໘. ສກລິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໘. ອຏ຺ຐເມ ມທ຺ທກຸຈ຺ຉິສ຺ມິນ຺ຕິ ເອວໍນາມເກ ອຸຍ຺ຍາເນ. ຕຎ຺ຫິ ອຊາຕສຕ຺ຕຸມ຺ຫິ ກຸຈ຺ຉິຄເຕ ຕສ຺ສ ມາຕຣາ – ‘‘ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ກຸຈ຺ຉິຄໂຕ ຄພ຺ໂຠ ຣຎ຺ໂຎ ສຕ຺ຕຸ ຠວິສ຺ສຕິ. ກິໍ ເມ ອິມິນາ’’ຕິ? ຄພ຺ຠປາຕນຕ຺ຖໍ ກຸຈ຺ຉິ ມທ຺ທາປິຕາ. ຕສ຺ມາ ‘‘ມທ຺ທກຸຈ຺ຉີ’’ຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕໍ. ມິຄານໍ ປນ ອຠຍວາສຕ຺ຖາຍ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ມິຄທາໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍໍ ອນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ເທວທຕ຺ໂຕ ຫິ ອຊາຕສຕ຺ຕຸໍ ນິສ຺ສາຍ ຘນຸຄ຺ຄເຫ ຈ ຘນປາລກຎ຺ຈ ປໂຍເຊຕ຺ວາປິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຊີວິຕນ຺ຕຣາຍໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ‘‘ສຫຕ຺ເຖເນວ ມາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄິຊ຺ຌກູຏປພ຺ພຕໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ກູຏາຄາຣປ຺ປມາຓໍ ສິລໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ, ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຈຸຓ຺ຓວິຈຸຓ຺ໂຓ ໂຫຕູ’’ຕິ ປວິຊ຺ຌິ. ມຫາຖາມວາ ກິເຣສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ພລໍ ຘາເຣຕິ. ອຏ຺ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຍໍ ພຸທ຺ຘານໍ ປຣູປກ຺ກເມນ ຊີວິຕນ຺ຕຣາໂຍ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສຣີຣາຠິມຸຂໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອາກາເສ ອຎ຺ຎາ ສິລາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ. ທ຺ວິນ຺ນໍ ສິລານໍ ສມ຺ປຫາເຣນ ມຫນ຺ໂຕ ປາສາຓສ຺ສ ສກລິກາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປິຏ຺ຐິປາທປຣິຍນ຺ຕໍ ອຠິຫນິ, ປາໂທ ມຫາຜຣສຸນາ ປຫໂຕ ວິຍ ສມຸຄ຺ຄຕໂລຫິເຕນ ລາຂາຣສມກ຺ຂິໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ. ຠຄວາ ອຸທ຺ຘໍ ອຸລ຺ໂລເກຕ຺ວາ ເທວທຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພຫຸ ຕຍາ ໂມຆປຸຣິສ, ອປຸຎ຺ຎໍ ປສຸຕໍ, ໂຍ ຕ຺ວໍ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ວຘກຈິຕ຺ໂຕ ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂລຫິຕໍ ອຸປ຺ປາເທສີ’’ຕິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠຄວໂຕ ອຜາສຸ ຊາຕໍ. ຠິກ຺ຂູ ຈິນ຺ຕຍິໍສຸ – ‘‘ອຍໍ ວິຫາໂຣ ອຸຊ຺ຊງ຺ຄໂລ ວິສໂມ, ພຫູນໍ ຂຕ຺ຕິຍາທີນຎ຺ເຈວ ປພ຺ພຊິຕານຎ຺ຈ ອໂນກາໂສ’’ຕິ. ເຕ ຕຖາຄຕໍ ມຎ຺ຈສິວິກາຍ ອາທາຍ ມທ຺ທກຸຈ຺ຉິໍ ນຍິໍສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວໂຕ ປາໂທ ສກລິກາຍ ຂໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ຠຸສາຕິ ພລວຕິໂຍ. ສຸທນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ສຸຂປຏິກ຺ເຂໂປ. ຕິພ຺ພາຕິ ພຫລາ. ຂຣາຕິ ຜຣຸສາ. ກຏຸກາຕິ ຕິຂິຓາ. ອສາຕາຕິ ອມຘຸຣາ. ນ ຕາສຸ ມໂນ ອປ຺ເປຕິ, ນ ຕາ ມນໍ ອປ຺ປາຍນ຺ຕິ ວຑ຺ເຒນ຺ຕີຕິ ອມນາປາ. ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນຕິ ເວທນາຘິວາສນສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຫຸຕ຺ວາ. ອວິຫຎ຺ຎມາໂນຕິ ອປີຬິຍມາໂນ, ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕສາຍິຕາຍ ເວທນານໍ ວສໍ ອຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ.

ສີຫເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາມໂຠຄິເສຍ຺ຍາ, ເປຕເສຍ຺ຍາ, ສີຫເສຍ຺ຍາ, ຕຖາຄຕເສຍ຺ຍາຕິ ຈຕສ຺ໂສ ເສຍ຺ຍາ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເຍຠຸຍ຺ເຍນ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາມໂຠຄີ ສຕ຺ຕາ ວາເມນ ປສ຺ເສນ ເສນ຺ຕີ’’ຕິ ອຍໍ ກາມໂຠຄິເສຍ຺ຍາ. ເຕສຸ ຫິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ທກ຺ຂິຓປສ຺ເສນ ສຍາໂນ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ‘‘ເຍຠຸຍ຺ເຍນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເປຕາ ອຸຕ຺ຕານາ ເສນ຺ຕີ’’ຕິ ອຍໍ ເປຕເສຍ຺ຍາ. ອປ຺ປມໍສໂລຫິຕຕ຺ຕາ ຫິ ອຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏຊຏິຕາ ເອເກນ ປສ຺ເສນ ສຍິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ອຸຕ຺ຕານາວ ເສນ຺ຕິ. ‘‘ເຍຠຸຍ຺ເຍນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີໂຫ ມິຄຣາຊາ ນງ຺ຄຸຏ຺ຐໍ ອນ຺ຕຣສຕ຺ຖິມ຺ຫິ ອນຸປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ປສ຺ເສນ ເສຕີ’’ຕິ ອຍໍ ສີຫເສຍ຺ຍາ. ເຕຊຸສ຺ສທຕ຺ຕາ ຫິ ສີໂຫ ມິຄຣາຊາ ທ຺ເວ ປຸຣິມປາເທ ເອກສ຺ມິໍ, ‘ປຈ຺ຉິມປາເທ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ນງ຺ຄຸຏ຺ຐໍ ອນ຺ຕຣສຕ຺ຖິມ຺ຫິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸຣິມປາທປຈ຺ຉິມປາທນງ຺ຄຸຏ຺ຐານໍ ຐິໂຕກາສໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຣິມປາທານໍ ມຕ຺ຖເກ ສີສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສຍຕິ, ທິວສມ຺ປິ ສຍິຕ຺ວາ ປພຸຊ຺ຌມາໂນ ນ ອຸຕ຺ຣສນ຺ໂຕ ປພຸຊ຺ຌຕິ, ສີສໍ ປນ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຸຣິມປາທາທີນໍ ຐິໂຕກາສໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕິ’. ສເຈ ກິຎ຺ຈິ ຐານໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ໂຫຕິ, ‘‘ນຍິທໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ຊາຕິຍາ, ນ ສູຣຠາວສ຺ສ ອນຸຣູປ’’ນ຺ຕິ ອນຕ຺ຕມໂນ ຫຸຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ສຍຕິ, ນ ໂຄຈຣາຍ ປກ຺ກມຕິ. ອວິຊຫິຕ຺ວາ ຐິເຕ ປນ ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ຊາຕິຍາ ຈ ສູຣຠາວສ຺ສ ຈ ອນຸຣູປມິທ’’ນ຺ຕິ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ອຸຏ຺ຐາຍ ສີຫວິຊມ຺ຠິຕໍ ວິຊມ຺ຠິຕ຺ວາ ເກສຣຠາຣໍ ວິຘຸນິຕ຺ວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ສີຫນາທໍ ນທິຕ຺ວາ ໂຄຈຣາຍ ປກ຺ກມຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານເສຍ຺ຍາ ປນ ‘‘ຕຖາຄຕເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕາສຸ ອິຘ ສີຫເສຍ຺ຍາ ອາຄຕາ. ອຍຎ຺ຫິ ເຕຊຸສ຺ສທອິຣິຍາປຖຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕມເສຍ຺ຍາ ນາມ.

ປາເທ ປາທນ຺ຕິ ທກ຺ຂິຓປາເທ ວາມປາທໍ. ອຈ຺ຈາຘາຍາຕິ ອຕິອາຘາຍ, ອີສກໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຐເປຕ຺ວາ. ໂຄປ຺ຜເກນ ຫິ ໂຄປ຺ຜເກ ຊາຓຸນາ ວາ ຊາຓຸມ຺ຫິ ສງ຺ຆຏ຺ຏິຍມາເນ ອຠິຓ຺ຫໍ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ນ ໂຫຕິ, ເສຍ຺ຍາ ອຜາສຸກາ ໂຫຕິ. ຍຖາ ນ ສງ຺ຆຏ຺ເຏຕິ, ເອວໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຐປິເຕ ເວທນາ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ, ເສຍ຺ຍາ ຜາສຸ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວໍ ນິປຊ຺ຊິ. ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນຕິ ສຍນປຣິຄ຺ຄາຫກສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ‘‘ອຸຏ຺ຐານສຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ປເນຕ຺ຖ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຄິລານເສຍ຺ຍາ ເຫສາ ຕຖາຄຕສ຺ສ.

ສຕ຺ຕສຕາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ສພ຺ພາປິ ຕາ ເທວຕາ ຄິລານເສຍ຺ຍຏ຺ຐານໍ ອາຄຕາ. ອຸທານໍ ອຸທາເນສີຕິ ຄິລານເສຍ຺ຍໍ ອາຄຕານໍ ໂທມນສ຺ເສນ ຠວິຕພ຺ພໍ ສິຍາ. ອິມາສໍ ປນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ເວທນາຘິວາສນໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ຘານໍ ມຫານຸຠາວຕາ! ເອວຣູປາສຸ ນາມ ເວທນາສຸ ວຕ຺ຕມານາສຸ ວິກາຣມຕ຺ຕມ຺ປິ ນຕ຺ຖິ, ສິຣີສຍເນ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ຐປິຕສຸວຓ຺ຓຣູປກໍ ວິຍ ອນິຎ຺ຊມາເນນ ກາເຍນ ນິປນ຺ໂນ, ອິທານິສ຺ສ ອຘິກຕຣໍ ມຸຂວຓ຺ໂຓ ວິໂຣຈຕິ, ອາຠາສມ຺ປນ຺ໂນ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ວິຍ ສມ຺ປຕິ ວິກສິຕໍ ວິຍ ຈ ອຣວິນ຺ທໍ ອສ຺ສ ມຸຂໍ ໂສຠຕິ, ກາເຍປິ ວຓ຺ຓາຍຕນໍ ອິທານິ ສຸສມ຺ມຏ຺ຐກຎ຺ຈນໍ ວິຍ ວິປ຺ປສີທຕີ’’ຕິ ອຸທານໍ ອຸທປາທິ.

ນາໂຄ ວຕ ໂຠຕິ, ເອຕ຺ຖ ໂຠຕິ ຘມ຺ມາລປນໍ. ພລວນ຺ຕຏ຺ເຐນ ນາໂຄ. ນາຄວຕາຕິ ນາຄຠາເວນ. ສີໂຫ ວຕາຕິອາທີສຸ ອສນ຺ຕາສນຏ຺ເຐນ ສີໂຫ. ພ຺ຍຕ຺ຕປຣິຈຍຏ຺ເຐນ ກາຣຓາກາຣຓຊານເນນ ວາ ອາຊານີໂຍ. ອປ຺ປຏິສມຏ຺ເຐນ ນິສໂຠ. ຄວສຕເຊຏ຺ຐໂກ ຫິ ອຸສໂຠ, ຄວສຫສ຺ສເຊຏ຺ຐໂກ ວສໂຠ, ຄວສຕສຫສ຺ສເຊຏ຺ຐໂກ ນິສໂຠຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຠຄວາ ປນ ອປ຺ປຏິສມຏ຺ເຐນ ອາສຠໍ ຐານໍ ປຏິຊານາຕິ. ເຕເນວຕ຺ເຖນ ອິຘ ‘‘ນິສໂຠ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຘຸຣວາຫຏ຺ເຐນ ໂຘຣຍ຺ໂຫ. ນິພ຺ພິເສວນຏ຺ເຐນ ທນ຺ໂຕ.

ປສ຺ສາຕິ ອນິຍມິຕາຓຕ຺ຕິ. ສມາຘິນ຺ຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລສມາຘິໍ. ສຸວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຜລວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ຣາຄານຸຄຕໍ ປນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນຕໍ ນາມ ໂຫຕິ, ໂທສານຸຄຕໍ ອປນຕໍ. ຕທຸຠຍປຏິກ຺ເຂເປນ ນ ຈາຠິນຕໍ ນ ຈາປນຕນ຺ຕິ ອາຫ. ນ ຈ ສສງ຺ຂາຣນິຄ຺ຄຍ຺ຫວາຣິຕຄຕນ຺ຕິ ນ ສສງ຺ຂາເຣນ ສປ຺ປໂຍເຄນ ກິເລເສ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາຣິຕວຕໍ, ກິເລສານໍ ປນ ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ວຕໍ ຜລສມາຘິນາ ສມາຫິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕິກ຺ກມິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວິເຫເຐຕພ຺ພໍ ຆຏ຺ເຏຕພ຺ພໍ. ອທສ຺ສນາຕິ ອຎ຺ຎາຓາ. ອຎ຺ຎາຓີ ຫິ ອນ຺ຘພາໂລວ ເອວຣູເປ ສຕ຺ຖຣິ ອປຣຊ຺ເຌຍ຺ຍາຕິ ເທວທຕ຺ຕໍ ຆຏ຺ຏຍມານາ ວທນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຈເວທາຕິ ອິຕິຫາສປຎ຺ຈມານໍ ເວທານໍ ຘາຣກາ. ສຕໍ ສມນ຺ຕິ ວສ຺ສສຕໍ. ຕປສ຺ສີຕິ ຕປນິສ຺ສິຕກາ ຫຸຕ຺ວາ. ຈຣນ຺ຕິ ຈຣນ຺ຕາ. ນ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສເຈປິ ເອວຣູປາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວສ຺ສສຕໍ ຈຣນ຺ຕິ, ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ເນສໍ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕໍ ນ ໂຫຕິ. ຫີນຕ຺ຕຣູປາ ນ ປາຣໍ ຄມາ ເຕຕິ ຫີນຕ຺ຕສຠາວາ ເຕ ນິພ຺ພານງ຺ຄມາ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ‘‘ຫີນຕ຺ຖຣູປາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ຫີນຕ຺ຖຊາຕິກາ ປຣິຫີນຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຓ຺ຫາຘິປນ຺ນາຕິ ຕຓ຺ຫາຍ ອຊ຺ໂຌຕ຺ຖຏາ. ວຕສີລພທ຺ຘາຕິ ອຊວຕກຸກ຺ກຸຣວຕາທີຫິ ຈ ວເຕຫິ ຕາທິເສເຫວ ຈ ສີເລຫິ ພທ຺ຘາ. ລູຂໍ ຕປນ຺ຕິ ປຎ຺ຈາຕປຕາປນໍ ກຓ຺ຏກເສຍ຺ຍາທິກໍ ຕປໍ. ອິທານິ ສາ ເທວຕາ ສາສນສ຺ສ ນິຍ຺ຍານິກຠາວໍ ກເຖນ຺ຕີ ນ ມານກາມສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວາຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.