໓. ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກວຄ຺ໂຄ

໑. ອຸຬາຣວິມານວຓ຺ຓນາ

ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກວຄ຺ເຄ ອຸຬາໂຣ ເຕ ຍໂສ ວຓ຺ໂຓຕິ ອຸຬາຣວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ສມເຍນ ຣາຊຄເຫ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກກຸເລ ເອກາ ທາຣິກາ ທານຊ຺ຌາສຍາ ທານສໍວິຠາຄຣຕາ ອໂຫສິ. ສາ ຍໍ ຕສ຺ມິໍ ເຄເຫ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ຂາທນີຍໂຠຊນີຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘປຏິວີສໂຕ ອຸປຑ຺ຒໍ ເທຕິ, ອຸປຑ຺ຒໍ ອຕ຺ຕນາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອທຕ຺ວາ ປນ ນ ຠຸຎ຺ຊຕິ, ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ອປສ຺ສນ຺ຕີປິ ຐເປຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐກາເລ ເທຕິ, ຍາຈການມ຺ປິ ເທຕິເຍວ. ອຖສ຺ສາ ມາຕາ ‘‘ມມ ຘີຕາ ທານຊ຺ຌາສຍາ ທານສໍວິຠາຄຣຕາ’’ຕິ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐາ ຕສ຺ສາ ທິຄຸຓໍ ຠາຄໍ ເທຕິ. ເທນ຺ຕີ ຈ ເອກສ຺ມິໍ ຠາເຄ ຕາຍ ສໍວິຠາເຄ ກເຕ ປຸນ ອປຣໍ ເທຕິ, ສາ ຕໂຕປິ ສໍວິຠາຄໍ ກໂຣຕິເຍວ.

ເອວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ກາເລ ຕໍ ວຍປ຺ປຕ຺ຕໍ ມາຕາປິຕໂຣ ຕສ຺ມິໍເຍວ ນຄເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ກຸເລ ກຸມາຣສ຺ສ ອທໍສຸ. ຕໍ ປນ ກຸລໍ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກໍ ໂຫຕິ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ. ອຖາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຣາຊຄເຫ ສປທານໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣມາໂນ ຕສ຺ສາ ທາຣິກາຍ ສສຸຣສ຺ສ ເຄຫທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ສາ ທາຣິກາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ‘‘ປວິສຖ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ປເວເສຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ສສ຺ສຸຍາ ຐປິຕໍ ປູວໍ ຕໍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ ‘‘ຕສ຺ສາ ກເຖຕ຺ວາ ອນຸໂມທາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິສ຺ສາເສນ ຄເຫຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອທາສິ, ເຖໂຣ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ທາຣິກາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫຫິ ຐປິຕໍ ປູວໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອທາສິ’’ນ຺ຕິ ສສ຺ສຸຍາ ກເຖສິ. ສາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ກິນ຺ນາມິທໍ ປາຄພ຺ຠິຍໍ, ອຍໍ ມມ ສນ຺ຕກໍ ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ສມຓສ຺ສ ອທາສີ’’ຕິ ຕໍ ກຏຕຏາຍມານາ ໂກຘາຠິຠູຕາ ຍຸຕ຺ຕາຍຸຕ຺ຕໍ ອຈິນ຺ເຕນ຺ຕີ ປຸຣໂຕ ຐິຕໍ ມຸສລຂຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອໍສກູເຏ ປຫຣິ. ສາ ສຸຂຸມາລຕາຍ ປຣິກ຺ຂີຓາຍຸກຕາຍ ຈ ເຕເນວ ປຫາເຣນ ພລວທຸກ຺ຂາຠິຠູຕາ ຫຸຕ຺ວາ ກຕິປາເຫເນວ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສາ ສຕິປິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ສຸຈຣິຕກມ຺ເມ ເຖຣສ຺ສ ກຕທານເມວ ສາຕິສຍໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາສິ. ຕໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄນ຺ຕ຺ວາ –

໒໘໖. ‘‘ອຸຬາໂຣ ເຕ ຍໂສ ວຓ຺ໂຓ, ສພ຺ພາ ໂອຠາສເຕ ທິສາ;

ນາຣິໂຍ ນຈ຺ຈນ຺ຕິ ຄາຍນ຺ຕິ, ເທວປຸຕ຺ຕາ ອລງ຺ກຕາ.

໒໘໗. ‘‘ໂມເທນ຺ຕິ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ, ຕວ ປູຊາຍ ເທວເຕ;

ໂສວຓ຺ຓານິ ວິມານານິ, ຕວິມານິ ສຸທສ຺ສເນ.

໒໘໘. ‘‘ຕຸວໍສິ ອິສ຺ສຣາ ເຕສໍ, ສພ຺ພກາມສມິທ຺ຘິນີ;

ອຠິຊາຕາ ມຫນ຺ຕາສິ, ເທວກາເຍ ປໂມທສິ;

ເທວເຕ ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂ, ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ. –

ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ປຸຈ຺ຉິ.

໒໘໖. ຕຕ຺ຖ ຍໂສຕິ ປຣິວາໂຣ. ວຓ຺ໂຓຕິ ວຓ຺ຓນິຠາ ສຣີໂຣຠາໂສ. ‘‘ອຸຬາໂຣ’’ຕິ ປນ ວິເສເສຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສາ ເທວຕາຍ ປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ວຓ຺ຓສມ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ຕາສຸ ‘‘ອຸຬາໂຣ ເຕ ວຓ຺ໂຓ’’ຕິ ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວິສຍວເສນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສພ຺ພາ ໂອຠາສເຕ ທິສາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອຸຬາໂຣ ເຕ ຍໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວຕ຺ຖຸວເສນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນາຣິໂຍ ນຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພາ ໂອຠາສເຕ ທິສາຕິ ສພ຺ພາສຸ ທິສາສຸ ວິຊ຺ໂຊຕເຕ, ສພ຺ພາ ວາ ທິສາ ໂອຠາສຍເຕ, ວິຊ຺ໂຊຕຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ໂອຠາສເຕ’’ຕິ ປທສ຺ສ ‘‘ໂອຠາສນ຺ເຕ’’ຕິ ເກຈິ ວຈນວິປລ຺ລາເສນ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ຕິ, ເຕຫິ ‘‘ວຓ຺ເຓນາ’’ຕິ ວິຠຕ຺ຕິ ວິປຣິຓາເມຕພ຺ພາ. ວຓ຺ເຓນາຕິ ຈ ເຫຕຸມ຺ຫິ ກຣຓວຈນໍ, ວຓ຺ເຓນ ເຫຕຸຠູເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສພ຺ພາ ທິສາ’’ຕິ ຈ ຊາຕິວເສນ ທິສາສາມຎ຺ເຎ ອເປກ຺ຂິເຕ ວຈນວິປລ຺ລາເສນປິ ປໂຍຊນໍ ນຕ຺ຖິ. ນາຣິໂຍຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ອລງ຺ກຕາ’’ຕິ ປທໍ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ເທວປຸຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ-ສທ຺ໂທ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ. ເຕນ ນາຣິໂຍ ເທວປຸຕ຺ຕາ ຈາຕິ ສມຸຈ຺ຈໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໒໘໗. ໂມເທນ຺ຕີຕິ ປໂມທຍນ຺ຕິ. ປູຊາຍາຕິ ປູຊນຕ຺ຖໍ ປູຊານິມິຕ຺ຕໍ ວາ, ນຈ຺ຈນ຺ຕິ ຄາຍນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ຕວິມານີຕິ ຕວ ອິມານິ.

໒໘໘. ສພ຺ພກາມສມິທ຺ຘິນີຕິ ສພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ, ສພ຺ເພຫິ ວາ ຕຍາ ກາມິເຕຫິ ອິຈ຺ຉິເຕຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ສມິທ຺ຘາ. ອຠິຊາຕາຕິ ສຸຊາຕາ. ມຫນ຺ຕາສີຕິ ມຫຕີ ມຫານຸຠາວາ ອສິ. ເທວກາເຍ ປໂມທສີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ເທວນິກາເຍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸເກນ ປຣເມນ ປໂມທເນນ ປໂມທສິ.

ເອວໍ ເຖເຣນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ສາ ເທວຕາ ຕມຕ຺ຖໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ –

໒໘໙. ‘‘ອຫໍ ມນຸສ຺ເສສຸ ມນຸສ຺ສຠູຕາ, ປຸຣິມາຍ ຊາຕິຍາ ມນຸສ຺ສໂລເກ;

ທຸສ຺ສີລກຸເລ ສຸຓິສາ ອໂຫສິໍ, ອສ຺ສທ຺ເຘສຸ ກທຣິເຍສຸ ອຫໍ.

໒໙໐. ‘‘ສທ຺ຘາ ສີເລນ ສມ຺ປນ຺ນາ, ສໍວິຠາຄຣຕາ ສທາ;

ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣມານສ຺ສ, ອປູວໍ ເຕ ອທາສຫໍ.

໒໙໑. ‘‘ຕທາຫໍ ສສ຺ສຸຍາຈິກ຺ຂິໍ, ‘ສມໂຓ ອາຄໂຕ ອິຘ;

ຕສ຺ສ ອທາສຫໍ ປູວໍ, ປສນ຺ນາ ເສຫິ ປາຓິຠິ’.

໒໙໒. ‘‘ອິຕິສ຺ສາ ສສ຺ສຸ ປຣິຠາສິ, ອວິນີຕາສິ ຕ຺ວໍ ວຘຸ;

ນ ມໍ ສມ຺ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອິຈ຺ຉິ, ‘ສມຓສ຺ສ ທທາມຫໍ’.

໒໙໓. ‘‘ຕໂຕ ເມ ສສ຺ສຸ ກຸປິຕາ, ປຫາສິ ມຸສເລນ ມໍ;

ກູຏງ຺ຄຈ຺ຉິ ອວຘິ ມໍ, ນາສກ຺ຂິໍ ຊີວິຕຸໍ ຈິຣໍ.

໒໙໔. ‘‘ອຫໍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ຕໂຕ ຈຸຕາ;

ເທວານໍ ຕາວຕິໍສານໍ, ອຸປປນ຺ນາ ສຫພ຺ຍຕໍ.

໒໙໕. ‘‘ເຕນ ເມຕາທິໂສ ວຓ຺ໂຓ…ເປ…

ວຓ຺ໂຓ ຈ ເມ ສພ຺ພທິສາ ປຠາສຕີ’’ຕິ.

໒໘໙. ຕຕ຺ຖ ອສ຺ສທ຺ເຘສູຕິ ຣຕນຕ຺ຕຍສທ຺ຘາຍ ກມ຺ມຜລສທ຺ຘາຍ ຈ ອຠາເວນ ອສ຺ສທ຺ເຘສຸ, ຖທ຺ຘມຈ຺ຉຣິຍຕາຍ ກທຣິເຍສຸ ສສ຺ສຸອາທີສຸ ອຫໍ ສທ຺ຘາ ສີເລນ ສມ຺ປນ຺ນາ ອໂຫສິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໒໙໐-໑. ອປູວນ຺ຕິ ກປລ຺ລປູວໍ. ເຕຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ສສ຺ສຸຍາ ອາຈິກ຺ຂິໍ ຄຫິຕຠາວຎາປນຕ຺ຖຎ຺ຈ ອນຸໂມທນຕ຺ຖຎ຺ຈາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໒໙໒. ອິຕິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອສ຺ສາຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ສມຓສ຺ສ ທທາມຫນ຺ຕິ ອຫໍ ສມຓສ຺ສ ອປູວໍ ທທາມີຕິ. ຍສ຺ມາ ນ ມໍ ສມ຺ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອິຈ຺ຉິ, ຕສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ວຘຸ ອວິນີຕາສີຕິ ສສ຺ສຸ ປຣິຠາສີຕິ ໂຍຊນາ.

໒໙໓. ປຫາສີຕິ ປຫຣິ. ກູຏງ຺ຄຈ຺ຉິ ອວຘິ ມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກູຏນ຺ຕິ ອໍສກູຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸຣິມປທໂລເປນ, ກູຏເມວ ອງ຺ຄນ຺ຕິ ກູຏງ຺ຄໍ, ຕໍ ຉິນ຺ທຕີຕິ ກູຏງ຺ຄຈ຺ຉິ. ເອວໍ ໂກຘາຠິຠູຕາ ຫຸຕ຺ວາ ມໍ ອວຘິ, ມມ ອໍສກູຏໍ ຉິນ຺ທິ, ເຕເນວ ອຸປກ຺ກເມນ ມຕຕ຺ຕາ ມໍ ມາເຣສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ນາສກ຺ຂິໍ ຊີວິຕຸໍ ຈິຣ’’ນ຺ຕິ.

໒໙໔. ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາຕິ ຕໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ສຸຏ຺ຐຸ ມຸຕ຺ຕາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອຸຬາຣວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ອຸຈ຺ຉຸທາຍິກາວິມານວຓ຺ຓນາ

ໂອຠາສຍິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ສເທວກນ຺ຕິ ອຸຈ຺ຉຸທາຍິກາວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕີຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ອນນ຺ຕຣວິມາເນ ວຸຕ຺ຕສທິສໍ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ອິຘ ອຸຈ຺ຉຸ ທິນ຺ນາ, ສສ຺ສຸຍາ ຈ ປີຐເກນ ປຫຏາ, ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ມຕາ ຕາວຕິໍເສສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕສ຺ສໍເຍວ ຣຕ຺ຕິຍໍ ເຖຣສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອາຄຕາ, ເກວລກປ຺ປໍ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ຈນ຺ໂທ ວິຍ ສູຣິໂຍ ວິຍ ຈ ໂອຠາເສນ຺ຕີ ເຖຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຎ຺ຊລິກາ ນມສ຺ສມານາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖ ນໍ ເຖໂຣ –

໒໙໖. ‘‘ໂອຠາສຍິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ສເທວກໍ, ອຕິໂຣຈສິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ວິຍ;

ສິຣິຍາ ຈ ວຓ຺ເຓນ ຍເສນ ເຕຊສາ, ພ຺ຣຫ຺ມາວ ເທເວ ຕິທເສ ສຫິນ຺ທເກ.

໒໙໗. ‘‘ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ອຸປ຺ປລມາລຘາຣິນີ, ອາເວຬິນີ ກຎ຺ຈນສນ຺ນິຠຕ຺ຕເຈ;

ອລງ຺ກເຕ ອຸຕ຺ຕມວຕ຺ຖຘາຣິນີ, ກາ ຕ຺ວໍ ສຸເຠ ເທວເຕ ວນ຺ທເສ ມມໍ.

໒໙໘. ‘‘ກິໍ ຕ຺ວໍ ປຸເຣ ກມ຺ມມກາສິ ອຕ຺ຕນາ, ມນຸສ຺ສຠູຕາ ປຸຣິມາຍ ຊາຕິຍາ;

ທານໍ ສຸຈິຓ຺ຓໍ ອຖ ສີລສໍຍມໍ, ເກນູປປນ຺ນາ ສຸຄຕິໍ ຍສສ຺ສິນີ;

ເທວເຕ ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂ, ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ປຸຈ຺ຉິ.

໒໙໖-໗. ຕຕ຺ຖ ໂອຠາສຍິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ສເທວກນ຺ຕິ ຈນ຺ທິມສູຣິຍຣສ຺ມິສມ຺ມິສ຺ເສຫິ ສິເນຣຸປສ຺ສວິນິຄ຺ຄເຕຫິ ປຠາວິສເຣຫິ ວິຊ຺ໂຊຕຍມານຕາຍ ເທເວນ ອາກາເສນ ສຫາຕິ ສເທວກໍ ອຸປຄຕຠູມິຠາຄຠູຕໍ ອິມໍ ປຖວິໍ ວິຊ຺ໂຊເຕຕ຺ວາ, ເອໂກຠາສໍ ເອກປຊ຺ໂຊຕໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອຠາສຍິຕ຺ວາ ປຖວິໍ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ວິຍາຕິ ໂຍຊນາ. ອຕິໂຣຈສີຕິ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂຣຈສິ. ຕໍ ປນ ອຕິໂຣຈນໍ ເກນ ກິໍ ວິຍ ເກນ ວາຕິ ອາຫ ‘‘ສິຣິຍາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ສິຣິຍາຕິ ໂສຠຄ຺ຄາທິໂສຠາວິເສເສນ. ເຕຊສາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວນ. ອາເວຬິນີຕິ ຣຕນມຍປຸປ຺ຜາເວຬວຕີ.

ເອວໍ ເຖເຣນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ເທວຕາ ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ –

໒໙໙. ‘‘ອິທານິ ຠນ຺ເຕ ອິມເມວ ຄາມໍ, ປິຓ຺ຑາຍ ອມ຺ຫາກໍ ຆຣໍ ອຸປາຄມິ;

ຕໂຕ ເຕ ອຸຈ຺ຉຸສ຺ສ ອທາສິ ຂຓ຺ຑິກໍ, ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ອຕຸລາຍ ປີຕິຍາ.

໓໐໐. ‘‘ສສ຺ສຸ ຈ ປຈ຺ຉາ ອນຸຍຸຎ຺ຊເຕ ມມໍ, ກຫໍ ນຸ ອຸຈ຺ຉຸໍ ວຘຸເກ ອວາກິຣິ;

ນ ຉຑ຺ຑິຕໍ ໂນ ປນ ຂາທິຕໍ ມຍາ, ສນ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ສຍໍ ອທາສຫໍ.

໓໐໑. ‘‘ຕຸຍ຺ຫໍ ນ຺ວິທໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ອໂຖ ມມ, ອິຕິສ຺ສາ ສສ຺ສຸ ປຣິຠາສເຕ ມມໍ;

ປີຐໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຫາຣໍ ອທາສິ ເມ, ຕໂຕ ຈຸຕາ ກາລກຕາມ຺ຫິ ເທວຕາ.

໓໐໒. ‘‘ຕເທວ ກມ຺ມໍ ກຸສລໍ ກຕໍ ມຍາ, ສຸຂຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ອນຸໂຠມິ ອຕ຺ຕນາ;

ເທເວຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຣິຈາຣຍາມຫໍ, ໂມທາມຫໍ ກາມຄຸເຓຫິ ປຎ຺ຈຫິ.

໓໐໓. ‘‘ຕເທວ ກມ຺ມໍ ກຸສລໍ ກຕໍ ມຍາ, ສຸຂຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ອນຸໂຠມິ ອຕ຺ຕນາ;

ເທວິນ຺ທຄຸຕ຺ຕາ ຕິທເສຫິ ຣກ຺ຂິຕາ, ສມປ຺ປິຕາ ກາມຄຸເຓຫິ ປຎ຺ຈຫິ.

໓໐໔. ‘‘ເອຕາທິສໍ ປຸຎ຺ຎຜລໍ ອນປ຺ປກໍ, ມຫາວິປາກາ ມມ ອຸຈ຺ຉຸທກ຺ຂິຓາ;

ເທເວຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຣິຈາຣຍາມຫໍ, ໂມທາມຫໍ ກາມຄຸເຓຫິ ປຎ຺ຈຫິ.

໓໐໕. ‘‘ເອຕາທິສໍ ປຸຎ຺ຎຜລໍ ອນປ຺ປກໍ, ມຫາຊຸຕິກາ ມມ ອຸຈ຺ຉຸທກ຺ຂິຓາ;

ເທວິນ຺ທຄຸຕ຺ຕາ ຕິທເສຫິ ຣກ຺ຂິຕາ, ສຫສ຺ສເນຕ຺ໂຕຣິວ ນນ຺ທເນ ວເນ.

໓໐໖. ‘‘ຕຸວຎ຺ຈ ຠນ຺ເຕ ອນຸກມ຺ປກໍ ວິທຸໍ, ອຸເປຈ຺ຈ ວນ຺ທິໍ ກຸສລຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉິສໍ;

ຕໂຕ ເຕ ອຸຈ຺ຉຸສ຺ສ ອທາສິ ຂຓ຺ຑິກໍ, ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ອຕຸລາຍ ປີຕິຍາ’’ຕິ.

໒໙໙. ຕຕ຺ຖ ອິທານີຕິ ອນນ຺ຕຣາຕີຕທິວສຕ຺ຕາ ອາຫ, ອຘຸນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມເມວ ຄາມນ຺ຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຄາເມ, ຣາຊຄຫໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ‘‘ຄາໂມປິ ນິຄໂມປິ ນຄຣມ຺ປິ ‘ຄາໂມ’ ອິຈ຺ເຈວ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ອຸປາຄມີຕິ ອຸປຄໂຕ ອໂຫສິ. ອຕຸລາຍາຕິ ອນຸປມາຍ, ອປ຺ປມາຓາຍ ວາ.

໓໐໐. ອວາກິຣີຕິ ອປເນສິ ຉຑ຺ເຑສິ, ວິນາເສສິ ວາ. ສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ສາຘຸຣູປສ຺ສ ສນ຺ຕກິເລສສ຺ສ ປຣິສ຺ສມມປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ວາ.

໓໐໑. ຕຸຍ຺ຫໍ ນູຕິ ນຸ-ສທ຺ໂທ ອນຕ຺ຕມນຕາສູຈເນ ນິປາໂຕ, ໂສ ‘‘ມມາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ອາເນຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ ‘‘ມມ ນູ’’ຕິ. ອິທໍ ອິສ຺ສຣິຍນ຺ຕິ ເຄເຫ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ຕໂຕ ຈຸຕາຕິ ຕໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກໂຕ ຈຸຕາ. ຍສ຺ມາ ຐິຕຏ຺ຐານໂຕ ອປຄຕາປິ ‘‘ຈຸຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ຈຸຕິໍ ວິເສເສຕຸໍ ‘‘ກາລກຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາລກຕາປິ ຈ ນ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ອປິຈ ໂຂ ເທວຕ຺ຕໍ ອຸປຄຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ອາຫ ‘‘ອມ຺ຫິ ເທວຕາ’’ຕິ.

໓໐໒. ຕເທວ ກມ຺ມໍ ກຸສລໍ ກຕໍ ມຍາຕິ ຕເທວ ອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑທານມຕ຺ຕໍ ກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ ມຍາ, ອຎ຺ຎໍ ນ ຊານາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸຂຎ຺ຈ ກມ຺ມນ຺ຕິ ສຸຂຎ຺ຈ ກມ຺ມຜລໍ. ກມ຺ມຜລຎ຺ຫິ ອິຘ ‘‘ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລເປນ, ກາຣໂຓປຈາເຣນ ວາ ‘‘ກຸສລານໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມານໍ ສມາທານເຫຕຸ ເອວມິທໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໘໐). ອນຸໂຠມິ ສກໍ ປຸຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ (ວິ. ວ. ໑໓໓) ຈ ອາທີສຸ ວິຍ. ກມ຺ມນ຺ຕິ ວາ ກຣຓຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ, ກມ຺ເມນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກມ຺ເມ ວາ ຠວໍ ກມ຺ມໍ ຍຖາ ກມ຺ມນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ກາເມຕພ຺ພຕາຍ ກມ຺ມໍ. ຕຎ຺ຫິ ສຸຂຣຊນີຍຠາວໂຕ ກາມູປສໍຫິຕໍ ກາເມຕພ຺ພນ຺ຕິ ກມນີຍໍ. ອຕ຺ຕນາຕິ ອຕ຺ຕນາ ເອວ, ສຍໍວສິຕາຍ ເສຣິຠາເວນ ສຍເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິຈາຣຍາມຫໍ ອຕ຺ຕານນ຺ຕິ ປຸຣິມຄາຖາຍ ‘‘ອຕ຺ຕນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປທໍ ວິຠຕ຺ຕິວິປຣິຓາເມນ ‘‘ອຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

໓໐໓-໕. ເທວິນ຺ທຄຸຕ຺ຕາຕິ ເທວິນ຺ເທນ ສກ຺ເກນ ຄຸຕ຺ຕາ, ເທວິນ຺ໂທ ວິຍ ວາ ຄຸຕ຺ຕາ ມຫາປຣິວາຣຕາຍ. ສມປ຺ປິຕາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ອປ຺ປິຕາ ສມນ຺ນາຄຕາ. ມຫາວິປາກາຕິ ວິປຸລຜລາ. ມຫາຊຸຕິກາຕິ ມຫາເຕຊາ, ມຫານຸຠາວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໐໖. ຕຸວນ຺ຕິ ຕໍ. ອນຸກມ຺ປກນ຺ຕິ ກາຣຸຓິກໍ. ວິທຸນ຺ຕິ ສປ຺ປຎ຺ຎໍ, ສາວກປາຣມິຍາ ມຕ຺ຖກໍ ປຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸເປຈ຺ຈາຕິ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ. ວນ຺ທິນ຺ຕິ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ອຠິວາທຍິໍ. ກຸສລຎ຺ຈ ອາໂຣຄ຺ຍ ປຸຈ຺ຉິສໍ ອປຸຈ຺ຉິໍ, ອຕຸລາຍ ປີຕິຍາ ອິທຎ຺ຈ ກຸສລໍ ອນຸສ຺ສຣາມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອຸຈ຺ຉຸທາຍິກາວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ປລ຺ລງ຺ກວິມານວຓ຺ຓນາ

ປລ຺ລງ຺ກເສຏ຺ເຐ ມຓິໂສຓ຺ຓຈິຕ຺ເຕຕິ ປລ຺ລງ຺ກວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ຘີຕາ ກຸລປເທສາທິນາ ສທິສສ຺ສ ຕຕ຺ເຖວ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທິນ຺ນາ, ສາ ຈ ໂຫຕິ ອກ຺ໂກຘນາ ສີລາຈາຣສມ຺ປນ຺ນາ ປຕິເທວຕາ ສມາທິນ຺ນປຎ຺ຈສີລາ, ອຸໂປສເຖ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຸໂປສຖສີລານິ ຈ ຣກ຺ຂຕິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍເສສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ຕໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄນ຺ຕ຺ວາ –

໓໐໗. ‘‘ປລ຺ລງ຺ກເສຏ຺ເຐ ມຓິໂສຓ຺ຓຈິຕ຺ເຕ, ປຸປ຺ຜາຠິກິຓ຺ເຓ ສຍເນ ອຸຬາເຣ;

ຕຕ຺ຖຈ຺ຉສິ ເທວິ ມຫານຸຠາເວ, ອຸຈ຺ຈາວຈາ ອິທ຺ຘິ ວິກຸພ຺ພມານາ.

໓໐໘. ‘‘ອິມາ ຈ ເຕ ອຈ຺ຉຣາໂຍ ສມນ຺ຕໂຕ, ນຈ຺ຈນ຺ຕິ ຄາຍນ຺ຕິ ປໂມທຍນ຺ຕິ;

ເທວິທ຺ຘິປຕ຺ຕາສິ ມຫານຸຠາເວ, ມນຸສ຺ສຠູຕາ ກິມກາສິ ປຸຎ຺ຎໍ;

ເກນາສິ ເອວໍ ຊລິຕານຸຠາວາ, ວຓ຺ໂຓ ຈ ເຕ ສພ຺ພທິສາ ປຠາສຕີ’’ຕິ. –

ຄາຖາຫິ ປຸຈ຺ຉິ.

ສາປິສ຺ສ ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ພ຺ຍາກາສິ –

໓໐໙. ‘‘ອຫໍ ມນຸສ຺ເສສຸ ມນຸສ຺ສຠູຕາ, ອຑ຺ເຒ ກຸເລ ສຸຓິສາ ອໂຫສິໍ;

ອກ຺ໂກຘນາ ຠຕ຺ຕຸ ວສານຸວຕ຺ຕິນີ, ອຸໂປສເຖ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ອໂຫສິໍ.

໓໑໐. ‘‘ມນຸສ຺ສຠູຕາ ທຫຣາ ອປາປິກາ, ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ປຕິມາຠິຣາຘຍິໍ;

ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ ມນາປຈາຣິນີ, ອຫໍ ປຸເຣ ສີລວຕີ ອໂຫສິໍ.

໓໑໑. ‘‘ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣຕາ ອໂຈຣິກາ, ສໍສຸທ຺ຘກາຍາ ສຸຈິພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນີ;

ອມຊ຺ຊປາ ໂນ ຈ ມຸສາ ອຠາຓິໍ, ສິກ຺ຂາປເທສຸ ປຣິປູຣກາຣິນີ.

໓໑໒. ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສິໍ ປຎ຺ຈທສິໍ, ຍາ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ ອຏ຺ຐມີ;

ປາຏິຫາຣິຍປກ຺ຂຎ຺ຈ, ປສນ຺ນມານສາ ອຫໍ.

໓໑໓. ‘‘ອຏ຺ຐງ຺ຄຸເປຕໍ ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນີ, ອຸໂປສຖໍ ປີຕິມນາ ອຸປາວສິໍ;

ອິມຎ຺ຈ ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄວເຣຫຸເປຕໍ, ສມາທິຍິຕ຺ວາ ກຸສລໍ ສຸຂຸທ຺ຣຍໍ;

ປຕິມ຺ຫິ ກລ຺ຍາຓີ ວສານຸວຕ຺ຕິນີ, ອໂຫສິໍ ປຸພ຺ເພ ສຸຄຕສ຺ສ ສາວິກາ.

໓໑໔. ‘‘ເອຕາທິສໍ ກຸສລໍ ຊີວໂລເກ, ກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ວານ ວິເສສຠາຄິນີ;

ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຠິສມ຺ປຣາຍໍ, ເທວິທ຺ຘິປຕ຺ຕາ ສຸຄຕິມ຺ຫິ ອາຄຕາ.

໓໑໕. ‘‘ວິມານປາສາທວເຣ ມໂນຣເມ, ປຣິວາຣິຕາ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຄເຓນ;

ສຍໍປຠາ ເທວຄຓາ ຣເມນ຺ຕິ ມໍ, ທີຆາຍຸກິໍ ເທວວິມານມາຄຕ’’ນ຺ຕິ.

໓໐໗. ຕຕ຺ຖ ປລ຺ລງ຺ກເສຏ຺ເຐຕິ ປລ຺ລງ຺ກວເຣ ອຸຕ຺ຕມປລ຺ລງ຺ເກ. ຕໍເຍວສ຺ສ ເສຏ຺ຐຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມຓິໂສຓ຺ຓຈິຕ຺ເຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ວິວິຘຣຕນຣໍສິຊາລສມຸຊ຺ຊເລຫິ ມຓີຫິ ເຈວ ສຸວຓ຺ເຓນ ຈ ວິຈິຕ຺ເຕ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິ ‘‘ສຍເນ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ສຍິຕພ຺ພຏ຺ຐານຠູເຕ ປລ຺ລງ຺ກເສຏ຺ເຐ.

໓໐໘. ເຕຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ສມນ຺ຕໂຕ. ‘‘ປໂມທຍນ຺ຕີ’’ຕິ ປທໍ ປນ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ຕ’’ນ຺ຕິ ວິຠຕ຺ຕິ ວິປຣິຓາເມຕພ຺ພາ. ປໂມທຍນ຺ຕີຕິ ວາ ປໂມທນໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ປໂມທນໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໑໐. ທຫຣາ ອປາປິກາຕິ ທຫຣາປິ ອປາປິກາ. ‘‘ທຫຣາສຸ ປາປິກາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ, ໂສເຍວຕ຺ໂຖ. ‘‘ທຫຣສ຺ສາປາປິກາ’’ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ທຫຣສ຺ສ ສາມິກສ຺ສ ອປາປິກາ, ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຸປຏ຺ຐາເນນ ອນຕິຈຣິຍາຍ ຈ ຠທ຺ທິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ. ອຠິຣາຘຍິນ຺ຕິ ອາຣາເຘສິໍ. ຣຕ຺ໂຕຕິ ຣຕ຺ຕິຍໍ.

໓໑໑. ອໂຈຣິກາຕິ ໂຈຣິຍຣຫິຕາ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ວິຣຕາ ຈ ໂຈຣິຍາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ເຖຍ຺ຍໂຕ ຈ ວິຣຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສໍສຸທ຺ຘກາຍາຕິ ປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕຕາຍ ສມ຺ມເທວ ສຸທ຺ຘກາຍາ, ຕໂຕ ເອວ ສຸຈິພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນີ ສາມິກໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍາສມ຺ຠວໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ມຍຎ຺ຈ ຠຣິຍາ ນາຕິກ຺ກມາມ,

ອມ຺ເຫປິ ຠຣິຍາ ນາຕິກ຺ກມນ຺ຕິ;

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຕາຫິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣາມ,

ຕສ຺ມາ ຫິ ອມ຺ຫໍ ທຫຣາ ນິ ມິຍ຺ຍເຣ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໑໐.໙໗);

ອຖ ວາ ສຸຈິພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນີຕິ ສຸຈິໂນ ສຸທ຺ຘສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສ ເສຏ຺ຐສ຺ສ ອຸໂປສຖສີລສ຺ສ, ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ວາ ອນຸຣູປສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ວເສນ ສຸຈິພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນີ.

໓໑໓. ອນຸຘມ຺ມຈາຣິນີຕິ ອຣິຍານໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸຘມ຺ມໍ ຈຣຓສີລາ. ອິມຎ຺ຈ ອນນ຺ຕຣໍ ວຸຕ຺ຕໍ ນິທ຺ໂທສຕາຍ ອຣິຍໍ, ອຏ຺ຐງ຺ຄວເຣຫິ ອຏ຺ຐຫິ ອຸຕ຺ຕມງ຺ເຄຫິ ອຣິຍຕ຺ຕາ ເອວ ວາ ອຣິຍຏ຺ຐງ຺ຄວເຣຫິ ອຸເປຕໍ ອາໂຣຄ຺ຍຏ຺ເຐນ ອນວຊ຺ຊຏ຺ເຐນ ຈ ກຸສລໍ ສຸຂວິປາກຕາຍ ສຸຂານິສໍສຕາຍ ຈ ສຸຂຸທ຺ຣຍໍ ອຸປາວສິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

໓໑໔. ວິເສສຠາຄິນີຕິ ວິເສສສ຺ສ ທິພ຺ພສ຺ສ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວສ຺ສ ຠາຄິນີ. ສຸຄຕິມ຺ຫິ ອາຄຕາຕິ ສຸຄຕິໍ ອາຄຕາ ອຸປຄຕາ, ສຸຄຕິມ຺ຫິ ວາ ສຸຄຕິຍໍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ອາຄຕາ. ‘‘ສຸຄຕິຎ຺ຫິ ອາຄຕາ’’ຕິປິ ປາໂຐ. ຕຕ຺ຖ ຫີຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ເຫຕຸອຕ຺ໂຖ ວາ, ຍສ຺ມາ ສຸຄຕິໍ ອາຄຕາ, ຕສ຺ມາ ວິເສສຠາຄິນີຕິ ໂຍຊນາ.

໓໑໕. ວິມານປາສາທວເຣຕິ ວິມາເນສຸ ອຸຕ຺ຕມປາສາເທ, ວິມານສງ຺ຂາເຕ ວາ ອຄ຺ຄປາສາເທ, ວິມາເນ ວາ ວິຄຕມາເນ ອປ຺ປມາເຓ ມຫນ຺ເຕ ວຣປາສາເທ ປຣິວາຣິຕາ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຄເຓນ ສຍໍປຠາ ປໂມທາມິ, ‘‘ອມ຺ຫີ’’ຕິ ວາ ປທໍ ອາເນຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ທີຆາຍຸກິນ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐິເມຫິ ເທເວຫິ ທີຆຕຣາຍຸກຕາຍ ຕຕ຺ຣູປປນ຺ເນຫິ ອນປ຺ປາຍຸກຕາຍ ຈ ທີຆາຍຸກິໍ ມໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ເທວວິມານມາຄຕໍ ອຸປຄຕໍ ເທວຄຓາ ຣເມນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ປລ຺ລງ຺ກວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ລຕາວິມານວຓ຺ຓນາ

ລຕາ ຈ ສຊ຺ຊາ ປວຣາ ຈ ເທວຕາຕິ ລຕາວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິວາສິໂນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ຘີຕາ ລຕາ ນາມ ປຓ຺ຑິຕາ ພ຺ຍຕ຺ຕາ ເມຘາວິນີ ປຕິກຸລໍ ຄຕາ ຠຕ຺ຕຸ ສສ຺ສຸສສຸຣານຎ຺ຈ ມນາປຈາຣິນີ ປິຍວາທິນີ ປຣິຊນສ຺ສ ສງ຺ຄຫກຸສລາ ເຄເຫ ກຸຏຸມ຺ພຠາຣສ຺ສ ນິຕ຺ຖຣຓສມຕ຺ຖາ ອກ຺ໂກຘນາ ສີລາຈາຣສມ຺ປນ຺ນາ ທານສໍວິຠາຄຣຕາ ອຂຓ຺ຑປຎ຺ຈສີລາ ອຸໂປສຖຣກ຺ຂເຓ ຈ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ອໂຫສິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ມຫາຣາຊສ຺ສ ຘີຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ລຕາຕ຺ເວວ ນາເມນ. ອຎ຺ຎາປິ ຕສ຺ສາ ສຊ຺ຊາ, ປວຣາ, ອຈ຺ຈິມຕີ, ສຸຕາຕິ ຈຕສ຺ໂສ ຠຄິນິໂຍ ອເຫສຸໍ. ຕາ ປຎ຺ຈປິ ສກ຺ເກນ ເທວຣາເຊນ ອາເນຕ຺ວາ ນາຏກິຕ຺ຖິຠາເວນ ປຣິຈາຣິກຏ຺ຐາເນ ຐປິຕາ. ລຕາ ປນສ຺ສ ນຈ຺ຈຄີຕາທີສຸ ເຉກຕາຍ ອິຏ຺ຐຕຣາ ອໂຫສິ.

ຕາສໍ ເອກໂຕ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຸຂນິສຊ຺ຊາຍ ນິສິນ຺ນານໍ ສງ຺ຄີຕເນປຸຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ວິວາໂທ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ. ຕາ ສພ຺ພາປິ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ມຫາຣາຊສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ ‘‘ຕາຕ, ກຕມາ ອມ຺ຫາກໍ ນຈ຺ຈາທີສຸ ກຸສລາ’’ຕິ? ໂສ ເອວມາຫ ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ຘີຕໂຣ ອໂນຕຕ຺ຕທຫຕີເຣ ເທວສມາຄເມ ສງ຺ຄີຕໍ ປວຕ຺ເຕຖ, ຕຕ຺ຖ ໂວ ວິເສໂສ ປາກໂຏ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕາ ຕຖາ ອກໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ເທວປຸຕ຺ຕາ ລຕາຍ ນຈ຺ຈມານາຍ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາເວນ ຐາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິໍສຸ, ສຎ຺ຊາຕປຫາສາ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາຕາ ນິຣນ຺ຕຣໍ ສາຘຸກາຣໍ ເທນ຺ຕາ ອຸກ຺ກຸຏ຺ຐິສທ຺ເທ ເຈລຸກ຺ເຂເປ ຈ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕາ ຫິມວນ຺ຕໍ ກມ຺ປຍມານາ ວິຍ ມຫນ຺ຕໍ ໂກລາຫລມກໍສຸ. ອິຕຣາສຸ ປນ ນຈ຺ຈນ຺ຕີສຸ ສິສິຣກາເລ ໂກກິລາ ວິຍ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ນິສີທິໍສຸ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄີເຕ ລຕາຍ ວິເສໂສ ປາກໂຏ ອໂຫສິ.

ອຖ ຕາສໍ ເທວຘີຕານໍ ສຸຕາຍ ເທວຘີຕາຍ ເອຕທໂຫສິ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຍໍ ລຕາ ອມ຺ເຫ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ຕິຏ຺ຐຕິ ວຓ຺ເຓນ ເຈວ ຍສສາ ຈ, ຍໍນູນາຫໍ ລຕາຍ ກຕກມ຺ມໍ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ສາ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິ. ອິຕຣາປິ ຕສ຺ສາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ຕຍິທໍ ສພ຺ພໍ ເວສ຺ສວຓມຫາຣາຊາ ເທວຈາຣິກວເສນ ອຸປຄຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂິ. ເຖໂຣ ຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉາຍ ມູລກາຣຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ –

໓໑໖. ‘‘ລຕາ ຈ ສຊ຺ຊາ ປວຣາ ຈ ເທວຕາ, ອຈ຺ຈິມຕີ ຣາຊວຣສ຺ສ ສິຣີມໂຕ;

ສຸຕາ ຈ ຣຎ຺ໂຎ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ຘີຕາ, ຣາຊີມຕີ ຘມ຺ມຄຸເຓຫິ ໂສຠຖ.

໓໑໗. ‘‘ປຎ຺ເຈຕ຺ຖ ນາຣິໂຍ ອາຄມໍສຸ ນ຺ຫາຍິຕຸໍ, ສີໂຕທກໍ ອຸປ຺ປລິນິໍ ສິວໍ ນທິໍ;

ຕາ ຕຕ຺ຖ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ຣເມຕ຺ວາ ເທວຕາ, ນຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຄາຍິຕ຺ວາ ສຸຕາ ລຕໍ ພ຺ຣວິ.

໓໑໘. ‘‘ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ອຸປ຺ປລມາລຘາຣິນິ, ອາເວຬິນິ ກຎ຺ຈນສນ຺ນິຠຕ຺ຕເຈ;

ຕິມິຣຕມ຺ພກ຺ຂິ ນເຠວ ໂສຠເນ, ທີຆາຍຸກີ ເກນ ກໂຕ ຍໂສ ຕວ.

໓໑໙. ‘‘ເກນາສິ ຠທ຺ເທ ປຕິໂນ ປິຍຕຣາ, ວິສິຏ຺ຐກລ຺ຍາຓິຕຣສ຺ສຸ ຣູປໂຕ;

ປທກ຺ຂິຓາ ນຈ຺ຈນຄີຕວາທິເຕ, ອາຈິກ຺ຂ ໂນ ຕ຺ວໍ ນຣນາຣິປຸຈ຺ຉິຕາ’’ຕິ. –

ສຸຕາຍ ປຸຈ຺ຉາ.

໓໒໐. ‘‘ອຫໍ ມນຸສ຺ເສສຸ ມນຸສ຺ສຠູຕາ, ອຸຬາຣໂຠເຄ ກຸເລ ສຸຓິສາ ອໂຫສິໍ;

ອກ຺ໂກຘນາ ຠຕ຺ຕຸ ວສານຸວຕ຺ຕິນີ, ອຸໂປສເຖ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ອໂຫສິໍ.

໓໒໑. ‘‘ມນຸສ຺ສຠູຕາ ທຫຣາ ອປາປິກາ, ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ປຕິມາຠິຣາຘຍິໍ;

ສເທວຣໍ ສສ຺ສສຸຣໍ ສທາສກໍ, ອຠິຣາຘຍິໍ ຕມ຺ຫິ ກໂຕ ຍໂສ ມມ.

໓໒໒. ‘‘ສາຫໍ ເຕນ ກຸສເລນ ກມ຺ມຸນາ, ຈຕຸພ຺ຠິ ຐາເນຫິ ວິເສສມຊ຺ຌຄາ;

ອາຍຸຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ສຸຂໍ ພລຎ຺ຈ, ຂິຑ຺ຑາຣຕິໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠມນປ຺ປກໍ.

໓໒໓. ‘‘ສຸຕໍ ນຸ ຕໍ ຠາສຕິ ຍໍ ອຍໍ ລຕາ, ຍໍ ໂນ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ;

ປຕິໂນ ກິຣມ຺ຫາກໍ ວິສິຏ຺ຐ ນາຣີນໍ, ຄຕີ ຈ ຕາສໍ ປວຣາ ຈ ເທວຕາ.

໓໒໔. ‘‘ປຕີສຸ ຘມ຺ມໍ ປຈຣາມ ສພ຺ພາ, ປຕິພ຺ພຕາ ຍຕ຺ຖ ຠວນ຺ຕິ ອິຕ຺ຖິໂຍ;

ປຕີສຸ ຘມ຺ມໍ ປຈຣິຕ຺ວາ ສພ຺ພາ, ລຈ຺ຉາມເສ ຠາສຕິ ຍໍ ອຍໍ ລຕາ.

໓໒໕. ‘‘ສີໂຫ ຍຖາ ປພ຺ພຕສານຸໂຄຈໂຣ, ມຫິນ຺ຘຣໍ ປພ຺ພຕມາວສິຕ຺ວາ;

ປສຍ຺ຫ ຫນ຺ຕ຺ວາ ອິຕເຣ ຈຕຸປ຺ປເທ, ຂຸທ຺ເທ ມິເຄ ຂາທຕິ ມໍສໂຠຊໂນ.

໓໒໖. ‘‘ຕເຖວ ສທ຺ຘາ ອິຘ ອຣິຍສາວິກາ, ຠຕ຺ຕາຣໍ ນິສ຺ສາຍ ປຕິໍ ອນຸພ຺ພຕາ;

ໂກຘໍ ວຘິຕ຺ວາ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ມຈ຺ຉຣໍ, ສຄ຺ຄມ຺ຫິ ສາ ໂມທຕິ ຘມ຺ມຈາຣິນີ’’ຕິ. –

ລຕາຍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນນ຺ຕິ ອາຫ.

໓໑໖. ຕຕ຺ຖ ລຕາ ຈ ສຊ຺ຊາ ປວຣາ ອຈ຺ຈິມຕີ ສຸຕາຕິ ຕາສໍ ນາມໍ. ຈ-ສທ຺ໂທ ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ. ຣາຊວຣສ຺ສາຕິ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຣາຊານໍ ວຣສ຺ສ ເສຏ຺ຐສ຺ສ ເທວຣາຊສ຺ສ. ສກ຺ກສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຣຎ຺ໂຎຕິ ມຫາຣາຊສ຺ສ. ເຕນາຫ ‘‘ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ຘີຕາ’’ຕິ, ອິທໍ ປຈ຺ເຈກໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ, ວຈນວິປລ຺ລາໂສ ວາ, ຘີຕໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣາຊຕິ ວິຊ຺ໂຊຕຕີຕິ ຣາຊີ, ຣາຊີຕິ ມຕາ ປຎ຺ຎາຕາ ຣາຊີມຕີ, ອິທໍ ຕາສໍ ສພ຺ພາສໍ ວິເສສນໍ. ນາມເມວ ເອຕໍ ເອກິສ຺ສາ ເທວຕາຍາຕິ ເກຈິ, ເຕສໍ ມເຕນ ‘‘ປວຣາ’’ຕິ ສພ຺ພາສໍ ວິເສສນເມວ. ຘມ຺ມຄຸເຓຫີຕິ ຘມ຺ມິເຍຫິ ຘມ຺ມໂຕ ອນເປເຕຫິ ຄຸເຓຫິ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈຄຸເຓຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສຠຖາຕິ ວິໂຣຈຖ.

໓໑໗. ປຎ຺ເຈຕ຺ຖ ນາຣິໂຍຕິ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຕ຺ຕນາມາ ເທວຘີຕໂຣ ເອຕ຺ຖ ອິມສ຺ມິໍ ຫິມວນ຺ຕປເທເສ. ສີໂຕທກໍ ອຸປ຺ປລິນິໍ ສິວໍ ນທິນ຺ຕິ ອໂນຕຕ຺ຕທຫໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕນທິມຸຂໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ນຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຄາຍິຕ຺ວາຕິ ປິຕຸ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ອາຓາຍ ເທວສມາຄເມ ຕາຫິ ກຕສ຺ສ ນຈ຺ຈຄີຕສ຺ສ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຕາ ລຕໍ ພ຺ຣວີຕິ ສຸຕາ ເທວຘີຕາ ລຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ຠຄິນິໍ ກເຖສິ. ‘‘ສຸຕາ ລຕໍ ພ຺ຣວຸ’’ນ຺ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ, ສຸຕາ ຘີຕໂຣ ເວສ຺ສວຓສ຺ສ ມຫາຣາຊສ຺ສ ລຕໍ ກເຖສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໑໘. ຕິມິຣຕມ຺ພກ຺ຂີຕິ ນິຈຸລເກສຣຠາສສທິເສຫິ ຕມ຺ພຣາຊີຫິ ສມນ຺ນາຄຕກ຺ຂິ. ນເຠວ ໂສຠເນຕິ ນຠໍ ວິຍ ໂສຠມາເນ, ສຣທສມເຍ ອພ຺ຠມຫິກາທິອຸປກ຺ກິເລສວິມຸຕ຺ຕໍ ນຠໍ ວິຍ ສຸວິສຸທ຺ຘງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄຕາຍ ວິຣາຊມາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ວາ ນເຠວາຕິ ນເຠ ເອວ, ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ ເອວ-ສທ຺ໂທ, ອາກາສຏ຺ຐວິມາເນສຸ ຫິມວນ຺ຕຍຸຄນ຺ຘຣາທິຠູມິປຏິພທ຺ຘຏ຺ຐາເນສຸ ຈາຕິ ສພ຺ພຕ຺ເຖວ ໂສຠມາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເກນ ກໂຕຕິ ເກນ ກີທິເສນ ປຸຎ຺ເຎນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ. ຍໂສຕິ ປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ຈ. ກິຕ຺ຕິສທ຺ທຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ກິຕ຺ຕິສທ຺ທເຫຕຸຠູຕາ ຄຸຓາ ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ.

໓໑໙. ປຕິໂນ ປິຍຕຣາຕິ ສາມິໂນ ປິຍຕຣາ ສາມິວລ຺ລຠາ. ເຕນສ຺ສາ ສຸຠຄຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ວິສິຏ຺ຐກລ຺ຍາຓິຕຣສ຺ສູ ຣູປໂຕຕິ ຣູປສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວິສິຏ຺ຐາ ອຸຕ຺ຕມາ ກລ຺ຍາຓິຕຣາ ສຸນ຺ທຣຕຣາ, ອສ຺ສູຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ‘‘ວິສິຏ຺ຐກລ຺ຍາຓິຕຣາສິ ຣູປໂຕ’’ຕິ ຈ ປຐນ຺ຕິ. ປທກ຺ຂິຓາຕິ ປກາເຣຫິ, ວິເສເສນ ວາ ທກ຺ຂິຓາ ກຸສລາ. ນຈ຺ຈນຄີຕວາທິເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ນຈ຺ຈນາຕິ ວິຠຕ຺ຕິໂລໂປ ກໂຕ, ນຈ຺ເຈ ຈ ຄີເຕ ຈ ວາທິເຕ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນຣນາຣິປຸຈ຺ຉິຕາຕິ ເທວປຸຕ຺ເຕຫິ ເທວຘີຕາຫິ ຈ ‘‘ກຫໍ ລຕາ, ກິໍ ກໂຣຕິ ລຕາ’’ຕິ ຣູປທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ສິປ຺ປທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ຈ ປຸຈ຺ຉິຕາ.

໓໒໑. ນິຈ຺ຈໍ ກາເຍນ ອສໍສຏ຺ຐຕາຍ ເທໂວ ວິຍ ຣເມຕິ, ທຸຕິໂຍ ວໂຣຕິ ວາ ເທວໂຣ, ຠຕ຺ຕຸ ກນິຏ຺ຐຠາຕາ, ສຫ ເທວເຣນາຕິ ສເທວຣໍ. ສສ຺ສຸ ຈ ສສຸໂຣ ຈ ສສຸຣາ, ສຫ ສສຸເຣຫີຕິ ສສ຺ສສຸຣໍ. ສຫ ທາເສຫິ ທາສີຫິ ຈາຕິ ສທາສກໍ ປຕິມາຠິຣາຘຍິນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕມ຺ຫິ ກໂຕຕິ ຕມ຺ຫິ ກຸເລ, ກາເລ ວາ ສຸຓິສາກາເລ ກໂຕ ຍໂສ ຕນ຺ນິພ຺ພຕ຺ຕກປຸຎ຺ຎສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕເນນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ມມາຕິ ອິທໍ ‘‘ກໂຕ’’ຕິ ປທໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ມຍາ’’ຕິ ປຣິຓາເມຕພ຺ພໍ.

໓໒໒. ຈຕຸພ຺ຠິ ຐາເນຫີຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ, ຈຕູສຸ ວາ ຐາເນສຸ ນິມິຕ຺ຕຠູເຕສຸ. ວິເສສມຊ຺ຌຄາຕິ ອຎ຺ຎາຫິ ອຕິສຍໍ ອຘິຄຕາ. ອາຍຸຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ສຸຂໍ ພລຎ຺ຈາຕິ ‘‘ຈຕູຫິ ຐາເນຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕານໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ສນໍ. ອາຍຸອາທໂຍ ເອວ ຫິສ຺ສາ ອຎ຺ຎາຫິ ວິສິຏ຺ຐສຠາວຕາຍ ວິເສສາ ຕສ຺ສາ ຕຖາ ສມ຺ຠາວນາວເສນ ຄເຫຕພ຺ພຕາຍ ເຫຕຸຠາວໂຕ ‘‘ຐານ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິເສສມຊ຺ຌຄາ. ກີທິສໍ? ອາຍຸຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ສຸຂຎ຺ຈ ພລຎ຺ຈາຕິ ໂຍຊນາ.

໓໒໓. ສຸຕໍ ນຸ ຕໍ ຠາສຕິ ຍໍ ອຍໍ ລຕາຕິ ອຍໍ ລຕາ ອມ຺ຫາກໍ ເຊຏ຺ຐຠຄິນີ ຍໍ ຠາສຕິ, ຕໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສຸຕໍ ນຸ ກິໍ ອສຸຕ’’ນ຺ຕິ ອິຕຣາ ຕິສ຺ໂສ ຠຄິນິໂຍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຍໍ ໂນຕິ ຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ສໍສຍິຕໍ. ໂນຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ, ປຸນ ໂນຕິ ອມ຺ຫາກໍ, ອວຘາຣເຓ ວາ ‘‘ນ ໂນ ສມໍ ອຕ຺ຖີ’’ຕິອາທີສຸ (ຂຸ. ປາ. ໖.໓; ສຸ. ນິ. ໒໒໖) ວິຍ, ເຕນ ອກິຕ຺ຕຍິເຍວ, ອວິປຣີຕໍ ພ຺ຍາກາສິເຍວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຕິໂນ ກິຣມ຺ຫາກໍ ວິສິຏ຺ຐ ນາຣີນໍ, ຄຕີ ຈ ຕາສໍ ປວຣາ ຈ ເທວຕາຕິ ອນຕ຺ຖໂຕ ປາລນໂຕ ປຕິໂນ ສາມິກາ ນາ ອມ຺ຫາກໍ ນາຣີນໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ວິສິຏ຺ຐາ ຄຕິ ຈ ຕາສໍ ປຏິສຣຓຎ຺ຈ, ຕາສໍ ມາຕຸຄາມານໍ ສຣຓໂຕ ປວຣາ ອຸຕ຺ຕມາ ເທວຕາ ຈ ສມ຺ມເທວ ອາຣາຘິຕາ ສມ຺ປຕິ ອາຍຕິຎ຺ຈ ຫິຕສຸຂາວຫາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໒໔. ປຕີສຸ ຘມ຺ມໍ ປຈຣາມ ສພ຺ພາຕິ ສພ຺ພາວ ມຍໍ ປຕີສຸ ອຕ຺ຕໂນ ສາມິເກສຸ ປຸພ຺ພຸຏ຺ຐານາທິກໍ ຈຣິຕພ຺ພຘມ຺ມໍ ປຈຣາມ. ຍຕ຺ຖາຕິ ຍໍ ນິມິຕ຺ຕໍ, ຍສ຺ມິໍ ວາ ປຕີສຸ ຈຣິຕພ຺ພຘມ຺ເມ ຈຣິຍມາເນ ອິຕ຺ຖິໂຍ ປຕິພ຺ພຕາ ນາມ ຠວນ຺ຕິ. ລຈ຺ຉາມເສ ຠາສຕິ ຍໍ ອຍໍ ລຕາຕິ ອຍໍ ລຕາ ຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ເອຕຣຫິ ລຠຕີຕິ ຠາສຕິ, ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຕີສຸ ຘມ຺ມໍ ປຈຣິຕ຺ວາຕິ ລຠິສ຺ສາມ.

໓໒໕. ປພ຺ພຕສານຸໂຄຈໂຣຕິ ປພ຺ພຕວນສຓ຺ຑຈາຣີ. ມຫິນ຺ຘຣໍ ປພ຺ພຕມາວສິຕ຺ວາຕິ ມຫິໍ ຘາເຣຕີຕິ ມຫິນ຺ຘຣນາມກໍ ປພ຺ພຕໍ ອຈລໍ ອາວສິຕ຺ວາ ອຘິວສິຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຖ ວສນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອາວສິຕ຺ວາ’’ຕິ ຫິ ປທໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ປສຍ຺ຫາຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ. ຂຸທ຺ເທຕິ ພລວເສນນິຫີເນ ປມາຓໂຕ ປນ ມຫນ຺ເຕ ຫຕ຺ຖິອາທິເກປິ ມິເຄ ໂສ ຫນ຺ຕິເຍວ.

໓໒໖. ຕເຖວາຕິ ຄາຖາຍ ອຍໍ ອຸປມາສໍສນ຺ທເນນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຖໂຍຊນາ – ຍຖາ ສີໂຫ ອຕ຺ຕໂນ ນິວາສໂຄຈຣຏ຺ຐານຠູຕໍ ປພ຺ພຕໍ ນິສ຺ສາຍ ວສນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ຍຖິຈ຺ຉິຕມຕ຺ຖໍ ສາເຘຕິ, ເອວເມວ ສາ ສທ຺ຘາ ປສນ຺ນາ ອຣິຍສາວິກາ ຆາສຈ຺ຉາທນາທີຫິ ຠຣຓໂຕ ໂປສນໂຕ ຠຕ຺ຕາຣໍ ປຕິໍ ສາມິກໍ ນິສ຺ສາຍ ວສນ຺ຕີ ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ປຕິອນຸກູລຕາສງ຺ຂາເຕນ ວເຕນ ຕໍ ອນຸພ຺ພຕາ ປຣິຊນາທີສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ ໂກຘໍ ວຘິຕ຺ວາ ປຊຫິຕ຺ວາ ປຣິຄ຺ຄຫວຕ຺ຖູສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກໍ ມຈ຺ເຉຣໍ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ອນຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ປຕິພ຺ພຕາຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ອຸປາສິກາຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ສມ຺ມເທວ ຈຣຓໂຕ ຘມ຺ມຈາຣິນີ ສາ ສຄ຺ຄມ຺ຫິ ເທວໂລເກ ໂມທຕິ, ປໂມທໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ລຕາວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໕. ຄຸຕ຺ຕິລວິມານວຓ຺ຓນາ

ສຕ຺ຕຕນ຺ຕິໍ ສຸມຘຸຣນ຺ຕິ ຄຸຕ຺ຕິລວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວຕິ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເທວຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຕາວຕິໍສຠວນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຏິປາຏິຍາ ຐິເຕສຸ ຉຕ຺ຕິໍສາຍ ວິມາເນສຸ ຉຕ຺ຕິໍສ ເທວຘີຕໂຣ ປຈ຺ເຈກໍ ອຈ຺ຉຣາສຫສ຺ສປຣິວາຣາ ມຫຕິໍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວນ຺ຕິໂຍ ທິສ຺ວາ ຕາຫິ ປຸພ຺ເພ ກຕກມ຺ມໍ ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ເຕນ ວຓ຺ເຓນາ’’ຕິອາທີຫິ ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ປຏິປາຏິຍາ ປຸຈ຺ຉິ. ຕາປິ ຕສ຺ສ ປຸຈ຺ຉານນ຺ຕຣໍ ‘‘ວຕ຺ຖຸຕ຺ຕມທາຍິກາ ນາຣີ’’ຕິອາທິນາ ພ຺ຍາກຣິໍສຸ. ອຖ ເຖໂຣ ຕໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວາ ‘‘ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຕາ ເທວຕາ ນ ເກວລໍ ຕຍາ ເອວ ປຸຈ຺ຉິຕາ ເອວໍ ພ຺ຍາກຣິໍສຸ, ອຖ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ມຍາປິ ປຸຈ຺ຉິຕາ ເອວເມວ ພ຺ຍາກຣິໍສູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຖເຣນ ຍາຈິໂຕ ອຕີຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸຕ຺ຕິລາຈຣິຍໍ ກເຖສິ.

ອຕີເຕ ພາຣາຓສິຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ເຕ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ເຕ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຄນ຺ຘພ຺ພກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພສິປ຺ເປ ປຣິໂຍທາຕສິປ຺ປຕາຍ ຕິມ຺ພຣຸນາຣທສທິໂສ ສພ຺ພທິສາສຸ ປາກໂຏ ປຎ຺ຎາຕາ ອາຈຣິໂຍ ອໂຫສິ ນາເມນ ຄຸຕ຺ຕິໂລ ນາມ. ໂສ ອນ຺ເຘ ຊິຓ຺ເຓ ມາຕາປິຕໂຣ ໂປເສສິ. ຕສ຺ສ ສິປ຺ປນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຊ຺ເຊນິວາສີ ມຸສິໂລ ນາມ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ‘‘ກສ຺ມາ ອາຄໂຕສີ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ສນ຺ຕິເກ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຄຸຕ຺ຕິລາຈຣິໂຍ ຕໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ລກ຺ຂຓກຸສລຕາຍ ‘‘ອຍໍ ປຸຣິໂສ ວິສມຊ຺ຌາສໂຍ ກກ຺ຂໂຬ ຜຣຸໂສ ອກຕຎ຺ຎູ ຠວິສ຺ສຕິ, ນ ສງ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ’’ຕິ ສິປ຺ປຸຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ໂອກາສໍ ນາກາສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ປຍິຣຸປາສິຕ຺ວາ ເຕຫິ ຍາຈາເປສິ. ຄຸຕ຺ຕິລາຈຣິໂຍ ມາຕາປິຕູຫິ ນິປ຺ປີຬິຍມາໂນ ‘‘ຄຣຸວຈນໍ ອລງ຺ຆນີຍ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ສິປ຺ປໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ວິຄຕມຈ຺ຉຣິຍຕາຍ ກາຣຸຓິກຕາຍ ຈ ອາຈຣິຍມຸຏ຺ຐິໍ ອກຕ຺ວາ ອນວເສສໂຕ ສິປ຺ປໍ ສິກ຺ຂາເປສິ.