໓. ຕຕິຍວຄ຺ໂຄ

໑. ປຸຄ຺ຄລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໒. ຕຕິຍວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ‘‘ນີເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ’’ຕິອາທິເກນ ຕເມນ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຕໂມ. ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີຫິ ປຸນ ນິຣຍຕມູປຄມນໂຕ ຕມປຣາຍໂຓ. ອິຕິ ອຸຠເຍນປິ ຂນ຺ຘຕໂມວ ກຖິໂຕ ໂຫຕິ. ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ’’ຕິອາທິເກນ ໂຊຕິນາ ຍຸຕ຺ຕໂຕ ໂຊຕິ, ອາໂລກີຠູໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ກາຍສຸຈຣິຕາທີຫິ ປຸນ ສຄ຺ຄູປປຕ຺ຕິໂຊຕິຠາວູປຄມນໂຕ ໂຊຕິປຣາຍໂຓ. ອິມິນາ ນເຍນ ອິຕເຣປິ ທ຺ເວ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເວນກຸເລຕິ ວິລີວກາຣກຸເລ. ເນສາທກຸເລຕິ ມິຄລຸທ຺ທກາທີນໍ ກຸເລ. ຣຖກາຣກຸເລຕິ ຈມ຺ມກາຣກຸເລ. ປຸກ຺ກຸສກຸເລຕິ ປຸປ຺ຜຉຑ຺ຑກກຸເລ. ກສິຣວຸຕ຺ຕິເກຕິ ທຸກ຺ຂວຸຕ຺ຕິເກ. ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓຕິ ປໍສຸປິສາຈໂກ ວິຍ ຌາມຂາຓຸວຓ຺ໂຓ. ທຸທ຺ທສິໂກຕິ ວິຊາຕມາຕຸຍາປິ ອມນາປທສ຺ສໂນ. ໂອໂກຏິມໂກຕິ ລກຸຓ຺ຑໂກ. ກາໂຓຕິ ເອກກ຺ຂິກາໂຓ ວາ ອຸຠຍກ຺ຂິກາໂຓ ວາ. ກຸຓີຕິ ເອກຫຕ຺ຖກຸຓີ ວາ ອຸຠຍຫຕ຺ຖກຸຓີ ວາ. ຂຎ຺ໂຊຕິ ເອກປາທຂຎ຺ໂຊ ວາ ອຸຠຍປາທຂຎ຺ໂຊ ວາ. ປກ຺ຂຫໂຕຕິ ຫຕປກ຺ໂຂ ປີຐສປ຺ປີ. ປທີເປຍ຺ຍສ຺ສາຕິ ເຕລກປລ຺ລກາທິໂນ ປທີປອຸປກຣຓສ຺ສ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊາຕິ ເອຕ຺ຖ ເອໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຫິທ຺ຘາ ອາໂລກໍ ອທິສ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍເຍວ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ອປາເຍສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ໂຕ ສກລໍ ກປ຺ປມ຺ປິ ສໍສຣຕິ, ໂສປິ ຕໂມຕມປຣາຍໂຓວ. ໂສ ປນ ກຸຫກປຸຄ຺ຄໂລ ຠເວຍ຺ຍ. ກຸຫກສ຺ສ ຫິ ເອວຣູປາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ນີເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ ໂຫຕິ ຈຓ຺ຑາລກຸເລ ວາ’’ຕິອາທີຫິ ອາຄມນວິປຕ຺ຕິ ເຈວ ປຸພ຺ພຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕິ ຈ ທສ຺ສິຕາ. ທລິທ຺ເທຕິອາທີຫິ ປວຕ຺ຕປຈ຺ຈຍວິປຕ຺ຕິ. ກສິຣວຸຕ຺ຕິເກຕິອາທີຫິ ອາຊີວຸປາຍວິປຕ຺ຕິ. ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓຕິອາທີຫິ ອຕ຺ຕຠາວວິປຕ຺ຕິ. ພວ຺ຫາພາໂຘຕິອາທີຫິ ທຸກ຺ຂກາຣຓສມາໂຍໂຄ. ນ ລາຠີຕິອາທີຫິ ສຸຂກາຣຓວິປຕ຺ຕິ ເຈວ ອຸປໂຠຄວິປຕ຺ຕິ ຈ. ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕນ຺ຕິອາທີຫິ ຕມປຣາຍຓຠາວສ຺ສ ກາຣຓສມາໂຍໂຄ. ກາຍສ຺ສ ເຠທາຕິອາທີຫິ ສມ຺ປຣາຍິກຕມູປຄໂມ. ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ວຸຕ຺ຕປຏິປກ຺ຂນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອກ຺ໂກສຕີຕິ ທສຫິ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫິ ອກ຺ໂກສຕິ. ປຣິຠາສຕີຕິ, ‘‘ກສ຺ມາ ຕິຏ຺ຐຖ? ກິໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອມ຺ຫາກໍ ກສິກມ຺ມາທີນິ ກຕານີ’’ຕິອາທີຫິ? ປຣິຠວວຈເນຫິ ປຣິຠາສຕິ. ໂຣສໂກຕິ ຆຏ຺ຏໂກ. ອພ຺ຍຄ຺ຄມນໂສຕິ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ໂຕ. ປຐມໍ.

໒. ອຍ຺ຍິກາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໓. ທຸຕິເຍ ຊິຓ຺ຓາຕິ ຊຣາຊິຓ຺ຓາ. ວຸຑ຺ຒາຕິ ວໂຍວຸຑ຺ຒາ. ມຫລ຺ລິກາຕິ ຊາຕິມຫລ຺ລິກາ. ອທ຺ຘຄຕາຕິ ອທ຺ຘໍ ຈິຣກາລໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ. ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ປຈ຺ຉິມວຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາ. ປິຍາ ມນາປາຕິ ຣຎ຺ໂຎ ກິຣ ມາຕຣິ ມຕາຍ ອຍ຺ຍິກາ ມາຕຸຏ຺ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ປຏິຊຄ຺ຄິ, ເຕນສ຺ສ ອຍ຺ຍິກາຍ ພລວເປມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ຫຕ຺ຖິຣຕເນນາຕິ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນໂກ ຫຕ຺ຖີ ສຕສຫສ຺ສຄ຺ຆນເກນ ອລງ຺ກາເຣນ ອລງ຺ກໂຕ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ນາມ. ອສ຺ສຣຕເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຄາມວໂຣປິ ສຕສຫສ຺ສຸຏ຺ຐານກຄາໂມວ. ສພ຺ພານິ ຕານິ ເຠທນຘມ຺ມານີຕິ ເຕສຸ ຫິ ກິຎ຺ຈິ ກຣິຍມານເມວ ຠິຊ຺ຊຕິ, ກິຎ຺ຈິ ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ຈກ຺ກໂຕ ອນປນີຕເມວ, ກິຎ຺ຈິ ອປເນຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ຐປິຕມຕ຺ຕໍ, ກິຎ຺ຈິ ຕໂຕ ປຣໍ, ເອວເມວ ສຕ຺ເຕສຸປິ ໂກຈິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມຣຕິ, ໂກຈິ ມູຬ຺ຫຄພ຺ຠາຍ ມາຕຣິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ອນິກ຺ຂນ຺ໂຕວ, ໂກຈິ ນິກ຺ຂນ຺ຕມຕ຺ໂຕ, ໂກຈິ ຕໂຕ ປຣນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ທຸຕິຍໍ.

໑໓໔. ຕຕິເຍ ສພ຺ພໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຕຕິຍໍ.

໔. ອິສ຺ສຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໕. ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໂກ ນິກ຺ເຂໂປ. ຠຄວໂຕ ກິຣ ປຐມໂພຘິຍໍ ມຫາລາຠສກ຺ກາໂຣ ອຸທປາທິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ. ຕິຕ຺ຖິຍາ ຫຕລາຠສກ຺ກາຣາ ຫຸຕ຺ວາ ກຸເລສຸ ເອວໍ ກນ຺ເຖນ຺ຕາ ວິຈຣນ຺ຕິ – ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເອວມາຫ, ‘ມຍ຺ຫເມວ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ. ມຍ຺ຫເມວ ສາວການໍ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ. ມຍ຺ຫເມວ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ. ມຍ຺ຫເມວ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’ນ຺ຕິ. ຍຸຕ຺ຕໍ ນຸ ໂຂ ສຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂາຈາຣນິສ຺ສິເຕນ ປເຣສໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣນິສ຺ສິຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ, ອຍຸຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ ອນນຸຈ຺ຉວິກ’’ນ຺ຕິ. ສາ ກຖາ ປຕ຺ຖຣມານາ ຣາຊກຸລໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາ. ຣາຊາ ສຸຕ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຏ຺ຐານເມຕໍ ຍໍ ຕຖາຄໂຕ ປເຣສໍ ລາຠນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເອເຕ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອລາຠາຍ ອຍສາຍ ປຣິສກ຺ກນ຺ຕິ. ສຈາຫໍ ອິເຘວ ຐຕ຺ວາ ‘ມາ ເອວໍ ອໂວຈຸຕ຺ຖ, ນ ສຕ຺ຖາ ເອວໍ ກເຖຕີ’ຕິ ວເທຍ຺ຍໍ, ເອວໍ ສາ ກຖາ ນິຊ຺ຌຕ຺ຕິໍ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອິມສ຺ສ ມຫາຊນສ຺ສ ສນ຺ນິປຕິຕກາເລເຍວ ນໍ ນິຊ຺ຌາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອກໍ ຉຓທິວສໍ ອາຄເມນ຺ໂຕ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ.

ອປເຣນ ສມເຍນ ມຫາຉເຓ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ‘‘ອຍໍ ອິມສ຺ສ ກາໂລ’’ຕິ ນຄເຣ ເຠຣິໍ ຈຣາເປສິ – ‘‘ສທ຺ຘາ ວາ ອສ຺ສທ຺ຘາ ວາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ວາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ວາ ເຄຫຣກ຺ຂເກ ທາຣເກ ວາ ມາຕຸຄາເມ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສາ ເຍ ວິຫາຣໍ ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຎ຺ຎາສໍ ທຓ຺ໂຑ’’ຕິ. ສຍມ຺ປິ ປາໂຕວ ນ຺ຫຕ຺ວາ ກຕປາຕຣາໂສ ສພ຺ພາຠຣຓປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ມຫຕາ ພລກາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ອຄມາສິ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຈ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠຄວາ ຕຸມ຺ເຫ ກິຣ ເອວໍ ວທຖ ‘ມຍ຺ຫເມວ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ…ເປ… ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ, ປຎ຺ຫເມວ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ, ປຎ຺ຫໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຈ ເມ ຠຄວາ ອວສາເນ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ວາທໍ ຠຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ທານໍ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ຈິຕ຺ຕໍ ປສີທຕິ, ຕສ຺ມິໍ ທາຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ສ ວາ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຣາຊາ ເຍຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ວຈນໍ ອາໂຣຈິຕໍ, ເຕ ໂອໂລເກສິ. ເຕ ຣຎ຺ຎາ ໂອໂລກິຕມຕ຺ຕາວ ມງ຺ກຸຠູຕາ ອໂຘມຸຂາ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ຠູມິໍ ເລຂມານາ ອຏ຺ຐໍສຸ. ຣາຊາ – ‘‘ເອກປເທເນວ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕາ ຕິຕ຺ຖິຍາ’’ຕິ ມຫາຊນໍ ສາເວນ຺ໂຕ ມຫາສທ຺ເທນ ອຠາສິ. ເອວຎ຺ຈ ປນ ຠາສິຕ຺ວາ – ‘‘ຠຄວາ ຈິຕ຺ຕໍ ນາມ ນິຄຓ຺ຐາເຈລກປຣິພ຺ພາຊກາທີສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ປສີທຕິ, ກຕ຺ຖ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ອຎ຺ຎໍ ໂຂ ເອຕນ຺ຕິ, ‘‘ມຫາຣາຊ, ອຎ຺ຎໍ ຕຍາ ປຐມໍ ປຸຈ຺ຉິຕໍ, ອຎ຺ຎໍ ປຈ຺ຉາ, ສລ຺ລກ຺ເຂຫິ ເອຕໍ, ປຎ຺ຫາກຖນໍ ປນ ມຍ຺ຫໍ ຠາໂຣ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ສີລວໂຕ ໂຂຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອິຘ ຕ຺ຍສ຺ສາຕິ ອິຘ ເຕ ອສ຺ສ. ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫຕິ ຣາສິຠູໂຕ. ອສິກ຺ຂິໂຕຕິ ຘນຸສິປ຺ເປ ອສິກ຺ຂິໂຕ. ອກຕຫຕ຺ໂຖຕິ ມຸຏ຺ຐິພນ຺ຘາທິວເສນ ອສມ຺ປາທິຕຫຕ຺ໂຖ. ອກຕໂຍຄ຺ໂຄຕິ ຕິຓປຸຎ຺ຊມຕ຺ຕິກາປຸຎ຺ຊາທີສຸ ອກຕປຣິຈໂຍ. ອກຕູປາສໂນຕິ ຣາຊຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ ອທສ຺ສິຕສຣກ຺ເຂໂປ. ຉມ຺ຠີຕິ ປເວຘິຕກາໂຍ.

ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ປຫີໂນຕິອາທີສຸ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ພ຺ຍາປາໂທ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄເນວ ຖິນມິທ຺ຘໍ, ຕຖາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ, ຕຕິເຍເນວ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ, ປຐມມຄ຺ເຄນ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ປຫີນາ ໂຫຕິ. ອເສກ຺ເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນາຕິ ອເສກ຺ຂສ຺ສ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ອເສກ຺ໂຂ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ນາມ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຣິເມຫິ ຈຕູຫິ ປເທຫິ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣສີລສມາຘິປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ກຖິຕາ. ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂລກິຍເມວ.

ອິສ຺ສຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸສຸສິປ຺ປໍ. ພລວີຣິຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ພລໍ ນາມ ວາໂຍຘາຕຸ, ວີຣິຍໍ ກາຍິກເຈຕສິກວີຣິຍເມວ. ຠເຣຕິ ຠເຣຍ຺ຍ. ນາສູຣໍ ຊາຕິປຈ຺ຈຍາຕິ, ‘‘ອຍໍ ຊາຕິສມ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ຊາຕິກາຣຓາ ອສູຣໍ ນ ຠເຣຍ຺ຍ.

ຂນ຺ຕິໂສຣຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຂນ຺ຕີຕິ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິ, ໂສຣຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ມາຕິ ເອເຕ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ. ອສ຺ສເມຕິ ອາວສເຖ. ວິວເນຕິ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐາເນ, ນິຣຸທເກ ອຣຎ຺ເຎ ຈຕຸຣສ຺ສໂປກ຺ຂຣຓິອາທີນິ ກາຣເຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸຄ຺ເຄຕິ ວິສມຏ຺ຐາເນ. ສງ຺ກມນານີຕິ ປຓ຺ຓາສຫຕ຺ຖສຏ຺ຐິຫຕ຺ຖານິ ສໂມກິຓ຺ຓປຣິສຸທ຺ຘວາລິການິ ສງ຺ກມນານິ ກເຣຍ຺ຍ.

ອິທານິ ເອເຕສຸ ອຣຎ຺ຎເສນາສເນສຸ ວສນ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂາຈາຣວຕ຺ຕໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ອນ຺ນໍ ປານນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເສນາສນານີຕິ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ. ວິປ຺ປສນ຺ເນນາຕິ ຂີຓາສວສ຺ສ ເທນ຺ໂຕປິ ສກງ຺ເຂນ ກິເລສມລິເນນ ຈິຕ຺ເຕນ ອທຕ຺ວາ ວິປ຺ປສນ຺ເນເນວ ຈິຕ຺ເຕນ ທເທຍ຺ຍ. ຖນຍນ຺ຕິ ຄຊ຺ຊນ຺ໂຕ. ສຕກ຺ກກູຕິ ສຕສິຂໂຣ, ອເນກກູໂຏຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຠິສງ຺ຂຈ຺ຈາຕິ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາ.

ອາໂມທມາໂນຕິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ. ປກິເຣຕີຕິ ທານຄ຺ເຄ ວິຈິຣຕິ, ປກິຣນ຺ໂຕ ວິຍ ວາ ທານໍ ເທຕິ. ປຸຎ຺ຎຘາຣາຕິ ອເນກທານເຈຕນາມຍາ ປຸຎ຺ຎຘາຣາ. ທາຕາຣໍ ອຠິວສ຺ສຕີຕິ ຍຖາ ອາກາເສ ສມຸຏ຺ຐິຕເມຆໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ ອຸທກຘາຣາ ປຖວິໍ ສິເນຫຍນ຺ຕີ ເຕເມນ຺ຕີ ກິເລທຍນ຺ຕີ ອຠິວສ຺ສຕິ, ເອວເມວ ອຍມ຺ປິ ທາຍກສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປຸຎ຺ຎຘາຣາ ຕເມວ ທາຕາຣໍ ອນ຺ໂຕ ສິເນເຫຕິ ປູເຣຕິ ອຠິສນ຺ເທຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທາຕາຣໍ ອຠິວສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ປພ຺ພຕູປມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໓໖. ປຎ຺ຈເມ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕານນ຺ຕິ ຂຕ຺ຕິຍາຠິເສເກນ ມຸທ຺ຘນິ ອວສິຕ຺ຕານໍ ກຕາຠິເສການໍ. ກາມເຄຘປຣິຍຸຏ຺ຐິຕານນ຺ຕິ ກາເມສຸ ເຄເຘນ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕານໍ ອຠິຠູຕານໍ. ຊນປທຕ຺ຖາວຣິຍປ຺ປຕ຺ຕານນ຺ຕິ ຊນປເທ ຖິຣຠາວປ຺ປຕ຺ຕານໍ. ຣາຊກຣຓີຍານີຕິ ຣາຊກມ຺ມານິ ຣາຊູຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພກິຈ຺ຈານິ. ເຕສຸ ຂ຺ວາຫນ຺ຕິ ເຕສຸ ອຫໍ. ອຸສຸກ຺ກມາປນ຺ໂນຕິ ພ຺ຍາປາຣໍ ອາປນ຺ໂນ. ເອສ ກິຣ ຣາຊາ ທິວສສ຺ສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຠຄວໂຕ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນ຺ຕຣາຄມນານິ ພຫູນິປິ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ນິພທ຺ຘໍ ຄຈ຺ຉໂຕ ພລກາໂຍ ມຫາປິ ໂຫຕິ ອປ຺ໂປປິ. ອເຖກທິວສໍ ປຎ຺ຈສຕາ ໂຈຣາ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ – ‘‘ອຍໍ ຣາຊາ ອເວລາຍ ອປ຺ເປນ ພເລນ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ເຕ ອນ຺ຘວເນ ນິລີຍິໍສຸ. ຣາຊາໂນ ຈ ນາມ ມຫາປຸຎ຺ຎາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ເຕສໍເຍວ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໂຕ ເອໂກ ປຸຣິໂສ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສິ. ຣາຊາ ມຫນ຺ຕໍ ພລກາຍໍ ອາທາຍ ອນ຺ຘວນໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ເຕ ສພ຺ເພ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ຘວນໂຕ ຍາວ ນຄຣທ຺ວາຣາ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ຍຖາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຈກ຺ຂຸນາ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸປນິພນ຺ຘິຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕິ, ເອວໍ ອາສນ຺ນານິ ສູລານິ ໂຣປາເປຕ຺ວາ ສູເລສຸ ອຸຕ຺ຕາເສສິ. ອິທໍ ສນ຺ຘາຍ ເອວມາຫ.

ອຖ ສຕ຺ຖາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຈາຫໍ ວກ຺ຂາມິ, ‘ມຫາຣາຊ, ມາທິເສ ນາມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ຘຸຣວິຫາເຣ ວສນ຺ເຕ ຕຍາ ເອວຣູປໍ ທາຣຸຓໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ, ອຍຸຕ຺ຕໍ ເຕ ກຕ’ນ຺ຕິ, ອຖາຍໍ ຣາຊາ ມງ຺ກຸ ຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ຖມ຺ຠິຕຸໍ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ, ປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ຕສ຺ເສວ ເມ ສລ຺ລກ຺ເຂສ຺ສຕີ’’ຕິ ຘມ຺ມເທສນໍ ອາຣຠນ຺ໂຕ ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສທ຺ຘາຍິໂກຕິ ສທ຺ຘາຕພ຺ໂພ, ຍສ຺ສ ຕ຺ວໍ ວຈນໍ ສທ຺ທຫສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ຈຍິໂກຕິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ, ຍສ຺ສ ວຈນໍ ປຕ຺ຕິຍາຍສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອພ຺ຠສມນ຺ຕິ ອາກາສສມໍ. ນິປ຺ໂປເຖນ຺ໂຕ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ປຖວິຕລໂຕ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐພ຺ຣຫ຺ມໂລກາ ສພ຺ເພ ສຕ຺ເຕ ສຓ຺ຫກຣຓີຍໍ ຕິຓຈຸຓ຺ຓໍ ວິຍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປິສນ຺ໂຕ ອາຄຈ຺ຉຕິ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຘມ຺ມຈຣິຍາຍາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ຘມ຺ມຈຣິຍໍ ອຎ຺ຎໍ ກາຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ, ທສກຸສລກມ຺ມປຖສງ຺ຂາຕາ ຘມ຺ມຈຣິຍາວ ກຕ຺ຕພ຺ພາ, ຠນ຺ເຕຕິ – ສມຈຣິຍາທີນິ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນານິ. ອາໂຣເຈມີຕິ ອາຈິກ຺ຂາມິ. ປຏິເວທຍາມີຕິ ຊານາເປມິ. ອຘິວຕ຺ຕຕີຕິ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຕິ. ຫຕ຺ຖິຍຸທ຺ຘານີຕິ ນາຬາຄິຣິສທິເສ ເຫມກປ຺ປເນ ນາເຄ ອຠິຣຸຍ຺ຫ ຍຸຊ຺ຌິຕພ຺ພຍຸທ຺ຘານິ. ຄຕີຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ. ວິສໂຍຕິ ໂອກາໂສ, ສມຕ຺ຖຠາໂວ ວາ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ເຕຫິ ຊຣາມຣຓໍ ປຏິພາຫິຕຸໍ. ມນ຺ຕິໂນ ມຫາມຕ຺ຕາຕິ ມນ຺ຕສມ຺ປນ຺ນາ ມໂຫສຘວິຘຸຣປຓ຺ຑິຕາທິສທິສາ ມຫາອມຈ຺ຈາ. ຠູມິຄຕນ຺ຕິ ມຫາໂລຫກຸມ຺ຠິໂຍ ປູເຣຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ຐປິຕໍ. ເວຫາສຏ຺ຐນ຺ຕິ ຈມ຺ມປສິພ຺ພເກ ປູເຣຕ຺ວາ ຕຸລາສງ຺ຆາຏາທີສຸ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ເຈວ ນິຍ຺ຍຸຫາທີສຸ ຈ ປູເຣຕ຺ວາ ຐປິຕໍ. ອຸປລາເປຕຸນ຺ຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຠິນ຺ທິຕຸໍ. ຍຖາ ທ຺ເວ ຊນາ ເອເກນ ມຄ຺ເຄນ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ເອວໍ ກາຕຸໍ.

ນຠໍ ອາຫຈ຺ຈາຕິ ອາກາສໍ ປູເຣຕ຺ວາ. ເອວໍ ຊຣາ ຈ ມຈ຺ຈຸ ຈາຕິ ອິຘ ທ຺ເວເຍວ ປພ຺ພຕາ ຄຫິຕາ, ຣາໂຊວາເທ ປນ ‘‘ຊຣາ ອາຄຈ຺ຉຕິ ສພ຺ພໂຍພ຺ພນໍ ວິລຸມ຺ປມານາ’’ຕິ ເອວໍ ຊຣາ ມຣຓໍ ພ຺ຍາຘິ ວິປຕ຺ຕີຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣເປເຕ ອາຄຕາວ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຫຕ຺ຖິຍຸທ຺ຘາທີຫິ ຊຣາມຣຓໍ ຊິນິຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຕສ຺ມາ. ສທ຺ຘໍ ນິເວສເຍຕິ ສທ຺ຘໍ ນິເວເສຍ຺ຍ, ປຕິຏ຺ຐາເປຍ຺ຍາຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

ຕຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

ອິຕິ ສາຣຕ຺ຖປ຺ປກາສິນິຍາ

ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ໂກສລສໍຍຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.