໘. ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒໙. ອຏ຺ຐເມ ໂສ ຈ ໂຂ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ໂສ ຈາຍໍ ຘມ຺ໂມ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສວ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ນາມ ໂຫຕິ, ນ ປາປມິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ຫິ ຘມ຺ໂມ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕວ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ສ ປນ ສຸສ຺ສູສນ຺ຕສ຺ສ ສທ຺ທຫນ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ປູເຣຕິ ເຠສຊ຺ຊໍ ວິຍ ວຬຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ນ ອິຕຣສ຺ສາຕິ. ເຕເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ໂມຕິ ເຈຕ຺ຖ ເທສນາຘມ຺ໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຸປຑ຺ຒມິທນ຺ຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ຣໂຫຄໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ສມຓຘມ຺ໂມ ນາມ ໂອວາທເກ ອນຸສາສເກ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ສຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຸຣິສກາເຣ ຐິຕສ຺ສ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຑ຺ຒໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໂຕ ໂຫຕິ, ອຸປຑ຺ຒໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຸຣິສກາຣໂຕ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຫໍ ປເທສຎາເຓ ຐິໂຕ ນິປ຺ປເທສໍ ຈິນ຺ເຕຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມິ, ສຕ຺ຖາຣໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສາຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ. ຍທິທໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຕິ ຍາ ເອສາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາ ນາມ, ສາ ອຸປຑ຺ຒໍ, ຕໂຕ ອຸປຑ຺ຒໍ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ເຖເຣນ ‘‘ອຸປຑ຺ຒຸປຑ຺ຒາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທໂຍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໂຕ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຸປຑ຺ຒຸປຑ຺ຒາ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຸຣິສກາຣໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ເຖຣສ຺ສ ອຍໍ ມໂນຣໂຖ, ຍຖາ ປນ ພຫູຫິ ສິລາຖມ຺ເຠ ອຸສ຺ສາປິເຕ, ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ຐານໍ ອສຸເກນ ອຸສ຺ສາປິຕໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ອສຸເກນາ’’ຕິ ວິນິພ຺ໂຠໂຄ ນຕ຺ຖິ, ຍຖາ ຈ ມາຕາປິຕໂຣ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ປຸຕ຺ເຕສຸ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ມາຕິໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ປິຕິໂຕ’’ຕິ ວິນິພ຺ໂຠໂຄ ນຕ຺ຖິ, ເອວໍ ອິຘາປິ ອວິນິພ຺ໂຠຄຘມ຺ໂມ ເຫສ, ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕປຸຣິສກາຣໂຕ’’ຕິ ນ ສກ຺ກາ ລທ຺ຘຸໍ, ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຍ ປນ ອຸປຑ຺ຒຄຸໂຓ ລພ຺ຠຕີຕິ ເຖຣສ຺ສ ອຊ຺ຌາສເຍນ ອຸປຑ຺ຒໍ ນາມ ຊາຕໍ, ສກລຄຸໂຓ ປຏິລພ຺ຠຕີຕິ ຠຄວໂຕ ອຊ຺ຌາສເຍນ ສກລໍ ນາມ ຊາຕໍ. ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຕິ ເຈຕໍ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິລາຠງ຺ຄໍ ນາມາຕິ ຄຫິຕໍ. ອຕ຺ຖໂຕ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ລທ຺ຘາ ສີລສມາຘິວິປສ຺ສນາວເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ. ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘຕິປິ ວທນ຺ຕິເຍວ.

ມາ ເຫວໍ, ອານນ຺ທາຕິ, ອານນ຺ທ, ມາ ເອວໍ ອຠຓິ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຕ຺ວໍ ເສຂປຏິສມ຺ຠິທປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຏ຺ຐ ວເຣ ຄເຫຕ຺ວາ ມໍ ອຸປຏ຺ຐຫສິ, ຈຕູຫິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຕາທິສສ຺ສ ເອວໍ ກເຖຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສກລເມວ ຫິທໍ, ອານນ຺ທ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ຍທິທໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕຕາຕິ ອິທໍ ຠຄວາ – ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄາ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລານິ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ ສພ຺ພໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕມູລກເມວ ໂຫຕີ’’ຕິ ສນ຺ຘາຍາຫ. ອິທານິ ວຈີເຠເທເນວ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສ຺ເສຕນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປາຏິກງ຺ຂນ຺ຕິ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ອວສ຺ສໍຠາວີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ຠາເວຕີຕິອາທີສຸ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ອາທິປທານໍເຍວ ຕາວ ອຍໍ ສງ຺ເຂປວຓ຺ຓນາ – ສມ຺ມາ ທສ຺ສນລກ຺ຂຓາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ສມ຺ມາ ອຠິນິໂຣປນລກ຺ຂໂຓ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ. ສມ຺ມາ ປຣິຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓາ ສມ຺ມາວາຈາ. ສມ຺ມາ ສມຸຏ຺ຐາປນລກ຺ຂໂຓ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ. ສມ຺ມາ ໂວທາປນລກ຺ຂຓາ ສມ຺ມາອາຊີໂວ. ສມ຺ມາ ປຄ຺ຄຫລກ຺ຂໂຓ ສມ຺ມາວາຍາໂມ. ສມ຺ມາ ອຸປຏ຺ຐານລກ຺ຂຓາ ສມ຺ມາສຕິ. ສມ຺ມາ ສມາຘານລກ຺ຂໂຓ ສມ຺ມາສມາຘິ.

ເຕສຸ ເອເກກສ຺ສ ຕີຓິ ກິຈ຺ຈານິ ໂຫນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍາຖິທໍ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ຕາວ ອຎ຺ເຎຫິປິ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈນີກກິເລເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ, ນິໂຣຘໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣຕິ, ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ເມ ຈ ປສ຺ສຕິ ຕປ຺ປຏິຈ຺ຉາທກໂມຫວິຘມນວເສນ ອສມ຺ໂມຫໂຕ. ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທໂຍປິ ຕເຖວ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປາທີນິ ຈ ປຊຫນ຺ຕິ, ນິໂຣຘຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ວິເສສໂຕ ປເນຕ຺ຖ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ສຫຊາຕຘມ຺ເມ ສມ຺ມາ ທສ຺ເສຕິ. ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ສຫຊາຕຘມ຺ເມ ອຠິນິໂຣເປຕິ, ສມ຺ມາວາຈາ ສມ຺ມາ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ ສມ຺ມາ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ, ສມ຺ມາອາຊີໂວ ສມ຺ມາ ໂວທາເປຕິ, ສມ຺ມາວາຍາໂມ ສມ຺ມາ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ສມ຺ມາສຕິ ສມ຺ມາ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ສມ຺ມາສມາຘິ ສມ຺ມາ ທຫຕິ.

ອປິເຈສາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ນາມ ປຸພ຺ພຠາເຄ ນານາຂຓາ ນານາຣມ຺ມຓາ ໂຫຕິ, ມຄ຺ຄກາເລ ເອກກ຺ຂຓາ ເອກາຣມ຺ມຓາ. ກິຈ຺ຈໂຕ ປນ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ທຸກ຺ເຂ ຎາຓນ຺ຕິອາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ນາມານິ ລຠຕິ. ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທໂຍປິ ປຸພ຺ພຠາເຄ ນານາຂຓາ ນານາຣມ຺ມຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ມຄ຺ຄກາເລ ເອກກ຺ຂຓາ ເອກາຣມ຺ມຓາ. ເຕສຸ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ກິຈ຺ຈໂຕ ເນກ຺ຂມ຺ມສງ຺ກປ຺ໂປຕິອາທີນິ ຕີຓິ ນາມານິ ລຠຕິ. ສມ຺ມາວາຈາທໂຍ ຕໂຍ ວິຣຕິໂຍປິ ໂຫນ຺ຕິ ເຈຕນາໂຍປິ, ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ປນ ວິຣຕິໂຍວ. ສມ຺ມາວາຍາໂມ ສມ຺ມາສຕີຕິ ອິທມ຺ປິ ທ຺ວຍໍ ກິຈ຺ຈໂຕ ສມ຺ມປ຺ປຘານສຕິປຏ຺ຐານວເສນ ຈຕ຺ຕາຣິ ນາມານິ ລຠຕິ. ສມ຺ມາສມາຘິ ປນ ປຸພ຺ພຠາເຄປິ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓປິ ສມ຺ມາສມາຘິເຍວ.

ເອວໍ ຕາວ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຸຕ຺ຕານໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ອາທິປທານໍເຍວ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ ຎຕ຺ວາ ອິທານິ ຠາເວຕິ ວິເວກນິສ຺ສິຕນ຺ຕິອາທີສຸ ເອວໍ ຎາຕພ຺ໂພ. ຠາເວຕີຕິ ວຑ຺ເຒຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາເນ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຊເນຕິ, ອຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິເວກນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ວິເວກໍ ນິສ຺ສິຕໍ, ວິເວເກ ວາ ນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ວິເວກນິສ຺ສິຕໍ. ວິເວໂກຕິ ວິວິຕ຺ຕຕາ. ວິວິຕ຺ຕຕາ ຈາຍໍ ຕທງ຺ຄວິເວໂກ, ວິກ຺ຂມ຺ຠນ-ສມຸຈ຺ເຉທ-ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ-ນິສ຺ສຣຓວິເວໂກຕິ ປຎ຺ຈວິໂຘ. ເອວເມຕສ຺ມິໍ ປຎ຺ຈວິເຘ ວິເວເກ. ວິເວກນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ຕທງ຺ຄວິເວກນິສ຺ສິຕໍ ສມຸຈ຺ເຉທວິເວກນິສ຺ສິຕໍ ນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕຎ຺ຈ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ຠາເວຕີຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕຖາ ຫິ ອຍໍ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນານຸຍຸຕ຺ໂຕ ໂຍຄີ ວິປສ຺ສນາກ຺ຂເຓ ກິຈ຺ຈໂຕ ຕທງ຺ຄວິເວກນິສ຺ສິຕໍ, ອຊ຺ຌາສຍໂຕ ນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕໍ, ມຄ຺ຄກາເລ ປນ ກິຈ຺ຈໂຕ ສມຸຈ຺ເຉທວິເວກນິສ຺ສິຕໍ, ອາຣມ຺ມຓໂຕ ນິສ຺ສຣຓວິເວກນິສ຺ສິຕໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໍ ຠາເວຕິ. ເອສ ນໂຍ ວິຣາຄນິສ຺ສິຕາທີສຸ. ວິເວກຕ຺ຖາ ເອວ ຫິ ວິຣາຄາທໂຍ.

ເກວລຎ຺ເຈຕ຺ຖ ໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ທຸວິໂຘ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ຈ ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄ ຈາຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ວິປສ຺ສນາກ຺ຂເຓ ຈ ຕທງ຺ຄວເສນ, ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ຈ ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ກິເລສປ຺ປຫານໍ. ປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ໂຄຕິ ວິປສ຺ສນາກ຺ຂເຓ ຕນ຺ນິນ຺ນຠາເວນ, ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ປນ ອາຣມ຺ມຓກຣເຓນ ນິພ຺ພານປກ຺ຂນ຺ທນໍ, ຕທຸຠຍມ຺ປິ ອິມສ຺ມິໍ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສເກ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນານເຍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຖາ ຫິ ອຍໍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ປກາເຣນ ກິເລເສ ຈ ປຣິຈ຺ຈຊຕິ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ.

ໂວສ຺ສຄ຺ຄປຣິຓາມິນ຺ຕິ ອິມິນາ ປນ ສກເລນ ວຈເນນ ໂວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ຖໍ ປຣິຓມນ຺ຕໍ ປຣິຓຕຎ຺ຈ, ປຣິປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ປຣິປກ຺ກຎ຺ຈາຕິ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຍຎ຺ຫິ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນານຸຍຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ກິເລສປຣິຈ຺ຈາຄໂວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານປກ຺ຂນ຺ທນໂວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ຖຎ຺ຈ ປຣິປຈ຺ຈຕິ, ຍຖາ ຈ ປຣິປກ຺ກາ ໂຫຕິ, ຕຖາ ນໍ ຠາເວຕີຕິ. ເອສ ນໂຍ ເສສມຄ຺ຄງ຺ເຄສຸ.

ອາຄມ຺ມາຕິ ອາຣພ຺ຠ ສນ຺ຘາຍ ປຏິຈ຺ຈ. ຊາຕິຘມ຺ມາຕິ ຊາຕິສຠາວາ ຊາຕິປກຕິກາ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ສກໂລ ອຣິຍມຄ຺ໂຄປິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ. ຫນ຺ທາຕິ ວວສ຺ສຄ຺ຄຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອປ຺ປມາທໍ ປສໍສນ຺ຕີຕິ ອປ຺ປມາທໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອປ຺ປມາໂທ ກາຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຖາຠິສມຍາຕິ ອຕ຺ຖປຏິລາຠາ. ອຏ຺ຐມໍ.