໒. ທຸຕິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ສຕ຺ຕຘາຕຸສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໕. ທຸຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ອາຠາຘາຕູຕິ ອາໂລກຘາຕຸ. ອາໂລກສ຺ສປິ ອາໂລກກສິເຓ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນຊ຺ຌານສ຺ສາປີຕິ ສຫາຣມ຺ມຓສ຺ສ ຌານສ຺ສ ເອຕໍ ນາມໍ. ສຸຠຘາຕູຕິ ສຸຠກສິເຓ ອຸປ຺ປນ຺ນຊ຺ຌານວເສນ ສຫາຣມ຺ມຓຊ຺ຌານເມວ. ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນເມວ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນຘາຕຸ. ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣໂຘວ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘຘາຕຸ. ອິຕິ ຠຄວາ ອນຸສນ຺ຘິກຸສລສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸກາມສ຺ສ ໂອກາສໍ ເທນ຺ໂຕ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ.

ອນ຺ຘກາຣໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອນ຺ຘກາໂຣ ຫິ ອາໂລເກນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ, ອາໂລໂກປິ ອນ຺ຘກາເຣນ. ອນ຺ຘກາເຣນ ຫິ ໂສ ປາກໂຏ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອນ຺ຘກາຣໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ອາຫ. ອສຸຠໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອສຸຠຎ຺ຫິ ສຸເຠນ, ສຸຠຎ຺ຈ ອສຸເຠນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ອສຸເຠ ສຕິ ສຸຠໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ຣູປໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຣູປາວຈຣສມາປຕ຺ຕິໍ ປຏິຈ຺ຈ. ຣູປາວຈຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ຫິ ສຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕິ ຣູປສມຕິກ຺ກໂມ ວາ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນຘາຕຸອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນິໂຣຘໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ປຏິສງ຺ຂາອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ປຏິຈ຺ຈ. ຂນ຺ຘນິໂຣຘຎ຺ຫິ ປຏິຈ຺ຈ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ນາມ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ນ ຂນ຺ຘປວຕ຺ຕິໍ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຈຕຸນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ນິໂຣໂຘວ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ກຖໍ ສມາປຕ຺ຕິ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ກຖໍ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ກີທິສາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ? ສຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕິ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖິຠາເວນ ສຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕິໂຍ ສຎ຺ຎາສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ປຕ຺ຕພ຺ພາ. ສງ຺ຂາຣາວເສສສມາປຕ຺ຕິ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ສຸຂຸມສງ຺ຂາຣານໍ ອວສິຏ຺ຐຕາຍ ສງ຺ຂາຣາວເສສສມາປຕ຺ຕິ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ປຕ຺ຕພ຺ພາ. ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ນິໂຣໂຘວ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຐມໍ.

໒. ສນິທານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໖. ທຸຕິເຍ ສນິທານນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກເມຕໍ, ສນິທາໂນ ສປຈ຺ຈໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາມຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຈ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມວິຕກ຺ໂກປິ ກາມຘາຕຸ ກາມາວຈຣຘມ຺ມາປິ, ວິເສສໂຕ ສພ຺ພາກຸສລມ຺ປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ກາມຘາຕຸ? ກາມປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ ສງ຺ກປ຺ໂປ ອປ຺ປນາ ພ຺ຍປ຺ປນາ ເຈຕໂສ ອຠິນິໂຣປນາ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ໂປ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກາມຘາຕຸ. ເຫຏ຺ຐໂຕ ອວີຈິນິຣຍໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸປຣິໂຕ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທເວ ອນ຺ໂຕກຣິຕ຺ວາ ຍໍ ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ເອຕ຺ຖາວຈຣາ ເອຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນາ ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນາ ຣູປາ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ ສງ຺ຂາຣາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ກາມຘາຕຸ. ສພ຺ເພປິ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ກາມຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ເອຕ຺ຖ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ ອສມ຺ຠິນ຺ນາຕິ ທ຺ເວ ກຖາ ໂຫນ຺ຕິ. ກຖໍ? ກາມຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຫິ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸວິຫິໍສາຘາຕຸໂຍ ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ. ຕາສໍ ປນ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ວິສຸໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ເສສຘມ຺ມາ ກາມຘາຕູຕິ ອຍໍ ອສມ຺ຠິນ຺ນກຖາ. ອຍມິຘ ຄເຫຕພ຺ພາ ອິມໍ ກາມຘາຕຸໍ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ວາ ສມ຺ປໂຍຄວເສນ ວາ ປຏິຈ຺ຈ ກາມສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ກາມສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ກາມສຎ຺ຎໍ ປນ ສມ຺ປໂຍຄວເສນ ວາ ອຸປນິສ຺ສຍວເສນ ວາ ປຏິຈ຺ຈ ກາມສງ຺ກປ຺ໂປ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພປເທສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕີຫິ ຐາເນຫີຕິ ຕີຫິ ກາຣເຓຫິ. ມິຈ຺ຉາ ປຏິປຊ຺ຊຕີຕິ ອຍາຖາວປຏິປທໍ ອນິຍ຺ຍານິກປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ.

ພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກປິ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸ ພ຺ຍາປາໂທປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸ? ພ຺ຍາປາທປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸ. ທສສຸ ອາຆາຕວຕ຺ຖູສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຆາໂຕ ປຏິວິໂຣໂຘ ໂກໂປ ປໂກໂປ…ເປ… ອນຕ຺ຕມນຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ພ຺ຍາປາທຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ປຏິຈ຺ຈ ພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ວິຫິໍສາຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກປິ ວິຫິໍສາຘາຕຸ ວິຫິໍສາປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ວິຫິໍສາຘາຕຸ? ວິຫິໍສາປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຫິໍສາຘາຕຸ. ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປາຓິນາ ວາ ເລຑ຺ຑຸນາ ວາ ທຓ຺ເຑນ ວາ ສຕ຺ເຖນ ວາ ຣຊ຺ຊຸຍາ ວາ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ສຕ຺ເຕ ວິເຫເຐຕິ. ຍາ ເອວຣູປາ ເຫຐນາ ວິເຫຐນາ ຫິໍສນາ ວິຫິໍສນາ ໂຣສນາ ປຣູປຆາໂຕ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຫິໍສາຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ວິຫິໍສາຘາຕຸໍ ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ປຏິຈ຺ຈ ວິຫິໍສາສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສມິຘາປິ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຕິຓທາເຍຕິ ຕິຓຄຫເນ ອຣຎ຺ເຎ. ອນຍພ຺ຍສນນ຺ຕິ ອວຸຑ຺ຒິໍ ວິນາສໍ. ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸກ຺ຂຕິຓທາໂຍ ວິຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຕິຓຸກ຺ກາ ວິຍ ອກຸສລສຎ຺ຎາ, ຕິຓກຏ຺ຐນິສ຺ສິຕາ ປາຓາ ວິຍ ອິເມ ສຕ຺ຕາ. ຍຖາ ສຸກ຺ຂຕິຓທາເຍ ຐປິຕໍ ຕິຓຸກ຺ກໍ ຂິປ຺ປໍ ວາຍມິຕ຺ວາ ອນິພ຺ພາເປນ຺ຕສ຺ສ ເຕ ປາຓາ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ເອວເມວ ເຍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອກຸສລສຎ຺ຎໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນຕທງ຺ຄສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫາເນຫິ ນປ຺ປຊຫນ຺ຕິ, ເຕ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫຣນ຺ຕິ.

ວິສມຄຕນ຺ຕິ ຣາຄວິສມາທີນິ ອນຸຄຕໍ ອກຸສລສຎ຺ຎໍ. ນ ຂິປ຺ປເມວ ປຊຫຕີຕິ ວິກ຺ຂມ຺ຠນາທິວເສນ ສີຆໍ ນປ຺ປຊຫຕິ. ນ ວິໂນເທຕີຕິ ນ ນີຫຣຕິ. ນ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕີຕິ ຠງ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ອນວເສເສນ຺ໂຕ ນ ວິຄຕນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ. ນ ອນຠາວໍ ຄເມຕີຕິ ນ ອນຸອຠາວໍ ຄເມຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພປເທສຸ ນ – ກາໂຣ ອາຫຣິຕພ຺ໂພ. ປາຏິກງ຺ຂາຕິ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ.

ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ເນກ຺ຂມ຺ມວິຕກ຺ໂກປິ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸ ສພ຺ເພປິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸ? ເນກ຺ຂມ຺ມປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ໂກ…ເປ… ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິຘາປິ ທຸວິຘາ ກຖາ. ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓນ ຫິ ອິຕຣາປິ ທ຺ເວ ຘາຕຸໂຍ ຄຫຓໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ກຸສລຘມ຺ມປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ, ອຍໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກາ. ຕາ ປນ ຘາຕຸໂຍ ວິສຸໍ ທີເປຕພ຺ພາຕິ ຕາ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ສພ຺ພກຸສລາ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕູຕິ ອຍໍ ອສມ຺ຠິນ຺ນາ. ອິມໍ ເນກ຺ຂມ຺ມຘາຕຸໍ ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍວເສນ ປຏິຈ຺ຈ ເນກ຺ຂມ຺ມສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາທີນິ ປຏິຈ຺ຈ ວິຕກ຺ກາທໂຍ ຍຖານຸຣູປໍ.

ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖ ອພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ໂກປິ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸ ອພ຺ຍາປາໂທປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸ? ອພ຺ຍາປາທປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸ. ຍາ ສຕ຺ເຕສຸ ເມຕ຺ຕິ ເມຕ຺ຕາຍນາ ເມຕ຺ຕາຍິຕຕ຺ຕໍ ເມຕ຺ຕາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອພ຺ຍາປາທຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ອພ຺ຍາປາທຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ອວິຫິໍສາຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ອວິຫິໍສາວິຕກ຺ໂກປິ ອວິຫິໍສາຘາຕຸ ກຣຸຓາປິ. ຍຖາຫ –

‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອວິຫິໍສາຘາຕຸ? ອວິຫິໍສາປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຕກ຺ໂກ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວິຫິໍສາຘາຕຸ. ຍາ ສຕ຺ເຕສຸ ກຣຸຓາ ກຣຸຓາຍນາ ກຣຸຓາຍິຕຕ຺ຕໍ ກຣຸຓາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອວິຫິໍສາຘາຕູ’’ຕິ (ວິຠ. ໑໘໒).

ອິມໍ ອວິຫິໍສາຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອວິຫິໍສາສຎ຺ຎາ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຄິຎ຺ຊກາວສຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໗. ຕຕິເຍ ຘາຕຸໍ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຘາຕູຕິ ທີເປຕິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຎ຺ຎາຕິ ອຊ຺ຌາສຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ທິຏ຺ຐິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ວິຕກ຺ໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ. ອິຘາປິ ‘‘ກຈ຺ຈາໂນ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ໂອກາສທານຕ຺ຖໍ ເອຕ຺ຕາວຕາວ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ. ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘສູຕິ ຉສຸ ສຕ຺ຖາເຣສຸ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາຕິ ມຍມສ຺ມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາຕິ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຎ຺ຎາຍຕີຕິ ກິສ຺ມິໍ ສຕິ ໂຫຕີຕິ? ສຕ຺ຖາຣານໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ທິຏ຺ຐິໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘສຸ ເຕສຸ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ເອເຕຕິ ເອວໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຕິຕ຺ຖິຍສາວການມ຺ປິ ທິຏ຺ຐິໍ ປຸຈ຺ຉຕິເຍວ.

ອິທານິ ຍສ຺ມາ ເຕສໍ ອວິຊ຺ຊາຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ສາ ທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ, ອວິຊ຺ຊາຘາຕຸ ຈ ນາມ ມຫຕີ ຘາຕຸ, ຕສ຺ມາ ມຫຕິໍ ຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕສ຺ສາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທີເປນ຺ໂຕ ມຫຕີ ໂຂ ເອສາຕິອາທິມາຫ. ຫີນໍ, ກຈ຺ຈານ, ຘາຕຸໍ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ຫີນໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ປຏິຈ຺ຈ. ປຓິຘີຕິ ຈິຕ຺ຕຏ຺ຐປນໍ. ສາ ປເນສາ ອິຕ຺ຖິຠາວໍ ວາ ມກ຺ກຏາທິຕິຣຈ຺ຉານຠາວໍ ວາ ປຕ຺ເຖນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຫີໂນ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ຍສ຺ເສເຕ ຫີນາ ຘມ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ສພ຺ໂພ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລປິ ຫີໂນ ນາມ. ຫີນາ ວາຈາຕິ ຍາ ຕສ຺ສ ວາຈາ, ສາປິ ຫີນາ. ຫີນໍ ອາຈິກ຺ຂຕີຕິ ໂສ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕປິ ຫີນເມວ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ເທເສນ຺ໂຕປິ ຫີນເມວ ເທເສຕີຕິ ສພ຺ພປທານິ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ. ອຸປປຕ຺ຕີຕິ ທ຺ເວ ອຸປປຕ຺ຕິໂຍ ປຏິລາໂຠ ຈ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ຈ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ຫີນກຸລາທິວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ, ປຏິລາໂຠ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ຫີນຕ຺ຕິກວເສນ. ກຖໍ? ຕສ຺ສ ຫິ ປຎ຺ຈສຸ ນີຈກຸເລສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ຫີນາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ເວສ຺ສສຸທ຺ທກຸເລສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ມຊ຺ຌິມາ, ຂຕ຺ຕິຍພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ປຓີຕາ. ທ຺ວາທສາກຸສລຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານໍ ປນ ປຏິລາຠໂຕ ຫີໂນ ປຏິລາໂຠ, ເຕຠູມກຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠໂຕ ມຊ຺ຌິໂມ, ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມານໍ ປຏິລາຠໂຕ ປຓີໂຕ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິເຍວ ອຘິປ຺ເປຕາຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ຫີນາຘິມຸຕ຺ຕິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໘. ຈຕຸຕ຺ເຖ ສໍສນ຺ທນ຺ຕີຕິ ເອກໂຕ ໂຫນ຺ຕິ. ສເມນ຺ຕີຕິ ສມາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນິຣນ຺ຕຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ຫີນາຘິມຸຕ຺ຕິກາຕິ ຫີນຊ຺ຌາສຍາ. ກລ຺ຍາຓາຘິມຸຕ຺ຕິກາຕິ ກລ຺ຍາຓຊ຺ຌາສຍາ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ຈງ຺ກມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໙. ປຎ຺ຈເມ ປສ຺ສຖ ໂນຕິ ປສ຺ສຖ ນຸ. ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕຕິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຫາປຎ຺ຎານໍ ຍທິທໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໘໙) ມຫາປຎ຺ເຎສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ຂນ຺ຘນ຺ຕຣໍ ຘາຕ຺ວນ຺ຕຣໍ ອາຍຕນນ຺ຕຣໍ ສຕິປຏ຺ຐານໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມນ຺ຕຣໍ ຕິລກ຺ຂຓາຫຕໍ ຄມ຺ຠີຣໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ມຫາປຎ຺ຎາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ປຖວິໍ ປຕ຺ຖເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ສິເນຣຸປາທໂຕ ວາລິກໍ ອຸທ຺ຘຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈກ຺ກວາຬປພ຺ພຕໍ ຠິນ຺ທນ຺ໂຕ ວິຍ ສິເນຣຸໍ ອຸກ຺ຂິປນ຺ໂຕ ວິຍ ອາກາສໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ປຸຈ຺ຉິຕປຸຈ຺ຉິຕໍ ກເຖຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ມຫາປຎ຺ຎາ’’ຕິ.

ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນປິ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິທ຺ຘິມນ຺ຕານໍ ຍທິທໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ’’ຕິ ອິທ຺ຘິມນ຺ເຕສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ປຣິກມ຺ມໍ ອານິສໍສໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ວິກຸພ຺ພນໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອິທ຺ຘິມນ຺ໂຕວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຸຈ຺ຉິຕປຸຈ຺ຉິຕໍ ກເຖຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ມຫິທ຺ຘິກາ’’ຕິ.

ມຫາກສ຺ສໂປປິ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘຸຕວາທານໍ ຍທິທໍ ມຫາກສ຺ສໂປ’’ຕິ ຘຸຕວາເທສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ຘຸຕງ຺ຄປຣິຫາຣໍ ອານິສໍສໍ ສໂມຘານໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ເຠທໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຘຸຕວາທາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ຕເຖວ ປຸຈ຺ຉິຕປຸຈ຺ຉິຕໍ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຘຸຕວາທາ’’ຕິ.

ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖໂຣປິ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸການໍ ຍທິທໍ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໙໒) ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸເກສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ປຣິກມ຺ມໍ ອານິສໍສໍ ອຸປກ຺ກິເລສໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ຕເຖວ ປຸຈ຺ຉິຕປຸຈ຺ຉິຕໍ ກເຖຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸກາ’’ຕິ.

ປຸຓ຺ຓຕ຺ເຖໂຣປິ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມກຖິການໍ ຍທິທໍ ປຸຓ຺ໂຓ ມນ຺ຕາຓິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໙໖) ຘມ຺ມກຖິເກສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ຘມ຺ມກຖາຍ ສງ຺ເຂປວິຕ຺ຖາຣຄມ຺ຠີຣຸຕ຺ຕານວິຈິຕ຺ຣກຖາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ອາກາຣໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຘມ຺ມກຖິກາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ‘‘ອາວຸໂສ, ຘມ຺ມກຖິເກນ ນາມ ອາທິໂຕ ປຣິສໍ ວຓ຺ເຓຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ມຊ຺ເຌ ສຸຎ຺ຎຕໍ ປກາເສຕຸໍ, ອນ຺ເຕ ຈຕຸສຈ຺ຈວເສນ ກູຏໍ ຄຓ຺ຫິຕຸ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ຕໍ ຕໍ ຘມ຺ມກຖານຍໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມກຖິກາ’’ຕິ.

ອຸປາລິຕ຺ເຖໂຣປິ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວິນຍຘຣານໍ ຍທິທໍ ອຸປາລີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໒໘) ວິນຍຘເຣສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ຄຣຸກລຫຸກໍ ສເຕກິຈ຺ຉອເຕກິຈ຺ຉໍ ອາປຕ຺ຕານາປຕ຺ຕິໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວິນຍຘຣາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ປຸຈ຺ຉິຕປຸຈ຺ຉິຕໍ ຕເຖວ ກເຖຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ວິນຍຘຣາ’’ຕິ.

ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣປິ ຠຄວຕາ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ພຫຸສ຺ສຸຕານໍ ຍທິທໍ ອານນ຺ໂທ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໒໓) ພຫຸສ຺ສຸເຕສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ອິຕິ ນໍ ‘‘ທສວິຘໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸສນ຺ຘິໍ ປຸພ຺ພາປຣໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ພຫຸສ຺ສຸຕາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ‘‘ອິທໍ ເອວໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອິທໍ ເອວໍ ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ກເຖຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ພຫຸສ຺ສຸຕາ’’ຕິ.

ເທວທຕ຺ໂຕ ປນ ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕ, ເຕນ ນໍ ‘‘ກຸລສງ຺ຄຓ຺ຫນປຣິຫາຣໍ ນານປ຺ປກາຣກໍ ໂກຫຎ຺ຎຕໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປາປິຈ຺ຉາວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ໂສປິ ເຕສໍ ຕໍ ຕໍ ນິຍາມໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ເພ ໂຂ ເອເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ປາປິຈ຺ຉາ’’ຕິ.

ກສ຺ມາ ປເນເຕ ອວິທູເຣ ຈງ຺ກມິໍສູຕິ. ‘‘ເທວທຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຣິ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ອນຕ຺ຖມ຺ປິ ກາຕຸໍ ອຸປກ຺ກເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ອາຣກ຺ຂຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ. ອຖ ເທວທຕ຺ໂຕ ກສ຺ມາ ຈງ຺ກມີຕິ? ‘‘ອກາຣໂກ ອຍໍ, ຍທິ ກາຣໂກ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ອິຘ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກຕໂທສປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ. ກິໍ ປນ ເທວທຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ອນຕ຺ຖໍ ກາຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ, ຠຄວໂຕ ວາ ອາຣກ຺ຂກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຖີຕິ? ນຕ຺ຖິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ອນວກາໂສ, ຍໍ ຕຖາຄໂຕ ປຣູປກ຺ກເມນ ປຣິນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໓໔໑). ຠິກ຺ຂູ ປນ ສຕ຺ຖຣິ ຄາຣເວນ ອາຄຕາ. ເຕເນວ ຠຄວາ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ວິສ຺ສຊ຺ເຊຫິ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆ’’ນ຺ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊາເປສິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ສຄາຖາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໐. ຉຏ຺ເຐ ຄູໂຖ ຄູເຖນ ສໍສນ຺ທຕິ ສເມຕີຕິ ສມຸທ຺ທນ຺ຕເຣ ຊນປທນ຺ຕເຣ ຈກ຺ກວາຬນ຺ຕເຣ ຐິໂຕປິ ວຓ຺ເຓນປິ ຄນ຺ເຘນປິ ຣເສນປິ ນານຕ຺ຕໍ ອນຸປຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສໍສນ຺ທຕິ ສເມຕິ, ເອກສທິໂສວ ໂຫຕິ ນິຣນ຺ຕໂຣ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຍໍ ປນ ອນິຏ຺ຐອຸປມາ ຫີນຊ຺ຌາສຍານໍ ຫີນອຊ຺ຌາສຍສ຺ສ ສຣິກ຺ຂຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອາຫຏາ, ຂີຣາທິວິສິຏ຺ໂຐປມາ ກລ຺ຍາຓຊ຺ຌາສຍານໍ ອຊ຺ຌາສຍສ຺ສ ສຣິກ຺ຂຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ.

ສໍສຄ຺ຄາຕິ ທສ຺ສນສວນສໍສຄ຺ຄາທິວຕ຺ຖຸເກນ ຕຓ຺ຫາສ຺ເນເຫນ. ວນໂຖ ຊາໂຕຕິ ກິເລສວນໍ ຊາຕໍ. ອສໍສຄ຺ເຄນ ຉິຊ຺ຊຕີຕິ ເອກໂຕ ຐານນິສຊ຺ຊາທີນິ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອສໍສຄ຺ເຄນ ອທສ຺ສເນນ ຉິຊ຺ຊຕິ. ສາຘຸຊີວີຕິ ປຣິສຸທ຺ຘຊີວິຕໍ ຊີວມາໂນ. ສຫາວເສຕິ ສຫວາສໍ ວເສຍ຺ຍ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ອສ຺ສທ຺ຘສໍສນ຺ທນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໑. ສຕ຺ຕເມ ອສ຺ສທ຺ຘາ ອສ຺ສທ຺ເຘຫີຕິອາທີສຸ ພຸທ຺ເຘ ວາ ຘມ຺ເມ ວາ ສງ຺ເຆ ວາ ສທ຺ຘາວິຣຫິຕາ ນິໂຣຊາ ນິຣສາ ປຸຄ຺ຄລາ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ໂອຣິມຕີເຣ ຐິຕາ ປາຣິມຕີເຣປິ ຐິເຕຫິ ອສ຺ສທ຺ເຘຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕາຍ ອສ຺ສທ຺ຘຕາຍ ເອກສທິສາ ນິຣນ຺ຕຣາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຖາ ອຫິຣິກາ ຠິນ຺ນມຣິຍາທາ ອລຊ຺ຊິປຸຄ຺ຄລາ ອຫິຣິເກຫິ, ອໂນຕ຺ຕປ຺ປິໂນ ປາປກິຣິຍາຍ ອຠາຍມານາ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປີຫິ, ອປ຺ປສ຺ສຸຕາ ສຸຕວິຣຫິຕາ ອປ຺ປສ຺ສຸເຕຫິ, ກຸສີຕາ ອາລສິຍປຸຄ຺ຄລາ ກຸສີເຕຫິ, ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ ຠຕ຺ຕນິກ຺ຂິຕ຺ຕກາກມໍສນິກ຺ຂິຕ຺ຕສິງ຺ຄາລສທິສາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີຫິ, ທຸປ຺ປຎ຺ຎາ ຂນ຺ຘາທິປຣິຈ຺ເຉທິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຠາເວນ ນິປ຺ປຎ຺ຎາ ຕາທິເສເຫວ ທຸປ຺ປຎ຺ເຎຫິ, ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ນາ ເຈຕິຍວນ຺ທນາທິກິຈ຺ຈປສຸຕາ ສທ຺ເຘຫິ, ຫິຣິມນາ ລຊ຺ຊິປຸຄ຺ຄລາ ຫິຣິມເນຫິ, ໂອຕ຺ຕປ຺ປິໂນ ປາປຠີຣຸກາ ໂອຕ຺ຕປ຺ປີຫິ, ພຫຸສ຺ສຸຕາ ສຸຕຘຣາ ອາຄມຘຣາ ຕນ຺ຕິປາລກາ ວໍສານຸຣກ຺ຂກາ ພຫຸສ຺ສຸເຕຫິ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ປຣິປຸຓ຺ຓປຣກ຺ກມາ ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍຫິ, ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີ ສພ຺ພກິຈ຺ຈປຣິຄ຺ຄາຫິກາຍ ສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີຫິ, ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ ມຫາປຎ຺ເຎຫິ ວຊິຣູປມຎາເຓຫິ ປຎ຺ຎວນ຺ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ທູເຣ ຐິຕາປິ ຕາຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສໍສນ຺ທນ຺ຕິ ສເມນ຺ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘-໑໒. ອສ຺ສທ຺ຘມູລກສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໐໒-໑໐໖. ອຏ຺ຐມາທີນິ ເຕເຍວ ອສ຺ສທ຺ຘາທິຘມ຺ເມ ຕິກວເສນ ກຕ຺ວາ ເທສິຕານິ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐເມ ອສ຺ສທ຺ຘາທິມູລກາ ກຓ຺ຫປກ຺ຂສຸກ຺ກປກ຺ຂວເສນ ປຎ຺ຈ ຕິກາ ວຸຕ຺ຕາ, ນວເມ ອຫິຣິກມູລກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ທສເມ ອໂນຕ຺ຕປ຺ປມູລກາ ຕໂຍ, ເອກາທສເມ ອປ຺ປສ຺ສຸຕມູລກາ ທ຺ເວ, ທ຺ວາທສເມ ກຸສີຕມູລໂກ ເອໂກ ຕິໂກ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ສພ຺ເພປິ ປຎ຺ຈສຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ປນ຺ນຣສ ຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ. ປນ຺ນຣສ ເຈເຕ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕາຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ອຍໍ ຕິກເປຍ຺ຍາໂລ ນາມ. ອຏ຺ຐມາທີນິ.

ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.