາຄວິສມາທີນິ ອນຸຄຕໍ ອກຸສລສຎ຺ຎໍ. ນ ຂິປ຺ປເມວ ປຊຫຕີຕິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນາທິວເສນ ສີຆໍ ນປ຺ປຊຫຕິ. ນ ວິໂນເທຕີຕິ ນ ນີຫຣຕິ. ນ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕີຕິ ຠງ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ອນວເສເສນ຺ໂຕ ນ ວິຄຕນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ. ນ ອນຠາວໍ ຄເມຕີຕິ ນ ອນຸອຠາວໍ ຄເມຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພປເທສຸ ນ – ກາໂຣ ອາຫຣິຕພ຺ໂພ. ປາຏິກງ຺ຂາຕິ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ.

ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ເນກ຺ຂມ຺ມວິຕກ຺ໂກປິ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸ ສພ຺ເພປິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸ? ເນກ຺ຂມ຺ມປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ…ເປ… ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິຘາປິ ທຸວິຘາ ກຖາ. ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຫິ ອິຕຣາປິ ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ ຄຫຓໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ກຸສລຘມ຺ມປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ, ອຍໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ. ຕາ ປນ ຘາຕຸໂຍ ວິສຸໍ ທີເປຕພ຺ພາຕິ ຕາ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ສພ຺ພກຸສລາ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕູຕິ ອຍໍ ອສມ຺ຠິນ຺ນາ. ອິມໍ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸໍ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍວເສນ ປຏິຈ຺ຈ ເນກ຺ຂມ຺ມສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາທີນິ ປຏິຈ຺ຈ ວິຕກ຺ກາທໂຍ ຍຖານຸຣູປໍ.

ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ອພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກປິ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸ ອພ຺ຍາປາໂທປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸ? ອພ຺ຍາປາທປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸ. ຍາ ສຕ຺ເຕສຸ ເມຕ຺ຕິ ເມຕ຺ຕາຍນາ ເມຕ຺ຕາຍິຕຕ຺ຕໍ ເມຕ຺ຕາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອພ຺ຍາປາທຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ອວິຫິໍສາຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ອວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກປິ ອວິຫິໍສາຘາຕຸ ກຣຸຓາປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອວິຫິໍສາຘາຕຸ? ອວິຫິໍສາປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວິຫິໍສາຘາຕຸ. ຍາ ສຕ຺ເຕສຸ ກຣຸຓາ ກຣຸຓາຍນາ ກຣຸຓາຍິຕຕ຺ຕໍ ກຣຸຓາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວິຫິໍສາຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ອວິຫິໍສາຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອວິຫິໍສາສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍໍ.