໔. ອິສ຺ສຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໕. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ ນິກ຺ເຂໂປ. ຠຄວໂຕ ກິຣ ປຐມໂພຘິຍໍ ມຫາລາຠສກ຺ກາໂຣ ອຸທປາທິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ. ຕິຕ຺ຖິຍາ ຫຕລາຠສກ຺ກາຣາ ຫຸຕ຺ວາ ກຸເລສຸ ເອວໍ ກນ຺ເຖນ຺ຕາ ວິຈຣນ຺ຕິ – ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເອວມາຫ, ‘ມຍ຺ຫເມວ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ. ມຍ຺ຫເມວ ສາວການໍ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ. ມຍ຺ຫເມວ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ. ມຍ຺ຫເມວ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’ນ຺ຕິ. ຍຸຕ຺ຕໍ ນຸ ໂຂ ສຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂາຈາຣນິສ຺ສິເຕນ ປເຣສໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣນິສ຺ສິຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ, ອຍຸຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ ອນນຸຈ຺ຉວິກ’’ນ຺ຕິ. ສາ ກຖາ ປຕ຺ຖຣມານາ ຣາຊກຸລໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາ. ຣາຊາ ສຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຏ຺ຐານເມຕໍ ຍໍ ຕຖາຄໂຕ ປເຣສໍ ລາຠນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເອເຕ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອລາຠາຍ ອຍສາຍ ປຣິສກ຺ກນ຺ຕິ. ສຈາຫໍ ອິເຘວ ຐຕ຺ວາ ‘ມາ ເອວໍ ອໂວຈຸຕ຺ຖ, ນ ສຕ຺ຖາ ເອວໍ ກເຖຕີ’ຕິ ວເທຍ຺ຍໍ, ເອວໍ ສາ ກຖາ ນິຊ຺ຌຕ຺ຕິໍ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອິມສ຺ສ ມຫາຊນສ຺ສ ສນ຺ນິປຕິຕກາເລເຍວ ນໍ ນິຊ຺ຌາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອກໍ ຉຓທິວສໍ ອາຄເມນ຺ໂຕ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ອປເຣນ ສມເຍນ ມຫາຉເຓ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ‘‘ອຍໍ ອິມສ຺ສ ກາໂລ’’ຕິ ນຄເຣ ເຠຣິໍ ຈຣາເປສິ – ‘‘ສທ຺ຘາ ວາ ອສ຺ສທ຺ຘາ ວາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ວາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ວາ ເຄຫຣກ຺ຂເກ ທາຣເກ ວາ ມາຕຸຄາເມ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ເຍ ວິຫາຣໍ ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຎ຺ຎາສໍ ທຓ຺ໂຑ’’ຕິ. ສຍມ຺ປິ ປາໂຕວ ນ຺ຫຕ຺ວາ ກຕປາຕຣາໂສ ສພ຺ພາຠຣຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ມຫຕາ ພລກາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ອຄມາສິ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຈ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠຄວາ ຕຸມ຺ເຫ ກິຣ ເອວໍ ວທຖ ‘ມຍ຺ຫເມວ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ…ເປ… ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຫເມວ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ປຎ຺ຫໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຈ ເມ ຠຄວາ ອວສາເນ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ວາທໍ ຠຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ທານໍ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ຈິຕ຺ຕໍ ປສີທຕິ, ຕສ຺ມິໍ ທາຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ສ ວາ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຣາຊາ ເຍຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ວຈນໍ ອາໂຣຈິຕໍ, ເຕ ໂອໂລເກສິ. ເຕ ຣຎ຺ຎາ ໂອໂລກິຕມຕ຺ຕາວ ມງ຺ກຸຠູຕາ ອໂຘມຸຂາ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ຠູມິໍ ເລຂມານາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ຣາຊາ – ‘‘ເອກປເທເນວ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕາ ຕິຕ຺ຖິຍາ’’ຕິ ມຫາຊນໍ ສາເວນ຺ໂຕ ມຫາສທ຺ເທນ ອຠາສິ. ເອວຎ຺ຈ ປນ ຠາສິຕ຺ວາ – ‘‘ຠຄວາ ຈິຕ຺ຕໍ ນາມ ນິຄຓ຺ຐາເຈລກປຣິພ຺ພາຊກາທີສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ປສີທຕິ, ກຕ຺ຖ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ອຎ຺ຎໍ ໂຂ ເອຕນ຺ຕິ, ‘‘ມຫາຣາຊ, ອຎ຺ຎໍ ຕຍາ ປຐມໍ ປຸຈ຺ຉິຕໍ, ອຎ຺ຎໍ ປຈ຺ຉາ, ສລ຺ລກ຺ເຂຫິ ເອຕໍ, ປຎ຺ຫາກຖນໍ ປນ ມຍ຺ຫໍ ຠາໂຣ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສີລວໂຕ ໂຂຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອິຘ ຕ຺ຍສ຺ສາຕິ ອິຘ ເຕ ອສ຺ສ. ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫຕິ ຣາສິຠູໂຕ. ອສິກ຺ຂິໂຕຕິ ຘນຸສິປ຺ເປ ອສິກ຺ຂິໂຕ. ອກຕຫຕ຺ໂຖຕິ ມຸຏ຺ຐິພນ຺ຘາທິວເສນ ອສມ຺ປາທິຕຫຕ຺ໂຖ. ອກຕໂຍຄ຺ໂຄຕິ ຕິຓປຸຎ຺ຊມຕ຺ຕິກາປຸຎ຺ຊາທີສຸ ອກຕປຣິຈໂຍ. ອກຕູປາສໂນຕິ ຣາຊຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ ອທສ຺ສິຕສຣກ຺ເຂໂປ. ຉມ຺ຠີຕິ ປເວຘິຕກາໂຍ.

ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ປຫີໂນຕິອາທີສຸ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ພ຺ຍາປາໂທ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄເນວ ຖິນມິທ຺ຘໍ, ຕຖາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ຕຕິເຍເນວ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ປຐມມຄ຺ເຄນ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ປຫີນາ ໂຫຕິ. ອເສກ຺ເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິ ອເສກ຺ຂສ຺ສ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ອເສກ຺ໂຂ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຣິເມຫິ ຈຕູຫິ ປເທຫິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣສີລສມາຘິປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ກຖິຕາ. ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂລກິຍເມວ.

ອິສ຺ສຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸສຸສິປ຺ປໍ. ພລວີຣິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ພລໍ ນາມ ວາໂຍຘາຕຸ, ວີຣິຍໍ ກາຍິກເຈຕສິກວີຣິຍເມວ. ຠເຣຕິ ຠເຣຍ຺ຍ. ນາສູຣໍ ຊາຕິປຈ຺ຈຍາຕິ, ‘‘ອຍໍ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ຊາຕິກາຣຓາ ອສູຣໍ ນ ຠເຣຍ຺ຍ.

ຂນ຺ຕິໂສຣຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຂນ຺ຕີຕິ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິ, ໂສຣຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມາຕິ ເອເຕ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ. ອສ຺ສເມຕິ ອາວສເຖ. ວິວເນຕິ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐາເນ, ນິຣຸທເກ ອຣຎ຺ເຎ ຈຕຸຣສ຺ສໂປກ຺ຂຣຓິອາທີນິ ກາຣເຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸຄ຺ເຄຕິ ວິສມຏ຺ຐາເນ. ສງ຺ກມນານີຕິ ປຓ຺ຓາສຫຕ຺ຖສຏ຺ຐິຫຕ຺ຖານິ ສໂມກິຓ຺ຓປຣິສຸທ຺ຘວາລິການິ ສງ຺ກມນານິ ກເຣຍ຺ຍ.

ອິທານິ ເອເຕສຸ ອຣຎ຺ຎເສນາສເນສຸ ວສນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣວຕ຺ຕໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອນ຺ນໍ ປານນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເສນາສນານີຕິ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ. ວິປ຺ປສນ຺ເນນາຕິ ຂີຓາສວສ຺ສ ເທນ຺ໂຕປິ ສກງ຺ເຂນ ກິເລສມລິເນນ ຈິຕ຺ເຕນ ອທຕ຺ວາ ວິປ຺ປສນ຺ເນເນວ ຈິຕ຺ເຕນ ທເທຍ຺ຍ. ຖນຍນ຺ຕິ ຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ. ສຕກ຺ກກູຕິ ສຕສິຂໂຣ, ອເນກກູໂຏຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຠິສງ຺ຂຈ຺ຈາຕິ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາ.

ອາໂມທມາໂນຕິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ. ປກິເຣຕີຕິ ທານຄ຺ເຄ ວິຈິຣຕິ, ປກິຣນ຺ໂຕ ວິຍ ວາ ທານໍ ເທຕິ. ປຸຎ຺ຎຘາຣາຕິ ອເນກທານເຈຕນາມຍາ ປຸຎ຺ຎຘາຣາ. ທາຕາຣໍ ອຠິວສ຺ສຕີຕິ ຍຖາ ອາກາເສ ສມຸຏ຺ຐິຕເມຆໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ ອຸທກຘາຣາ ປຖວິໍ ສິເນຫຍນ຺ຕີ ເຕເມນ຺ຕີ ກິເລທຍນ຺ຕີ ອຠິວສ຺ສຕິ, ເອວເມວ ອຍມ຺ປິ ທາຍກສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປຸຎ຺ຎຘາຣາ ຕເມວ ທາຕາຣໍ ອນ຺ໂຕ ສິເນເຫຕິ ປູເຣຕິ ອຠິສນ຺ເທຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທາຕາຣໍ ອຠິວສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.