໒. ນນ຺ທຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໒. ທຸຕິເຍ ນນ຺ທຕີຕິ ຕຸສ຺ສຕິ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ. ປຸຕ຺ຕິມາຕິ ພຫຸປຸຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ສ ຫິ ເອກຈ຺ເຈ ປຸຕ຺ຕາ ກສິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ໂກຏ຺ເຐ ປູເຣນ຺ຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ວຓິຊ຺ຊໍ ກຕ຺ວາ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ ອາຫຣນ຺ຕິ, ເອກຈ຺ເຈ ຣາຊານໍ ອຸປຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຍານວາຫນຄາມນິຄມາທີນິ ລຠນ຺ຕິ. ອຖ ເຕສໍ ອານຸຠາວສງ຺ຂາຕໍ ສິຣິໍ ອນຸຠວມານາ ມາຕາ ວາ ປິຕາ ວາ ນນ຺ທຕິ. ຉຓທິວສາທີສຸ ວາ ມຓ຺ຑິຕປສາຘິເຕ ປຸຕ຺ເຕ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວມາເນ ທິສ຺ວາ ນນ຺ທຕີຕິ, ‘‘ນນ຺ທຕິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ປຸຕ຺ຕິມາ’’ຕິ ອາຫ. ໂຄຫິ ຕເຖວາຕິ ຍຖາ ປຸຕ຺ຕິມາ ປຸຕ຺ເຕຫິ, ຕຖາ ໂຄສາມິໂກປິ ສມ຺ປນ຺ນໍ ໂຄມຓ຺ຑລໍ ທິສ຺ວາ ຄາໂວ ນິສ຺ສາຍ ໂຄຣສສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວມາໂນ ໂຄຫິ ນນ຺ທຕິ. ອຸປຘີ ຫິ ນຣສ຺ສ ນນ຺ທນາຕິ, ເອຕ຺ຖ ອຸປຘີຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຸປຘີ – ກາມູປຘິ, ຂນ຺ຘູປຘິ, ກິເລສູປຘິ, ອຠິສງ຺ຂາຣູປຘີຕິ. ກາມາປິ ຫິ ‘‘ຍໍ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸເຓ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສໍ, ອຍໍ ກາມານໍ ອສ຺ສາໂທ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໑໖໖) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕ ‘‘ອຸປຘິຍຕິ ເອຕ຺ຖ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ວຈນຕ຺ເຖນ ອຸປຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຂນ຺ຘາປິ ຂນ຺ຘມູລກສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕ, ກິເລສາປິ ອປາຍທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕ, ອຠິສງ຺ຂາຣາປິ ຠວທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕຕິ. ອິຘ ປນ ກາມູປຘິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ປຎ຺ຈ ຫິ ກາມຄຸຓາ ເຕຠູມິກາທິປາສາທ-ອຸຬາຣສຍນ-ວຕ຺ຖາລງ຺ກາຣ-ນາຏກປຣິວາຣາທິວເສນ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ອຸປສໍຫຣມານາ ນຣໍ ນນ຺ທຍນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ປຸຕ຺ຕາ ຈ ຄາໂວ ຈ, ເອວໍ ອິເມປິ ອຸປຘີ ຫິ ນຣສ຺ສ ນນ຺ທນາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ໂສ ນນ຺ທຕິ ໂຍ ນິຣູປຘີຕິ ໂຍ ກາມຄຸຓສມ຺ປຕ຺ຕິຣຫິໂຕ ທລິທ຺ໂທ ທຸລ຺ລຠຆາສຈ຺ຉາທໂນ, ນ ຫິ ໂສ ນນ຺ທຕິ. ເອວຣູໂປ ມນຸສ຺ສເປໂຕ ຈ ມນຸສ຺ສເນຣຍິໂກ ຈ ກິໍ ນນ຺ທິສ຺ສຕິ ຠຄວາຕິ ອາຫ.

ອິທໍ ສຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ເທວຕາ ໂສກວຕ຺ຖຸເມວ ນນ຺ທວຕ຺ຖຸໍ ກໂຣຕິ, ໂສກວຕ຺ຖຸຠາວມສ຺ສາ ທີເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຜເລນ ຜລໍ ປາເຕນ຺ໂຕ ວິຍ ຕາເຍວ ອຸປມາຍ ຕສ຺ສາ ວາທໍ ຠິນ຺ທນ຺ໂຕ ຕເມວ ຄາຖໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ໂສຈຕີຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂສຈຕິ ປຸຕ຺ເຕຫີຕິ ວິເທສຄມນາທິວເສນ ປຸຕ຺ເຕສຸ ນຏ຺ເຐສຸປິ ນສ຺ສນ຺ເຕສຸປິ ອິທານິ ນສ຺ສິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ນາສສງ຺ກີປິ ໂສຈຕິ, ຕຖາ ມເຕສຸປິ ມຣນ຺ເຕສຸປິ ໂຈເຣຫິ ຣາຊປຸຣິເສຫິ ຄຫິເຕສຸ ວາ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ຫຕ຺ຖໍ ອຸປຄເຕສຸ ວາ ມຣຓສງ຺ກີປິ ຫຸຕ຺ວາ ໂສຈຕິ. ຣຸກ຺ຂປພ຺ພຕາທີຫິ ປຕິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາທາທີນໍ ເຠທວເສນ ຠິນ຺ເນສຸປິ ຠິຊ຺ຊນ຺ເຕສຸປິ ເຠທສງ຺ກີປິ ຫຸຕ຺ວາ ໂສຈຕິ. ຍຖາ ຈ ປຸຕ຺ເຕຫິ ປຸຕ຺ຕິມາ, ໂຄສາມິໂກປິ ຕເຖວ ນວຫາກາເຣຫິ ໂຄຫິ ໂສຈຕິ. ອຸປຘີ ຫິ ນຣສ຺ສ ໂສຈນາຕິ ຍຖາ ຈ ປຸຕ຺ຕຄາໂວ, ເອວໍ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸໂຓປຘີປິ –

‘‘ຕສ຺ສ ເຈ ກາມຍານສ຺ສ, ຉນ຺ທຊາຕສ຺ສ ຊນ຺ຕຸໂນ;

ເຕ ກາມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ສລ຺ລວິທ຺ໂຘວ ຣຸປ຺ປຕີ’’ຕິ. (ສຸ. ນິ. ໗໗໓) –

ວຸຕ຺ຕນເຍນ ນຣໍ ໂສຈນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ນຣສ຺ສ ໂສຈນາ ໂສກວຕ຺ຖຸກເມວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ນ ຫິ ໂສ ໂສຈຕິ, ໂຍ ນິຣູປຘີຕິ ຍສ຺ສ ປນ ຈຕຸພ຺ພິຘາເປເຕ ອຸປຘິໂຍ ນຕ຺ຖິ, ໂສ ນິຣຸປຘິ ມຫາຂີຓາສໂວ ກິໍ ໂສຈິສ຺ສຕິ, ນ ໂສຈຕິ ເທວເຕຕິ.

ນນ຺ທຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.