໘. ມລ຺ລິກາວິມານວຓ຺ຓນາ

ປີຕວຕ຺ເຖ ປີຕຘເຊຕິ ມລ຺ລິກາວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຘມ຺ມຈກ຺ກປ຺ປວຕ຺ຕນມາທິໍ ກຕ຺ວາ ຍາວ ສຸຠທ຺ທປຣິພ຺ພາຊກວິນຍນາ ກຕພຸທ຺ຘກິຈ຺ເຈ ກຸສິນາຣາຍໍ ອຸປວຕ຺ຕເນ ມລ຺ລຣາຊູນໍ ສາລວເນ ຍມກສາລານມນ຺ຕເຣ ວິສາຂປຸຓ຺ຓມາຍໍ ປຈ຺ຈູສເວລາຍໍ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຠຄວຕິ ໂລກນາເຖ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ຕສ຺ສ ສຣີຣປູຊາຍ ກຍິຣມານາຍ ຕທາ ກຸສິນາຣາຍໍ ວສມານາ ພນ຺ຘຸລມລ຺ລສ຺ສ ຠຣິຍາ ມລ຺ລຣາຊປຸຕ຺ຕີ ມລ຺ລິກາ ນາມ ອຸປາສິກາ ສທ຺ຘາ ປສນ຺ນາ ວິສາຂາຍ ມຫາອຸປາສິກາຍ ປສາຘນສທິສໍ ອຕ຺ຕໂນ ມຫາລຕາປສາຘນໍ ຄນ຺ໂຘທເກນ ໂຘວິຕ຺ວາ ທຸກູລຈຸມ຺ພຏເກນ ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ພຫຸໍ ຄນ຺ຘມາລາທິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສຣີຣໍ ປູເຊສິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ມລ຺ລິກາວຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມປທວຓ຺ຓນາຍໍ ອາຄຕເມວ.

ສາ ອປຣຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ເຕນ ປູຊານຸຠາເວນ ອສ຺ສາ ອຎ຺ເຎຫິ ອສາຘາຣຓາ ອຸຬາຣາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິ ອໂຫສິ. ວຕ຺ຖາລງ຺ກາຣວິມານານິ ສຕ຺ຕຣຕນສມຸຊ຺ຊລານິ ວິເສສໂຕ ສິງ຺ຄີສຸວຓ຺ໂຓຠາສານິ ອຕິວິຍ ປຠສ຺ສຣານິ ສພ຺ພາ ທິສາ ອາສິຎ຺ຈມານາວ ສຸວຓ຺ຓຣສຘາຣາປິຎ຺ຊຣາ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຖາຍສ຺ມາ ນາຣໂທ ເທວຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຸປຄຎ຺ຉິ. ສາ ຕໍ ທິສ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຏ຺ຐາສິ. ໂສ ຕໍ –

໖໕໘. ‘‘ປີຕວຕ຺ເຖ ປີຕຘເຊ, ປີຕາລງ຺ກາຣຠູສິເຕ;

ປີຕນ຺ຕຣາຫິ ວຄ຺ຄູຫິ, ອປິຬນ຺ຘາວ ໂສຠສິ.

໖໕໙. ‘‘ກາ ກມ຺ພຸກາຍູຣຘເຣ, ກຎ຺ຈນາເວຬຠູສິເຕ;

ເຫມຊາລກສຎ຺ຉນ຺ເນ, ນານາຣຕນມາລິນີ.

໖໖໐. ‘‘ໂສວຓ຺ຓມຍາ ໂລຫິຕງ຺ຄມຍາ ຈ, ມຸຕ຺ຕາມຍາ ເວຬຸຣິຍມຍາ ຈ;

ມສາຣຄລ຺ລາ ສຫໂລຫິຕງ຺ຄາ, ປາເຣວຕກ຺ຂີຫິ ມຓີຫິ ຈິຕ຺ຕຕາ.

໖໖໑. ‘‘ໂກຈິ ໂກຈິ ເອຕ຺ຖ ມຍູຣສຸສ຺ສໂຣ, ຫໍສສ຺ສຣຎ຺ໂຎ ກຣວີກສຸສ຺ສໂຣ;

ເຕສໍ ສໂຣ ສຸຍ຺ຍຕິ ວຄ຺ຄຸຣູໂປ, ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ ຕູຣິຍມິວປ຺ປວາທິຕໍ.

໖໖໒. ‘‘ຣໂຖ ຈ ເຕ ສຸໂຠ ວຄ຺ຄຸ, ນານາຣຕນຈິຕ຺ຕິໂຕ;

ນານາວຓ຺ຓາຫິ ຘາຕູຫິ, ສຸວິຠຕ຺ໂຕວ ໂສຠຕິ.

໖໖໓. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ຣເຖ ກຎ຺ຈນພິມ຺ພວຓ຺ເຓ, ຍາ ຕ຺ວໍ ຐິຕາ ຠາສສິມໍ ປເທສໍ;

ເທວເຕ ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂ, ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ. – ປຸຈ຺ຉິ;

໖໕໘. ຕຕ຺ຖ ປີຕວຕ຺ເຖຕິ ປຣິສຸທ຺ຘຈາມີກຣປຠສ຺ສຣຕາຍ ປີໂຕຠາສນິວາສເນ. ປີຕຘເຊຕິ ວິມານທ຺ວາເຣ ຣເຖ ຈ ສມຸສ຺ສິຕເຫມມຍວິປຸລເກຕຸຠາວໂຕ ປີໂຕຠາສຘເຊ. ປີຕາລງ຺ກາຣຠູສິເຕຕິ ປີໂຕຠາເສຫິ ອາຠຣເຓຫິ ອລງ຺ກເຕ. ສຕິປິ ອລງ຺ກາຣານໍ ນານາວິຘຣໍສິຊາລສມຸຊ຺ຊລວິວິຘຣຕນວິຈິຕ຺ຕຠາເວ ຕາທິສສຸຈຣິຕວິເສສນິພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ປນ ສຸປຣິສຸທ຺ຘຈາມີກຣມຣີຈິຊາລວິຊ຺ໂຊຕິຕຕ຺ຕາ ວິເສສໂຕ ປີຕນິຠາສານິ ຕສ຺ສາ ອາຠຣຓານິ ອເຫສຸໍ. ປີຕນ຺ຕຣາຫີຕິ ປີຕວຓ຺ເຓຫິ ອຸຕ຺ຕຣິເຍຫິ. ‘‘ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມໍ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຕໂຕ ຈີວຣໍ ສາທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໕໒໓-໕໒໔) ນິວາສເນ ອນ຺ຕຣສທ຺ໂທ ອາຄໂຕ, ອິຘ ປນ ‘‘ອນ຺ຕຣສາຏກາ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອຸຕ຺ຕຣິເຍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອນ຺ຕຣາ ອຸຕ຺ຕຣິຍໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ໂຄ ອຸປສໍພ຺ຍານນ຺ຕິ ປຣິຍາຍສທ຺ທາ ເອເຕ. ວຄ຺ຄູຫີຕິ ໂສຠເນຫິ ສຓ຺ຫມຏ຺ເຐຫິ. ອປິຬນ຺ຘາວ ໂສຠສີຕິ ຕ຺ວໍ ອິເມຫິ ອລງ຺ກາເຣຫິ ອນລງ຺ກຕາປິ ອຕ຺ຕໂນ ຣູປສມ຺ປຕ຺ຕິຍາວ ໂສຠສິ. ເຕ ປນ ອລງ຺ກາຣາ ຕວ ສຣີຣໍ ປຕ຺ວາ ໂສຠນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອນລງ຺ກຕາປິ ຕ຺ວໍ ອລງ຺ກຕສທິສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໕໙. ກາ ກມ຺ພຸກາຍູຣຘເຣຕິ ກາ ຕ຺ວໍ ກຕຣເທວນິກາຍປຣິຍາປນ຺ນາ ສຸວຓ຺ຓມຍປຣິຫາຣກຘເຣ, ສຸວຓ຺ຓມຍເກຍູຣຘເຣ ວາ. ກມ຺ພຸປຣິຫາຣກນ຺ຕິ ຈ ຫຕ຺ຖາລງ຺ກາຣວິເສໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ, ກາຍູຣນ຺ຕິ ຠຸຊາລງ຺ກາຣວິເສໂສ. ອຖ ວາ ກມ຺ພູຕິ ສຸວຓ຺ຓໍ, ຕສ຺ມາ ກມ຺ພຸກາຍູຣຘເຣ ສຸວຓ຺ຓມຍພາຫາຠຣຓຘເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຎ຺ຈນາເວຬຠູສິເຕຕິ ກຎ຺ຈນມຍາເວຬປິຬນ຺ຘນຠູສິເຕ. ເຫມຊາລກສຎ຺ຉນ຺ເນຕິ ຣຕນປຣິສິພ຺ພິເຕນ ເຫມມເຍນ ຊາລເກນ ຉາທິຕສຣີເຣ. ນານາຣຕນມາລິນີຕິ ນກ຺ຂຕ຺ຕມາລາຍ ວິຍ ກາຬປກ຺ຂຣຕ຺ຕິຍໍ ສີເສ ປຏິມຸກ຺ກາຫິ ວິວິຘາຫິ ຣຕນາວລີຫິ ນານາຣຕນມາລິນີ ກາ ຕ຺ວນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ.

໖໖໐. ໂສວຓ຺ຓມຍາຕິອາທິ ຍາຫິ ຣຕນມາລາຫິ ສາ ເທວຕາ ນານາຣຕນມາລິນີຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕາສໍ ທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ໂສວຓ຺ຓມຍາຕິ ສິງ຺ຄີສຸວຓ຺ຓມຍາ ມາລາ. ໂລຫິຕງ຺ຄມຍາຕິ ປທຸມຣາຄາທິຣຕ຺ຕມຓິມຍາ. ມສາຣຄລ຺ລາຕິ ມສາຣຄລ຺ລມຓິມຍາ. ສຫໂລຫິຕງ຺ຄາຕິ ໂລຫິຕງ຺ຄມຓິມຍາຫິ ສທ຺ຘິໍ ກພຣມຓິມຍາ ເຈວ ໂລຫິຕງ຺ຄສງ຺ຂາຕຣຕ຺ຕມຓິມຍາ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປາເຣວຕກ຺ຂີຫິ ມຓີຫິ ຈິຕ຺ຕຕາຕິ ປາເຣວຕກ຺ຂິສທິເສຫິ ມຓີຫິ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຓີຫິ ຈ ສງ຺ຂຕຈິຕ຺ຕຠາວາ ອິມາ ຕວ ເກສຫຕ຺ເຖ ຣຕນມາລາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໖໖໑. ໂກຈິ ໂກຈີຕິ ເອກຈ຺ໂຈ ເອກຈ຺ໂຈ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອເຕສຸ ມາລາທາເມສຸ. ມຍູຣສຸສ຺ສໂຣຕິ ມຍູໂຣ ວິຍ ສຸນ຺ທຣນາໂທ. ຫໍສສ຺ສຣຎ຺ໂຎຕິ ຫໍສສ຺ສໂຣ ອຎ຺ໂຎ, ຫໍສສທິສສ຺ສໂຣ ອປໂຣ. ກຣວີກສຸສ຺ສໂຣຕິ ກຣວີໂກ ວິຍ ໂສຠນສ຺ສໂຣ. ເຕສໍ ມາລາທາມານໍ ຍຖາ ມຍູຣສ຺ສໂຣ, ຫໍສສ຺ສໂຣ, ກຣວີກສ຺ສໂຣ, ເອວໍ ວຄ຺ຄຸຣູໂປ ມຘຸຣາກາໂຣ ສໂຣ ສຸຍ຺ຍຕິ. ກິມິວ? ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ ຕູຣິຍມິວປ຺ປວາທິຕໍ. ຍຖາ ກຸສເລນ ວາທິເຕ ປຎ຺ຈງ຺ຄິເກ ຕູຣິເຍ, ເອວໍ ເຕສໍ ສໂຣ ສຸຍ຺ຍຕິ, ວຄ຺ຄຸຣູໂປຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ຫິ ອິທໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ.

໖໖໒. ນານາວຓ຺ຓາຫິ ຘາຕູຫີຕິ ອເນກຣູປາຫິ ອກ຺ຂຈກ຺ກອີສາທິອວຍວຘາຕູຫິ. ສຸວິຠຕ຺ໂຕວ ໂສຠຕີຕິ ອວຍວານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປມາຓຕາຍ ວິຠຕ຺ຕິວິຠາຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ສຸວິຠຕ຺ໂຕວ ຫຸຕ຺ວາ ວິຣາຊຕິ. ອຖ ວາ ສຸວິຠຕ຺ໂຕວາຕິ ເກວລໍ ກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ໂຕປິ ສຸສິກ຺ຂິເຕນ ສິປ຺ປາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ໂຕວ ວິຣຈິໂຕ ວິຍ ໂສຠຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໖໓. ກຎ຺ຈນພິມ຺ພວຓ຺ເຓຕິ ສາຕິສຍໍ ປີໂຕຠາສຕາຍ ກຎ຺ຈນພິມ຺ພກສທິເສ ຕສ຺ມິໍ ຣເຖ. ກຎ຺ຈນພິມ຺ພວຓ຺ເຓຕິ ວາ ຕສ຺ສາ ເທວຕາຍ ອາລປນໍ, ຄນ຺ໂຘທເກນ ໂຘວິຕ຺ວາ ຊາຕິຫິງ຺ຄຸລກຣເສນ ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ທຸກູລຈຸມ຺ພຏເກນ ມຊ຺ຊິຕກຎ຺ຈນປຏິມາສທິເສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຠາສສິມໍ ປເທສນ຺ຕິ ອິມໍ ສກລມ຺ປິ ຠູມິປເທສໍ ຠາສຍສິ ວິຊ຺ໂຊຕຍສິ.

ເອວໍ ເຖເຣນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ສາປິ ເທວຕາ ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ພ຺ຍາກາສິ –

໖໖໔. ‘‘ໂສວຓ຺ຓຊາລໍ ມຓິໂສຓ຺ຓຈິຕ຺ຕິຕໍ, ມຸຕ຺ຕາຈິຕໍ ເຫມຊາເລນ ຉນ຺ນໍ;

ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ໂຄຕເມ ອປ຺ປເມຍ຺ເຍ, ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ອຫມາຠິໂຣປຍິໍ.

໖໖໕. ‘‘ຕາຫໍ ກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ວານ, ກຸສລໍ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓິຕໍ;

ອເປຕໂສກາ ສຸຂິຕາ, ສມ຺ປໂມທາມນາມຍາ’’ຕິ.

໖໖໔. ຕຕ຺ຖ ໂສວຓ຺ຓຊາລນ຺ຕິ ສຣີຣປ຺ປມາເຓນ ກຕໍ ສຸວຓ຺ຓມຍໍ ຊາລໍ. ມຓິໂສຓ຺ຓຈິຕ຺ຕິຕນ຺ຕິ ສີສາທິຏ຺ຐາເນສຸ ສີສູປຄຄີວູປຄາທິອາຠຣຓວເສນ ນານາວິເຘຫິ ມຓີຫິ ຈ ສຸວຓ຺ເຓນ ຈ ຈິຕ຺ຕິຕໍ. ມຸຕ຺ຕາຈິຕນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອາພທ຺ຘາຫິ ມຸຕ຺ຕາວລີຫິ ອາຈິຕໍ. ເຫມຊາເລນ ຉນ຺ນນ຺ຕິ ເຫມມເຍນ ປຠາຊາເລນ ຉນ຺ນໍ. ຕຎ຺ຫິ ນານາວິເຘຫິ ມຓີຫິ ເຈວ ສຸວຓ຺ເຓນ ຈ ຈິຕ຺ຕິຕໍ ມຸຕ຺ຕາວລີຫິ ອາຈິຕມ຺ປິ ສຸປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ຣຕ຺ຕສຸວຓ຺ຓສ຺ເສວ ເຍຠຸຍ຺ຍຕາຍ ທິວາກຣກິຣຓສມ຺ຜສ຺ສໂຕ ອຕິວິຍ ປຠສ຺ສເຣນ ເຫມມເຍນ ປຠາຊາເລນ ສຎ຺ຉາທິຕໍ ເອໂກຠາສໍ ຫຸຕ຺ວາ ກຎ຺ຈນາທາສໍ ວິຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ປຣິນິພ຺ພຸເຕຕິ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ. ໂຄຕເມຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຄຕ຺ເຕນ ນິທ຺ທິສຕິ. ອປ຺ປເມຍ຺ເຍຕິ ຄຸຓານຸຠາວໂຕ ປມິນິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ເຍ. ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາຕິ ກມ຺ມຜລວິສຍາຍ ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓາຍ ຈ ສທ຺ຘາຍ ປສນ຺ນມານສາ. ອຠິໂຣປຍິນ຺ຕິ ປູຊາວເສນ ສຣີເຣ ໂຣເປສິໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິໍ.

໖໖໕. ຕາຫນ຺ຕິ ຕໍ ອຫໍ. ກຸສລນ຺ຕິ ກຸຈ຺ຉິຕສລນາທິອຕ຺ເຖນ ກຸສລໍ. ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓິຕນ຺ຕິ ‘‘ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາ ອປທາ ວາ ທ຺ວິປທາ ວາ’’ຕິອາທິນາ (ສໍ. ນິ. ໕.໑໓໙; ອ. ນິ. ໔.໓໔) ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ປສຕ຺ຖໍ. ອເປຕໂສກາຕິ ໂສກເຫຕູນໍ ໂຠຄພ຺ຍສນາທີນໍ ອຠາເວນ ອປຄຕໂສກາ. ເຕນ ຈິຕ຺ຕທຸກ຺ຂາຠາວມາຫ. ສຸຂິຕາຕິ ສຎ຺ຊາຕສຸຂາ ສຸຂປ຺ປຕ຺ຕາ. ເອເຕນ ສຣີຣທຸກ຺ຂາຠາວໍ ວທຕິ. ຈິຕ຺ຕທຸກ຺ຂາຠາເວນ ຈສ຺ສາ ປໂມທາປຕ຺ຕິ, ສຣີຣທຸກ຺ຂາຠາເວນ ອໂຣຄຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ສມ຺ປໂມທາມນາມຍາ’’ຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ຕທາ ອຕ຺ຕນາ ເທວຕາຍ ຈ ກຖິຕນິຍາເມເນວ ສງ຺ຄີຕິກາເລ ອາຍສ຺ມຕາ ນາຣເທນ ຘມ຺ມສງ຺ຄາຫການໍ ອາໂຣຈິໂຕ, ເຕ ຈ ຕໍ ຕເຖວ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣປຍິໍສູຕິ.

ມລ຺ລິກາວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.