໒. ທຸຕິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ສນງ຺ກຸມາຣສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໒. ທຸຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ສປ຺ປິນີຕີເຣຕິ ສປ຺ປິນີນາມິກາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ. ສນງ຺ກຸມາໂຣຕິ ໂສ ກິຣ ປຎ຺ຈສິຂກຸມາຣກກາເລ ຌານໍ ຠາເວຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ກຸມາຣກວຓ຺ເຓເນວ ວິຈຣຕິ. ເຕນ ນໍ ‘‘ກຸມາໂຣ’’ຕິ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ, ໂປຣາຓກຕ຺ຕາ ປນ ‘‘ສນງ຺ກຸມາໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຊເນຕສ຺ມິນ຺ຕິ ຊນິຕສ຺ມິໍ, ປຊາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ໂຄຕ຺ຕປຏິສາຣິໂນຕິ ເຍ ຊເນຕສ຺ມິໍ ໂຄຕ຺ຕໍ ປຏິສຣນ຺ຕິ ເຕສຸ ໂລເກ ໂຄຕ຺ຕປຏິສາຣີສຸ ຂຕ຺ຕິໂຍ ເສຏ຺ໂຐ. ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ຠຍເຠຣວສຸຕ຺ຕປຣິຍາເຍນ (ມ. ນິ. ໑.໓໔ ອາທໂຍ) ປຸພ຺ເພນິວາສາທີຫິ ວາ ຕີຫິ, ອມ຺ພຏ຺ຐສຸຕ຺ຕປຣິຍາເຍນ (ທີ. ນິ. ໑.໒໗໘ ອາທໂຍ) ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ມໂນມຍິທ຺ຘິ ຉ ອຠິຎ຺ຎາໂຍຕິ ອິມາຫິ ວາ ອຏ຺ຐຫິ ວິຊ຺ຊາຫິ, ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣິຕາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ ຊາຄຣິຍານຸໂຍໂຄ ສຕ຺ຕ ສທ຺ຘມ຺ມາ ຈຕ຺ຕາຣິ ຣູປາວຈຣຊ຺ຌານານີຕິ ເອວໍ ປນ຺ນຣສຘມ຺ມເຠເທນ ຈຣເຓນ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມານຸເສຕິ ໂສ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເທເວສຸ ຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ຈ ເສຏ຺ໂຐ ອຸຕ຺ຕໂມຕິ. ປຐມໍ.

໒. ເທວທຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໓. ທຸຕິເຍ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕຕິ ສງ຺ຆໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ເວຬຸວນໂຕ ຄຍາສີສໍ ຄເຕ. ອສ຺ສຕຣິນ຺ຕິ ຄທ຺ຣຠສ຺ສ ວຬວາຍ ຊາຕໍ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ອນ຺ຘກວິນ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໔. ຕຕິເຍ ອນ຺ຘກວິນ຺ທນ຺ຕິ ເອວໍນາມກໍ ຄາມໍ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ‘‘ສຕ຺ຖາ ອິທານິປິ ວີຣິຍໍ ກໂຣຕິ ປຘານມນຸຍຸຎ຺ຊຕິ, ຄຈ຺ຉາມິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຐຕ຺ວາ ສາສນານຸຈ຺ຉວິກໍ ວີຣິຍປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຄາຖໍ ວກ຺ຂາມີ’’ຕິ ອຸປສງ຺ກມິ.

ປນ຺ຕານີຕິ ຊນຕໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສານໍ ອນຸປຈາເຣ ຐິຕານິ. ສໍໂຍຊນວິປ຺ປໂມກ຺ຂາຕິ ຕານິ ຈ ເສນາສນານິ ເສວມາໂນ ນ ຈີວຣາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ເສເວຍ຺ຍ, ອຖ ໂຂ ທສສໍໂຍຊນວິປ຺ປໂມກ຺ຂຕ຺ຖາຍ ຈເຣຍ຺ຍ. ສງ຺ເຆ ວເສຕິ ເຕສຸ ເສນາສເນສຸ ຣຕິໍ ອລຠນ຺ໂຕ ອຸປຏ຺ຐາກາທີນໍ ຈິຕ຺ຕານຸຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ຄທ຺ຣຠປິຏ຺ເຐ ຣຊໍ ວິຍ ອຸປ຺ປຕນ຺ໂຕ ອຣຎ຺ເຎ ອຈຣິຕ຺ວາ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວເສຍ຺ຍ. ຣກ຺ຂິຕຕ຺ໂຕ ສຕີມາຕິ ຕຕ຺ຖ ຈ ວສນ຺ໂຕ ສຄວຈຓ຺ໂຑ ໂຄໂຓ ວິຍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ອວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ອຆຏ຺ເຏນ຺ໂຕ ຣກ຺ຂິຕຕ຺ໂຕ ສຕິປຏ຺ຐານປຣາຍໂຓ ຫຸຕ຺ວາ ວເສຍ຺ຍ.

ອິທານິ ສງ຺ເຆ ວສມານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠິກ຺ຂາຈາຣວຕ຺ຕໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ກຸລາກຸລນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປິຓ຺ຑິກາຍ ຈຣນ຺ໂຕຕິ ປິຓ຺ຑຕ຺ຖາຍ ຈຣມາໂນ. ເສເວຖ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານີຕິ ສງ຺ຆມຊ຺ຌໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ວສມາໂນປິ ຘຸຣປຣິເວເຓ ຕາລນາຬິເກຣອາທີນິ ໂຣເປຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາກາທິສໍສຏ຺ໂຐ ນ ວເສຍ຺ຍ, ຈິຕ຺ຕກລ຺ລຕໍ ປນ ຊເນຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ຫາເສຕ຺ວາ ໂຕເສຕ຺ວາ ປຸນ ປນ຺ຕເສນາສເນ ວເສຍ຺ຍາຕິ ອຣຎ຺ຎສ຺ເສວ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕິ. ຠຍາຕິ ວຏ຺ຏຠຍໂຕ. ອຠເຍຕິ ນິພ຺ພາເນ. ວິມຸຕ຺ໂຕຕິ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວເສຍ຺ຍ.

ຍຕ຺ຖ ເຠຣວາຕິ ຍສ຺ມິໍ ຐາເນ ຠຍຊນກາ ສວິຎ຺ຎາຓກາ ສີຫພ຺ຍຄ຺ຆາທໂຍ, ອວິຎ຺ຎາຓກາ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ຂາຓຸວລ຺ລິອາທໂຍ ພຫູ ອຕ຺ຖິ. ສຣີສປາຕິ ທີຆຊາຕິກາທິສຣີສປາ. ນິສີທິ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູຕິ ຕາທິເສ ຐາເນ ຠິກ຺ຂຸ ນິສິນ຺ໂນ. ອິມິນາ ອິທໍ ທີເປຕິ – ຠຄວາ ຍຖາ ຕຸມ຺ເຫ ເອຕຣຫິ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐກເຠຣວາຣມ຺ມຓານິ ເຈວ ສຣີສເປ ຈ ວິຊ຺ຊຸນິຈ຺ຉາຣຓາທີນິ ຈ ອມນສິກຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນາ, ເອວເມວໍ ປຘານມນຸຍຸຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ນິສີທນ຺ຕີຕິ.

ຊາຕຸ ເມ ທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ເອກໍເສນ ມຍາ ທິຏ຺ຐໍ. ນ ຍິທໍ ອິຕິຫີຕິຫນ຺ຕິ ອິທໍ ອິຕິຫ ອິຕິຫາຕິ ນ ຕກ຺ກເຫຕຸ ວາ ນຍເຫຕຸ ວາ ປິຏກສມ຺ປທາເນນ ວາ ອຫໍ ວທາມິ. ເອກສ຺ມິໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ມິນ຺ຕິ ເອກາຍ ຘມ຺ມເທສນາຍ. ຘມ຺ມເທສນາ ຫິ ອິຘ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ມຈ຺ຈຸຫາຍິນນ຺ຕິ ມຣຓປຣິຈ຺ຈາຄິນໍ ຂີຓາສວານໍ.

ທສາ ຈ ທສຘາ ທສາຕິ ເອຕ຺ຖ ທສາຕິ ທເສວ, ທສຘາ ທສາຕິ ສຕໍ, ອຎ຺ເຎ ຈ ທສຸຕ຺ຕຣໍ ເສຂສຕໍ ປສ຺ສາມີຕິ ວທຕິ. ໂສຕສມາປນ຺ນາຕິ ມຄ຺ຄໂສຕໍ ສມາປນ຺ນາ. ອຕິຣຈ຺ຉານຄາມິໂນຕິ ເທສນາມຕ຺ຕເມຕໍ, ອວິນິປາຕຘມ຺ມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ຂາຕຸໍ ໂນປິ ສກ຺ໂກມີຕິ ມຸສາວາທຠເຍນ ເອຕ຺ຕກາ ນາມ ປຸຎ຺ຎຠາຄິໂນ ສຕ຺ຕາຕິ ຄເຓຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມີຕິ ພຫຸໍ ພ຺ຣຫ຺ມຘມ຺ມເທສນໍ ສນ຺ຘາຍ ເອວມາຫ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອຣຸຓວຕີສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໕. ຈຕຸຕ຺ເຖ ອຠິຠູສມ຺ຠວນ຺ຕິ ອຠິຠູ ຈ ສມ຺ຠໂວ ຈ. ເຕສຸ ອຠິຠູເຖໂຣ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຄ຺ໂຄ, ສມ຺ຠວຕ຺ເຖໂຣ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ວິຍ ສມາຘິນາ ອຄ຺ໂຄ. ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ອວຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ, ລາມກໂຕ ວາ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ. ຂິຍ຺ຍນ຺ຕີຕິ, ກິນ຺ນາເມຕໍ ກິນ຺ນາເມຕນ຺ຕິ? ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ກເຖນ຺ຕິ. ວິປາເຈນ຺ຕີຕິ ວິຕ຺ຖາຣຍນ຺ຕາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ກເຖນ຺ຕິ. ເຫຏ຺ຐິເມນ ອຸປຑ຺ຒກາເຍນາຕິ ນາຠິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ເຫຏ຺ຐິມກາເຍນ. ປາຬິຍໍ ເອຕ຺ຕກເມວ ອາຄຕໍ. ເຖໂຣ ປນ ‘‘ປກຕິວຓ຺ຓໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ນາຄວຓ຺ຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ, ສຸປຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິອາທິນາ (ປຏິ. ມ. ໓.໑໓) ນເຍນ ອາຄຕໍ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ອິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນໍ ທສ຺ເສສິ. ອິມາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສີຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ກຖໍ ເທສິຕາ ນຸ ໂຂ ຘມ຺ມເທສນາ ສພ຺ເພສໍ ປິຍາ ອສ຺ສ ມນາປາ’’ຕິ. ຕໂຕ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ – ‘‘ສພ຺ເພປິ ປາສຓ຺ຑາ ສພ຺ເພ ເທວມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສມເຍ ປຸຣິສກາຣໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ, ວີຣິຍສ຺ສ ອວຓ຺ຓວາທີ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ວີຣິຍປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ເທເສສ຺ສາມິ, ເອວໍ ອຍໍ ຘມ຺ມເທສນາ ສພ຺ເພສໍ ປິຍາ ຠວິສ຺ສຕິ ມນາປາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຕີສຸ ປິຏເກສຸ ວິຈິນິຕ຺ວາ ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອາຣມ຺ຠຖາຕິ ອາຣມ຺ຠວີຣິຍໍ ກໂຣຖ. ນິກ຺ກມຖາຕິ ນິກ຺ກມວີຣິຍໍ ກໂຣຖ. ຍຸຎ຺ຊຖາຕິ ປໂຍຄໍ ກໂຣຖ ປຣກ຺ກມຖ. ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນນ຺ຕິ ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນາ ນາມ ກິເລສເສນາ, ຕໍ ຘຸນາຖ. ຊາຕິສໍສາຣນ຺ຕິ ຊາຕິຎ຺ຈ ສໍສາຣຎ຺ຈ, ຊາຕິສງ຺ຂາຕໍ ວາ ສໍສາຣໍ. ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຕີຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ກິໍ ປນ ກຕ຺ວາ ເຖໂຣ ສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸໍ ວິຎ຺ຎາເປສີຕິ? ນີລກສິຓໍ ຕາວ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອາໂລກຏ຺ຐາເນ ອນ຺ຘກາຣໍ ຜຣິ, ໂອທາຕກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອນ຺ຘກາຣຏ຺ຐາເນ ໂອຠາສໍ. ຕໂຕ ‘‘ກິມິທໍ ອນ຺ຘກາຣ’’ນ຺ຕິ? ສຕ຺ຕານໍ ອາໂຠເຄ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອາໂລກໍ ທສ຺ເສສິ. ອາໂລກຏ຺ຐາເນ ອາໂລກກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ‘‘ກິໍ ອາໂລໂກ ອຍ’’ນ຺ຕິ? ວິຈິນນ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ. ອຖ ເຕສໍ ເຖໂຣຕິ ວທນ຺ຕານໍ ອິມາ ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ, ສພ຺ເພ ໂອສຏາຍ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ ນິສີທິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ສທ຺ທໍ ສຸຓິໍສຸ. ອຕ຺ໂຖປິ ເນສໍ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປຣິນິພ຺ພານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໖. ປຎ຺ຈເມ ອຸປວຕ຺ຕເນ ມລ຺ລານໍ ສາລວເນຕິ ຍເຖວ ຫິ ກທມ຺ພນທີຕີຣໂຕ ຣາຊມາຕຸວິຫາຣທ຺ວາເຣນ ຖູປາຣາມໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຫິຣຎ຺ຎວຕິກາຍ ນາມ ນທິຍາ ປາຣິມຕີຣໂຕ ສາລວນໍ ອຸຍ຺ຍານໍ. ຍຖາ ອນຸຣາຘປຸຣສ຺ສ ຖູປາຣາໂມ, ເອວໍ ຕໍ ກຸສິນາຣາຍ ໂຫຕິ. ຍຖາ ຖູປາຣາມໂຕ ທກ຺ຂິຓທ຺ວາເຣນ ນຄຣໍ ປວິສນມຄ຺ໂຄ ປາຈີນມຸໂຂ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕເຣນ ນິວຕ຺ຕຕິ, ເອວໍ ອຸຍ຺ຍານໂຕ ສາລປນ຺ຕິ ປາຈີນມຸຂາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕເຣນ ນິວຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ‘‘ອຸປວຕ຺ຕນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ມິໍ ອຸປວຕ຺ຕເນ ມລ຺ລານໍ ສາລວເນ. ອນ຺ຕເຣນ ຍມກສາລານນ຺ຕິ ມູລກ຺ຂນ຺ຘວິຏປປຕ຺ເຕຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສໍສິພ຺ພິຕ຺ວາ ຐິຕສາລານໍ ອນ຺ຕຣິກາຍ. ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຖາຕິ ສຕິອວິປ຺ປວາເສນ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ສມ຺ປາທຍຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ຍຖາ ນາມ ມຣຓມຎ຺ເຈ ນິປນ຺ໂນ ມຫທ຺ຘໂນ ກຸຏຸມ຺ພິໂກ ປຸຕ຺ຕານໍ ຘນສາຣໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ ປຣິນິພ຺ພານມຎ຺ເຈ ນິປນ຺ໂນ ປຎ຺ຈຈຕ຺ຕາລີສ ວສ຺ສານິ ທິນ຺ນໍ ໂອວາທໍ ສພ຺ພໍ ເອກສ຺ມິໍ ອປ຺ປມາທປເທເຍວ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຠາສິ. ອຍໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຈ຺ຉິມາ ວາຈາຕິ ອິທໍ ປນ ສງ຺ຄີຕິກາຣານໍ ວຈນໍ.

ອິໂຕ ປຣໍ ຍໍ ປຣິນິພ຺ພານປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ, ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຐມໍ ຌານນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ເນ ຠຄວຕິ ອສ຺ສາສປສ຺ສາສານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ ສຕ຺ຖາ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ເທວມນຸສ຺ສາ ເອກປ຺ປຫາເຣນ ວິຣວິໍສຸ, ອານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣປິ – ‘‘ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸຣຸທ຺ຘ ຠຄວາ’’ຕິ ເຖຣໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເຖໂຣ ‘‘ນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ອປິຈ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ໂນ’’ຕິ ອາຫ. ກຖໍ ປນ ໂສ ອຎ຺ຎາສິ? ເຖໂຣ ກິຣ ສຕ຺ຖາຣາ ສທ຺ຘິໍເຍວ ຕໍ ຕໍ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຍາວ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນວຸຏ຺ຐານໍ, ຕາວ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ອິທານິ ຠຄວາ ນິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ໂນ, ອນ຺ໂຕນິໂຣເຘ ຈ ກາລໍກິຣິຍາ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຎ຺ຎາສິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມາປຊ຺ຊິ…ເປ… ຕຕິຍຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊີຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ຠຄວາ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ, ເຕຣສສຸ ຐາເນສຸ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ… ຕຖາ ຕຕິຍໍ… ປນ຺ນຣສສຸ ຐາເນສຸ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ກຖໍ? ທສສຸ ອສຸເຠສຸ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາເຣ ອຏ຺ຐສຸ ກສິເຓສຸ ເມຕ຺ຕາກຣຸຓາມຸທິເຕສຸ ອານາປາເນ ປຣິຈ຺ເຉທາກາເສຕິ ອິເມສຸ ຕາວ ຈຕຸວີສຕິຍາ ຐາເນສຸ ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ຐເປຕ຺ວາ ປນ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣຎ຺ຈ ທສ ຈ ອສຸຠານິ ເສເສສຸ ເຕຣສສຸ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ… ເຕສຸເຍວ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ອຏ຺ຐສຸ ປນ ກສິເຓສຸ ອຸເປກ຺ຂາພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣ ອານາປາເນ ປຣິຈ຺ເຉທາກາເສ ຈຕູສຸ ອຣູເປສູຕິ ອິເມສຸ ປນ຺ນຣສສຸ ຐາເນສຸ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິ. ອຍມ຺ປິ ຈ ສງ຺ເຂປກຖາວ. ນິພ຺ພານປຸຣໍ ປວິສນ຺ໂຕ ປນ ຠຄວາ ຘມ຺ມສ຺ສາມິ ສພ຺ພາປິ ຈຕຸວີສຕິໂກຏິສຕສຫສ຺ສສງ຺ຂາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ ປວິສິຕ຺ວາ ວິເທສໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຎາຕິຊນໍ ອາລິງ຺ເຄຕ຺ວາ ວິຍ ສພ຺ພສມາປຕ຺ຕິສຸຂໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ປວິຏ຺ໂຐ.

ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສມນນ຺ຕຣາ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພາຍີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ຌານສມນນ຺ຕຣໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສມນນ຺ຕຣນ຺ຕິ, ທ຺ເວ ສມນນ຺ຕຣານິ. ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພານໍ ຌານສມນນ຺ຕຣໍ ນາມ, ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຸນ ຌານງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄໍ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພານໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓສມນນ຺ຕຣໍ ນາມ. ອິມານິ ທ຺ເວປິ ສມນນ຺ຕຣາເນວ. ຠຄວາ ປນ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຌານາ ວຸຏ຺ຐາຍ ຌານງ຺ຄານິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕນ ອພ຺ຍາກເຕນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ ພຸທ຺ຘາ ວາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ວາ ອຣິຍສາວກາ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ກຸນ຺ຖກິປິລ຺ລິກໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ເພ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ເຕເນວ ອພ຺ຍາກເຕນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈນ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕິ.

ຠູຕາຕິ ສຕ຺ຕາ. ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລຕິ ປຏິຠາຄປຸຄ຺ຄລວິຣຫິໂຕ. ພລປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ທສວິຘໍ ຎາຓພລໍ ປຕ຺ໂຕ. ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນຕິ ອຸປ຺ປາທວຍສຠາວາ. ເຕສໍ ວູປສໂມຕິ ເຕສໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ວູປສໂມ. ສຸໂຂຕິ ອສງ຺ຂຕໍ ນິພ຺ພານເມວ ສຸຂນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕທາສີຕິ ‘‘ສຫ ປຣິນິພ຺ພານາ ມຫາຠູມິຈາໂລ ອໂຫສີ’’ຕິ ເອວໍ ມຫາປຣິນິພ຺ພາເນ (ທີ. ນິ. ໒.໒໒໐) ວຸຕ຺ຕໍ ຠູມິຈາລໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ໂສ ຫິ ໂລມຫໍສນໂກ ຈ ຠິໍສນໂກ ຈ ອາສິ. ສພ຺ພາກາຣວຣູເປເຕຕິ ສພ຺ພາກາຣວຣຄຸຓູເປເຕ. ນາຫຸ ອສ຺ສາສປສ຺ສາໂສຕິ ນ ຊາໂຕ ອສ຺ສາສປສ຺ສາໂສ. ອເນໂຊຕິ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕາຍ ເອຊາຍ ອຠາເວນ ອເນໂຊ. ສນ຺ຕິມາຣພ຺ຠາຕິ ອນຸປາທິເສສໍ ນິພ຺ພານໍ ອາຣພ຺ຠ ປຏິຈ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ. ຈກ຺ຂຸມາຕິ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມາ. ປຣິນິພ຺ພຸໂຕຕິ ຂນ຺ຘປຣິນິພ຺ພາເນນ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ. ອສລ຺ລີເນນາຕິ ອນລ຺ລີເນນ ອສງ຺ກຸຏິເຕນ ສຸວິກສິເຕເນວ ຈິຕ຺ເຕນ. ເວທນໍ ອຊ຺ຌວາສຍີຕິ ເວທນໍ ອຘິວາເສສິ, ນ ເວທນານຸວຕ຺ຕີ ຫຸຕ຺ວາ ອິໂຕ ຈິໂຕ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕິ. ວິໂມກ຺ໂຂຕິ ເກນຈິ ຘມ຺ເມນ ອນາວຣຓວິໂມກ຺ໂຂ ສພ຺ພໂສ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕິຠາວູປຄໂມ ປຊ຺ໂຊຕນິພ຺ພານສທິໂສ ຊາໂຕຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

ອິຕິ ສາຣຕ຺ຖປ຺ປກາສິນິຍາ

ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ພ຺ຣຫ຺ມສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.