໑໐. ໂກກາລິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໘໑. ທສເມ ໂກກາລິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ, ໂກ ອຍໍ ໂກກາລິໂກ, ກສ຺ມາ ຈ ອຸປສງ຺ກມິ? ອຍໍ ກິຣ ໂກກາລິກຣຏ຺ເຐ ໂກກາລິກນຄເຣ ໂກກາລິກເສຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປິຕຣາ ກາຣາປິເຕ ວິຫາເຣ ປຏິວສຕິ ຈູຬໂກກາລິໂກຕິ ນາເມນ, ນ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ສິສ຺ໂສ. ໂສ ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຸຕ຺ໂຕ ມຫາໂກກາລິໂກ ນາມ. ຠຄວຕິ ປນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວກາ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣມານາ ອຸປກຏ຺ຐາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ວິເວກາວາສໍ ວສິຕຸກາມາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຕສ຺ມິໍ ຊນປເທ ຕໍ ນຄຣໍ ປຕ຺ວາ ຕໍ ວິຫາຣໍ ອຄມໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ເນສໍ ໂກກາລິໂກ ວຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສສິ. ເຕ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິຕ຺ວາ, ‘‘ອາວຸໂສ, ມຍໍ ອິຘ ເຕມາສໍ ວສິສ຺ສາມ, ມາ ກສ຺ສຈິ ອາໂຣເຈຫີ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວສິໍສຸ. ວສິຕ຺ວາ ປວາຣຓາທິວເສ ປວາເຣຕ຺ວາ, ‘‘ຄຈ຺ຉາມ ມຍໍ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂກກາລິກໍ ອາປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ໂກກາລິໂກ ‘‘ອຊ຺ເຊກທິວສໍ, ອາວຸໂສ, ວສິຕ຺ວາ ສ຺ເວ ຄມິສ຺ສຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ທຸຕິຍທິວເສ ນຄຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ເສ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຕຸມ຺ເຫ ອຄ຺ຄສາວເກ ອິຘາຄນ຺ຕ຺ວາ ວສມາເນປິ ນ ຊານາຖ, ນ ເນ ໂກຈິ ປຈ຺ຈເຍນາປິ ນິມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ນຄຣວາສິໂນ, ‘‘ກຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຖຣາ, ກສ຺ມາ ໂນ ນ ອາໂຣຈຍິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ກິໍ ອາວຸໂສ ອາໂຣຈິເຕນ, ກິໍ ນ ປສ຺ສຖ ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ເຖຣາສເນ ນິສີທນ຺ເຕ, ເອເຕ ອຄ຺ຄສາວກາຕິ. ເຕ ຂິປ຺ປໍ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ສປ຺ປິຜາຓິຕາທີນິ ເຈວ ຈີວຣທຸສ຺ສານິ ຈ ສໍຫຣິໍສຸ.

ໂກກາລິໂກ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ປຣມປ຺ປິຈ຺ຉາ ອຄ຺ຄສາວກາ ປຍຸຕ຺ຕວາຈາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ລາຠໍ ນ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ອສາທິຍນ຺ຕາ ‘ອາວາສິກສ຺ສ ເທຖາ’ຕິ ວກ຺ຂນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕໍ ຕໍ ລາຠໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ເຖຣານໍ ສນ຺ຕິກໍ ອຄມາສິ. ເຖຣາ ທິສ຺ວາວ ‘‘ອິເມ ປຈ຺ຈຍາ ເນວ ອມ຺ຫາກໍ, ນ ໂກກາລິກສ຺ສ ກປ຺ປນ຺ຕີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ໂກກາລິໂກ ‘‘ກຖໍ ຫິ ນາມ ອຕ຺ຕນາ ອຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ມຍ຺ຫມ຺ປິ ອທາເປຕ຺ວາ ປກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ອາຆາຕໍ ອຸປ຺ປາເທສິ. ເຕປິ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸນ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິສໍ ອາທາຍ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ຕາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕສ຺ມິໍ ຣຏ຺ເຐ ຕເມວ ນຄຣໍ ປຈ຺ຈາຄມິໍສຸ. ນາຄຣາ ເຖເຣ ສຎ຺ຊານິຕ຺ວາ ສຫ ປຣິກ຺ຂາເຣຫິ ທານໍ ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນຄຣມຊ຺ເຌ ມຓ຺ຑປໍ ກຕ຺ວາ ທານໍ ອທໍສຸ, ເຖຣານຎ຺ຈ ປຣິກ຺ຂາເຣ ອຸປນາເມສຸໍ. ເຖຣາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ນິຍ຺ຍາທຍິໍສຸ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ໂກກາລິໂກ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິເມ ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ອເຫສຸໍ, ອິທານິ ປາປິຈ຺ຉາ ຊາຕາ, ປຸພ຺ເພປິ ອປ຺ປິຈ຺ຉສນ຺ຕຸຏ຺ຐປວິວິຕ຺ຕສທິສາ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ ເຖເຣ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ‘‘ອາວຸໂສ, ຕຸມ຺ເຫ ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ວິຍ, ອິທານິ ປນ ປາປຠິກ຺ຂູ ຊາຕາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ມູລຏ຺ຐາເນເຍວ ເນສໍ ປຕິຏ຺ຐໍ ຠິນ຺ທິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕຣມານຣູໂປ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອຍເມວ ໂກກາລິໂກ ອິມິນາ ຈ ກາຣເຓນ ອຸປສງ຺ກມີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຠຄວາ ຕໍ ຕຸຣິຕຕຸຣິຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາວ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎາສິ – ‘‘ອຍໍ ອຄ຺ຄສາວເກ ອກ຺ໂກສິຕຸກາໂມ ອາຄໂຕ’’ຕິ. ‘‘ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ ປຏິເສເຘຕຸ’’ນ຺ຕິ ຈ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ, ‘‘ນ ສກ຺ກາ ປຏິເສເຘຕຸໍ, ເຖເຣສຸ ອປຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ກາລງ຺ກໂຕ ເອກໍເສນ ປທຸມນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ທິສ຺ວາ, ‘‘ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນປິ ນາມ ຄຣຫນ຺ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ນ ນິເສເຘຕີ’’ຕິ ວາທໂມຈນຕ຺ຖໍ ອຣິຍູປວາທສ຺ສ ຈ ມຫາສາວຊ຺ຊຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ມາ ເຫວນ຺ຕິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຏິເສເຘສິ. ຕຕ຺ຖ ມາ ເຫວນ຺ຕິ ມາ ເອວໍ ອຠຓິ. ສທ຺ຘາຍິໂກຕິ ສທ຺ຘາຍ ອາກໂຣ ປສາທາວໂຫ ສທ຺ຘາຕພ຺ພວຈໂນ ວາ. ປຈ຺ຈຍິໂກຕິ ປຕ຺ຕິຍາຍິຕພ຺ພວຈໂນ.

ປກ຺ກາມີຕິ ກມ຺ມານຸຠາເວນ ໂຈທິຍມາໂນ ປກ຺ກາມິ. ໂອກາສກຕໍ ຫິ ກມ຺ມໍ ນ ສກ຺ກາ ປຏິພາຫິຕຸໍ, ຕໍ ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຐາຕຸໍ ນ ອທາສິ. ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສາຕິ ປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ສໂຕ ນ ຈິເຣເນວ. ສພ຺ໂພ ກາໂຍ ຜຸໂຏ ອໂຫສີຕິ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ໂອກາສໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ສກລສຣີຣໍ ອຏ຺ຐີນິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄຕາຫິ ປີຬກາຫິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຏໍ ອໂຫສິ. ຍສ຺ມາ ປນ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ຕຖາຣູປໍ ກມ຺ມໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສມ຺ມຸຂີຠາເວ ວິປາກໍ ນ ເທຕິ, ທສ຺ສນູປຈາເຣ ວິຊຫິຕມຕ຺ເຕ ເທຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ປີຬກາ ອຸຏ຺ຐຫິໍສຸ. ກລາຍມຕ຺ຕິໂຍຕິ ຈຓກມຕ຺ຕິໂຍ. ເພລຸວສລາຏຸກມຕ຺ຕິໂຍຕິ ຕຣຸຓເພລຸວມຕ຺ຕິໂຍ. (ພິລ຺ລມຕ຺ຕິໂຍຕິ ມຫາເພລຸວມຕ຺ຕິໂຍ.) ປຠິຊ຺ຊິໍສູຕິ ຠິຊ຺ຊິໍສຸ. ຕາສຸ ຠິນ຺ນາສຸ ສກລສຣີຣໍ ປນສປກ຺ກໍ ວິຍ ອໂຫສິ. ໂສ ປກ຺ເກນ ຄຕ຺ເຕນ ເຊຕວນທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ວິສຄິລິໂຕ ມຈ຺ໂຉ ວິຍ ກທລິປຕ຺ເຕສຸ ສຍິ. ອຖ ຘມ຺ມສວນຕ຺ຖໍ ອາຄຕາຄຕາ ມນຸສ຺ສາ – ‘‘ຘິ ໂກກາລິກ, ຘິ ໂກກາລິກ, ອຍຸຕ຺ຕມກາສິ, ອຕ຺ຕໂນເຍວ ມຸຂໍ ນິສ຺ສາຍ ອນຍພ຺ຍສນໍ ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ເຕສໍ ສຸຕ຺ວາ ອາຣກ຺ຂເທວຕາ ຘິ-ກາຣໍ ອກໍສຸ. ອາຣກ຺ຂກເທວຕານໍ ອາກາສເທວຕາຕິ ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐຠວນາ ເອກຘິກາໂຣ ອຸທປາທິ. ອຖສ຺ສ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ໂອວາທໍ ອຄຓ຺ຫນ຺ຕໍ ຎຕ຺ວາ ຄຣຫິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ກາລມກາສີຕິ ອຸປຊ຺ຌາເຍ ປກ຺ກນ຺ເຕ ກາລມກາສິ. ປທຸມໍ ນິຣຍນ຺ຕິ ປາຏິເຍກ຺ໂກ ປທຸມນິຣໂຍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອວີຈິມຫານິຣຍມ຺ຫິເຍວ ປນ ປທຸມຄຓນາຍ ປຈ຺ຈິຕພ຺ເພ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ.

ວີສຕິຂາຣິໂກຕິ ມາຄຘເກນ ປຕ຺ເຖນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຕ຺ຖາ ໂກສລຣຏ຺ເຐ ເອກປຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ເຕນ ປຕ຺ເຖນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຕ຺ຖາ ອາຬ຺ຫກໍ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອາຬ຺ຫການິ ໂທຓໍ, ຈຕຸໂທຓາ ມານິກາ, ຈຕຸມານິກາ ຂາຣີ, ຕາຍ ຂາຣິຍາ ວີສຕິຂາຣິໂກ. ຕິລວາໂຫຕິ ມາຄຘການໍ ສຸຂຸມຕິລານໍ ຕິລສກຏໍ. ອພ຺ພຸໂທ ນິຣໂຍຕິ ອພ຺ພຸໂທ ນາມ ປາຏິເຍກ຺ໂກ ນິຣໂຍ ນຕ຺ຖິ. ອວີຈິມ຺ຫິເຍວ ປນ ອພ຺ພຸທຄຓນາຍ ປຈ຺ຈິຕພ຺ພຏ຺ຐານສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ນິຣພ຺ພຸທາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ວສ຺ສຄຓນາປິ ປເນຕ຺ຖ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພາ – ຍເຖວ ຫິ ສຕໍ ສຕສຫສ຺ສານິ ໂກຏິ ໂຫຕິ, ເອວໍ ສຕໍ ສຕສຫສ຺ສໂກຏິໂຍ ປໂກຏິ ນາມ ໂຫຕິ, ສຕໍ ສຕສຫສ຺ສປໂກຏິໂຍ ໂກຏິປໂກຏິ ນາມ, ສຕໍ ສຕສຫສ຺ສໂກຏິປໂກຏິໂຍ ນຫຸຕໍ, ສຕໍ ສຕສຫສ຺ສນຫຸຕານິ ນິນ຺ນຫຸຕໍ, ສຕໍ ສຕສຫສ຺ສນິນ຺ນຫຸຕານິ ເອກໍ ອພ຺ພຸທໍ, ຕໂຕ ວີສຕິຄຸຓໍ ນິຣພ຺ພຸທໍ. ເອເສວ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖາຕິ. ທສມໍ.

ປຐໂມ ວຄ຺ໂຄ.