໔. ທລິທ຺ທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໖໐. ຈຕຸຕ຺ເຖ ມນຸສ຺ສທລິທ຺ໂທຕິ ມນຸສ຺ສອຘໂນ. ມນຸສ຺ສກປໂຓຕິ ມນຸສ຺ສກາຣຸຎ຺ຎຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ມນຸສ຺ສວຣາໂກຕິ ມນຸສ຺ສລາມໂກ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ, ຕສ຺ມິໍ ວາ ອຕິໂຣຈເນ. ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ອວຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ລາມກໂຕ ຈິນ຺ເຕນ຺ຕິ. ຂິຍນ຺ຕີຕິ ກເຖນ຺ຕິ ປກາເສນ຺ຕິ. ວິປາເຈນ຺ຕີຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກເຖນ຺ຕິ ວິຕ຺ຖາເຣນ຺ຕິ. ເອໂສ ໂຂ ມາຣິສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍມນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ໂສ ກິຣ ອນຸປ຺ປນ຺ເນ ພຸທ຺ເຘ ກາສິຣຏ຺ເຐ ພາຣາຓສິຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ສມຸສ຺ສິຕທ຺ຘຊປຏາກນານາລງ຺ກາເຣນ ສຸຏ຺ຐຸ ອລງ຺ກຕໍ ນຄຣໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ອກາສິ ອຕ຺ຕໂນ ສິຣິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສມາກຑ຺ຒິຕເນຕ຺ເຕນ ຊນກາເຍນ ສມຸລ຺ໂລກິຍມາໂນ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສມເຍ ເອໂກ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຄນ຺ຘມາທນປພ຺ພຕາ ອາຄມ຺ມ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣຕິ, ສນ຺ຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ສນ຺ຕມານໂສ ອຸຕ຺ຕມທມຖສມນ຺ນາຄໂຕ. ມຫາຊໂນປິ ຣາຊຄຕໍ ຈິຕ຺ຕີກາຣໍ ປຫາຍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘເມວ ໂອໂລເກສິ. ຣາຊາ – ‘‘ອິທານິ ອິມສ຺ມິໍ ຊນກາເຍ ເອໂກປິ ມໍ ນ ໂອໂລເກຕິ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ເອຕ’’ນ຺ຕິ? ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ອທ຺ທສ. ໂສປິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ມຫລ຺ລໂກ ໂຫຕິ ປຈ຺ຉິມວເຍ ຐິໂຕ. ຈີວຣານິປິສ຺ສ ຊິຓ຺ຓານິ, ຕໂຕ ຕໂຕ ສຸຕ຺ຕານິ ຄຬນ຺ຕິ. ຣຎ຺ໂຎ ສຕສຫສ຺ສາຘິການິ ທ຺ເວ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ ປູຣິຕປາຣມິໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ຈິຕ຺ຕປສາທມຕ຺ຕໍ ວາ ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕ຺ວາ ວນ຺ທນມຕ຺ຕໍ ວາ ນາໂຫສິ. ໂສ ຣາຊາ ‘‘ປພ຺ພຊິໂຕ ມຎ຺ເຎ ເອສ ອຸສູຍາຍ ມໍ ນ ໂອໂລເກຕີ’’ຕິ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ‘‘ກ຺ວາຍໍ ກຸຏ຺ຐິຈີວຣານິ ປາຣຸໂຕ’’ຕິ ນິຏ຺ຐຸຠິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ມຫານິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິປາກາວເສເສນ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຣາຊຄເຫ ປຣມກປຓາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ຄຫິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສາ ອິຕ຺ຖີ ກຎ຺ຊິກມຕ຺ຕມ຺ປິ ອຸທຣປູຣໍ ນາລຕ຺ຖ. ຕສ຺ສ ກຸຈ຺ຉິຄຕສ຺ເສວ ກຓ຺ຓນາສາ ວິລີນາ, ສງ຺ຂປລິຕກຸຏ຺ຐີ ຫຸຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ. ມາຕາປິຕໂຣ ນາມ ທຸກ຺ກຣກາຣິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນສ຺ສ ມາຕາ ຍາວ ກປາລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈຣິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຕາວສ຺ສ ກຎ຺ຊິກມ຺ປິ ອຸທກມ຺ປິ ອາຫຣິຕ຺ວາ ອທາສິ. ຠິກ຺ຂາຍ ຈຣິຕຸໍ ສມຕ຺ຖກາເລ ປນສ຺ສ ກປາລໍ ຫຕ຺ເຖ ທຕ຺ວາ ‘‘ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສສິ ສເກນ ກມ຺ເມນາ’’ຕິ ປກ຺ກາມິ.

ອຖສ຺ສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສກລສຣີຣໂຕ ມໍສານິ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຕນ຺ຕິ, ຍູສໍ ປຄ຺ຆຣຕິ, ມຫາເວທນາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍໍ ຍໍ ຣຈ຺ຉໍ ນິສ຺ສາຍ ສຍຕິ, ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ມຫາຣເວນ ຣວຕິ. ຕສ຺ສ ກາຣຸຎ຺ຎປຣິເທວິຕສທ຺ເທນ ສກລວີຖິຍໍ ມນຸສ຺ສາ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ນິທ຺ທໍ ນ ລຠນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຸຂສຍິເຕ ປໂພເຘຕີຕິ ສຸປ຺ປພຸທ຺ໂຘຕ຺ເວວ ນາມໍ ອຸທປາທິ. ອຖາປເຣນ ສມເຍນ ຠຄວຕິ ຣາຊຄຫໍ ສມ຺ປຕ຺ເຕ ນາຄຣາ ສຕ຺ຖາຣໍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ນຄຣມຊ຺ເຌ ມຫາມຓ຺ຑປໍ ກຕ຺ວາ ທານໍ ອທໍສຸ. ສຸປ຺ປພຸທ຺ໂຘປິ ກຸຏ຺ຐີ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທານຄ຺ຄມຓ຺ຑປສ຺ສ ອວິທູເຣ ນິສີທິ. ນາຄຣາ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ປຣິວິສນ຺ຕາ ຕສ຺ສາປິ ຍາຄຸຠຕ຺ຕໍ ອທໍສຸ. ຕສ຺ສ ປຓີຕໂຠຊນໍ ຠຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ອໂຫສິ. ສຕ຺ຖາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈາວສາເນ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ສຈ຺ຈານິ ທີເປສິ, ສຸປ຺ປພຸທ຺ໂຘ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນວ ເທສນານຸສາເຣນ ຎາຓໍ ເປເສຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ. ສຕ຺ຖາ ອຸຏ຺ຐາຍ ວິຫາຣໍ ຄໂຕ. ໂສປິ ຈຸມ຺ພຏໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ກປາລມາທາຍ ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິພ຺ຠນ຺ຕາຍ ຄາວິຍາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣປິໂຕ ມຕ຺ຕິກປາຕິໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓປາຕິໍ ປຏິລຠນ຺ໂຕ ວິຍ ທຸຕິຍຈິຕ຺ຕວາເຣ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎໍ ນິສ຺ສາຍ ອຎ຺ເຎ ເທເວ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ວິໂຣຈິຕ຺ຖ. ຕໍ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ເອໂສ ໂຂ ມາຣິສາຕິອາທິມາຫ.

ສທ຺ຘາຕິ ມຄ຺ເຄນາຄຕສທ຺ຘາ. ສີລຎ຺ຈ ຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓນ຺ຕິ ກລ຺ຍາຓສີລໍ ນາມ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ອຣິຍກນ຺ຕສີລໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ເອກສີລມ຺ປິ ອກນ຺ຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ອິມສ຺ມິໍ ປນຕ຺ເຖ ຠວນ຺ຕເຣປິ ອປ຺ປຫີນໍ ປຎ຺ຈສີລໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.