໑. ນນ຺ທນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໑. ນນ຺ທນວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອາຣາເມ. ໂຂຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນສິລິຏ຺ຐຕາວເສນ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ປຣິສເຊຏ຺ຐເກ ຠິກ຺ຂູ ຊານາເປສິ. ຠິກ຺ຂໂວຕິ ເຕສໍ ອາມນ຺ຕນາກາຣທີປນໍ. ຠທນ຺ເຕຕິ ປຕິວຈນທານໍ. ເຕ ຠິກ຺ຂູຕິ ເຍ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ ຘມ຺ມປຏິຄ຺ຄາຫກາ ຠິກ຺ຂູ. ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸນ຺ຕິ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ປຕິອສ຺ໂສສຸໍ, ອຠິມຸຂາ ຫຸຕ຺ວາ ສຸຓິໍສຸ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິໍສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕທໂວຈາຕິ ເອຕໍ ອິທານິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ‘‘ຠູຕປຸພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທິວຈນໍ ອໂວຈ. ຕຕ຺ຖ ຕາວຕິໍສກາຍິກາຕິ ຕາວຕິໍສກາເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ຕາວຕິໍສກາໂຍ ນາມ ທຸຕິຍເທວໂລໂກ ວຸຈ຺ຈຕິ. ມເຆນ ມາຓເວນ ສທ຺ຘິໍ ມຈລຄາເມ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ເຕຕ຺ຕິໍສ ເທວປຸຕ຺ເຕ ອຸປາທາຍ ກິຣ ຕສ຺ສ ເທວໂລກສ຺ສ ອຍໍ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິ ຊາຕາຕິ ວທນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ເສສຈກ຺ກວາເຬສຸປິ ຉ ກາມາວຈຣເທວໂລກາ ອຕ຺ຖິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ‘‘ສຫສ຺ສໍ ຈາຕຸມຫາຣາຊິການໍ ສຫສ຺ສໍ ຕາວຕິໍສານ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໑໐.໒໙), ຕສ຺ມາ ນາມປຓ຺ຓຕ຺ຕິເຍເວສາ ຕສ຺ສ ເທວໂລກສ຺ສາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຫິ ນິທ຺ໂທສໍ ປທໍ ໂຫຕິ.

ນນ຺ທເນ ວເນຕິ ເອຕ຺ຖ ຕໍ ວນໍ ປວິຏ຺ເຐ ປວິຏ຺ເຐ ນນ຺ທຍຕິ ໂຕເສຕີຕິ ນນ຺ທນໍ. ປຎ຺ຈສຸ ຫິ ມຣຓນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ‘‘ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຫາຍ ຈວິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຣິເທວມານາ ເທວຕາ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ‘‘ມາ ປຣິເທວິຕ຺ຖ, ອຠິຊ຺ຊນຘມ຺ມາ ນາມ ສງ຺ຂາຣາ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ໂອວທິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປເວສາເປຕິ. ຕາສໍ ອຎ຺ຎາຫິ ເທວຕາຫິ ພາຫາສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ປເວສິຕານມ຺ປິ ຕສ຺ສ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາວ ມຣຓໂສໂກ ວູປສມ຺ມຕິ, ປີຕິປາໂມຊ຺ຊເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອຖ ຕສ຺ມິໍ ກີຬມານາ ເອວ ອຸຓ຺ຫສນ຺ຕຕ຺ໂຕ ຫິມປິຓ຺ໂຑ ວິຍ ວິລີຍນ຺ຕິ, ວາຕາປຫຕທີປສິຂາ ວິຍ ວິຊ຺ຌາຍນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ຍໍກິຎ຺ຈິ ອນ຺ໂຕ ປວິຏ຺ຐໍ ນນ຺ທຍຕິ ໂຕເສຕິເຍວາຕິ ນນ຺ທນໍ, ຕສ຺ມິໍ ນນ຺ທເນ. ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆປຣິວຸຕາຕິ ອຈ຺ຉຣາຕິ ເທວຘີຕານໍ ນາມໍ, ຕາສໍ ສມູເຫນ ປຣິວຸຕາ.

ທິພ຺ເພຫີຕິ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຫິ. ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫີຕິ ມນາປິຍຣູປສທ຺ທຄນ຺ຘຣສໂຜຏ຺ຐພ຺ພສງ຺ຂາເຕຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມພນ຺ຘເນຫິ ກາມໂກຏ຺ຐາເສຫິ ວາ. ສມປ຺ປິຕາຕິ ອຸເປຕາ. ອິຕຣໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປຣິຈາຣຍມານາຕິ ຣມມານາ, ເຕສຸ ເຕສຸ ວາ ຣູປາທີສຸ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ສຎ຺ຈາຣຍມານາ. ຕາຍໍ ເວລາຍນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຣິຈາຣຓກາເລ. ໂສ ປນສ຺ສ ເທວປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຘຸນາ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕກາໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ສ ຫິ ປຏິສນ຺ຘິກ຺ຂເຓເຍວ ຣຕ຺ຕສຸວຓ຺ຓກ຺ຂນ຺ໂຘ ວິຍ ວິໂຣຈຍມາໂນ ຕິຄາວຸຕປ຺ປມາໂຓ ອຕ຺ຕຠາໂວ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ໂສ ທິພ຺ພວຕ຺ຖນິວຕ຺ໂຖ ທິພ຺ພາລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ທິພ຺ພມາລາວິເລປນຘໂຣ ທິພ຺ເພຫິ ຈນ຺ທນຈຸຓ຺ເຓຫິ ສມໍ ວິກິຣິຍມາໂນ ທິພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ໂອວຸໂຕ ນິວຸໂຕ ປຣິໂຍນທ຺ໂຘ ໂລຠາຠິຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ໂລຠນິສ຺ສຣຓໍ ນິພ຺ພານໍ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ອາສຠິໍ ວາຈໍ ຠາສນ຺ໂຕ ວິຍ ມຫາສທ຺ເທນ ‘‘ນ ເຕ ສຸຂໍ ປຊານນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມໍ ຄາຖໍ ຄາຍມາໂນ ນນ຺ທນວເນ ວິຈຣິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສີ’’ຕິ.

ເຍ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ ນນ຺ທນນ຺ຕິ ເຍ ຕຕ຺ຣ ປຎ຺ຈກາມຄຸຓານຸຠວນວເສນ ນນ຺ທນວນໍ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ. ນຣເທວານນ຺ຕິ ເທວນຣານໍ, ເທວປຸຣິສານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕິທສານນ຺ຕິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ທສນ຺ນໍ. ຍສສ຺ສິນນ຺ຕິ ປຣິວາຣສງ຺ຂາເຕນ ຍເສນ ສມ຺ປນ຺ນານໍ.

ອຎ຺ຎຕຣາ ເທວຕາຕິ ເອກາ ອຣິຍສາວິກາ ເທວຕາ. ປຈ຺ຈຠາສີຕິ ‘‘ອຍໍ ພາລເທວຕາ ອິມໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ນິຈ຺ຈໍ ອຈລໍ ມຎ຺ຎຕິ, ນາສ຺ສາ ເຉທນເຠທນວິທ຺ຘໍສນຘມ຺ມຕໍ ຊານາຕີ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາຍໍ ວິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ພາເລ’’ຕິ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ປຕິອຠາສິ. ຍຖາ ອຣຫຕໍ ວໂຈຕິ ຍຖາ ອຣຫນ຺ຕານໍ ວຈນໍ, ຕຖາ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສີຕິ. ເອວໍ ຕສ຺ສາ ອຘິປ຺ປາຍໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອິທານິ ອຣຫນ຺ຕານໍ ວຈນໍ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ອນິຈ຺ຈາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນິຈ຺ຈາ ວຕ ສງ຺ຂາຣາຕິ ສພ຺ເພ ເຕຠູມກສງ຺ຂາຣາ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຕ຺ເຖນ ອນິຈ຺ຈາ. ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນຕິ ອຸປ຺ປາທວຍສຠາວາ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ອິທໍ ປຸຣິມສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ຍສ຺ມາ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນຕິ. ອຸປ຺ປາທວຍຄ຺ຄຫເຓນ ເຈຕ຺ຖ ຕທນນ຺ຕຣາ ເວມຊ຺ຌຏ຺ຐານໍ ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ. ເຕສໍ ວູປສໂມ ສຸໂຂຕິ ເຕສໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ວູປສມສງ຺ຂາຕໍ ນິພ຺ພານເມວ ສຸຂໍ. ອິທໍ ອຣຫຕໍ ວໂຈຕິ.

ນນ຺ທນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.