໓. ພ຺ຣຫ຺ມເທວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໗໔. ຕຕິເຍ ເອໂກຕິ ຐານາທີສຸ ອິຣິຍາປເຖສຸ ເອກໂກ, ເອກວິຫາຣີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວູປກຏ຺ໂຐຕິ ກາເຍນ ວູປກຏ຺ໂຐ ນິສ຺ສໂຏ. ອປ຺ປມຕ຺ໂຕຕິ ສຕິຍາ ອວິປ຺ປວາເສ ຐິໂຕ. ອາຕາປີຕິ ວີຣິຍາຕາເປນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ປຫິຕຕ຺ໂຕຕິ ເປສິຕຕ຺ໂຕ. ກຸລປຸຕ຺ຕາຕິ ອາຈາຣກຸລປຸຕ຺ຕາ. ສມ຺ມເທວາຕິ ນ ອິຓຏ຺ຏາ ນ ຠຍຏ຺ຏາ ນ ຊີວິຕປກຕາ ຫຸຕ຺ວາ, ຍຖາ ວາ ຕຖາ ວາ ປພ຺ພຊິຕາປິ ເຍ ອນຸໂລມປຏິປທໍ ປູເຣນ຺ຕິ, ເຕ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ນາມ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານນ຺ຕິ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ປຣິໂຍສານຠູຕໍ ອຣິຍຜລໍ. ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ. ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາຕິ ສາມໍ ຊານິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ. ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊາຕິ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິຫາສິ. ເອວໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຈ ຂີຓາ ຊາຕິ…ເປ… ອພ຺ຠຎ຺ຎາສີຕິ. ເອເຕນສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຠູມິ ທສ຺ສິຕາ.

ກຕມາ ປນສ຺ສ ຊາຕິ ຂີຓາ, ກຖຎ຺ຈ ນໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສີຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ, ນ ຕາວສ຺ສ ອຕີຕາ ຊາຕິ ຂີຓາ ປຸພ຺ເພວ ຂີຓຕ຺ຕາ, ນ ອນາຄຕາ ຕຕ຺ຖ ວາຍາມາຠາວໂຕ, ນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາ ວິຊ຺ຊມານຕ຺ຕາ. ມຄ຺ຄສ຺ສ ປນ ອຠາວິຕຕ຺ຕາ ຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ເອກຈຕຸປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວສຸ ເອກຈຕຸປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘປ຺ປເຠທາ ຊາຕິ. ສາ ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມຕໍ ອາປຊ຺ຊເນນ ຂີຓາ. ຕໍ ໂສ ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ປຫີນກິເລເສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ – ‘‘ກິເລສາຠາເວ ວິຊ຺ຊມານມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ອາຍຕິໍ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ຊານນ຺ໂຕ ຊານາຕິ.

ວຸສິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຖໍ ປຣິວຸຕ຺ຖໍ, ກຕໍ ຈຣິຕໍ ນິຏ຺ຐາປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ. ກຕໍ ກຣຓີຍນ຺ຕິ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ປຣິຎ຺ຎາປຫານສຈ຺ຉິກິຣິຍຠາວນາວເສນ ໂສຬສວິຘມ຺ປິ ກິຈ຺ຈໍ ນິຏ຺ຐາປິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ອິທານິ ປຸນ ອິຕ຺ຖຠາວາຍ, ເອວໍ ໂສຬສກິຈ຺ຈຠາວາຍ, ກິເລສກ຺ຂຍາຍ ວາ ກຕມຄ຺ຄຠາວນາ ນຕ຺ຖີຕິ. ອຖ ວາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕຠາວໂຕ, ອິມສ຺ມາ ເອວໍປກາຣາ ອິທານິ ວຕ຺ຕມານກ຺ຂນ຺ຘສນ຺ຕານາ ອປຣໍ ຂນ຺ຘສນ຺ຕານໍ ນຕ຺ຖິ, ອິເມ ປນ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຉິນ຺ນມູລໂກ ຣຸກ຺ໂຂ ວິຍາຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣຕິ ເອໂກ. ອຣຫຕນ຺ຕິ ອຣຫນ຺ຕານໍ, ຠຄວໂຕ ສາວການໍ ອຣຫຕໍ ອພ຺ຠນ຺ຕໂຣ ອໂຫສິ.

ສປທານນ຺ຕິ ສປທານຈາຣໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕຆຣໍ ອນຸກ຺ກມ຺ມ ປຏິປາຏິຍາ ຈຣນ຺ໂຕ. ອຸປສງ຺ກມີຕິ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ. ມາຕາ ປນສ຺ສ ປຸຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາວ ຆຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕນິເວສນໍ ປເວເສຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນ ນິສີທາເປສິ.

ອາຫຸຕິໍ ນິຈ຺ຈໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ນິຈ຺ຈກາເລ ອາຫຸຕິປິຓ຺ຑໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕໍ ທິວສໍ ປນ ຕສ຺ມິໍ ຆເຣ ຠູຕພລິກມ຺ມໍ ໂຫຕິ. ສພ຺ພເຄຫໍ ຫຣິຕຸປລິຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປກິຓ຺ຓລາຊໍ ວນມາລປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອຸສ຺ສິຕທ຺ຘຊປຏາກໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຸຓ຺ຓຆເຣ ຐເປຕ຺ວາ ທຓ຺ຑທີປິກາ ຊາເລຕ຺ວາ ຄນ຺ຘຈຸຓ຺ຓມາລາທີຫິ ອລງ຺ກຕໍ, ສມນ຺ຕໂຕ ສຎ຺ຉາທິຍມານາ ຘູມກຏຈ຺ຉຸ ອໂຫສິ. ສາປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ກາລສ຺ເສວ ວຸຏ຺ຐາຍ ໂສຬສຫິ ຄນ຺ໂຘທກຆເຏຫິ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ສພ຺ພາລງ຺ກາເຣນ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອລງ຺ກຣິ. ສາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ມຫາຂີຓາສວໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ, ຍາຄຸອຸຬຸງ຺ກມຕ຺ຕມ຺ປິ ອທຕ຺ວາ, ‘‘ມຫາພ຺ຣຫ຺ມໍ ໂຠເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຸວຓ຺ຓປາຕິຍໍ ປາຍາສໍ ປູເຣຕ຺ວາ ສປ຺ປິມຘຸສກ຺ຂຣາທີຫິ ໂຍເຊຕ຺ວາ ນິເວສນສ຺ສ ປຈ຺ຉາຠາເຄ ຫຣິຕຸປລິຕ຺ຕຠາວາທີຫິ ອລງ຺ກຕາ ຠູຕປີຐິກາ ອຕ຺ຖິ. ສາ ຕໍ ປາຕິໍ ອາທາຍ, ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຈຕູສຸ ໂກເຓສຸ ມຊ຺ເຌ ຈ ເອເກກໍ ປາຍາສປິຓ຺ຑໍ ຐເປຕ຺ວາ, ເອກໍ ປິຓ຺ຑໍ ຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕ຺ວາ, ຍາວ ກປ຺ປຣາ ສປ຺ປິນາ ປຄ຺ຆຣນ຺ເຕນ ປຖວິຍໍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ‘‘ຠຸຎ຺ຊຕຸ ຠວໍ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ, ສາຍຕຸ ຠວໍ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ, ຕປ຺ເປຕຸ ຠວໍ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ’’ຕິ ວທມານາ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ໂຠເຊຕິ.

ເອຕທໂຫສີຕິ ມຫາຂີຓາສວສ຺ສ ສີລຄນ຺ຘໍ ຉເທວໂລເກ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປຄຕໍ ຆາຍມານສ຺ສ ເອຕໍ ອໂຫສິ. ສໍເວເຊຍ຺ຍນ຺ຕິ ໂຈເທຍ຺ຍໍ, ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ໂຍເຊຍ຺ຍໍ. ‘ອຍໍ ຫິ ເອວຣູປໍ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍໍ ມຫາຂີຓາສວໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຍາຄຸອຸຬຸງ຺ກມຕ຺ຕມ຺ປິ ອທຕ຺ວາ, ‘‘ມຫາພ຺ຣຫ຺ມໍ ໂຠເຊສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕຸລໍ ປຫາຍ ຫຕ຺ເຖນ ຕຸລຍນ຺ຕີ ວິຍ, ເຠຣິໍ ປຫາຍ ກຸຈ຺ຉິໍ ວາເທນ຺ຕີ ວິຍ, ອຄ຺ຄິໍ ປຫາຍ ຂຊ຺ໂຊປນກໍ ຘມມານາ ວິຍ ຠູຕພລິໍ ກຸຣຸມານາ ອາຫິຓ຺ຑຕິ. ຄຈ຺ຉາມິສ຺ສາ ມິຈ຺ຉາທສ຺ສນໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອປາຍມຄ຺ຄໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຍຖາ ອສີຕິໂກຏິຘນໍ ພຸທ຺ຘສາສເນ ວິປ຺ປກິຣິຕ຺ວາ ສຄ຺ຄມຄ຺ຄໍ ອາໂຣຫຕິ, ຕຖາ ກໂຣມີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ທູເຣ ອິໂຕຕິ ອິມມ຺ຫາ ຐານາ ທູເຣ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ. ຕໂຕ ຫິ ກູຏາຄາຣມຕ຺ຕາ ສິລາ ປາຕິຕາ ເອເກນ ອໂຫຣຕ຺ເຕນ ອຏ຺ຐຈຕ຺ຕາລີສໂຍຊນສຫສ຺ສານິ ເຂປຍມານາ ຈຕູຫິ ມາເສຫິ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐເຫຍ຺ຍ, ສພ຺ພເຫຏ຺ຐິໂມປິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ເອວໍ ທູເຣ. ຍສ຺ສາຫຸຕິນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ອາຫຸຕິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາສິ, ຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ທູເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຣຫ຺ມປຖນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ພ຺ຣຫ຺ມປໂຖ ນາມ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຸສລຊ຺ຌານານິ, ວິປາກຊ຺ຌານານິ ປນ ເນສໍ ຊີວິຕປໂຖ ນາມ, ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມປຖໍ ອຊານນ຺ຕີ ຕ຺ວໍ ກິໍ ຊປ຺ປສິ ວິປ຺ປລປສິ? ພ຺ຣຫ຺ມາໂນ ຫິ ສປ຺ປີຕິກຊ຺ຌາເນນ ຍາເປນ຺ຕິ, ນ ເອຕໍ ຕິຓພີຊານິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຣນ຺ຘໍ ໂຄຍູສໍ ຂາທນ຺ຕິ, ມາ ອກາຣຓາ ກິລມສີຕິ.

ເອວໍ ວຕ຺ວາ ປຸນ ໂສ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອວກຸຊ຺ໂຊ ຫຸຕ຺ວາ ເຖຣໍ ອຸປທິສນ຺ໂຕ ເອໂສ ຫິ ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິ ພ຺ຣຫ຺ມເທໂວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນິຣູປຘິໂກຕິ ກິເລສາຠິສງ຺ຂາຣກາມຄຸໂຓປຘີຫິ ວິຣຫິໂຕ. ອຕິເທວປຕ຺ໂຕຕິ ເທວານໍ ອຕິເທວຠາວໍ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຕິພ຺ຣຫ຺ມຠາວໍ ປຕ຺ໂຕ. ອນຎ຺ຎໂປສີຕິ ຐເປຕ຺ວາ ອິມໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ວາ ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ວາ ອໂປສນຕາຍ ອນຎ຺ຎໂປສີ.

ອາຫຸເນຍ຺ໂຍຕິ ອາຫຸນປິຓ຺ຑໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ. ເວທຄູຕິ ຈຕຸມຄ຺ຄສງ຺ຂາເຕຫິ ເວເທຫິ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ຄໂຕ. ຠາວິຕຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ຕານໍ ຠາເວຕ຺ວາ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອນູປລິຕ຺ໂຕຕິ ຕຓ຺ຫາທີຫິ ເລເປຫິ ອາລິຕ຺ໂຕ. ຆາເສສນໍ ອິຣິຍຕີຕິ ອາຫາຣປຣິເຍສນໍ ຈຣຕິ.

ນ ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉາ ນ ປຸຣຕ຺ຖມຕ຺ຖີຕິ ປຈ຺ຉາ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຕີຕໍ, ປຸຣຕ຺ຖໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອນາຄຕໍ, ອຕີຕານາຄເຕສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ທຣາຄວິຣຫິຕສ຺ສ ປຈ຺ຉາ ວາ ປຸຣຕ຺ຖໍ ວາ ນຕ຺ຖີຕິ ວທຕິ. ສນ຺ໂຕຕິອາທີສຸ ຣາຄາທິສນ຺ຕຕາຍ ສນ຺ໂຕ. ໂກຘຘູມວິຄມາ ວິຘູໂມ, ທຸກ຺ຂາຠາວາ ອນີໂຆ, ກຕ຺ຕຣທຓ຺ຑາທີນິ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕປິ ວຘກເຈຕນາຍ ອຠາວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕທຓ຺ໂຑ. ຕສຖາວເຣສູຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ ຕສາ ນາມ, ຂີຓາສວາ ຖາວຣາ ນາມ. ສຕ຺ຕ ປນ ເສຂາ ຕສາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຖາວຣາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ຠຊມານາ ປນ ຖາວຣປກ຺ຂເມວ ຠຊນ຺ຕິ. ໂສ ຕ຺ຍາຫຸຕິນ຺ຕິ ໂສ ເຕ ອາຫຸຕິໍ.

ວິເສນິຠູໂຕຕິ ກິເລສເສນາຍ ວິເສໂນ ຊາໂຕ. ອເນໂຊຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ໂຫ. ສຸສີໂລຕິ ຂີຓາສວສີເລນ ສຸສີໂລ. ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕຕິ ຜລວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ. ໂອຆຕິຓ຺ຓນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂອເຆ ຕິຓ຺ຓໍ. ເອຕ຺ຕເກນ ກຖາມຄ຺ເຄນ ພ຺ຣຫ຺ມາ ເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ອາຍຕເນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ນິໂຍເຊສິ. ອວສານຄາຖາ ປນ ສງ຺ຄີຕິກາເຣຫິ ຐປິຕາ. ປຕິຏ຺ຐເປສິ ທກ຺ຂິຓນ຺ຕິ ຈຕຸປຈ຺ຈຍທກ຺ຂິຓໍ ປຕິຏ຺ຐເປສິ. ສຸຂມາຍຕິກນ຺ຕິ ສຸຂາຍຕິກໍ ອາຍຕິໍ ສຸຂວິປາກໍ, ສຸຂາວຫນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕິຍໍ.